Blogia

vgomez

#DígochoEu: Aprende a facer a cama en galego!

Pero será posible? Que teña que vir Esther ensinarvos a facer a cama? Vena,tomade nota!

#DígochoEu

#DígochoEu: Non digas *rácano nin *tacaño

En galego temos unha manchea de formas para insultar a alguen sen necesidade de charalle *rácano nin *tacaño! E *racanear tampouco vale, claro!

#DígochoEu

OS INVENTOS MÁIS RAROS DO MUNDO II

Continúo co repaso dalgúns dos inventos raros que sorprenderon ao mundo.

2. Mecanismo de Anticitera

Viaxamos no tempo para coñecer unha das máquinas máis inexplicables da antigüidade, o chamado “mecanismo de Anticitera”, que foi achado por casualidade por uns pescadores de esponxas entre os restos dun naufraxio romano de facía máis dun século. Entre os aveños dese tesouro baixo as augas atopábase unha estraña máquina que data en torno ao ano 200-100 a.C. e cuxo propósito exacto desconcertou aos científicos desde entón. Recentemente apareceu de maneira destacada na última película de Indiana Jones O Dial do Destino no que o famoso arqueólogo busca un misterioso artefacto inventado por Arquímedes.

Cando foi atopado (o mecanismo real, non o de ficción), o dispositivo atopábase dentro dos restos dunha caixa con marco de madeira. O traballo de conservación identificou 82 fragmentos separados do mecanismo de máis de 2.000 anos de antigüidade. Este artefacto é famoso por ter intrincados sistemas de axuste que se adiantan en séculos ao seu tempo. A cara frontal da calculadora astronómica altamente sofisticada, ten un dial de anel fixo que mostra o plano orbital da Terra ao redor do Sol e os 12 signos do zodíaco, dispostos en seccións iguais de 30 graos. O exterior da esfera conta con outro anel giratorio, designado cos meses e días do calendario exipcio sotíaco, así como 12 meses con 30 días cada un e algúns días extra. Trátase dun artefacto astronómico e é a máquina máis complexa que atopamos dese período.

Continuará...

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com   Imaxes: Midjourney/Sarah Romero

#DígochoEu Non digas *xoven

En Xove non hai xente *xoven! Se non, que llo pregunten a Roberto Vilar, que é de Xove! Nin *xoven, nin *xóvenes, nin *xovens, nin nada que se lle pareza!

#DígochoEu

SABÍAS QUE... POR QUE AS NUBES NON CAEN SOBRE AS NOSAS CABEZAS?

Unha nube é un hidrometeoro visible formado pola acumulación de cristais de xeo e/ou pingas de auga microscópicas suspendidas na atmosfera, como consecuencia da condensación do vapor de auga

As nubes, máis aló da súa beleza estética, son elementos cruciais do sistema climático. A súa formación, movemento e comportamento inflúen na temperatura, a humidade e as precipitacións.

Comprender as razóns polas que flotan permítenos aprecialas non só como un espectáculo visual, que o é, senón como parte integral do complexo funcionamento do noso planeta.

As nubes parecen desafiar a gravidade ao flotar ingrávidamente no aire. Con todo, detrás desta aparente ingravidez escóndese un complexo fenómeno físico que involucra a interacción entre o vapor de auga, o aire quente e as correntes ascendentes.

Para comprender por que as nubes non se esborrallan, primeiro debemos adentrarnos no concepto da densidade. Esta constante defínese como a cantidade de masa por unidade de volume. No caso das nubes, que están compostas principalmente por vapor de auga, a densidade é menor que a do aire que as rodea.

Para comprender o valor da densidade nas nubes vaiamos cun sinxelo experimento. Supoñamos que lanzamos ao aire unha pelota de plástico chea de aire: flotará porque o aire dentro dela faia menos densa que o aire circundante.

De maneira similar, as nubes, ao estar formadas por vapor de auga menos denso que o aire, experimentan unha forza de empuxe cara arriba que contrarresta a forza da gravidade que as «tira» cara abaixo.

