20141028153433-black-hole-eats-away-a-star.jpg

O burato negro empezara xa a “devorar” a estrela cando ela logrou liberarse / Ohio State University

 

Un equipo internacional de astrónomos foi testemuña directa dun acontecemento raro e excepcional: a "fuga" dunha estrela que fora capturada por un enorme burato negro. De feito, o burato negro empezara xa a "devorar" a estrela cando esta conseguiu liberarse.

Normalmente, pensamos nos buratos negros como en enormes "depredadores espaciais" capaces de engulir estrelas enteiras (ou calquera outra cousa que se poña a tiro da súa inmensa gravidade). Non obstante, nalgunhas ocasións unha estrela xa "mordida" por un burato negro logra escapar aínda que, iso si, tras perder unha substanciosa porción da súa masa. Neste caso, a "dentada" sufrida pola estrela tiña unha masa equivalente á do planeta Júpiter.

A estrela en cuestión encóntrase a uns 650 millóns de anos luz de distancia, na dirección da Osa Maior. Pero os astrónomos do Ohio State University que realizaron a observación non puideron ver directamente a estrela, senón a luz emitida cando o burato negro empezaba a devorar a presa que había caputado. A observación foi realizada coa rede de telescopios All-Sky Automated Survey for Supernovae (ASAS-SN).

Nun artigo que se publica en Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, os investigadores revelan que a estrela e o burato negro atópanse nunha galaxia que está fóra do recén bautizado supercúmulo de Laniakea, do que a nosa galaxia, a Vía Láctea, forma parte.

FONTE: Xornal abc/ciencia

PEQUENO CALAMAR

Publicado: 29/10/2014 08:14 por vgomez en FOTOVERDE
20141027071310-1413996243-853463-1413996955-album-normal.jpg

"Pequeno calamar" / Imaxe: Fabien Michenet (Natural History Museum, BBC)

 

Imaxe dun calamar bioluminiscente de Tahití captada polo francés Fabien Michenet. Só ten uns tres centímetros de lonxitude.

FONTE: Xornal El País/Natureza

UNHA DESCOMUNAL MANCHA SOLAR

Publicado: 28/10/2014 08:12 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS
20141027193202-oct-26-x2-304-171-644x570.jpg


A luz brillante, abaixo á dereita, mostra unha labarada solar de clase X o domingo, a terceira en 48 horas / Imaxe: NASA/SDO

 

A descomunal mancha solar AR 2192 é a máis grande rexistrada en 24 anos e segue medrando. A rexión activa sobre a superficie do Sol, unha zona fría que impide que o plasma solar flúa cara á superficie e actúa como un poderoso campo magnético, cobre unha área equivalente a 33 planetas Terra. É tan xigantesca que mesmo puido ser observada a simple vista cando o brillo do Sol é suavizado polas nubes ou a néboa. (Nunca miredes ao Sol sen protección, é altamente perigoso).

Como dá a entender o seu gran tamaño, esta mancha é moi poderosa. Só nos últimos tres días lanzou ao espazo tres labaradas de clase X, as máis intensas na escala de medición, e oito de clase M, algo máis suaves. Unha mesmo provocou apagamentos de raio HF e problemas nas comunicacións no lado da Terra que estaba de cara ao Sol.

As labaradas solares adoitan ir acompañases da emisión unhas execcións de masa coronal, unha nubes de plasma magnetizado coñecidas como CME. Non obstante, ningunha das erupcións de AR 2192 produciu un destes eventos de forma significativa. Polo tanto, tampouco se produciron tormentas xeomagnéticas nin rechamantes auroras.

FONTE: Xornal abc/ciencia

O PEIXE NAPOLEÓN

Publicado: 27/10/2014 06:52 por vgomez en CURIOSIDADES
20141025090243-1414174700-316387-1414174770-noticia-normal.jpg

Viñeta de Ramón, no xornal El País do pasado sábado, na que denuncia a situación na que  se atopa este peixe

 

O Peixe Napoleón (Cheilinus undulatus), tamén denominado Peixe Humphead ou Maorí, é o membro máis grande da familia dos lábridos, podendo superar os dous metros de lonxitude e os 200 kg de peso. Habitan en arrecifes, e aliméntanse fundamentalmente de crustáceos. Actualmente a súa poboación encóntrase en perigo debido á sobrepesca. Esta especie está catalogada na Lista Vermella da UICN.

