CHEGOU O ENTROIDO

Publicado: 24/02/2017 07:57 por vgomez en OUTRAS COUSAS
20170223131506-entroido.png

 

Chegou o Entroido! Festa popular e rural, que nas vilas pasa a ser carnaval. Tempo de transgresións e onde, case todo, está permitido.

Pero tamén días de descanso: 27, 28 de febreiro e 1 de marzo (luns, martes e mércores respectivamente).

Vémonos o xoves, día 2!

Que o pasedes ben!

TRAPPIST-1 E SETE TERRAS

Publicado: 23/02/2017 10:36 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS

 

A 39 anos luz da Terra, na constelación de Acuario, hai unha estrela anana, ultrafría e moi tenue chamada TRAPPIST-1. Na nosa galaxia hai millóns e millóns de estrelas desta clase, denominadas ananas vermellas ou ananas M. Pero TRAPPIST-1 converteuse xa nunha estrela moi especial á que boa parte dos telescopios terrestres, sen dúbida, van seguir apuntando. E é que este astro é o corazón dun sistema solar repleto de planetas que parecen ser similares ao noso.

Nada menos que sete mundos atopáronse xa ao redor desta estrela, todos eles con tamaños parecidos ao da Terra e certas características que, en principio, permitiríanlles ter auga líquida e, como consecuencia diso, albergar algún tipo de vida. Destes sete planetas, tres son particularmente prometedores para ser considerados xemelgos da Terra, pois están na chamada zona habitable da súa estrela e probablemente trátase de mundos rochosos. No noso sistema solar, a Terra, Marte, Mercurio e Venus son os únicos planetas rochosos.

O extraordinario achado foi anunciado onte mediante a publicación simultánea do estudo na revista Nature e nunha rolda de prensa organizada pola NASA. E é que nunca antes atopouse un sistema solar tan próximo con tantos planetas tan parecidos ao noso. A procura comezou nos anos 90, cando se descubriron os primeiros planetas fóra do noso sistema solar (chamados exoplanetas ou planetas extrasolares).

Segundo detalla o equipo que asina o descubrimento, os planetas deste sistema solar foron denominados TRAPPIST-1b, c, d, e, f, g e h, en orde crecente de distancia da súa estrela.

O sistema de TRAPPIST-1 non foi descuberto agora. En maio de 2016 anunciouse o achado de tres planetas orbitando esta anana vermella, cuxa descrición se publicou tamén na mesma revista (os primeiros foron TRAPPIST-1 b, c e d). As novas observacións realizadas para investigar mellor eses mundos permitiron detectar outros catro planetas.

Os sete planetas descritos neste estudo foron descubertos mediante unha técnica denominada de tránsito, consistente en mirar á estrela e vendo as diminucións de luz cando os planetas pasan por diante, é dicir, cada planeta causa unha pequena eclipse na súa estrela.

O descubrimento foi acollido pola comunidade científica cunha mestura de entusiasmo e de cautela.

FONTE: Xornal El Mundo/Ciencia

ADIVIÑA O MONUMENTO NATURAL

Publicado: 23/02/2017 09:42 por vgomez en CURIOSIDADES
m1

 

É probable que a Torre de Pisa, a Estatua da Liberdade de Nova York, a Torre Eiffel de París ou o Coliseo de Roma, sexan ben coñecidos por todos, pero a natureza alberga tamén unha beleza sen parangón a través dos seus monumentos naturais.

Un monumento natural é un elemento natural de singular valor paisaxístico, xeolóxico, histórico ou doutro tipo (mesmo valor simbólico), desde unha árbore centenaria ata un bosque, unha cova, unha illa, etc. e cuxa conservación aconsella un tipo de protección especial, xa que normalmente atópanse fóra dunha contorna susceptible de ter unha protección superior.

Imos por a proba os teus dotes de recoñecemento. Comezamos!

A que famoso canón corresponde esta espectacular fotografía?

- O Canón do Antílope.

- O Gran Canón do Colorado.

 - O Canón ol Kali Gandaki.

