ZONA VERDE

RECICLAXE DOS RAEE

RAEE / Imaxe: trenquelauquen.gov.ar

Anualmente, xéranse en todo o mundo máis de 40 millóns de toneladas de lixo electrónico. Os RAEE (Residuos de Aparellos Eléctricos e Electrónicos) están a ter un crecemento moi rápido, tres veces superior ao ritmo do resto de residuos sólidos urbanos. De feito, a cantidade de lixo electrónico que se xera xa chega aos elevadísimos niveis de residuos de envases de plástico, coa diferenza de que os RAEE son moito máis perigosos se non se tratan correctamente. Este tipo de residuos están compostos por varios elementos tóxicos, co consecuente impacto no medio ambiente e os riscos que supoñen para a saúde pública. Entre as substancias máis habituais que conteñen atópanse elementos como o cadmio, o chumbo, o óxido de chumbo, prata, cobre, antimonio, o níquel e o mercurio, entre outros.

En todo o mundo xéranse máis de 40 millóns de toneladas de residuos electrónicos e os expertos estiman que cara ao ano 2030 serán máis de mil millóns de toneladas. Só no continente asiático prodúcense uns 12 millóns de toneladas cada ano e espérase que os países en vías de desenvolvemento aumenten exponencialmente a súa xeración de refugallos nos próximos anos.

O gran problema vén porque a maior parte destes residuos non se están reciclando a través de métodos eficaces e seguros. Estímase que un 80 por cento dos residuos electrónicos acaban nun incinerador ou nun vertedoiro. As malas condicións no tratamento dos RAEE danse principalmente en países que non contan coa infraestrutura suficiente, nos que se tenta abaratar os custos da reciclaxe utilizando métodos que poñen en perigo a saúde dos traballadores e xeran un impacto ambiental moi negativo. O uso de métodos nocivos para o tratamento de aparellos eléctricos e electrónicos vén dado pola sobrecarga de lixo nestes países en vías de desenvolvemento, principalmente no sueste asiático e África subsahariana. Entre os métodos ilícitos que levan a cabo e sen ningún tipo de control para a separación das materias primas valiosas que conteñen os RAEE, destaca a chamada “reciclaxe informal”, que consiste en usar produtos tóxicos ao aire libre (que produce unha combustión aberta) e o uso do baño de ácido (meter os aparellos en ácido sulfúrico).

Diversas organizacións ecoloxistas levan anos reivindicando que se vixíe o cumprimento das normativas, mellorando a recollida e a clasificación dos RAEE, primando a reutilización sobre calquera outro tipo de reciclaxe. No noso país, o tratamento dos RAEE está fixado no Real Decreto 110/2015 e explica as responsabilidades na xestión destes residuos diferenciando entre os que proceden dun particular e os que veñen dun produtor e fai fincapé en que se recuperen e reutilicen ata que cumpran coa súa vida útil.  

RAEE procedentes de particulares: debemos entregar estes residuos para que sexan correctamente xestionados en puntos limpos. Se adquirimos un novo dispositivo equivalente ao que imos refugar, poderemos entregalo ao distribuidor para que se faga cargo del temporalmente.

RAEE de produtores: o produtor é responsable de xestionar os seus residuos, mediante sistemas de recollida específicos e diferenciados do resto de refugallos. Unha vez fosen almacenados, trasladaranse aos centros de tratamento autorizados. Solucións para os RAEE Para reducir os residuos electrónicos, o primeiro sería promover a súa reutilización e reparación. 

 

FONTE: Esteher Pauela/ Xornal El Mundo/Futuro sostenible

O CLIMA AFECTADO POLA DEBILITACIÓN DAS CORRENTES DO ATLÁNTICO

 

Imaxe simulada da temperatura na superficie do Atlántico / Remik Ziemlinski (NOAA GFDL)

Un grupo internacional de científicos constatou que o recente debilitamento do sistema de correntes do Atlántico pode influír no clima no futuro, segundo explican dous traballos publicados recentemente pola revista Nature.