As súas característica física máis salientables, ademais do seu enorme tamaño, é unha protuberancia sobre a cabeza, que lle outorga un perfil moi característico. Son hermafroditas, nacendo sempre femias. Durante os primeiros anos de vida poden transformarse en machos, sen que saiban os motivos ou os mecanismos que desencadean este cambio.

A pesar das súas dimensións, son animais pacíficos e non representan ningún perigo para os humanos. A súa carne é moi cotizada na gastronomía dalgúns países orientais.

FONTE:wikipedia.org

VAIA VALADO

Publicado: 26/10/2014 07:26 por vgomez en OPINIÓN E COMENTARIO
20141025092352-inmigrantes-ediima20141022-0486-30.jpg

No primeiro plano, dúas mulleres xogando ao golf; ao fondo inmigrantes colganos no valado que separa Melila e Marrocos / Imaxe:José Palazón-Prodein/diario.es

 

Esta imaxe deu a volta ao mundo na semana pasada. Situación:valado de Melilla con Marrocos. Dun lado a imaxe da prosperidade, do luxo, do outro a miseria e a aspiración a conseguir o salto.

Non é estrano que queiran vir!

20141024152630-1224852616103.jpg

Cambio de hora / Imaxe: rtve.es

 

A normativa da Unión Europea establece que cada ano, o último domingo de outubro, procederase ao cambio de hora para adaptarse ao horario de inverno. Ás 3 da madrugada (hora da Península) de mañá, domingo 26 de outubro, haberá que atrasar o reloxo ata as 2, e polo tanto, este día terá, oficialmente, unha hora máis.

Este horario permanecerá ata o 29 de marzo, último domingo dese mes, no que procederase ao cambio de hora para adaptarse ao horario de verán.

O cambio de hora encóntrase regulado en España polo Real Decreto 236/2002 da 1 de marzo, que incorpora ao noso ordenamento xurídico a Directiva 2000/84/CE de 19 de xaneiro de 2001 do Parlamento Europeo e do Consello da Unión.

Mirádeo polo lado positivo, mañá podemos durmir unha hora máis!

COMO FUNCIONA A ILUMINACIÓN LED?

Publicado: 24/10/2014 15:24 por vgomez en CURIOSIDADES
20141020172957-led-lights-category-manager.jpg

Iluminación LED / Imaxe:bohemprojects.com 

 

A pasada semana os xaponeses Isamu Akasaki, Hiroshi Amano e Shuji Nakamura foron galardoados co premio Nobel de Física por inventar o diodo emisor de luz LED azul.

Mentres que unha lámpada normal conta cunha vida útil dunhas 5.000 horas, a vida útil dun LED é superior ás 100.000 horas de luz: estamos a falar de 11 anos de continua emisión lumínica.

Pero, como funcionan realmente os LED? Funcionan esencialmente baixo o principio que enunciou no seu día Albert Einstein segundo o cal algúns materiais ao ser sometidos a corrente, xeran luz. A base da tecnoloxía LED está baseada no díodo, este é un compoñente electrónico de dúas puntas que permite a circulación de enerxía a través del nun só sentido.

Os díodos emisores de luz (LED) son semicondutores. Cando os electróns pasan a través deste tipo de semicondutor, convértese en luz. Se se compara coas lámpadas incandescentes, as luces LED son máis eficientes en converter a enerxía en luz. E é por iso polo que, se as tocamos irradian menos calor que o resto de lámpadas.

Os LED teñen unha estrutura na que podemos destacar catro compoñentes básicos. Por un lado teriamos o material emisor semicondutor, que montado sobre un chip-reflector determina a cor da luz. Despois temos os postes condutores, o cátodo e o ánodo, e o cable condutor que a través do que se xuntan os dous polos. O cuarto elemento é unha lente que protexe ao material emisor do LED.

Ao pasar a electricidade a través dun deses díodos, os átomos excítanse a un gran nivel. Nese momento almacenan unha gran cantidade de enerxía e necesitan expulsala. Ao facelo, os electróns chegan ata o chip-reflector, momento no que se produce a luz.

