OPINIÓN E COMENTARIO

PARA LEVAR NA MOCHILA: AMBICIÓN, AFÁN DE SUPERACIÓN, FAME DE ÉXITO E PAIXÓN

A vida de Edurne Pasaban contén dúas historias: a dunha infalible muller alpinista, capaz de escalar as catorce montañas máis altas da Terra; e a dunha nena tímida, pouco sociable e enfermiza. Dúas caras dunha mesma moeda que atoparon a solución nas montañas: “O alpinismo fíxome sentir libre, ensinoume o valor da amizade e permitiume elixir o meu propio camiño”, explica.

Pasaban foi a primeira muller do mundo en escalar os 14 oitomiles. Un fito deportivo que significou a conquista dun cume tras outro, pero que na vida real significou atopar moitas pedras no camiño: perdeu a grandes amigos, tiña a sensación de non encaixar e caeu nunha depresión que lle cambiou a vida.

A súa historia vai moito máis alá das súas impresionantes fazañas deportivas, é unha historia de superación fronte aos medos e dúbidas que todos podemos ter na vida. Tal como ela mesma explica: “Ao final, escribín eu cada páxina do libro da miña propia vida”. Considérase afortunada, porque engade: “Creo que iso é o máis grande que lle pode suceder a unha persoa”.

COMO APLICAR O SENTIDO DO HUMOR Á CRIANZA

Afronta a maternidade e a escritura dende unha perspectiva vándala. Sen filtros. Anna Manso é nai de tres fillos e, a título propio, ‘a peor nai do mundo’. Así preséntase na columna semanal que escribe desde hai unha década na periódico Ara. Unha credencial que tamén dá nome ao seu último libro: ‘A peor nai do mundo, manual para converterse nunha nai ou un pai imperfectos’, onde reivindica os defectos e os erros na crianza desde o sentido do humor. A seu lema: “A perfección mata e o humor salva vidas”.

Anna Manso estudou na Escola de Mitjans Audiovisuals de Barcelona e especializouse en escritura de guión de cinema e televisión na Universidade Autónoma de Barcelona. Iniciou a súa carreira profesional como guionista de series e programas infantís de entretemento, como Barrio Sésamo ou Club Super3. É, ademais, autora de case medio centenar de obras de literatura infantil e xuvenil - entre as que destacan ‘O do avó’,’ Canelóns fríos’ ou ‘Leandro o neno horrible’ - e gañou en dúas ocasións o prestixioso Premio Gran Angular.

É habitual ver a esta escritora e guionista visitando os colexios, envorcada na animación á lectura. “A educación é un dos piares da nosa sociedade e os profesores non teñen o recoñecemento que se merecen”, conclúe.

MATEMÁTICAS

Por que todos os anos fórmanse colas nalgunhas administracións de lotería se a probabilidade de que toque o premio é a mesma: moi baixa? En que consiste a falacia de Montecarlo ou o espellismo da maioría? Para que aprendemos a resolver raíces cadradas a man? A matemática e divulgadora Clara Grima asegura que o "anumerismo" ou analfabetismo matemático é un problema da sociedade contemporánea e poderíase evitar a través da educación.

"Inculcanos aos nenos a ansiedade que nos provocan as matemáticas e non existe pudor por non saber unhas matemáticas básicas. Esa mala fama consegue só que os nenos aprendan a odiar as matemáticas, antes mesmo que aprender a materia en si", afirma. Profesora de Matemáticas Aplicadas na Universidade de Sevilla,  co autora do descubrimento dunha nova xeometría, o escutoide, e escritora dos libros ’Que as matemáticas te acompañen’ ou ’Ata o infinito e máis aló’, Grima aposta por un ensino das matemáticas con contos, contexto e teoría de grafos.

"Por moi bos que sexan os nosos nenos en cálculo, as máquinas sono máis. Por iso debemos desenvolver unha habilidade que non teñen as máquinas: a intuición e a lóxica, que se pode desenvolver coa teoría de grafos. No canto de insistir nas operacións poderiamos dedicar máis tempo aos grafos que ensinan a fraccionar un problema, saber que che están preguntando, aprender a pensar e sobre todo, a divertirre xogando coas matemáticas", conclúe.

TODO SAIRÁ BEN

Escrito por Albert Espinosa e narrado por Rafael Álvarez “O Bruxo”, ‘Todo sairá ben’ é o primeiro título dunha serie de contidos orixinais de Aprendemos Xuntos especialmente dirixidos ao público infantil e xuvenil.

2020 é un ano que dificilmente esqueceremos. As súas historias, sen ningunha dúbida, viaxarán a través de distintas xeracións. Ambientado no ano 2.115, este conto de animación comeza nun cruceiro espacial. Alí, un avó comparte coa súa neta un recordo do ano 2020 que será moi importante para ela.

"É un conto que nace de todo o aprendido neste ano tan complicado. Necesitaba escribir un conto sobre esas ganancias que hai dentro das perdas, e a través dos ollos dos nenos e das persoas sabias que levan anos dentro deste mundo, atopar a forza e a ilusión. Oxalá sexa un conto deses que curan a alma e devolven o sorriso” destaca Albert Espinosa.

Para Rafael Álvarez ‘O Bruxo’, é un conto para nenos que ten un gran ensino tamén para os maiores: “Cando un di ´todo sairá ben´ hai un acto de afirmación tan poderoso da vontade e da mente humana fronte á adversidade que nos devolve ao contacto co noso ser interior”.

