OPINIÓN E COMENTARIO

Que filósofo negociaría cos extraterrestres?

Enric F. Xel é filósofo e divulgador, creador da canle Adictos á Filosofía e autor de Hai filosofía na túa neveira?. O seu traballo percorre as grandes preguntas da tradición filosófica e conéctaas con cuestións da vida cotiá.

Nas súas reflexións aborda que é a filosofía, se somos realmente libres, en que consiste a felicidade, como afrontar a dor e se unha intelixencia artificial pode pensar. A través de conceptos e experimentos como o barco de Teseo, o cuarto chinés de Searle, o experimento de Libet, a eudaimonía de Aristóteles ou a logoterapia de Viktor Frankl, achega a filosofía aos dilemas do presente.

A súa proposta parte dunha idea central: a filosofía é un camiño cara á emancipación intelectual. Pensar por un mesmo implica non delegar o noso xuízo en máquinas, gurús ou modas e facernos donos das nosas propias ideas.

O Big Bang non foi unha explosión

Doutor Fisión é divulgador científico e achega ao público as grandes preguntas da física, a astronomía e a cosmología mediante explicacións claras, exemplos cotiáns e unha mirada profundamente humana. A súa forma de comunicar parte das evidencias científicas, pero tamén recoñece con honestidade os límites do coñecemento e todo o que aínda queda por descubrir.

Nesta conversación percorre cuestións como a orixe e o posible final do universo, a materia escura, os buracos negros, os exoplanetas, as viaxes no tempo, a exploración lunar e a posibilidade de atopar vida extraterrestre. Tamén reflexiona sobre a relación entre ciencia e cine, o valor do erro dentro do método científico e a importancia de protexer a Terra mentres exploramos outros mundos.

A súa mensaxe sitúa a curiosidade no centro do progreso humano. Para Doutor Fisión, a ciencia non consiste unicamente en acumular respostas, senón en aprender a formular mellores preguntas, revisar o que cremos saber e mirar máis aló dos nosos propios límites. Comprender o universo é tamén unha forma de comprendernos e de asumir a nosa responsabilidade ante o extraordinario fenómeno da vida.

Así reacciona o teu corpo cando deixas de moverte

A traumatóloga Inés Moreno consolidouse como unha das novas voces de referencia en divulgación científica co seu perfil @latraumatologageek. Nas súas explicacións conecta o medicamento coa evolución, a historia e a vida cotiá para mostrar que moitas doenzas actuais non son fallos illados, senón consecuencias de como chegamos ata aquí.

Para ela, o corpo non é un deseño perfecto, senón o resultado de millóns de anos de evolución. Esa perspectiva permítelle explicar doenzas tan comúns como a dor de costas ou os problemas articulases.

A granadina reorientou a súa carreira cara ao medicamento despois de formarse como enxeñeira, o que lle permite aplicar a física e a bioloxía evolutiva para explicar como funciona o corpo humano.

O T. rex non era a fera que mostra o cine

Francesc Gascó-Lluna é biólogo, doutor en Paleontoloxía pola Universidade Autónoma de Madrid, especialista en dinosauros e divulgador científico. O seu traballo combina o estudo dos fósiles coa protección e difusión do patrimonio paleontolóxico. Actualmente é director científico do Museo de Benagéber e participou en proxectos de investigación e escavacións en España e noutros países.

A súa investigación centrouse na reconstrución paleobiolóxica de dinosauros e na paleohistoloxía, unha disciplina que analiza a estrutura microscópica dos ósos para coñecer como medraban e vivían os animais do pasado. Desde 2006 achega a paleontoloxía a públicos diversos a través de conferencias, talleres, medios e o seu proxecto Pakozoico. Tamén é autor de libros como Paleontoloxía Pop, onde conecta a historia da vida coa cultura popular e a experiencia do traballo de campo.