FONTE: Xornal abc/ciencia

TEMPORADA DE COGOMELOS

Publicado: 23/10/2014 19:44 por vgomez en ZONA VERDE
20141022194454-34667908533.jpg

 

Un ano máis os amantes dos cogomelos saímos a percorrer os montes na procura deste fantástico tesouro agochado.

Dende a fin de semana pasada contamos cun tempo estupendo que facilita a saída. No meu caso hoxe pola tarde apañei estes níscalos ou robellóns (Lacatarius deliciosus), uns poucos cantarelos (Cantharellus cibarius) e unha pouca lingua de vaca (Hydnum repandum).

Non estivo mal! Gocei da natureza e aínda trouxen algo para a cea!

Iso si, se decidides ir na súa procura sempre ide acompañados dunha persoa que coñeza este mundo da micoloxía, unha cesta e unha navalla. Nunca vaides por libre, é cando acontecen accidentes, pois non todas as especies son comestibles.

Sede prudentes!

XOGO EN LIÑA: TOMA DE DECISIÓNS

Publicado: 23/10/2014 13:17 por vgomez en XOGOS
20141022193805-dibujo.jpeg.bmp

 

SOGAMA (Sociedade Galega do Medio Ambiente, empresa pública autonómica, creada no ano 1992) vén de editar un xogo en liña sobre residuos urbanos para escolares de Educación Secundaria (12 a 16 anos): Toma de Decisións.

Este xogo ten  o fin de promover a reflexión dos mozos e mozas en torno aos hábitos de consumo e compras responsables, decidindo que debe facerse cos residuos xerados e avaliando as consecuencias das súas accións.

Se o queres coñecer só tes que premer AQUÍ.

FONTE: Sogama.es

MÚSICA CON CONTIDO AMBIENTAL VII

Publicado: 22/10/2014 08:41 por vgomez en OUTRAS COUSAS

 

O cantante de soul Marvin Gaye lanzou en 1971 “Mercy Mercy Me (The Ecology)” (Ten misericordia de min. A Ecoloxía) para denunciar algúns dos principais impactos ambientais que sofre o planeta, como a contaminación, a extinción dos animais ou a superpoboación.

FONTE: Revista Consumer

AS ORÍXES ACUÁTICAS DO SEXO

Publicado: 21/10/2014 08:15 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS
20141020170534-14138025014967.jpg

Recreación artística dos placodermos copulando / BRIAN CHOO/FLINDERS UNIVERSITY

 

A copulación e a fertilización interna xurdiu a través duns peixes prehistóricos chamados placodermos que poboaron a Terra hai 385 millóns de anos, segundo acaba de concluír un equipo de científicos e publicado na revista Nature.

Os extinguidos placodermos , primeiros antecesores vertebrados dos seres humanos, foron peixes con mandíbulas con placas cortantes, medían uns 8 centímetros de longo e habitaban os antigos lagos de Escocia e partes de Estonia e China.

A investigación mostra que os fósiles machos dos Microbrachius dicki, que pertence ao grupo dos antiarchios dos placodermos, desenvolveron uns membros xenitais osudos coa forma dunha L que lles permitía trasferir o esperma ás femias. Pola súa banda, as femias desenvolveran pequenos ósos pares para asegurar os órganos masculinos durante a copulación.

O descubrimento de como copulaban estes peixes produciuse o ano pasado cando estudaban un óso fósil da colección da Universidade de Tecnoloxía en Tallin, Estonia. Este fósil simboliza a forma máis primitiva que se coñece dun órgano sexual e demostra o primeiro uso dunha fertilización interna e unha copulación como unha estratexia reprodutiva coñecida nos rexistros paleontolóxicos.

"Microbrachius significa pequenos brazos. Os científicos estiveron desconcertados por séculos sobre a utilidade destes pares de brazos osudos. Resolveron este gran misterio porque sabemos que servían para a copulación, para que o macho poida posicionar o seu membro na área xenital da femia," comentase na investigación.

Consideran que os peixes copulaban nunha posición lateral (ver imaxe) o que permitía que o macho puidese manobrar os seus órganos xenitais na posición correcta para que este encontro sexual se produza, nunha especie de baile cadrado.

