20160923105926-isla-de-chocolate-philipinas.jpg

Os Outeiros de Chocolate / Imaxe.huaynapicchu.org

Os Outeiros de Chocolate (tsokolateng burol, en tagalo), denominados así porque a súa cobertura de herba verde adquire unha cor marrón ao secarse entre decembro e maio, están en Bohol (Filipinas) e compóñense duns 1.260 outeiros, repartidas en máis de 50 km2.

Estes outeiros cónicos, que están separados por chairas planas e conteñen numerosas covas e mananciais, son similares a outras de rocha calcárea que hai en Eslovenia, Croacia, Porto Rico ou Cuba.

Trátase dunha forma de relevo característica de certas paisaxes kársticos, é dicir, xurdidos a partir dunha combinación da disolución da rocha por efecto da choiva, as augas superficiais e as subterráneas.

Orixinariamente os compoñentes que a forman depositáronse no mar por acumulación de esqueletos calizos de organismos mariños (corais, moluscos…) e despois, durante o Plioceno, hai uns cinco millóns de anos, a rocha calcárea foi fracturada e elevada sobre o nivel do mar por mor de procesos tectónicos.

FONTE: Álex Fernández Muerza/Revista Muy Interesante

20160923104429-calor-msn-xxxx80-1.jpg

Verán re récord/ Imaxe:que.es

O verán meteorolóxico diste ano, que comprende do 1 de xuño ao 31 de agosto, foi o terceiro máis cálido e o segundo máis seco dos últimos 51 anos, segundo os datos que acaba de dar a coñecer a Axencia Estatal de Meteoroloxía (AEMET). A temperatura media do trimestre foi de 24,2ºC, é dicir, 1,2ºC por encima do habitual, tomando como referencia os valores para esa época do ano entre 1981 e 2010. Pola súa banda, as precipitacións reducíronse un 49% ata os 36 milímetros para ese mesmo período.

2003, 2015 e 2016 son os tres veráns máis cálidos desde 1965; os tres, deste século. O que máis preocupa, con todo, é que o pasado agosto é o décimo terceiro mes consecutivo máis cálido do rexistro. A súa temperatura media foi 0,62ºC superior á do período de referencia de 1981-2010, pero esta cifra ascende ata os 0,98ºC cando ese período cámbiase polo de 1951-1980. Se agosto de 2015 xa bateu récord de temperatura, o de 2016 conseguiu superalo en 0,17ºC.

A temperatura máis elevada do verán que rexistraron as estacións principais de AEMET deuse o 19 de xullo no aeroporto de Sevilla e en Morón de la Frontera (Sevilla): o termómetro alcanzou entón os 42,3ºC. Aquela xornada formou parte dun dos catro episodios de calor de non máis de catro días que sufriu a Península durante a segunda quincena de xullo e a principios e a finais de agosto; Canarias tamén viviu días de intensa calor a mediados de agosto.

Baleares e algunhas zonas da costa do Mediterráneo son as únicas nas que o verán foi normal ou lixeiramente frío. No resto foi cálido ou, mesmo, extremadamente cálido; este último é o caso de amplas zonas do centro e suroeste da Península.

A día de hoxe, cando resta 1 semana para que se peche o ano hidrolóxico, a precipitación media acumulada en todo o territorio nacional (605 milímetros) desde o 1 de outubro de 2015 quedouse un 3% por baixo da media. As choivas non só foron menos cuantiosas: tamén estiveron mal repartidas. O outono de 2015 foi especialmente seco, situación que se deu a volta entre xaneiro e maio. Por aquel entón, a precipitación acumulada era un 7% maior que o media pero esa tendencia truncouse coa chegada dun verán, o de 2016, moi seco; agosto foi o peor mes neste sentido.

