Facebook Twitter Google +1     Admin

UNHA MÚSICA PARA O DIÁLOGO E O ENCONTRO

por vgomez el 13/04/2021 09:28, en OPINIÓN E COMENTARIO

 

A súa música transporta a terras afastadas, a tempos ancestrais e a lugares máxicos. É unha invitación para tender pontes entre culturas e unha chamada á tolerancia a través da fusión musical. Para esta compositora, cantante e  instrumentista, a música é o seu vehículo “para chegar á beleza, o diálogo e o encontro”.

 Ana Alcaide é a directora do ‘Festival de Músicas do Mundo’ de Toledo e pioneira en España na divulgación da ‘Nyckelharpa’, un instrumento sueco antigo capaz de facer viaxar no tempo a quen o escoita. Con ela percorreu o mundo, reivindicando o poder transformador da música e o seu valor pedagóxico. Tamén desenvolveu unha intensa actividade investigadora ao redor da música antiga, as súas tradicións e lendas.

 Alcaide estudou violín no Conservatorio de música de Xetafe e Bioloxía na Universidade Complutense de Madrid. Completou os seus estudos na ‘Malmö Academy of Music’ de Suecia e na Universidade de Baixa California, México. Desde o marco de  inspiración que lle brinda a cidade de Toledo, comezoou a escribir e tocar na rúas as súas cancións, adaptando o seu instrumento ás melodías da  España medieval. A súa  música foi descrita como “a banda sonora de Toledo” pola súa singular reinterpretación da música antiga e sefardí. En 2017 foi galardoada coa Medalla ao Mérito Cultural das Artes Escénicas e a  Música de Castela a Mancha.

No hay comentarios. Comentar. Más...

#DígochoEu:​ Mellor non digas amistoso

por vgomez el 13/04/2021 09:28, en DOCENCIA

 

Hoxe Esther Estévez Casado vén con outra palabriña que a RAG considera menos recomendable. Contámosche outras formas de dicir ’amistoso’!

#DígochoEu

No hay comentarios. Comentar. Más...

OS SOÑOS DOS POLBOS

por vgomez el 12/04/2021 08:22, en CURIOSIDADES

 

Os científicos saben desde hai tempo que os polbos dormen e que, ademais, cambian de cor mentres o fan. Quizais mesmo soñen. Agora, investigadores brasileiros descubriron que os cambios de cor non son aleatorios, senón que corresponden a dous estados de soño alternos: unha etapa de «soño tranquilo» e outra de «soño activo» moi similar á nosa fase REM. Isto fai posible que estes cefalópodos experimenten algo parecido aos soños.

Ata hai pouco, o dous estados de soño só eran atribuídos aos mamíferos, as aves e, algo coñecido máis recentemente, tamén a algúns réptiles. Mesmo se informou dun estado similar ao REM nunha  sepia, un cefalópodo parente do polbo. "Iso levounos a preguntarnos se tamén poderiamos ver evidencia de dous estados de soño nos polbos", di  Sidarta Ribeiro, do Instituto do Cerebro da Universidade Federal de Rio Grande  do Norte. "Os polbos teñen o sistema nervioso máis centralizado de todos os  invertebrados e sábese que teñen unha alta capacidade de aprendizaxe", apunta.

Para pescudalo, os investigadores gravaron en vídeo a polbos no laboratorio. Descubriron que durante o «soño tranquilo» os animais estaban quietos e tranquilos, coa pel pálida e as pupilas dos ollos contraídas nunha fenda. Con todo, o «soño activo» foi moi diferente. Os animais cambiaron  dinámicamente a cor e a textura da súa pel. Tamén moveron os seus ollos mentres contraían as súas ventosas e o seu corpo con  espasmos musculares. "O que o fai máis interesante é que este ’soño activo’ ocorre principalmente despois dun longo ’soño tranquilo’, xeralmente máis de 6 minutos, e que ten unha periodicidade característica", di Ribeiro.

 O ciclo repetiríase a intervalos de aproximadamente 30 a 40 minutos. Para establecer que estes estados representaban realmente o soño, os investigadores mediron o limiar de excitación dos polbos mediante probas de estimulación visual e táctil. Os resultados desas probas mostraron que tanto no estado «activo» como no «soño tranquilo», os polbos necesitaban un forte estímulo para evocar unha resposta conductual en comparación co estado de alerta. Noutras palabras, estaban a durmir. "A alternancia de estados de soño observada en Octopus insularis parece bastante similar á nosa, a pesar da enorme distancia evolutiva entre cefalópodos e vertebrados, cunha diverxencia temperá de liñaxes fai uns 500 millóns de anos", di Sylvia Medeiros, primeira autora do estudo, publicado en iScience. Ao seu xuízo, "a evolución independente nos cefalópodos dun ’soño activo’ análogo ao soño REM dos vertebrados pode reflectir unha propiedade emerxente común aos sistemas nerviosos centralizados que alcanzan unha certa complexidade".

