Cacao e chocolate / Imaxe: altonivel.com.mx
A vida sen chocolate sería algo máis triste e insípida. Consumido a diario por millóns de persoas en todo o mundo polo seu sabor, os seus efectos beneficiosos para a saúde (ten recoñecidas propiedades antioxidantes e anti-inflamatorias) e as súas calidades vigorizantes, este doce gustou sempre tanto que no século XVII mesmo se discutía se tomalo era pecado. O botánico Linneo denominouno con acerto "a comida dos deuses", pero as súas orixes nunca estiveron do todo claros. Ata agora, críase que a planta do cacao, de onde procede o chocolate, foi cultivada por primeira vez hai uns 3.900 anos en América Central, como parecían indicar os restos arqueolóxicos atopados. Con todo, un equipo internacional de investigadores suxire que, en realidade, a domesticación do cacao ocorreu un milleiro e medio de anos antes e algo máis abaixo no mapa, no que agora é Ecuador.
Na actualidade, a diversidade máis alta da árbore do caco (Theobroma cacao) e outras especies relacionadas atópase na América do Sur ecuatorial, onde este alimento é importante para os grupos indíxenas que aínda habitan a zona. Isto levou aos científicos para buscar evidencias da orixe da planta no xacemento arqueolóxico de Santa Ana-A Florida, en Palanda, Ecuador, que se sitúa na cabeceira do río Chinchipe. Trátase do sitio máis antigo coñecido da cultura Maio-Chinchipe, ocupado desde polo menos 5.450 anos atrás.
Segundo explican os investigadores na revista Nature Ecology & Evolution, a presenza de grans de amidón específicos da árbore de cacao dentro dos recipientes de cerámica; o achado de residuos de teobromina, un alcaloide amargo que se atopa na árbore do cacao pero non nos seus parentes silvestres; e os fragmentos de ADN antigo con secuencias exclusivas da árbore do cacao, non deixaron lugar a dúbidas. «As xentes dos tramos superiores da conca do Amazonas, que se estenden ata as estribaciones de Ándelos no sueste de Ecuador, xa estaban a cultivar e consumindo cacao 1.500 anos antes do que se cría», aseguran os investigadores.
O cacao que cultivaban era un parente próximo do tipo que máis tarde se usaría en México. Consumíano como unha bebida, un costume que era moi popular e que probablemente se propagou máis tarde cara ao norte a través do comercio de bens, polo que agora é Colombia e finalmente Panamá e outras partes de América Central e o sur de México.
O cacao converteuse nun cultivo de gran importancia cultural na Mesoamérica precolombina, unha rexión histórica e área cultural en América do Norte que se estende desde o centro de México ata Belice, Guatemala, O Salvador, Honduras, Nicaragua e o norte de Costa Rica. Os grans de cacao utilizábanse como moeda e para facer as bebidas consumidas durante festas e rituais.
Din os historiadores que Cristóbal Colón xa viu unha améndoa de cacao durante a súa cuarta viaxe ao continente, pero non foi ata a conquista do imperio azteca, emprendida por Hernán Cortés, que o chocolate se deu a coñecer entre os europeos. Acompáñanos desde entón con gran éxito, a pesar de que as producións actuais están repletas de calorías.
FONTE: Judith de Jorge/abc.es/ciencia