FONTE: Xornal El Mundo/Ciencia

OS KOBs DO CINTURÓN DE KUIPER

Publicado: 19/10/2014 08:34 por vgomez en CURIOSIDADES
20141016194630-kbos.jpg

Recreación artística dun obxecto do cinturón de Kuiper / NASA, ESA, and G. Bacon (STScI)

 

Escudriñando as escuras e afastadas fronteiras do noso Sistema Solar, o telescopio espacial Hubble descubriu tres novos obxectos no cinto de Kuiper (KBOs) que poderían ser visitados pola sonda New Horizons unha vez rematada a súa misión en Plutón, ao que chegará o próximo mes de xullo.

Os KBOs foron detectados durante un programa especialmente deseñado polo equipo que opera a New Horizons para buscar obxectivos alcanzables pola sonda unha vez esta remate a súa misión principal.

O cinto de Kuiper é un vasto anel de residuos do material orixinal a partir do cal se formou o Sistema Solar. O anel rodea por completo o noso sistema planetario, e os obxectos que o compoñen, os KBOs, pertencen a unha clase única e que nunca foi visitada ou estudada por misión espacial ningunha. De feito, ese material orixinal contén valiosas pistas sobre o nacemento dos planetas que nos acompañan arredor do Sol.

Os KBOs encontrados co Hubble son unhas dez veces máis grandes que un cometa típico, pero apenas alcanzan entre o un e o dous por cento do tamaño de Plutón. A diferenza dos asteroides, os KBOs non reciben calor do Sol e son, polo tanto, auténticas mostras conxeladas e intactas do que foi o Sistema Solar cando empezou a formarse hai uns 4.600 millóns de anos. En concreto, os tres KBOs achados polo Hubble poderían ser, segundo os datos dispoñibles, os "ladrillos" a partir dos cales se formaron os planetas ananos como Plutón.

O equipo de New Horizons empezou a buscar obxectos accesibles no cinto de Kuiper en 2011, usando algúns dos maiores telescopios terrestres, e acharon varias ducias de KBOs, aínda que ningún deles estaba ao alcance das escasas reservas de combustible da sonda unha vez rematada a súa misión en Plutón.

A finais de setembro, os investigadores lograron identificar un KBO "definitivamente accesible" e outros dous que podrecían selo tamén, aínda que se necesita seguir as súas órbitas durante algúns meses antes de estar completamente seguro de que poden ser alcanzados pola New Horizons.

Os KBOs son extremadamente difíciles de localizar, xa que son pequenos, non brillan e resultan case imposibles de ver sobre o fondo estrelado da constelación de Saxitario, que actualmente está na mesma dirección que Plutón. Os tres KBOs encóntranse a uns 1.500 millóns de km máis alá de Plutón. Dous deles teñen uns 55 km de ancho e o terceiro, máis pequeno, mide uns 25 km.

A New Horizons, lanzada en 2006, é a primeira misión espacial que visitará Plutón. Cando cumpra o seu obxectivo principal, a NASA intentará aproveitar a nave para levar a cabo outras investigacións. Calcúlase que a finais de 2016, a nave poderá dedicarse ao estudo dos KBOs. Para entón, terá percorrido unha distancia de 6.500 millóns de km dende a Terra.

FONTE: Xornal abc/ciencia

NEBULOSA BOLBORETA

Publicado: 18/10/2014 09:11 por vgomez en OUTRAS COUSAS
20141016174031-14132765878527.jpg

Imaxe da Nebulosa NGC 6302 / NASA/ESA Hubble


Hai moitos obxectos celestes espectaculares, pero as escenas máis impactantes, segundo a ESA (Axencia espacial Europea), chegan co último alento das estrelas de masa media, co que emiten grandes nubes de gas a altas temperaturas. Estes estertores forman nebulosas planetarias como NGC 6302, máis coñecida como a Nebulosa do Insecto, ou Nebulosa Bolboreta.

A súa forma tan característica convértea nun bo exemplo dunha nebulosa bipolar, nas que o gas pode escapar máis doadamente dos polos que da rexión ecuatorial da estrela moribunda, creando unha estrutura lobular que recorda a un reloxo de area ou, neste caso, a unha gran bolboreta cósmica.