Hai que remontarse a 1994 para atopar un verán máis seco. Só aquelas zonas afectadas por tormentas anotaron valores de precipitación superiores á media entre xuño e agosto deste ano; así sucedeu en varios puntos do límite territorial da comunidade de Estremadura, no interior de Valencia e das illas de Forteventura e Lanzarote, noroeste de Castelló e nordeste de Asturias e de Cidade Real. Dos diversos episodios de choivas intensas do verán destaca o do día 29 de xuño, que deixou 40 milímetros na provincia de Soria.

Para este outono, que entrou o pasado día 22, o AEMET xa adianta que será máis cálido do habitual. É posible que as temperaturas alcancen valores superiores á media en comparación co período entre 1981 e 2010; de feito, a primeira metade de setembro comezou con temperaturas anormalmente elevadas na área peninsular e Baleares. Os modelos, con todo, non aprecian diferenzas significativas no referente ás precipitacións.

FONTE: Xornal El Mundo/Medio Ambiente

AGRICULTURA DIGITAL

Publicado: 24/09/2016 08:06 por vgomez en ZONA VERDE

 

Se atendemos á proliferación de hortos urbanos que aparecen no centro das grandes cidades europeas, case podería afirmarse que detrás de cada urbanita escóndese un horticultor. Xente que afronta o cultivo de tomates cunha actitude case espiritual, de volta ás raíces, a ter contacto coa terra e regresar ao esencial. Unha mirada que parece, e só parece,  afastada da tecnoloxía que nos rodea por todas partes. Con todo, como practicamente toda actividade humana, o desenvolvemento da agricultura está necesariamente ligado aos avances tecnolóxicos xa desde as primeiras evidencias arqueolóxicas de cultivos en distintas zonas do mundo durante o Neolítico. Por rudimentaria que nos pareza nos nosos días, a utilización da roda, a incorporación dos arados e os animais de tiro ou, moi posteriormente, os motores, son verdadeiras revolucións tecnolóxicas que fixeron avanzar a agricultura e, con iso, a posibilidade dun maior desenvolvemento demográfico e a creación de sociedades cada vez máis complexas.

A importancia que a agricultura tivo ao longo da historia da nosa especie xa era recoñecida en textos legais tan antigos como as “Partidas” de Alfonso X o Sabio (rematada de redactar ao redor do anos 1265), onde mencionaba aos campesiños como aqueles “que labran a terra e fazen nela aquelas cousas polas que os homes han de vivir e manterse”. O problema é que cunha poboación mundial que excede os 7.000 millóns de persoas e cada vez máis concentrada nas cidades, aqueles “que labran a terra” son cada vez menos, polo que “vivir e manterse” pode ser complicado. Afortunadamente a tecnoloxía, unha vez máis, pode botarnos unha man.

Caleb Harper está convencido de que o gran reto da agricultura é, precisamente, afrontar que a xente quere vivir en contornas urbano. E, por tanto, os cultivos teñen que adaptarse a esta realidade. Harper é o principal responsable de Open Agriculture, unha iniciativa do MIT Media Lab enfocada á experimentación agrícola, co obxectivo de conseguir as condicións perfectas para o desenvolvemento de cada especie vexetal. Aínda que é evidente que non podemos cambiar o clima dun lugar, si é posible fabricalo en lugares pechados. Nunha conferencia recente, Harper chanceaba asegurando que inventou “leitugas que teñen a súa propia IP”. Pero que non renda o pánico: non se trata dun maléfico experimento xenético para dotar aos coles de bruselas de WIFI. A idea é moito máis interesante e produtiva. Desde Open Agriculture crearon plataformas de cultivo escalables (desde uns poucos metros cadrados a superficies moito maiores) nas que se é posible emular grazas á tecnoloxía calquera clima, rexistralo e posteriormente gravalo nunha receita dixital para compartila. Desta forma, as plantas poden ser cultivadas en calquera lugar e conservan todas as súas propiedades. O obxectivo é conseguir un sistema sustentable, limpo e que, ademais, reduza a cantidade de alimentos que se desperdician no planeta. Harper cre que no futuro as súas plataformas “estarán repartidas por toda a cidade, cubrindo un 30% ou un 40% da dieta”. A nosa alimentación será entón máis sa e os horticultores de cidade poderán abrazar a tecnoloxía sen remorsos de conciencia…