Nesta entrevista desmonta a imaxe dos dinosauros que construíu o cine e explica que pode revelar o rexistro fósil sobre o seu aspecto, os seus sons, a súa reprodución e o seu comportamento. Tamén fala das grandes extincións, da intelixencia artificial aplicada á paleontoloxía e de como mirar o pasado pode axudarnos a entender o noso lugar na historia da vida.

As dúas cousas que máis consultamos á IA

José Ignacio Latorre é un referente internacional en computación cuántica e intelixencia artificial. Actualmente dirixe o Centre for Quantum Technologies de Singapura e está considerado unha das voces máis influentes na divulgación científica e tecnolóxica.

Nos últimos anos, centrou parte do seu traballo en explicar como tecnoloxías como a intelixencia artificial e a computación cuántica transformarán as nosas vidas. Neste contexto, participou en iniciativas orientadas a preparar á sociedade para os cambios que traerán estes avances.

Latorre invítanos a entender o futuro con criterio e sen medo, á vez que defende a necesidade de regular a tecnoloxía para garantir que estea ao servizo de todas as persoas e non só duns poucos.

O amor imposible que a miña nai viviu en silencio

Darío Sztajnszrajber é filósofo, docente e divulgador arxentino. Recoñecido por achegar a filosofía ao gran público, dedicou gran parte do seu traballo para cuestionar as certezas coas que organizamos a nosa vida cotiá.

Nesta conversa aborda un dos temas máis universais e complexos da experiencia humana: o amor. A partir de preguntas do público, anécdotas privados e referencias a autores como Platón, Nietzsche, Barthes, Derrida ou Levinas, reflexiona sobre o namoramento, o desexo, a convivencia, a amizade, a familia e a liberdade.

A súa mirada invita a desconfiar das definicións pechadas e a entender o amor como unha experiencia aberta, contraditoria e transformadora. Un espazo para pensar os vínculos desde a ambivalencia, aceptar a incerteza e construír relacións máis libres e auténticas.

Un descubrimento que cambiou o que criamos sobre a historia

Tito Vivas é arqueólogo e divulgador especializado en civilizacións antigas e pensamento histórico. O seu traballo combina o rigor do método científico cunha profunda reflexión sobre os grandes interrogantes humanos que atravesan a historia.

Ao longo da súa traxectoria investigou o Antigo Exipto, os mitos fundacionais e os relatos pseudocientíficos que moldearon a nosa visión do pasado. Defende unha arqueoloxía crítica, multidisciplinar e aberta ao diálogo con outras ciencias como a astronomía ou a astrofísica.

Para Tito Vivas, estudar o pasado non é unha forma de evasión, senón un xeito de entender quen somos hoxe. A historia, sostén, non predí o futuro, pero ofrécenos patróns e advertencias que seguen sendo profundamente actuais.

Máis proteína non sempre é mellor

Ismael Galancho é nutricionista e divulgador especializado en explicar a alimentación desde unha mirada práctica, rigorosa e afastada dos extremos. Nesta conversa, aborda unha das grandes tensións actuais: como comer san cando as redes sociais multiplican as mensaxes contraditorias sobre froita, carbohidratos, proteína, xaxún, calorías ou alimentos "prohibidos".

O seu enfoque apóiase en tres piares que atravesan toda a charla: cantidade, calidade e flexibilidade. Galancho defende que o balance enerxético importa, pero tamén que a saúde non pode reducirse contado calorías nin a perseguir unha dieta perfecta. Por iso invita a entender o contexto de cada persoa, os seus hábitos, a súa fame, a súa saciedade e a súa relación emocional coa comida.

Fronte á obsesión por facelo todo perfecto, propón recuperar o sentido común. Comer ben non debería ser unha fonte constante de tensión, senón unha ferramenta para vivir mellor. A súa mensaxe axuda a desmontar mitos, relativizar modas nutricionais e construír unha alimentación saudable, sostible e compatible coa vida real.