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

ZELANDIA, UN NOVO CONTINENTE

Publicado: 22/02/2017 07:49 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS

Nuevo continente Zealandia

Hai pouco máis de dez anos, Plutón perdeu a súa condición de planeta e cambiou o que se ensinou nas escolas durante décadas. Agora é posible que os libros de ciencia teñan que engadir un continente "case totalmente inmerso nas augas do sueste do Pacífico" nos seus mapas. Só as súas montañas máis altas, o 6% do seu territorio, asómanse sobre o mar: son Nova Zelandia e Nova Caledonia. Científicos do centro neozelandés GNS Science publicaron o descubrimento de Zelandia (nomeado como Zealandia en inglés), na revista da Sociedade Xeolóxica de América (GSA), dúas semanas despois de que se atopasen restos doutro continente baixo o océano Índico. Zelandia cobre unha área de 4,9 millóns de quilómetros, da que forman parte Nova Zelandia (cunha extensión de 268.680 quilómetros cadrados) e Nova Caledonia (con 19.000 quilómetros cadrados).

O equipo do GNS Science empezou a investigar a posible existencia do continente hai 20 anos, pero só agora logrou probar, a través de datos recadados por sensores submarinos, que Zelandia reúne as condicións necesarias para ser clasificado como tal: elevación sobre a zona circundante, xeoloxía distintiva, unha área ben definida e unha codia máis grosa que o chan oceánico normal. Segundo o estudo, os bordos da codia continental de Australia e do "novo" continente chegan tan preto como 25 quilómetros entre si.

Os investigadores sosteñen que Zelandia formouse despois da desintegración do supercontinente Gondwana, desde hai 85 millóns de anos ata hai uns 30 millóns de anos. "Aos 30 millóns de anos, o continente estaba en sumerximiento máximo: hai calcarias por todas partes. Desde entón, a converxencia ao longo e preto da fronteira da placa do Pacífico-Australia levantou partes de Zelandia que formaron as illas de Nova Zelandia", explica un dos investigadores.

O xeólogo defende que a importancia de Zelandia vai máis aló de engadir un nome á lista de continentes. "É o continente máis fino e máis pequeno que se atopou, e o feito de que estea tan mergullado pero non fragmentado faino útil para explorar a cohesión e desintegración da codia continental", afirma. Explica tamén que Zelandia proporciona un novo contexto de "unha terra que se fixo máis pequena e afundiuse baixo as ondas" para os estudos de bioloxía evolutiva, que poden explicar as orixes da flora e fauna endémicas de Nova Zelandia e Nova Caledonia.

Segundo o conxunto de datos dos satélites e buques de investigación que mapean todo o planeta, xa non hai ningún outro lugar para ocultar un continente mergullado, polo menos non uno tan grande como o que acharon os científicos neozelandeses.

Que Zelandia sexa recoñecido pola comunidade científica non é unha cuestión de apelar a ningún organismo e tampouco hai unha lista oficial de que continentes existen (de feito, algúns xeólogos afirman que hai catro, mentres que outros sosteñen que son sete). O traballo será validado cando outros científicos empecen a mencionalo nas súas investigacións.

FONTE: Xornal El Pais/Ciencia

                Imaxe de Ceres tomada pola sonda "Dawn" / NASA

 

Unha das grandes preguntas sobre a vida na Terra é como apareceron os océanos e os compostos orgánicos que necesitaba para florecer. Na orixe do Sistema Solar, o embrión do noso planeta estaba tan preto do Sol que non se podían formar auga líquida nin algúns compostos orgánicos. Só máis aló da chamada liña de neve, na parte exterior do cinto de asteroides, dábanse as condicións necesarias. Os ingredientes básicos para a vida puideron ser, en orixe, alieníxenas, pois é probable que gran parte da auga que alberga o planeta e posiblemente compostos de carbono chegasen a bordo de asteroides ou cometas formados máis aló da liña de neve.

Un novo estudo publicado na semana pasada reforza esa teoría. A sonda Dawn da NASA atopou compostos orgánicos na superficie de Ceres, un planeta anano do cinto de asteroides situado entre Marte e Xúpiter. Desde que a nave chegou a este corpo de 950 km de diámetro na primavera de 2015, os seus instrumentos demostraron que contén auga xeada, compostos hidratados. Ata podería esconder un océano subterráneo.

Para este estudo, a sonda analizou unha zona duns 1.000 km2 ao redor de Emutet, un cráter duns 50 km de diámetro. Os espectrómetros de luz visible e infravermella detectaron a presenza de materia orgánica alifática, composta por átomos de carbono e hidróxeno. A resolución das medicións non permite determinar de que elementos se tratan, pero os responsables da misión apuntan a que podería tratarse de asfaltita ou kerita, hidrocarburos similares ao alcatrán.