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

UN METEORITO DE 30 TONELADAS

Publicado: 23/09/2016 08:13 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS

 

O equipo de investigadores da Asociación de Astronomía do Chaco (norte de Arxentina) atopou un meteorito na área de Campo do Ceo, que hai 4.000 anos recibiu unha choiva de rochas metálicas. O fragmento pesa 30 toneladas, magnitude que o converte no segundo máis grande do mundo, só superado polo meteorito de Hoba, achado en 1920 en Namibia e cuxo peso supera as 60 toneladas. A rocha é coñecida como siderito (meteorito metálico) e posúe un 92% de ferro e entre un 6% e un 7% de níquel.

A extracción do meteorito Gancedo, como foi bautizado polo equipo de investigadores en referencia ao municipio onde foi atopado, non foi sinxela, xa que o pozo no que se atopaba tiña unha gran cantidade de auga.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

CHEGA O OUTONO

Publicado: 22/09/2016 07:04 por vgomez en DOCENCIA
20160920232527-outono2.jpg

Estampa de outono / Imaxe: rclamego.pt

Hoxe, ás 16 horas e 21 minutos, hora oficial peninsular, entrará oficialmente o outono. Esta estación durará 89 días e 20 horas, e terminará o 21 de decembro co comezo do inverno.

Por outra banda, o domingo día 30 de outubro terá lugar o cambio de hora, recuperando o horario de inverno.

O inicio astronómico das estacións vén dado, por convenio, como o instante en que a Terra pasa por unha determinada posición da súa órbita ao redor do Sol. No caso do outono, esta posición é desde a que o centro do Sol, visto desde a Terra, cruza o ecuador celeste no seu movemento aparente cara ao sur. Cando isto sucede, a duración do día e a noite practicamente coinciden, e por iso, a esta circunstancia lla chama tamén equinoccio de outono. Neste instante no hemisferio sur iníciase a primavera.

DÍA MUNDIAL DO ALZHEIMER 2016

Publicado: 21/09/2016 07:14 por vgomez en OUTRAS COUSAS

 

Hoxe, 21 de setembro, celébrase o Día Mundial do Alzheimer 2016. A Enfermidade de Alzheimer é unha enfermidade dexenerativa das células cerebrais de carácter progresivo para a cal non existe recuperación. Lenta e inexorablemente, a enfermidade ataca as células nerviosas en todas as partes da cortiza do cerebro, así como algunhas estruturas circundantes, deteriorando así as capacidades da persoa de gobernar as emocións, recoñecer erros e patróns, coordinar o movemento e lembrar. Finalmente a persoa afligida perde toda a memoria e funcionamento mental.

Os primeiros síntomas psíquicos da Enfermidade de Alzheimer poden pasarse por alto xa que se asemellan aos sinais do envellecemento natural. Estes síntomas inclúen pequenas e imperceptibles perdas de memoria, perda da concentración, perda de peso sen explicación e problemas motrices, incluíndo dificultades leves para camiñar. Un indicio para diferenciar a Enfermidade de Alzheimer do envellecemento normal pode ser a incapacidade do paciente de comprender o significado das palabras.

Os factores xenéticos desempeñan unha función principal pero non ofrecen unha resposta completa no que respecta ao desenvolvemento da Enfermidade de Alzheimer. Tamén parece que os factores do medio ambiente exercen algún efecto.

Se queres coñecer máis sobre esta terrible enfermidade preme AQUÍ.

FONTE: alzeimer.info

REMATAN OS XOGOS PAROLÍMPICOS

Publicado: 20/09/2016 19:58 por vgomez en XOGOS OLIMPICOS 2016
20160920192813-logo-rio2016.jpg

Cartel / Imaxe:juegosolimpicos2016.net

O equipo español concluíu a súa participación nos Xogos Parolímpicos de Río 2016 cunha colleita total de 31 medallas (9 ouros, 14 pratas e 8 bronces) en seis deportes: atletismo, baloncesto en cadeira de rodas, ciclismo, natación, tenis de mesa e tríatlon.

