NOTICIAS DAS CIENCIAS

ESTRELA R136a

A nebulosa Tarántula, onde está a estrela más masiva descuberta ata agora, vista cun telescopio de 2,2 metros de diámetro (esquerda) e col VLT (centro e dereita) /ESO/P.CROWTHER/C.J.EVANS

Unha estrela de 300 veces a masa do noso Sol é algo non só nunca visto ata agora senón tamén completamente inesperado para os astrónomos, que estimaban o límite máximo de masa nunhas 150 veces a solar. E acaban de atopala. Por agora só é coñecida polo seu anodino nome oficial: R136a. Localizada na nebulosa Tarántula, da galaxia vecina Gran Nube de Magallanes, a uns 165.000 anos luz de distancia da Tierra. 

Ilustración dos tamaños comparativos de varios astros: desde unha anana vermella (a máis pequeña, en laraxa), unha anana amarela, coma o Sol (en amarelo), unha anana azul con oito masas solares (azul claro) e a xigante de 300 masas solares (azul escuro, ao fondo) / ESO

O achádego publicase na revista británica Monthly Notices of the Royal Astronomical Society  e nela participaron os especialistas do Observatorio Europeo Austral (ESO), cos telescopios VLT, en Chile.

FONTE: EL PAIS.com

GALAXIA REMUÍÑO

 

Esta imaxe recente da galaxia Remuíño (M51), obtida no Centro Astronómico Hispano Alemán de Calar Alto (CAHA) tras 35 horas de exposición, pon de manifesto unha intensísima actividade en producción estelar. Aínda que similar á Vía Láctea nalgúns aspectos, a interacción de M51 coa galaxia compañeria NGC5195 (á esquerda na imaxe) desencadeou grandes alteracións que favorecen a fabricación masiva de novas estrelas.

No vídeo poder coñecer moitos máis datos desta galaxia. O vídeo pertence á exposición, "A Millones de Años Luz", creada polo Grupo Astronómico Silos de Zaragoza con motivo do Ano Internacional da Astronomía, 2009.

HISTORIA DA ESPECIE HUMANA

Homo antecessor/www.portalciencia.net

Onte martes, inagurosuse en Burgos, o Museo de la Evolución Humana, que pretende convertirse nun referente para aqueles interasados no pasado da nosa especie.  Máis da metade deste  centro están adicados á exposición sobre esa longa historia humana que comenzou hai máis de seis millóns de anos, cando un ancestro foise separando doutros grandes primates, como os chimpancés, os gorilas e os orangutáns.

Como non podía ser menos, hai un espazo adicado a Atapuerca. En dous módulos, con condicións especiais de luz e temperatura, distribúense os fósiles máis interesantes da serra burgalesa: algúns de "Homo heidelbergensis’" os antepasados dos neandertais, de hai medio millón de anos; e tamén do "Homo antecessor", a especie que se atopou en Atapuerca e que é o homínido máis antigo de Europa, con 1,3 millóns de anos.

Algún preguntarase, pero é que para velo hai que ir a Burgos? Efectivamente, pero hai outra posibilidade, agora. So tes que pinchar en O Berce dos Primeiros Europeos.

FONTE: El Mundo.

A RESPIRACIÓN DA TERRA

Distribución da absorción anual de CO₂ pola vexetación SCIENCE / AAAS

A interacción entre a cuberta vexetal do planeta e a atmosfera é obvia, e os científicos do cambio climático contan con ela, pero ata agora dita interacción estaba envolta en incertidumes dada a complexidade dos procesos, incertidumes incómodas nos modelos climáticos que se empregan para facer proxeccións a décadas vista.

Agora dous equipos científicos internacionais, liderados por científicos da Sociedade Max Planck alemana e que se dan a coñecer na revista Science , con datos tomados durante dez anos en 250 estacións repartidas por todo o mundo, lograron determinar parámetros esenciais da respiración global do planeta: as plantas absorben cada ano 122.000 millóns de toneladas de dióxido de carbono mediante a fotosíntese  e o 34% do total corresponde ás selvas tropicais, seguidas, cun 26%, polas sabanas, aínda que estas últimas ocupan o dobre do territorio. Ata agora só había estimacións sobre estes parámetros fundamentais.

Canto temos que agradecerlle ás plantas!

O UNIVERSO MÁIS PRIMITIVO

 

A Axencia Europea do Espacio (ESA), acaba de sumar ás xa esistentes, unha nova exploración do universo máis primitivo observable coa súa sonda Planck , que acaba de xenerar o seu primeiro mapa da radiación de fondo de microondas.