A primeira investigación, liderada polo University College London (Reino Unido), examina o impacto que ese proceso ten sobre un sistema de correntes coñecido como Circulación Meridiana de Retorno do Atlántico Norte (AMOC). O AMOC, lembran os expertos, ten unha gran influencia sobre o clima, pois redistribúe a calor e incide sobre o ciclo do carbono, pero descoñecíase ata agora se o aparente enfraquecemento experimentado nas últimas décadas podería manifestarse nunha variabilidade natural a longo prazo.

Os autores deste estudo, presentaron "evidencias paleo-oceanográficas" que demostran que a corrente de convección profunda do AMOC e do mar de Labrador (entre a península canadense de Labrador e a illa danesa de Groenlandia), foi inusualmente débil desde final da Pequena Idade de Xeo, en comparación cos 1.500 anos anteriores. A Pequena Idade de Xeo é o período frío máis importante do hemisferio norte desde finais do século XIV ata o XIX. Os expertos sosteñen neste novo estudo que o fin da Pequena Idade de Xeo estivo marcado por unha descarga de auga doce do Ártico e mares nórdicos, o que provocou a alteración do AMOC. Con todo, aínda non teñen claro se esa transición ocorreu de maneira abrupta cara ao final dese período frío, despois de 1850, ou a través dun proceso máis gradual durante os últimos 150 anos.

A segunda investigación, desenvolvida polo Instituto Potsdam de Análise de Impacto Climático (Alemaña), e na que participou a Universidade Complutense de Madrid (UCM), combina conxuntos de modelos climáticos globais con bases de datos de temperaturas globais da superficie do mar. Esta metodoloxía levoulles a identificar unha "pegada" que indica que a AMOC experimentou unha desaceleración duns tres "sverdrups" (unidade de medida do fluxo de volume por unidade de tempo), é dicir, de case o 15 % desde mediados do século XX. Esa "pegada", que é máis pronunciada durante os invernos e primaveras, leva un arrefriado da zona subpolar do Océano Atlántico, causado por unha caída do transporte de calor, e un quecemento na rexión da Corrente do Golfo, provocado por un desprazamento da súa ruta cara ao norte.

O cambio climático antopogénico é o "principal sospeitoso" dese enfraquecemento que "pode ter efectos importantes, especialmente no clima Europeo", segundo un comunicado da española Universidade Complutense, unha das participantes no estudo.

Ambos os estudos difiren na cronoloxía da desaceleración da AMOC, debido, segundo algúns autores, aos matices que contén a propia definición deste sistema de correntes. Nun artigo que acompaña aos dous traballos indícase que, "polo menos desde o punto de vista científico", as partes coinciden en que o " AMOC moderno" atópase en "un estado relativamente débil". Por contra, engade, de fronte ao estudo de escenarios de cambio climático futuros, estas diverxencias son "quizá, menos tranquilizadoras" porque un "AMOC debilitado podería xerar alteracións considerables nos patróns de clima e de precipitacións en todo o Hemisferio Norte".

FONTE: lne.es/sociedade

RENOVABLES: PORTUGAL POLO BO CAMIÑO, E ESPAÑA?

Enerxía renovable / Imaxe: energiasrenovadas.com

Portugal logrou un verdadeiro fito histórico en marzo, pois todas as necesidades enerxéticas dese mes cubríronse con fontes renovables: hidráulicas, eólicas, solares, geotérmicas e biomasa. De feito, a produción de enerxía con esta orixe superou por primeira vez á demanda e alcanzou o 103,6%, de acordo cos datos tanto da entidade internacional Sustainable Earth System Association como da Asociación Portuguesa de Enerxía Renovable (APREN).

Por especialidades, o 55% correspondeu nese período ás presas hidroeléctricas, mentres os parques eólicos sitúanse en segundo lugar co 42%. O informe determina: "O logro do mes pasado é un exemplo do que ocorrerá con máis frecuencia nun futuro próximo. Espérase que, para 2040, a produción de electricidade renovable poderá garantir, de forma efectiva en canto a custos, o consumo total anual de electricidade do Portugal continental". É dicir, quedan excluídos os arquipélagos de Azores e Madeira. "Estes datos, ademais de indicar un punto de inflexión histórico no sector portugués da electricidade, demostran que se pode confiar na enerxía renovable como fonte segura e viable coa que cumprir as demandas de electricidade do país", agrega o documento oficial.