Das 31 medallas españolas, 15 chegaron en probas masculinas (cinco ouros, sete pratas e tres bronces), 15 en competicións femininas (catro ouros, sete pratas e catro bronces) e unha en categoría mixta (de bronce).

España ocupa o posto 11 do medalleiro, onde o primeiro país foi China con 107 medallas. Aínda que o noso país conseguíu una medalla máis de ouro que nos últimos xogos de Londres, o cómputo final foi dunha perda de 11 medallas. Daquela conseguíranse 42 medallas e ocupamos o posto 17 do medalleiro.

Parabéns a todo@s!

20160918202923-sddefault.jpg

O fungo zombi / Imaxe: youtube.com

Hai un fungo, o Ophiocordyceps unilateralis, que converte en zombis ás formigas Camponotus leonardi que viven nas árbores das selvas tropicais: fíxanse ao cerebro das formigas e obríganlles a realizar os seus desexos, se é que un fungo pode ter desexos.

Por que? Simple cuestión de supervivencia. Se es un fungo só te sentes ben a unha certa temperatura, porcentaxe de humidade e distancia ao chan. Claro que tes un grave problema; non tes pernas e non podes ir en busca do teu paraíso na terra. Que facer? Nada máis fácil que atopar un transporte. Podes subirte a un insecto pero non te levará onde queres, senón a onde a el lle guste. O único que che queda é, ademais de facer de autoestopista, obrigarlle a que te conduza onde ti queres e para iso debes tomar o control de todo o seu corpo.

Isto é precisamente o que fai este fungo: cando a formiga está "posuída" polas esporas diríxese á parte interior dunha folla que se atope a 25 cm do chan cun 95% de humidade e unha temperatura entre 20 e 30 ºC. E alí a formiga, baixo as ordes do fungo, morde con forza a folla para non caer ao chan e morre. Dito doutro xeito, o fungo obriga á formiga, que prefire vivir 20 metros por encima, a levala ao mellor lugar para reproducirse.

Unha vez que o Ophiocordyceps unilateralis está comodamente instalado empeza a desenvolver as hifas, eses fios que compoñen o micelio do fungo, primeiro no interior do corpo da formiga e de aí ao exterior. Nunha semana, cando se desenvolveu o suficiente, reprodúcese e termina coa liberación de esporas creando o que os investigadores chaman un "infeccioso campo da morte" dun metro cadrado baixo o cadáver da formiga. Se algunha C. leonardi despistada ou outra especie similar pasa pola zona, podería quedar infectada. Entón, como di o desapiadado psicópata da película Saw, comeza o xogo.

FONTE: Revista Muy Interesante/Natureza

DOCUMENTAL: VIAXE AOS LÍMITES DO UNIVERSO

Publicado: 19/09/2016 07:54 por vgomez en VÍDEOS

 

Iste documental desvela os misterios do cosmos. Un documento visual que nos convida a que penetremos nos segredos do espazo, nunha viaxe sen precedentes desde o planeta Terra ata os confíns do universo.

Realizado a partir da combinación de imaxes reais con outras xeradas por computador, “Viaxe aos límites do universo” propón unha visión sorprendente e única dos mundos que existen máis aló do noso: secuencias nunca vistas ata agora, captadas desde as naves espaciais ou polos maiores telescopios do mundo como o Hubble, complementadas con efectos especiais de última xeración que permiten recrear a primeira viaxe ao espazo infinito.

Espectacular!

20160910085740-uyuni.jpg

 

O salgar de Uyuni é a máis extensa planicie salgada do mundo e atópase en Bolivia, na rexión de Potosí. A súa superficie alcanza o 10.582 km² e produce máis de 10.000 millóns de toneladas de sal ao ano. Tamén é a maior reserva de litio do planeta. É o resultado da desaparición de dous lagos prehistóricos: hai 40.000 anos este deserto de sal estaba cuberto polo Lago Minchinnota e hai 11.000 anos, polo lago Tauca.