No estudo publicado en Science, os responsables da misión sinalan que é improbable que eses compostos chegasen polo impacto dun asteroide, pois desaparecerían coas altas temperaturas do choque. Ademais, a súa distribución pola superficie non cadra cunha orixe externa. Todo isto apunta a que Ceres, un corpo que foi planeta, asteroide e agora o planeta anano máis próximo á Terra, cuxa superficie gris comparábase co inerte formigón, resulta ter minerais hidratados, auga xeada, carbonatos, sales e materia orgánica, unha “contorna de química complexa” favorable para a aparición de vida.

As deteccións da sonda Dawn, á que quedan cinco meses de misión ao redor de Ceres, supoñen unha confirmación de que asteroides e cometas conteñen abundante auga, así como compostos precursores da vida.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

ADIVIÑA O PLANETA XII (REMATE)

Publicado: 21/02/2017 07:54 por vgomez en CURIOSIDADES
20170216134125-planeta-marte.jpg

 

A contestación correcta á pregunta de onte é MARTE.

En Marte atópase o Monte Olimpo, a montaña máis alta do Sistema Solar. O macizo central deste volcán elévase aproximadamente entre 22-23 quilómetros sobre a chaira, o que representa tres veces a altura do monte Everest. Marte é o segundo planeta máis pequeno do sistema solar.

Así remato esta serie sobre os planetas.

Moi pronto, ADIVIÑA O MONUMENTO NATURAL!

FONTE: Revista Muy Interesante

ADIVIÑA O PLANETA XII

Publicado: 20/02/2017 08:38 por vgomez en CURIOSIDADES
20170216133658-planeta-marte.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é TRES-4b.

TRES-4b, a 1.400 anos luz na constelación de Hércules, é o planeta máis grande descuberto ata a data. Ten polo menos 0,84 veces a masa de Xúpiter e unha densidade de 0,23 g/cm3.

E agora, a pregunta de hoxe:

Neste planeta atópase a montaña máis alta do Sistema Solar.

- Mercurio

- Venus

- Terra

- Marte

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

MOLEY, O CHEF ROBOT

Publicado: 19/02/2017 12:11 por vgomez en OUTRAS COUSAS

 

Nun futuro moi próximo, cando nun restaurante cedamos a ese costume tan español de querer entrar na cociña para felicitar ao chef, é probable que sexamos incapaces de facelo a non ser que saibamos algunha linguaxe de programación. Porque tras os fogóns, en lugar de alguén con gorro de cociñeiro, atoparemos un robot. Talvez o da linguaxe de programación sexa un pouco esaxerado... porque o robot entenderanos de todos os xeitos. De feito ese prodixio xa existe e podes comunicarche con el a través dunha pantalla táctil ou unha aplicación móbil.

Ata hai ben pouco a idea dun robot cociñeiro pertencía tan só ao terreo da imaxinación, e non con moi bos resultados. Na actualidade, con todo, as máquinas ocupan practicamente calquera espazo da nosa vida cotiá, e a cociña non ía quedar á marxe.

O que ata agora coñeciamos como robot de cociña non pasaba de ser un aparello capaz de triturar, cocer, bater e fritir alimentos. Unha máquina útil pero moi afastada da imaxe que temos dun robot. Moley é completamente distinto, xa que se trata dunha cociña con todo o necesario (forno microondas e vitrocerámica incluída) que desprega dous brazos robóticos de alta precisión capaces de facer o traballo completo... e limpar despois. O creador deste robot é Mark Oleynik, un matemático e programador que está convencido de que a súa idea será un éxito porque, grazas a Moley, calquera poderá ter acceso a comer pratos realizados polos mellores cociñeiros do mundo. Á fin e ao cabo, asegura Oleynik, o segredo dos chefs está na súa imaxinación: se fósemos capaces de ter exactamente a mesma materia prima, con idénticas cantidades, os mesmos procesos de cociñado e os movementos exactos para levar a cabo as receitas (incluído o emplatado), todos poderiamos realizalos. E iso é o que fai Moley, posto que primeiro captura os movementos dos cociñeiros para reproducilos despois; aínda que esa precisión mecánica nunca poderá substituír, segundo Oleynik, a creatividade dun verdadeiro mestre da cociña.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

ADIVIÑA O PLANETA XI

Publicado: 18/02/2017 21:57 por vgomez en CURIOSIDADES
20170216133124-planeta-tresb.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é SATURNO .