ROMPEMOS O PACTO COA NATUREZA

Defínese a si mesmo como “paisaxista sonoro”, e leva máis de 30 anos rexistrando os sons da natureza. O naturalista e técnico de son Carlos de Fita está convencido de que a divulgación por medio do son é unha “ferramenta moi eficaz para transmitir á sociedade como é ese mundo natural, limpo e puro que temos que conservar”.

Crítico coa situación ambiental, considera que a humanidade rompeu un vello pacto coa natureza. “Sempre se di: ’Temos que coidar a natureza polos nosos fillos’. Bo, temos que coidar a natureza porque non é nosa. Non temos dereito a destruíla. O pacto debe ser a favor das dúas partes, non só da nosa”. E reflexiona: “Se tivese que xustificar a miña actividade na comunicación, non sería só para explicar o bonito que é o campo, e a riqueza que hai alí; senón que cando mostro a beleza da natureza, aspiro a que a xente se volva esixente e respectuosa”.

É autor do libro ‘Viaxe visual e sonoro polos bosques de España’, no que os bosques se describen a si mesmos a través dun código QR. Ademais de colaborador habitual en varios medios de comunicación, guionista de documentais e creador da banda sonora da súa vida: ‘O son da natureza’, un blogue onde publica sonogramas como testemuño dun dos maiores arquivos sonoros da biodiversidade e fauna española, africana, amazónica e india. Unha xanela a esa “atmosfera cristalina”, que nos mostra como soa a natureza en cada momento do ano ou o canto dun  autillo no seu castiñeiro.

Na actualidade, De Fita continúa o seu legado con esa actitude paciente e contemplativa que o caracteriza. Esta vez mediante a recompilación de diferentes gravacións que permitan estudar a evolución acústica da biodiversidade: “O son é un termómetro que reflicte o que sucede na realidade”. E faino rexistrando diariamente a actividade do bosque de Valsaín, onde vive desde hai tempo afastado da sociedade mecanizada.

HUMOR REAL: FELIZ ANO!

A viñeta de El Roto (Andrés Rábago García, Madrid-1947) no xornal El País, de onte, plantéxanos un dilema: o remate dun ano 2020 horrendo e o comezo do 2021 que albisca a luz ao final do túnel. Pero engádelle algo preocupante: utopías. Non vai desencamiñado!

Si, será o fin dun ano desastroso, o comezo da esperanza diante da pandemia, pero non vai ser un camiño de rosas. Melloraremos, ou polo menos é o moso desexo, no eido sanitario, pero queda o campo económico e social, e iso é fariña doutro costado.

Esta é a definición de utopía: Idea, proxecto etc., que se considera moi bo pero irrealizable.

Veremos que pasa!

NON FORCEMOS AOS NENOS A LER O QUE NON LLES GUSTA

Desde a publicación do seu título máis mítico, ‘A casa dos espíritos’ (1982), Isabel Allende conquistou o corazón e a mente de 74 millóns de lectores en todo o mundo. Na actualidade, é a escritora viva máis lida en lingua española.

Dona dun humor irónico e burlón, pero tamén dunha visión espiritual e revolucionaria da vida, aos seus 78 anos segue defendendo os ideais que marcaron a súa mocidade como xornalista: o feminismo e a xustiza social. Algo que se pode lograr, asegura, co amor: “Din que as forzas que moven o mundo son a cobiza, o poder ou o medo. Pero eu creo que a máis poderosa, o verdadeiro motor de cambio, é o amor”.

As súas novelas e relatos, traducidos a 42 idiomas, unen o pasado co presente e o fantástico co real. Narran as historias daqueles que enfrontan a vida con risco e paixón: “Os personaxes que me interesan son persoas que fan tolemias, que corren aventuras, porque a xente que fai cousas extraordinarias é a xente que ten paixón”, afirma.

Crítica co racismo, a violencia e a falta de solidariedade, para Isabel Allende “vivimos tempos de escuridade”. Por iso, o seu últimas tres novelas contan historias de exilio, desarraigamento e conflitos armados: “Sobre estes temas, que volven estar no aire e que levan a masas de xente a deixalo todo para salvar a vida, non podo evitar escribir”. E non é de estrañar, viviuno en primeira persoa cando escapou da ditadura de Pinochet en Chile.

A CIENCIA PODERÍA SER O NOSO SEXTO SENTIDO

Observa a vida con ollos científicos e fala de temas tan dispares como o sector educativo, as fake news, o cambio climático ou a sexualidade. Pere Estupinyà defínese como “bioquímico de formación e divulgador científico de paixón e de profesión”.

Estupinyà traballou no Massachusetts Institute of Technology (MIT), o Instituto Nacional de Saúde de Estados Unidos ou o Banco Interamericano de Desenvolvemento. Apaixonado pola comunicación científica, abandonou o seu doutoramento en xenética para dedicarse a ela e poñer ao alcance de todos os avances do coñecemento. Leva máis de quince anos dedicado á divulgación e entrevistou a moitas das grandes mentes investigadoras do cambio de século, como Beira Rubin ou Paul Zamecnik. Actualmente dirixe e presenta o programa ‘O cazador de cerebros’ en TVE e reflexiona sobre ciencia no programa de radio ‘A vivir que son dous días’.

Convencido de que "a ciencia é unha ferramenta fundamental para mellorar o mundo e a nosa vida", é autor dos libros ‘O ladrón de cerebros’, ‘Rascar onde non pica’ ou ‘A ciencia do sexo’. Na súa última obra, ‘A vivir a ciencia’, reivindica o pensamento científico e propón o uso do que chama "os pequenos milagres da ciencia" para o ben individual e colectivo. O divulgador destaca, ademais, a achega da ciencia á educación, pero recoñece que “en temas que non son exactos, onde o factor humano é moi importante, é insubstituíble a arte do profesor”.