Esta complexa estrutura encóntrase a uns 3.800 anos luz da Terra, dentro da Vía Láctea. Formouse cando unha estrela cunha masa cinco veces superior á do Sol se transformou nun xigante vermello, desprendéndose das súas capas externas e volvéndose extremadamente quente.

Ademais do seu indiscutible valor estético, esta imaxe revela unha gran cantidade de información sobre as propiedades físicas da nebulosa.

O ton avermellado dos bordos das ás da bolboreta é produto da radiación emitida polo nitróxeno, e indica que esta rexión se encontra a unha temperatura relativamente baixa. En contraste, as manchas brancas preto do centro da estrutura son as emisións do xofre, que se corresponden coas zonas de máis alta temperatura, nas que as correntes de gas colisionar no ámbito da estrela central.

O gas quente expulsado pola estrela colisionar coa materia do seu ámbito, creando ondas de choque a través de toda a nebulosa. Un bo exemplo é a liña serpeante ben definida que atravesa a mancha branca na esquina superior dereita da imaxe. As outras tonalidades da nebulosa indican a presenza de osíxeno, helio e hidróxeno.

Fonte: Xornal El Mundo/Ciencia

CINE: "A VIAXE DA TÚA VIDA"

Publicado: 17/10/2014 08:07 por vgomez en OPINIÓN E COMENTARIO
20141016181033-el-viaje-de-tu-vida.jpg

Cartel da película / Imaxe:fotogramas.es 

 

Esta fin de semana chega aos cines a èlícula "A VIAXE DA TÚA VIDA", baseada no bestseller "As Pegadas do Deserto" de Robyn Davidson.

Esta é a súa ficha técnica:

Título: A viaxe da túa vida

Título Orixinal: Tracks

Xénero: Aventuras

Nacionalidade: Australia

Ano: 2013

Duración: 112 minutos

Produtora: Australia-Reino Unido; See-Saw Films

Director: John Curran

Guión: Marion Nelson

Fotografía: Mandy Walker

Reparto: Lily Pearl, Mia Wasikowska, Philip Dodd, Fiona Press, Daisy Walkabout, Rainer Bock, Felicity Steel, John Flaus, Ian Conway, Evan Casey, David Pearce, Jessica Tovey, Darcy Crouch, Brendan MacLean, Jamie Timony

Sinopse: A película conta a historia real dunha moza aventureira, Robyn Davidson, que cruzou case 2000 millas polo deserto australiano ata alcanzar o Océano Índico, deixando a súa vida atrás. Sós, durante 9 meses; ela, o seu leal can e 4 impredicibles camelos descobren un mundo aínda máis asombroso do que ela imaxinara. Durante a viaxe, que supoñerá o inicio dunha nova vida, Robyn crúzase con personaxes moi peculiares e cun fotógrafo de National Geographic, patrocinadoras da viaxe, quen, fascinado co seu espírito de aventura, persegue a Robyn intentando captar a esencia do extraordinario mundo que os rodea.



20141015234603-1413388122-351276-1413388167-noticia-normal.jpg

Ilustración comparativa do tamaño do cometa 67P/Churyumov-Gerasimenko coa cidadr dos Ánxeles./ ESA /ANOSMICOVNI

 

Xa neste blog teño falado da nave espacial robótica da ESA Rosetta.

Pois ben, o próximo 12 de novembro, comezará unha nova e arriscada aventura da historia da exploración espacial: o módulo Philae separarase nese momento da sonda Rosetta que está a dar voltas arredor do cometa 67P/Churyumov-Gerasimenko/Churyumov-Gerasimenko, e iniciará un descenso de sete horas de duración en caída libre ata chegar ao chan do núcleo cometario. Para que vos fagades unha idea do tamaño deste cometa, na fotografía superior tedes unha comparacióm cunha cidade americana.

Nunca ata agora se intentou unha manobra así e as experiencias de descenso de robots adquiridas en Marte ou mesmo na lúa Titán de Saturno non serven de moito porque o pequeno núcleo do cometa, a diferenza deses obxectos do Sistema Solar visitados in situ por artefactos terrestres, apenas ten gravidade.

Espectacular aventura!