UNHA BICICLETA A 142 km/h

Publicado: 17/09/2016 07:28 por vgomez en CURIOSIDADES

 

A expresión "ir a pedais", para Todd Reichert, significa violar o límite legal de velocidade na estrada montado sobre unha bicicleta. Agora que os motores eléctricos conquistaron bicis e patinetas, un concurso internacional aposta por bater récords en vehículos que están propulsados só con forza humana. É tamén o empeño de Reichert, un enxeñeiro aeroespacial de 33 anos metido a deseñador de bicicletas, e púxoo en escena coma se protagonizase unha road movie: rodando a velocidades impensables sobre a estrada 305 do deserto de Nevada: Unha das máis rectas, chairas e lisas do mundo.

Reichert e o seu equipo de Aerovelo, a empresa canadense que fabrica os prototipos, logrou romper o récord mundial de vehículos a tracción humana alcanzando as 88,26 millas por hora (142,04 quilómetros por hora). De estar a conducir un coche ou unha moto, o enxeñeiro cometería unha infracción de tráfico: o límite de velocidade na estrada en Nevada é de 129 quilómetros por hora. O récord bateuse o mércores ás sete da tarde (hora local), as catro da madrugada deste xoves (hora de Madrid), pero a organización non o confirmou ata última hora do día. 

O récord anterior tíñao tamén Reichert cando o 19 de setembro de 2015, acadara 138,45 km/h.

Que pasada!

FONTE: Xornal El País/Deportes

FORMACIÓNS ROCHOSAS DO DESERTO DE MARTE

Publicado: 16/09/2016 07:18 por vgomez en CURIOSIDADES
20160915072258-14736765070876.jpg

Aspecto dos estratos rochosos nas ladeiras do Monte Sharp /NASA/JPL-CALTECH/MSSS

Curiosity, o vehículo robótico da NASA, está a explorar unha rexión do Monte Sharp de Marte coñecida como Murray Buttes. Alí tomou imaxes que mostran con gran nivel de detalle diversos estratos rochosos que desvelan o pasado xeolóxico do planeta vermello.

As fotografías tomounas o pasado 8 de setembro co seu cámara Mast. Con varias destas instantáneas, o equipo que controla este robot ten en mente conformar un mosaico do lugar, que na NASA comparan polo seu aspecto co deserto do suroeste de Estados Unidos.

As formacións rochosas que se observan sobre a superficie (coa cima plana e ladeiras pronunciadas) son o resultado da erosión de antigas pedras areniscas que se orixinaron cando os ventos depositaron a area unha vez que xa se formou a zona inferior do Monte Sharp, cuxos estratos rochosos acumuláronse en forma de sedimentos no fondo de antigos lagos fai miles de anos.

O Curiosity leva un mes viaxando por Murray Buttes. O seguinte obxectivo é abandonar esta zona polo sur ata alcanzar a base destas formacións para levar a cabo os seus últimos traballos de perforación do terreo. Despois, continuará dirixíndose cara ao sur cara ao Monte Sharp.

Os diferentes estratos serven para coñecer o pasado xeológico do planeta / NASA/JPL-CALTECH/MSSS

Curiosityaterrizó no Monte Sharp en 2012. Alcanzou a base desta montaña dous anos máis tarde despois de atopar con éxito evidencias nas chairas próximas de que os antigos lagos marcianos ofreceron condicións que serían favorables para os microbios, no caso de que Marte albergase vida.

No Monte Sharp, Curiosity investiga como e cando aquelas condicións favorables para a vida cambiaron para dar lugar ás actuais, máis secas e hostís.