O aire quente, sendo menos denso que o aire frío, tende a ascender. A medida que sobe, arrefríase e perde a súa capacidade para reter vapor de auga. Este vapor de auga condénsase en pequenas pingas de auga ou cristais de xeo, formando a nube visible.

As correntes ascendentes de aire quente actúan, por tanto, como un elevador continuo, impulsando as pingas de auga e os cristais de xeo cara arriba. A velocidade destas correntes ascendentes é crucial para manter as nubes suspendidas. Se a corrente ascendente é o suficientemente forte, as pingas de auga non terán tempo de caer o suficiente antes de ser impulsadas cara arriba novamente.

Agora ben, as nubes non son estáticas. Están en constante cambio e movemento, a mercé das correntes de aire e os procesos de condensación e evaporación. As pingas de auga dentro da nube atópanse nun equilibrio dinámico, caendo lentamente debido á gravidade, pero sendo impulsadas cara arriba polas correntes ascendentes. Este equilibrio dinámico é o que permite que as nubes floten e móvanse polo ceo, adoptando as formas caprichosas que tanto nos fascinan.

Por último, pero non por iso menos importante, hai que ter presente que a flotabilidade dunha nube non é un valor constante. Hai un polinomio perfectamente definido que determina a flotabilidade e que está formado pola temperatura do aire, a humidade do aire, o tamaño das pingas e os ventos.

Desta forma, sabemos que canto máis quente sexa o aire, menor será a súa densidade e maior será a flotabilidade da nube e que un aire máis húmido, con máis vapor de auga, incrementa a densidade da nube e reduce a súa flotabilidade.

En canto ao tamaño das pingas de auga, as máis grandes son máis pesadas e tenden a caer máis rápido, e que o vento as pode deformar e disipar, afectando tamén a súa capacidade para flotar.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia      Imaxe: es.wikipedia.org

OS INVENTOS MÁIS RAROS DO MUNDO

Que teñen en común Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, John Archibald Purves ou os antigos romanos? Que todos eles inventaron dispositivos inexplicables, bastante estraños, que desafían a lóxica convencional e traspasan os límites da creatividade. Desde mecanismos antigos que son anteriores á tecnoloxía moderna ata dispositivos enigmáticos máis modernos que poñen patas para arriba a nosa comprensión acerca da física, todos eles, aínda que directamente peculiares, enmarcan a mente dun personaxe históricos e unha época concreta que a día de hoxe seguen chamando a nosa atención.

Hoxe comezamos un repaso dalgúns deses inventos raros que sorprenderon ao mundo.

1. Máquina sísmica de Tesla



O oscilador Tesla ou a máquina de terremotos de Nikola Tesla é a primeira das creacións estrañas que repasamos. Tesla, o xenio inventor coñecido polo seu traballo en electromagnetismo, tamén fixo incursións na resonancia mecánica. Un dos seus inventos máis peculiares foi este: un pequeno oscilador mecánico impulsado por vapor e deseñado para xerar vibracións que, segundo o propio Tesla, ao axustar a frecuencia das vibracións da súa oscilador vibracional mecánico á frecuencia de resonancia natural dos edificios ou estruturas, sería capaz de provocar que tremesen, o que podería provocar o seu colapso. O pistón estaba conectado a unha armadura, que o facía vibrar a alta velocidade, xerando electricidade.

Supostamente, probou o seu oscilador na cidade de Nova York en 1898 no seu propio laboratorio e nalgúns edificios que tremeron co seu oscilador, polo que chegaron a bautizar a Tesla como o “home que producía terremotos”. Sexa como for, e a pesar de que Tesla fabricou distintas versións de leste mesmo dispositivo, estudos posteriores concluíron que, a afirmación de que se trataba dunha máquina que producía terremotos, era unha falacia, xa que non existe ningunha evidencia que probe que a súa máquina era capaz deste talento extraordinario, fóra das palabras do propio Tesla que quizá buscaba un pouco de popularidade extra cara ao seu traballo científico.

Continuará...