A imaxe da bóveda celeste de Planck é o resultado das observacións realizadas desde agosto de 2009 ata xuño de 2010. A nave foi lanzada ao espacio (xunto co telescopio de infravermello Herschel) en maio do año pasado, tardou mes e medio en chegar ao seu lugar de traballo (a unha distancia de 1,5 millones de quilómetros) e empezou a observar o ceo, despois completar a fase de calibración dos instrumentos.

A estructura moteada da radiación de fondo reflicte as variacións de densidade primordiais a partir das que se orixinou a estructura do universo que actualmente se observa. Na imaxe, a banda central transversal corresponde ao plano da nosa galaxia, a Vía Láctea, e abaixo, á dereita, apréciase  unha gran nube de gas. Tamén se distinguen outras galaxias, como Andrómeda, situada a 2,2 millóns de anos luz da Terra, e outras máis lonxe aínda que se ven só como puntos na radiación de microondas.

A análise dos resultados debe permitir aos científicos avanzar no coñecemento da estructura do cosmos (as galaxias e cúmulos de galaxias) e incluso inferir cales eran as condicións antes de que se emitira a radiación de fondo, incluída a do momento da hipotética fase de inflación cósmica, instantes despois do Big Bang.

FONTE:ESA e El País.

XENOMA: O MAPA DA VIDA

O 26 de xuño de 2000, Craig Venter e Francis Collins anunciaban o logro científico que marcou moitas pautas de investigación na última década: o primeiro borrador do xenoma humano.

A secuenciación do ADN é un fito científico que moitos pensaron cque ambiaría a Bioloxía e a Medicina tal e como se coñecían. Sen embargo, no que  á práctica clínica se refire, eses resultados van tardar en chegar.

Sobre este facinante tema tes aquí toda a información:

Que é o ADN? E un xenoma? Queres as respostas, pois preme AQUÍ.

Que aportou a secuenciación do xenoma? Queres a resposta, pois preme AQUÍ.

Cal foi a historia ata chegar a ese 26 de xuño? A resposta AQUÍ.

FONTE:El Mundo.es

HAYABUSA

Cápsula Hayabusa tras caer no desierto australiano de Woomera / JAXA

A Axencia de Exploración Aeroespacial(JAXA) fixo público esta semana a recuperación, sen danos, no deserto australiano de Woomera, da capsula da sonda Hayabusa (Falcón Peregrino),de 17 quilogramos de peso, que regresou á Terra tras unha viaxe de sete anos ata o asteroide Itokawa e volta. 

Este asteroide, 25143, foi descuberto no ano 1998 polo telescopio LINEAR.

Hayabusa realizou observacións científicas durante dous meses sobre a composición mineral, altitude e reflexo da luz solar en Itokawa, ata que en novembro de 2005 pousóuse sobre o asteroide, onde permaneceu unha media hora. O po que se espera que conteña a cápsula pode axudar a respostar a interrogantes sobre a formación dos planetas hai máis de 4.500 millóns de anos.

Esta misión que agora remata escomenzara alá polo mes de maio de 2003, e por problemas técnicos demorouse o seu retorno.

NECTOCARIS PTERYS

Recreación do Nectocaris pteryx, cefalópodo primitivo / MARIANNE COLLIN

Fósil de Nectocaris pteryx, atopado en Burgess Shale / JEAN-BERNARD CARON

Nectocaris pteryx é un animal que vivíu hai 500 millóns de anos, no peródico Cámbrico medio, identificado polos investigadores Jean-Bernard Caron e Martin R. Smith, ambos da Universidade de Toronto (Canadá), entre a inmensa colección de criaturas encontradas no xacemento de Burgess Shale (Canadá) como un dos máis primitivos moluscos cefalópodos, antepasado do calamar, polbo e sepia.

O Nectocaris ten o corpo aplastado con  forma de papaventos, con dous grandes ollos e dous longos tentáculos, que lle axudaban a buscar e comer ás súas víctimas. Nadaba grazas ás dúas aletas laterais e a unha especie de sifón que tiña na cabeza, para acelerar a súa locomoción.

Unha das características maís importantes era que non tiña caparazón mineralizado, o que supón que era unha craiatura similar aos modernos nautilus ou ás desaparecidas amonitas.

Esta investigación foi dada a coñecer na revista "Nature" ".