Descobren na China un estraño dinosauro de máis de 3,6 metros con enormes garras e decenas de dentes

Atopan na China un insólito dinosauro de máis de 120 millóns de anos que revela unha forma inesperada de sobrevivir / Recreación artística: ChatGPT-4o

Hai máis de 120 millóns de anos, un insólito dinosauro percorría o territorio quehoxe ocupa o nordés da China. Camiñaba sobre dúas patas, tiña un pescozo alongado, decenas de pequenos dentes apertados nas súas mandíbulas e unhas mans rematadas por grandes garras. O seu aspecto debeu de ser tan peculiar como o doutros membros da súa familia: os Therizinosaurus, un dos grupos máis desconcertantes entre os dinosauros terópodos.

Agora, un esqueleto case completo recuperado na Formación Yixian, na provincia chinesa de Liaoning, permitiu identificar un xénero e unha especie ata o de agora descoñecidos. Os paleontólogos bautizárono Kayrasaurus changliensis, e non se trata precisamente dun exemplar pequeno. Superaba os 3,6 metros de lonxitude e os investigadores calculan unha masa corporal de entre 117 e 274 quilogramos. É, ademais, o maior terizinosaurio coñecido ata o momento na soada Biota de Jehol.

O descubrimento foi presentado por Chun-Chi Liao, William J. Freimuth, Lindsay E. Zanno e Xing Xu no Journal of Systematic Palaeontology. A fósil conserva gran parte do cranio e a mandíbula, boa parte da columna vertebral e as extremidades anteriores. Faltan, con todo, as patas traseiras. O estado dalgúns ósos indica ademais que o animal aínda non alcanzara completamente a madurez esquelética cando morreu.

Os Therizinosaurus levan décadas desconcertando aos paleontólogos. Eran terópodos manirraptores, a gran liñaxe que tamén inclúe ás aves, pero algúns dos seus representantes máis evolucionados desenvolveron unha anatomía que se afastaba moito da imaxe habitual dun dinosauro carnívoro. Tiñan cabezas relativamente pequenas, pescozos longos, corpos robustos, pelvis anchas e enormes uñas nas mans.

A súa combinación de características foi tan estraña que a posición evolutiva do grupo permaneceu durante anos rodeada de controversia. Os primeiros fósiles chegaron a interpretarse mesmo como restos de tartarugas xigantes e, posteriormente, propuxéronse outras afinidades antes de que novos esqueletos permitisen situalos entre os terópodos.

Kayrasaurus engade agora outra peza a esa historia. O exemplar resulta especialmente rechamante polo seu tamaño: os autores calculan que era aproximadamente 1,6 veces máis longo que o holotipo de Beipiaosaurus inexpectus, ata o de agora o maior terizinosaurio coñecido en Jehol. E probablemente aínda tiña marxe para crecer.

Diagrama do esqueleto de Kayrasaurus changliensis (IVPP V 18957), representado en vista lateral / Journal of Systematic Palaeontology (2026)

O seu cranio tamén esconde unha das maiores sorpresas. O maxilar aloxaba máis de 32 dentes e a mandíbula inferior máis de 45. Eran extremadamente pequenos e estaban dispostos moi xuntos, cunha densidade superior a 3,5-4 dentes por centímetro. A parte dianteira das mandíbulas, en cambio, carecía de dentes.

Os investigadores identificaron ademais unha combinación de características que permite distinguir ao animal de calquera outro terizinosaurio coñecido. Os seus ósos nasais prolongábanse cara atrás aproximadamente ata a metade das órbitas e, polo menos nun dos lados conservados, o extremo anterior presentaba dúas proxeccións. Unha das uñas da man tiña así mesmo unha peculiar prolongación dorsal descrita anatomicamente como un pequeno “beizo”.

O achado adquire especial interese polo lugar onde apareceu. A Formación Yixian forma parte da Biota de Jehol, un dos conxuntos fósiles máis importantes do Cretácico Inferior. Deste ecosistema do nordés da China proceden numerosos fósiles extraordinariamente conservados, entre eles diferentes dinosauros emplumados.

Kayrasaurus non estaba só. En Jehol xa se coñecían outros tres terizinosaurios temperáns: Beipiaosaurus inexpectus, Jianchangosaurus yixianensis e Lingyuanosaurus sihedangensis. A convivencia de formas diferentes expón unha pregunta inevitable: como podían animais relativamente próximos evolutivamente compartir un mesmo ecosistema sen competir exactamente polos mesmos recursos?

O novo estudo propón unha resposta provisional. Ao combinar anatomía, estimacións de masa corporal e información biomecánica, os investigadores atopan indicios de polo menos dúas estratexias ecolóxicas diferentes entre estes dinosauros.

Beipiaosaurus e posiblemente Kayrasaurus formarían parte dun grupo de animais máis robustos e menos adaptados a desprazarse con rapidez, con características relacionadas cunha mordida relativamente potente. Jianchangosaurus e Lingyuanosaurus, pola contra, presentan proporcións asociadas a unha maior capacidade locomotora e poderían depender en maior medida das súas extremidades anteriores para obter alimento.

Fotografías da man esquerda do exemplar IVPP V 18957, observada desde a súa cara medial / Journal of Systematic Palaeontology (2026)

Esta interpretación resulta especialmente interesante porque despraza a atención desde as espectaculares garras dos terizinosaurios cara ao resto da súa anatomía. Animais que a primeira vista podían parecer moi semellantes quizá explotaban recursos diferentes dentro dunha mesma paisaxe.

Con todo, aínda quedan importantes incógnitas. O cranio de Kayrasaurus sufriu unha forte compresión durante a fosilización e algúns elementos resultan difíciles de interpretar. Máis importante aínda, o esqueleto carece das extremidades posteriores. Esa ausencia limita as reconstrucións da súa locomoción e tamén introduce incerteza nas estimacións de masa corporal.

Os propios investigadores consideran que as diferenzas ecolóxicas propostas deberán poñerse a proba con novos fósiles e análises máis completas. O feito de que o exemplar fose probablemente un individuo inmaturo obriga igualmente a valorar que características corresponden realmente á especie e cales poderían cambiar durante o seu crecemento.

Aínda con esas cautelas, Kayrasaurus changliensis revela que a diversidade dos primeiros terizinosaurios era maior do que suxerían os fósiles coñecidos ata o de agora. Nun mesmo ecosistema conviviron animais de tamaños e proporcións diferentes que aparentemente estaban a experimentar con distintas formas de conseguir alimento. E o maior de todos eles, polo menos entre os atopados ata o de agora en Jehol, aínda non terminara de medrar cando quedou enterrado hai máis de 120 millóns de anos.

FONTE: Christian Pérez/muyinteresante.okdiario.com/ciencia