FONTE: Xornal El Mundo/Ciencia

VOLTA ÁS CLASES

Publicado: 15/09/2016 07:02 por vgomez en COMUNICADOS
20160910083733-voltaasclases.jpg

Volta ás clases / Imaxe:eoisantiago.org

Hoxe toca empezar un novo curso!

Para algúns o primeiro día no IES, para a maioría reencontro cos compañeir@s e profesor@s. No día de hoxe as presentacións, no Salón de Actos, que comezarán ás 10 horas para o alumnado de 1º ESO. Ás 11 tocaralle ao alumnado de 2º ESO e cada media hora o resto de cursos. Unha parada para comer e ás 16 horas volta a empezar, agora cos cursos de adultos nocturno.

Mañá, ás 8:20 comezan as clases, iso sí, a 1ª hora estaredes cos vosos titores e a partir da 2ª hora (9:10) seguiredes o horarrio que na 1ª hora facilitaravos o Titor.

Iste curso ten como novidade a implantación da LOMCE nos cursos que faltaban da ESO e Bacharetalto (2º e 4º ESO e 2º Bach.) e a aparición do PMAR (Programas de Mellora da Aprendizaxe e do Rendemenmto) en 2º ESO.

Seguro que xa estades a pensar nas vacacións, pois aquí tedes o calendario:

23 de setembro: Festa Local Sta. Trega

31 de outubro: Día do Ensino

22 de decembro 2016 - 6 de xaneiro 2017: Nadal

27 e 28 de febreiro e 1 de marzo: Entroido

10 ao 17 de abril: Semana Santa

2 de maio: Día non Lectivo proposto polos Centro da Localidade

23 xuño: Remate clases do curso.

Bo comezo de curso a tod@s!

ILUSIÓNS ÓPTICAS IV

Publicado: 14/09/2016 07:47 por vgomez en A PENSAR
20160912135608-1473669721-534735-1473669987-noticia-normal.jpg

 

Nesta imaxe hai doce puntos negros distribuídos de forma regular. Pero cada vez que fixas a mirada nun deles, a gran maioría desaparece. E non é un gif: trátase dunha imaxe estática.

Akiyoshi Kitaoka, profesor de psicoloxía da Universidade Ritsumeikan, en Kioto, publicou o domingo día 11 esta ilusión óptica. Kitaoka, que é autor de varias ilusións ópticas, apunta na súa publicación que esta ilusión é obra de Jacques Ninio e Kent A. Stevens. Trátase dunha variación da cuadrícula de Hermann, que é orixinal de 1870.

Na imaxe están todos os puntos negros, pero desaparecen cando non fixamos a vista neles. A culpa tena a nosa deficiente visión periférica: segundo detallan os autores, para o punto no que fixamos a vista contamos coa “resolución espacial máis detallada disponible”, polo que o contraste, aínda que escaso, é suficiente como para “dar lugar a un sinal”.

Con todo, a medida que nos afastamos deste punto central de observación, a nosa visión presenta unha menor “resolución espacial”, ao que se une o feito de que nas interseccións hai pouco contraste entre o gris e o branco de fondo. O resultado é que o noso cerebro “borra ese punto” e as liñas grises parecen uniformes.

FONTE: Verne /Xornal El Pais

20160908201445-1416851796-605885-1416929819-noticia-normal.jpg

 Voitre comendo unha prea / Imaxe: Xornal El País

Os voitres e outras criaturas preeiras aguantan practicamente todo o que lles boten. Os seus zumes gástricos ácidos e extremadamente potentes torran case calquera bacteria, virus e parasito. Algúns preeiros posúen encimas específicas que degradan as toxinas botulínicas (os velenos máis potentes que se coñecen) producidas pola bacteria Clostridium botulinum. Esta aparece na carne putrefacta.

Outros preeiros afinaron o seu sistema neurolóxico para vomitar inmediatamente despois de tragar unha prea impregnada de toxinas bacterianas. No caso do voitre, sábese que os seus ouriños son ricos en amoníaco, un axente esterilizante.

FONTE: Revista Muy Interesante