A aposta por este tipo de enerxía viviu un auténtico impulso en Portugal ao longo dos últimos anos, máis aló do signo ideolóxico dos gobernos. Tanto é así que a eólica medrou un 31% e a solar, un 20%.

 

Desta forma, Portugal adianta claramente a España. Mesmo se dá a circunstancia de que o primeiro parque eólico «offshore» da península ibérica sitúase en chan luso (moi preto de Viana do Castelo e da fronteira con Galicia) pero funciona grazas á tecnoloxía española. Por tanto, o interrogante salta á vista: por que a este lado da fronteira non se realizan máis avances neste sentido?

FONTE: abc.es/economía 

AS ALGAS E OS COMBUSTIBLES DE AVIÓNS

 

De tanto repetilo xa é case un lugar común: “Nuns anos, todos comeremos algas”. A frase escóitase en informativos de televisión, ocupa titulares en xornais, difúndese por redes sociais e termina sendo pronunciada por alguén, non necesariamente cunha autoridade científica que o avale, nunha comida familiar.

A grandes liñas todos sabemos o que son as algas, aínda que o noso coñecemento limítese ás que se nos enredan nos pés nas praias ou as nori que se utilizan para enrolar o sushi. Pero as algas mariñas son un grupo de organismos moi heteroxéneo, composto por decenas de miles de especies e presentes en todo o planeta. Nalgúns lugares forman parte da gastronomía desde hai moito tempo (hai países asiáticos que as cultivan dende o século IV), e noutros estanse introducindo aos poucos como é o caso de España. Miguel Ferreiro, investigador do CSIC e autor do libro As algas que nos comemos, cre que “son o alimento do futuro”, pero vai máis aló ao considerar que “as algas son agora mesmo unha fonte case inesgotable de propiedades”. E non todas esas propiedades teñen que ver coa alimentación.

Efectivamente, agora mesmo hai en marcha investigacións que sitúan as algas como un posible combustible, como depuradoras de auga, como sumidoiro de CO₂… e multiplican as súas utilidades en campos tan diversos como a farmacoloxía ou a produción de celulosa para papel, entre outras. Carlos Rodríguez Vila, director xeral de AlgaEnergy, confirma estas expectativas: “Estamos a falar dunha materia prima que é inesgotable, que é sustentable, que beneficia ao medio ambiente ao cultivala porque captura CO₂ e ademais ten o maior contido proteico do planeta”.

AlgaEnergy é unha compañía española dedicada á investigación con microalgas que desde o ano 2007 veu desenvolvendo distintos produtos destinados á acuicultura, a agricultura, a nutrición humana e animal, a cosmética e os biocombustibles. Precisamente dentro deste último terreo, a planta que ten a compañía na T4 do aeroporto de Madrid Adolfo Suarez, é unha exemplo das grandes vantaxes que as algas poden achegar para a aviación nun futuro de enerxías limpas. De feito, como indica María Segura, directora técnica de AlgaEnergy, o seu combustible xa ten as condicións “apropiadas, pero temos que seguir traballando en minimizar os custos de produción”.

Poida que, efectivamente, aínda sexa caro conseguir que os avións voen con combustibles provenientes de algas, pero terminará por ser viable porque, como asegura Rodríguez Vila, a denominada economía circular dentro da que se enmarca AlgaEnergy “dedícase de maneira prioritaria a buscar solucións para as graves crises que ten que enfrontar a humanidade”. E unha delas é, sen dúbida, conseguir conxugar as nosas necesidades coa vida no planeta.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

ELEVAR O NIVEL DO MAR 3 METROS: GLACIAR TOTTEN

 

O enorme galciar Totten da Antártida oriental ten máis área flotando sobre o océano do que se pensaba ata agora, o que aumentaría o seu potencial á hora de contribuír ao aumento global do nivel do mar.