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com   Imaxes: Midjourney/Sarah Romero e es.wikipedia.org

Guy Callendar, o pioneiro esquecido do cambio climático

Cando en 1988 o climatólogo James Hansen declarou diante o Senado de EEUU que o aumento do CO2 atmosférico provocado polo ser humano estaba a alterar o clima, era o principio da popularización dunha idea que tardou décadas en consolidarse. Pero era tamén a culminación dunha carreira científica que comezaba na década de 1820, cando Joseph Fourier descubría que a Terra estaba máis quente do que debía e que a actividade humana podía influír. En 1856 Eunice Newton Foote suxería que o CO2 da atmosfera retiña a calor, apuntando para o efecto invernadoiro que despois John Tyndall demostrou e Svante Arrhenius cuantificou en 1896. A partir de 1958, as medicións de CO2 de Charles David Keeling en Hawai comezaron a documentar o aumento do efecto invernadoiro. Pero entre Arrhenius e Keeling encaixa unha peza esencial do quebracabezas, a miúdo inxustamente esquecida: Guy Callendar.

La labor de Guy Stewart Callendar se centraba en motores de vapor, y sin embargo pronto comenzó a dedicar su tiempo libre a otro campo que le suscitaba especial interés, la meteorología y el clima. Crédito: GHI/Universal Images Group via Getty Images.

O labor de Guy Stewart Callendar centrábase en motores de vapor, e con todo pronto comezou a dedicar o seu tempo libre a outro campo que lle suscitaba especial interese, a meteoroloxía e o clima / GHI/Universal Images Group via Getty Images.

Guy Stewart Callendar (9 de febreiro de 1898 – 3 de outubro de 1964) tivo un ilustre precedente e poderosa influencia: o seu pai, o británico Hugh Longbourne Callendar, traballara no Laboratorio Cavendish como discípulo de Joseph John Thomson, a quen se atribúe o descubrimento do electrón. Callendar pai tiña estudos superiores, pero non de física, e foi un home de intereses moi diversos: deportes, natureza, astronomía, invención ou mesmo taquigrafía, creando un sistema que Thomson utilizou. En física destacou en termometría e termodinámica, e chegou a estar nomeado ao Premio Nobel.

BBVA-OpenMind-Yanes-Guy Callendar el pionero olvidado del cambio climatico_2 Callendar tuvo un ilustre precedente:: su padre, Hugh Longbourne Callendar, había trabajado en el Laboratorio Cavendish como discípulo de Joseph John Thomson (en la imagen), a quien se atribuye el descubrimiento del electrón. Crédito: Mondadori PortfolioMondadori via Getty Images.

Callendar tivo un ilustre precedente:: o seu pai, Hugh Longbourne Callendar, traballara no Laboratorio Cavendish como discípulo de Joseph John Thomson (na imaxe), a quen se atribúe o descubrimento do electrón / Mondadori PortfolioMondadori via Getty Images.

Pero sobre todo, a súa paixón eran eses novos inventos de entón, automóbiles e motocicletas; unha paixón que Guy herdou. O segundo dos catro fillos de Hugh naceu en Montreal, onde a súa familia mudouse temporalmente. Guy seguiu os pasos do seu pai, en cuxo laboratorio do Imperial College London entrou a traballar, xa de regreso en Inglaterra, mesmo antes de abordar os seus estudos de mecánica e matemáticas. O seu labor centrábase en motores de vapor, e con todo pronto comezou a dedicar o seu tempo libre a outro campo que lle suscitaba especial interese, a meteoroloxía e o clima.

Seguindo o ronsel de Arrhenius e do seu colega Nils Gustaf Ekholm, outro propoñente pioneiro do efecto do CO2 antropoxénico no quecemento global, en 1934 Callendar comezou a reunir datos detallados de temperaturas ao longo dos anos, promediando temperaturas medias globais a partir dos rexistros publicados pola Smithsonian Institution e outras fontes. En paralelo, colleitou os datos dispoñibles para calcular canto CO2 se estaba emitindo á atmosfera pola queima de combustibles, estimando unha cifra de 4.300 millóns de toneladas para 1938.