 Medeiros tamén di que os achados expoñen a posibilidade de que os polbos experimenten algo similar a soñar. "Non é posible afirmar que están a soñar porque non poden dicirnos iso, pero os nosos resultados suxiren que durante o ’soño activo’ o polbo podería experimentar un estado análogo ao soño  REM, que é o estado durante o cal os humanos soñan máis", explica a investigadora. "Se os polbos realmente soñan, é pouco probable que experimenten tramas simbólicas complexas como nós. O ’soño activo’ no polbo ten unha duración moi curta, tipicamente duns poucos segundos a un minuto. Se durante este estado hai algún soño continuado, debería ser máis como pequenos  videoclips, ou mesmo gifs", explica.

 En estudos futuros, aos investigadores gustaríalles rexistrar datos neuronais de cefalópodos para comprender mellor o que sucede cando dormen. Tamén senten curiosidade polo papel do soño no metabolismo, o pensamento e a aprendizaxe dos animais. "É  tentador especular que, do mesmo xeito que nos humanos, soñar no polbo pode axudar a adaptarse aos desafíos ambientais e promover a aprendizaxe", di Ribeiro. "Os polbos teñen pesadelos? Poderían os soños dos polbos estar rexistrados nos seus patróns dinámicos de pel? Poderiamos aprender a ler os seus soños cuantificando estes cambios?", pregúntase.

FONTE:abc.es/ciencia

No hay comentarios. Comentar. Más...

#DígochoEu:​ O máis viral do TikTok (capítulo 16)

por vgomez el 12/04/2021 08:21, en DOCENCIA

 

Á beiriña mesmo dos 100.000 seguidores, aquí tes outra boa restra de vídeos virais da conta de Tiktok do #DígochoEu.

No hay comentarios. Comentar. Más...

UN NOVO EXPERIMENTO SUXIRE QUE UNHA PARTICULA ROMPE AS LEIS COÑECIDAS DA FÍSICA

por vgomez el 12/04/2021 08:20, en NOTICIAS DAS CIENCIAS

O anel do Muon g-2, situado entre estantes electrónicos na súa sala de detectores. Este experimento opera a -267 graos Celsius e estuda a precesión (ou baile) dos  muons cando viaxan por un campo magnético / Imaxe: Reidar Hahn/Fermilab

Nun experimento histórico, un equipo de científicos descubriu novas probas de que unha partícula subatómica desobedece unha das teorías máis sólidas da ciencia: o modelo estándar da física de partículas. O desfasamento entre as predicións do modelo e o comportamento da partícula, medido recentemente, indica que o universo podería conter partículas e forzas descoñecidas que están fóra da nosa comprensión actual.

O pasado mércores, nun seminario, os investigadores de Fermilab en Illinois, Estados Unidos, anunciaron os primeiros resultados do experimento Muon g-2, que desde 2018 mediu unha partícula chamada muon, un primo máis pesado do electrón que se descubriu na década de 1930.

Do mesmo xeito que os electróns, os muons teñen carga negativa e unha propiedade cuántica chamada espín, que fai que as partículas actúen com abuxainas diminutas que bailan cando as colocan nun campo magnético. Canto máis intenso é o campo magnético, máis rápido é o baile o muon.

O modelo estándar, desenvolto na década de 1970, é a mellor explicación matemática da humanidade para o comportamento das partículas no universo e predí a frecuencia do baile dun muon con extrema precisión. Con todo, en 2001, o Laboratorio Nacional de Brookhaven en Upton, Nova York, descubriu que os muons parecen bailar lixeiramente máis rápido do que predí o modelo estándar.

Agora, dúas décadas despois, o experimento Muon g-2 de Fermilab creou a súa propia versión do experimento de Brookhaven e observou a mesma anomalía. Cando os investigadores combinaron os datos de ambos experimentos, descubriron que as probabilidades de que a discrepancia fose unha coincidencia eran de aproximadamente 1 entre 40.000, un sinal de que outras partículas e forzas poderían influír no comportamento do muon.

Segundo as normas estritas da física de partículas, os resultados aínda non son un «descubrimento». Poida que non se alcance ese limiar ata que os resultados logren unha certeza estatística de 5 sigma, ou unha probabilidade de 1 entre 3,5 millóns de que unha flutuación aleatoria provocase o desfasamento entre teoría e observación, non unha diferenza real.
 

Os novos resultados —que se publicarán nas revistas científicas Physical Review  Letters, Physical Review A&B, Physical Review A e Physical Review D— baséanse en só un seis por cento dos datos totais que se prevé que recompilará o experimento. Se os resultados de Fermilab mantéñense, alcanzar 5 sigma podería levar un par de anos. 

Os resultados de Fermilab equivalen á maior pista en décadas de que existen partículas ou propiedades físicas máis aló do modelo estándar. 

O modelo estándar é posiblemente a teoría científica de máis éxito, capaz de predicións incriblemente precisas sobre o comportamento das partículas fundamentais do universo. Pero os científicos souberon durante moito tempo que o modelo está incompleto. Non inclúe unha descrición da gravidade, por exemplo, e non di nada sobre a misteriosa materia escura que parece estar esparexida polo cosmos.
 