O glaciólogo Ben Galton Fenzi comentou que o glaciar Totten, que abarca máis de medio millón de quilómetros cadrados, é un dos glaciares máis rápidos e máis grandes na Antártida. E ata agora os científicos pensaban que se fixaba no leito rochoso da Antártida.

Como parte do Programa Antártico Australiano, o equipo de investigadores de Galton- Fenzi, incluídos científicos da División Antártica Australiana, o Instituto de Estudos Mariños e Antárticos da Universidade de Tasmania e a Universidade Central de Washington, pasaron o verán austral na Antártida estudando o glaciar Totten. O profesor Paul Winberry, da Universidade Central de Washington, asegurou que a sismología permitiulles determinar a estrutura da terra debaixo da superficie do glaciar. «Utilizouse unha onda sísmica xerada por un martelo para ver a través dun par de quilómetros de xeo. Nalgúns lugares que pensamos que estaban fixados á terra, detectamos o océano debaixo, indicando que o glaciar está a flotar», engade o experto.

Winberry manifestou tamén que os períodos recentes de derretimiento e fluxo acelerados no océano Antártico poden deberse a que «máis parte do glaciar Totten está a flotar nun océano que se está quentando». «Tamén significa que Totten poderían ser máis sensible ás variacións climáticas no futuro», sinala.

 
Galton-Fenzi sostén que o glaciar Totten contén suficiente xeo para elevar os niveis do mar nuns tres metros se se derrite por completo.

«Desde o século XX, o nivel do mar mundial aumentou nuns 20 centímetros e para fins de século prevese que aumente ata nun metro ou máis, pero isto está suxeito a unha gran incerteza, polo que estudar glaciares como o Totten é importante», lembra o científico.. «Estas medicións precisas de Totten son vitais para monitorear os cambios e comprendelos no contexto das variacións naturais e a investigación é un paso importante para avaliar o posible impacto no nivel do mar en varios escenarios futuros». Os instrumentos para medir o fluxo glacial, a velocidade e o espesor deixáronse no glaciar durante outros 12 meses para recompilar máis datos.

FONTE: Xornal abc/natural

REINVENTANDO O VELEIRO

Os 16 barcos máis grandes do mundo producen a mesma cantidade de emisións de xofre que toda a frota de coches do planeta. O dato, por pouco coñecido e por espectacular (16 contra máis de mil millóns), é o suficientemente rotundo como para preguntarse porqué ata agora ninguén buscou unha solución ao problema. Ou, polo menos, porqué non se puxo límite a unha fonte de contaminación tan grande, aínda cando proveña dunha actividade económica esencial como o transporte marítimo (é o que soporta maior volume de mercadorías no o comercio internacional).

Ambas as cousas, límites e solucións, parece que están a piques de alcanzarse. O primeiro cunha nova normativa que vai obrigar aos responsables dos barcos para reducir sete veces as emisións permitidas; o segundo grazas á idea dunha empresa española, Bound4 Blue, que en palabras do seu fundador, José Miguel Bermúdez considera “absurdo que hoxe en día, en pleno século XXI, a única idea que se nos ocorra para mover un barco sexa queimar combustible”. Moito combustible cabería engadir, e ademais da peor calidade posible, xa que o derivado do petróleo utilizado polos buques é o denominado fuel pesado, o máis contaminante.

A idea de Bound4 Blue é substituír o petróleo polo vento. Aínda que sendo unha compañía tecnolóxica cabe supoñer que a súa proposta non é regresar ás naves coas que se aventuraron Cristóbal Colón ou Xoán Sebastián Elcano, senón algo moito máis sofisticado. “O noso sistema de vela ríxida é máis similar ao á dun avión que a unha vela convencional” aclara Bermúdez para explicar como son unhas velas que “cumpren tres características: poden rotar, son plegables ao nivel da cuberta e o sistema é totalmente autónomo, recolle datos dos ventos en tempo real e oriéntase só”.