En 1934 Callendar comenzó a reunir datos detallados de temperaturas a lo largo de los años, promediando temperaturas medias globales a partir de los registros publicados por la Smithsonian Institution y otras fuentes. Crédito: © G.S Callendar 1938.

En 1934 Callendar comezou a reunir datos detallados de temperaturas ao longo dos anos, promediando temperaturas medias globais a partir dos rexistros publicados pola Smithsonian Institution e outras fontes / © G.S Callendar 1938.

Callendar correlacionou ambos parámetros, e en 1938 publicou o seu traballo, “A produción artificial de dióxido de carbono e a súa influencia na temperatura”, na revista Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society. Calculaba que no medio século anterior a temperatura aumentara a razón de 0,005 °C ao ano debido a esta emisión de CO2, mostrando por primeira vez que o especulado polos seus predecesores era real e estaba a ocorrer xa entón.  

O estudo, con todo, foi recibido con enorme escepticismo. Callendar era considerado un personaxe ao estilo do clásico gentleman scientist de tempos anteriores, un científico amateur sen formación específica que practicaba a ciencia por afección. E con todo, as súas conclusións ían moito máis alá de mostrar unha simple correlación: por entón, algúns especialistas obxectaban que a alta concentración de vapor de auga na atmosfera, un poderoso gas de efecto invernadoiro, empequeñecía calquera posible contribución do CO2. Callendar mostrou que o CO2, concentrado a maior altura que o vapor de auga e que pervive durante centos de anos, atrapaba calor en lonxitudes de onda que escapaban a este, polo que o efecto invernadoiro que achegaba o dióxido de carbono era acumulativo ao do vapor.

Pero a pesar das duras críticas que recibiu o seu estudo, Callendar continuou defendendo a súa teoría ata a súa morte en 1964, e o efecto ao que se bautizou co seu nome seguiu discutíndose, cada vez con máis evidencias a favor. Se os seus datos foron cuestionados por obterse reunindo e promediando rexistros fragmentarios de fontes diferentes, as medicións de Keeling, recollidas nun único lugar e de forma sistemática e consistente, probaron que Callendar estaba no certo. De feito, a comparación dos seus gráficos con estimacións históricas baseadas en datos actuais resulta incriblemente precisa.

BBVA-OpenMind-Yanes-Guy Callendar el pionero olvidado del cambio climatico_4 Guy Callendar recolectó los datos disponibles para calcular cuánto CO2 se estaba emitiendo a la atmósfera por la quema de combustibles, estimando una cifra de 4.300 millones de toneladas para 1938. Crédito: mirrorpix/Mirrorpix/Mirrorpix via Getty Images.

Guy Callendar colleitou os datos dispoñibles para calcular canto CO2 se estaba emitindo á atmosfera pola queima de combustibles, estimando unha cifra de 4.300 millóns de toneladas para 1938 / mirrorpix/Mirrorpix/Mirrorpix via Getty Images.

O único no que este pioneiro, hoxe reivindicado, errou foi na súa previsión das consecuencias: como moitos en épocas pasadas e algúns aínda hoxe, prevía beneficios deste quecemento global: “A combustión de combustible fósil […] probablemente demostrarase beneficiosa para a humanidade de varias maneiras, ademais da provisión de calor e enerxía”, escribía. Mencionaba como exemplo os cultivos nas rexións do norte, e engadía: “En calquera caso, o regreso dos glaciares letais debería atrasarse indefinidamente”.

Claro que, aínda que acertou nos seus datos retrospectivos, en cambio quedou moi curto nos prognósticos a longo prazo: predixo un aumento de temperatura de 0,39 °C para o século XXI, moi lonxe da fronteira de 1,5 °C que xa estamos a piques de alcanzar. Pouco imaxinaba Callendar que os efectos do cambio climático hoxe serían unha das secuelas planetarias máis temidas. E pouco gustoulle saber que as súas amadas motocicletas serían parte do problema.

FONTE: Javier Yanes/bbvaopenmind.com

#DígochoEu 'Se non' ou 'senón'?

Sabes cando usamos ’se non’ e cando ’senón’? Repasámolo de forma rapidiña!

#DígochoEu