Para pescudar que hai máis aló do modelo estándar, os físicos tentaron levalo aos seus límites en experimentos de laboratorio. Con todo, a teoría superou unha proba tras outra, e mesmo anos de medicións de altas enerxías no Gran Colisionador de Hadróns (LHC), que en 2012 atopou unha partícula que fora predita polo modelo estándar: o bosón de Higgs, que desempeña un papel fundamental á hora de dar masa a outras partículas.

A diferenza do LHC, que fai que as partículas choquen para crear novos tipos de partículas, o experimento Muon g-2 do Fermilab mide as partículas coñecidas con extrema precisión e busca desviacións sutís da teoría do modelo estándar.

O muon é a partícula perfecta para buscar sinais dunha nova física. Sobrevive o tempo suficiente para ser estudado en profundidade no laboratorio —aínda que só son millonésimas de segundo— e, aínda que se espera que se comporte de forma moi parecida ao electrón, ten 207 veces máis masa, o que proporciona un elemento de referencia importante.

Durante décadas, os investigadores examinaron atentamente como afecta a influencia doutras partículas coñecidas aos bailes magnéticos dos muonns. Na escala cuántica —a escala das partículas individuais— as pequenas flutuacións de enerxía maniféstanse como pares de partículas que aparecen e desaparecen, como a escuma nun gran baño de burbullas.

Segundo o modelo estándar, cando os muons mestúranse con este fondo espumoso de partículas «virtuais», o seu  baile é aproximadamente un 0,1 por cento máis rápido do previsto. Este impulso ao  baile do muon denomínase momento magnético anómalo.

Con todo, a predición do modelo estándar só é igual de boa que o seu inventario das partículas do universo. Se o universo contén outras partículas pesadas, por exemplo, modificarían o momento magnético anómalo do muon, posiblemente o suficiente para medilo no laboratorio.

O experimento Muon g-2 comeza cun feixe de muons, que os científicos crean chocando pares de protóns e filtrando minuciosamente os restos subatómicos. Este feixe de muons entra nun anel magnético de 14 toneladas que se usou no experimento de Brookhaven, transportado en barco e en camión desde Long Island a Illinois en 2013.

A medida que os muons dan voltas a este anel, que ten un campo magnético uniforme, os muons  bailantes desintégranse en partículas que chocan contra un conxunto de 24 detectores situados na parede interior do anel. Ao rastrexar a frecuencia con que estas partículas chocan cos detectores, os investigadores poden deducir a velocidade de baileo dos seus muons, algo similar a pescudar a velocidade de rotación dun faro distante observando como se ilumina e escurécese.

O Muon g-2 trata de medir o momento magnético anómalo do  muon cunha precisión de 140 partes por mil millóns, catro veces mellor que o experimento de  Brookhaven. Por outra banda, os científicos tiveron que realizar a mellor predición posible co modelo estándar. Entre 2017 e 2020, 132 teóricos dirixidos por Aida O-Khadra, da Universidade de Illinois, calcularon a predición do baile dos muons da teoría cunha precisión histórica, que era inferior aos valores medidos.

Os novos resultados d  Fermilab proporcionan unha pista importante sobre que podería haber máis aló do modelo estándar, pero os teóricos que tentan descubrir a nova física non teñen un espazo infinito que explorar. Calquera teoría que trate de explicar os resultados do Muon g-2 tamén debe ter en conta a ausencia de partículas novas descubertas polo LHC.

Nalgunhas das teorías propostas, o universo contén varios tipos de bosons de Hyggs, non só o que inclúe o modelo estándar. Outras teorías invocan «leptoquarks» exóticos que causarían novos tipos de interaccións entre muons e outras partículas.

Casualmente, a noticia dos resultados do Fermilab chega dúas semanas despois de que outro laboratorio —o experimento LHCb do CERN— achase probas independentes do comportamento descarriado dos muons. O experimento estuda partículas efémeras chamadas mesóns B e segue a súa desintegración. O modelo estándar predí que algunhas destas partículas en desintegración expulsan pares de muons. Con todo, o LHCb achou probas de que estas desintegracións de muons ocorren con menos frecuencia do previsto e as probabilidades de que o resultado do experimento fose unha casualidade son de aproximadamente una entre mil.

O seguinte paso é replicar os resultados. Os achados do Fermilab baséanse na primeira execución do experimento, que terminou a mediados de 2018. Actualmente, o equipo está a analizar outras dúas series de datos. Se estes datos son similares aos do primeiro experimento, poderían bastar para converter a anomalía nun descubrimento en toda regra a finais de 2023.

Os teóricos tamén están a empezar a examinar con lupa a predición do modelo estándar, sobre todo as partes que son máis difíciles de calcular. Os novos métodos de supercomputación denominados simulacións de redes deberían axudar, pero os resultados preliminares discrepan lixeiramente con algúns dos valores que incluíu o equipo El-Khadra no seu cálculo teórico. Tardaranse anos en examinar estas diferenzas e ver como afectan á procura dunha nova física.

FONTE:Michael Greshko/nationalgeographic.es/ciencia

No hay comentarios. Comentar. Más...