Bound4 Blue busca trasladar o concepto de transporte sustentable a un terreo moi pouco explorado ata agora como é o comercio marítimo. Aseguran que co seu sistema as embarcacións poden manter a súa velocidade de cruceiro, pero reducir ata nun 40% o consumo de combustible, coa consecuente diminución de emisións. Durante 2018 a compañía vai instalar as súas velas en dúas embarcacións moi diferentes: por unha banda unha pesqueiro propiedade dun armador de Vigo que busca adoptar novas tecnoloxías ao seu negocio, e por outro un cargueiro propiedade da compañía teatral A Fura dels Baus, co que realizan espectáculos por todo o mundo.

 
Bound4 Blue está tamén á vangarda na produción de hidróxeno e osíxeno para utilizalos como combustibles limpos. Non en balde, na súa web, a modo de inspiración, recorren a unha cita do visionario escritor francés Xullo Verne: “Creo que algún día empregarase a auga como combustible, que o hidróxeno e o osíxeno dos que está formada, usados por separado ou de forma conxunta, proporcionarán unha fonte inesgotable de luz e calor, dunha intensidade da que o carbón non é capaz”. E niso andan eles…

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El país

"DOMINION": DOMINIO ANIMAL

 

Chámase Dominion e ten todos os ingredientes para ser un dos documentais máis impactantes deste ano sobre os dereitos dos animais. Escrita e dirixida por Chris Delforce, e gravada en Australia, Dominion mostra de forma gráfica e contundente o modo en que os humanos usamos, abusamos e explotamos aos animais en seis facetas primordiais da nosa relación con eles: mascotas, vida salvaxe, investigación científica, entretenimieno, vestimenta e alimentación; para cuestionar a moralidade e a lexitimación do noso dominio (de aí o seu nome) sobre o reino animal.

A película, estréase hoxe, 29 de marzo, a nivel mundial, foi realizada a partir de centos de imaxes obtidas durante anos en investigacións encubertas de Aussie Farms en Australia; e doutras capturadas por un dron aéreo que achegan unha nova perspectiva e contexto da dimensión da explotación animal.

O proxecto financiouse cunha campaña de crowdfunding que colleitou máis de 19.000 dólares, ademais doutras achegas de organismos animalistas. Está coproducido por Shaun Monson (Earthlings), Animal Liberation Vitoria e Animal Liberation TM entre outros, narrado por Roodney Mara e Joaquin Phoenix e con música de Asher Pope.

Aquí tedes o trailer. Contundente!

FONTE: publico.es/culturas

ÁRBORE EUROPEA DO ANO

A Árbore Europea do ano é unha sobreira de Setúbal, a 62 quilómetros de Lisboa / Imaxe: xornal abc

É a sobreira máis vella do mundo, segundo acredita o libro Guinness dos récords. E agora, cos seus 234 anos de antigüidade nas proximidades de Setúbal, a 62 quilómetros de Lisboa, resulta elixida Árbore Europea do Ano, de acordo coa votación celebrada en Bruxelas e que se deu a coñecer no seo do Parlamento Europeo.

26.606 puntos obtivo a sobreira de Águas de Moura, co cal deixou por detrás aos olmos ancestrais da localidade estremeña de Cabeza del Buey, así como ao carballo denominado "o ancián dos bosques de Belgorod", en Rusia.

A sobreira mide 16,2 metros de altura e fan falta, polo menos, cinco persoas para poder abrazala. Ademais, desde 1988 está recoñecido como Monumento Nacional e como Árbore de Interese Público.

Plantado en 1783, a súa beleza converteuno nunha visita obrigada para todos os turistas que se achegan por alí, atraídos igualmente polas lendas que circulan á súa ao redor. Por exemplo, coñécenselle dous sobrenomes, ambos con orixe popular. Un é «sobreira casamenteira» porque, segundo dise, debaixo das súas ramas fraguáronse numerosas relacións e ata matrimonios. Especialmente, tal cal acontece nalgunhas películas de Emir Kusturica, por causa das vodas xitanas alí celebradas. O outro apelativo é «sobreira silbadora», debido ás numerosas aves que se pousan nel, coas subseguintes escenas plásticas que máis dun afánase en captar co seu cámara fotográfica.

FONTE: Francisco Chacón/Xornal abc