A era dos peixes comezou tras unha extinción masiva fai 445 millóns de anos

A era dos peixes comezou tras unha extinción masiva hai 445 millóns de anos / EFE

Os momentos de extinción masiva de especies que viviu a Terra foron claves para a diversificación evolutiva. O estudo de novos datos de fósiles revelou que os peixes con mandíbula xurdiron hai 445 millóns de anos, cando unha glaciación acabou co 85 % das especies mariñas.

Unha investigación recollida na revista Science Advances describe como do ’caos biolóxico’, ocorrido naquel momento, coñecido como a extinción masiva do Ordovícico tardío, xurdiu unha riqueza sen precedentes de vida vertebrada.

O período Ordovícico, que abarca aproximadamente desde hai 486 a 443 millóns de anos, foi unha época na que a Terra tiña un aspecto moi diferente: Gondwana (un supercontinente que agrupaba o que hoxe é Sudamérica, África, Australia, a Antártida, a India e Madagascar) dominaba o planeta, rodeado de mares pouco profundos. Os polos estaban libres de xeo e a auga era cálida.

Pero chegou un momento no que os mares secáronse como esponxas e deron paso a grandes glaciares. Nese momento de alteracións, un grupo de peixes chegou a dominar a todos os demais abrindo paso ao que hoxe coñécese como os vertebrados con mandíbulas.

"Demostramos que os peixes con mandíbulas lograron facerse dominantes cando ocorreu este evento", afirma unha das autoras do estudo, Lauren Sallan, investigadora do Instituto de Ciencia e Tecnoloxía de Okinawa, en Xapón.

"Aínda que non coñecemos as causas daquela extinción masiva, si sabemos que houbo un claro antes e despois do evento. Os rexistros fósiles demóstrano", engade nun comunicado.

A extinción produciuse en dúas ondas: primeiro, o planeta pasou rapidamente dun clima de efecto invernadoiro a un de glaciación, cubrindo a maior parte de Gondwana con glaciares que secaron os hábitats oceánicos pouco profundos.

Uns millóns de anos máis tarde, xusto cando a biodiversidade comezaba a recuperarse, o clima volveu cambiar, derritiendo os casquetes polares e afogando a vida mariña, xa entón adaptada ao frío, con auga cálida, sulfúrica e sen osíxeno.

Durante e despois destas ondas de morte, moitos vertebrados quedaron confinados en refuxios ou recunchos illados e, grazas a iso tiveron vantaxe, como foi o caso dos gnatóstomos (vertebrados caracterizados por posuír mandíbulas articuladas).

"Reunimos datos de rexistros fósiles de 200 anos de paleontoloxía do Ordovícico tardío e o Silúrico temperán creando unha nova base de datos que nos axudou a reconstruír os ecosistemas dos refuxios", sinala outro dos investigadores, Wahei Hagiwara, do mesmo centro.

Os investigadores viron que, ao estar confinados en áreas xeograficamente pequenas con moitos ocos abertos no ecosistema deixados polos vertebrados sen mandíbulas e outros animais mortos, os gnatóstomos puideron habitar repentinamente unha ampla gama de ecosistemas diferentes.

Unha tendencia similar obsérvase nos pinzóns de Darwin nas illas Galápagos, que aproveitaron as novas oportunidades para diversificar a súa dieta e sobrevivir, e, co tempo, os seus picos evolucionaron ata adoptar diferentes formas para adaptarse mellor ao espazo que chegaron a ocupar.

Mentres os peixes con mandíbulas quedaron atrapados no sur de China, os seus parentes sen mandíbulas continuaron evolucionando en paralelo noutros lugares, dominando os mares durante os seguintes 40 millóns de anos.

Os gnatóstomos diversificáronse en moitas formas diferentes de peixes de arrecife, algúns dos cales tiñan estruturas bucais alternativas. Pero segue sendo un misterio por que os peixes con mandíbulas, entre todos os demais sobreviventes, chegaron a dominar máis tarde unha vez que se estenderon desde os refuxios.

Os investigadores descubriron que, en lugar de borrar o pasado, a gran extinción provocou unha especie de reinicio ecolóxico. Os primeiros vertebrados ocuparon os nichos que deixaron baleiros os conodontos e os artrópodos, reconstruíndo a mesma estrutura ecolóxica, pero con novas especies.

Este patrón repetiuse ao longo do Paleozoico tras os eventos de extinción provocados por condicións ambientais similares, formando o que os autores do estudo denominan "ciclo recorrente de reinicio da diversidade".

FONTE: farodevigo.es