O hexágono xigante que rodea o polo norte de Saturno chamou a atención de astrónomos e afeccionados. Trátase dun patrón nubrado persistente localizado a aproximadamente 78°N. O curioso é que o hexágono non se despraza longitudinalmente como outras nubes da atmosfera visible.

E agora, a pregunta de hoxe:

O planeta máis grande descuberto ata a data?

- Xúpiter

- TrES-4b

- Kepler-64b

- WASP-12b

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

ADIVIÑA O PLANETA X

Publicado: 17/02/2017 12:17 por vgomez en CURIOSIDADES
20170216132536-planeta-saturno.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é KEPLER-438 B.

Kepler-438 b está situado a 472,9 anos luz do Sistema Solar. O seu descubrimento foi estatisticamente confirmado en xaneiro de 2015 e tanto a súa masa, radio como temperatura de equilibrio convérteno no mellor candidato atopado ata a data e posiblemente onde achar vida.

E agora, a pregunta de hoxe:

Este hexágono xigante é unha das súas calidades máis rechamantes. En que planeta está?

- Urano

- Xúpiter

- Saturno

- Neptuno

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

20170216135318-14870010643357.jpg

O organismo deste crustáceo mariño da especie "Hirondellea gigas" contiña substancias químicas / A. JAMIESON

O abismo Challenger, na Fosa das Marianas, é o lugar máis profundo da Terra. Para descender ata este remoto punto do Océano Pacífico situado a uns 11.000 metros de profundidade, o home tivo que deseñar sofisticados vehículos. Só tres persoas conseguírono: Don Walsh e Jacques Piccard en 1960 a bordo do batiscafo Trieste, e James Cameron en 2012 no submarino Deepsea Challenger. A contaminación xerada pola actividade humana, con todo, é xa de tal magnitude que está a chegar con sorprendente facilidade ás fosas submarinas máis profundas, como acaba de demostrar un equipo de investigadores británicos.

Segundo relatan nun estudo publicado esta semana en Nature Ecology & Evolution, atoparon «niveis extraordinariamente altos» de sustancias contaminantes en animais que viven en dous das fosas máis profundas do océano, a mencionada fosa das Marianas e a de Kermadec, a 10.047 metros. Trátase duns pequenos crustáceos coñecidos como anfípodos capaces de vivir a miles de metros de profundidade e moi voraces, pois comen practicamente todo o que atopan. En concreto, algunhas das criaturas analizadas para este estudo habitan a 10.000 metros de profundidade en zonas que, ademais, atopábanse a uns 7.000 quilómetros de distancia das zonas industriais máis próximas.

O rechamante deste estudo, segundo sinalan os seus autores, non é só que animais que viven en zonas tan profundas estivesen expostos a sustancias contaminantes xeradas indubidablemente pola actividade humana, senón tamén os altos niveis de polución detectados. E é que segundo aseguran, eses niveis son comparables aos da Baía de Suruga (Suruga Bay), unha das zonas industriais do noroeste do Pacífico máis contaminadas.

"Seguimos pensando nas profundidades do océano como un reino remoto e prístino, a salvo do impacto humano, pero a nosa investigación demostra que, tristemente, isto non podería ser máis incerto", declarou Alan Jamieson, investigador da Universidade de Newcastle e autor principal deste estudo.
Sustancias prohibidas desde os 70

Os organismos dos crustáceos contiñan Compostos Orgánicos Persistentes (COPs), algúns dos cales foron prohibidos hai décadas debido ao gran impacto ambiental que causaban. Pero debido ás súas características, persisten moitos anos no ambiente. Os COPs son sustancias que normalmente foron sintetizadas, é dicir, non se dan na natureza dunha maneira natural, e son resistentes á degradación ou se degradan moi lentamente, polo que tenden a acumularse. Entre eles figuran algúns pesticidas, bifenilos policlorados (PCB) e polibromodifenil éteres (PBDE).

Os bifenilos policlorados (PCB) foron masivamente utilizados pola industria para fabricar illantes para equipos eléctricos. Con todo, a súa produción prohibiuse a finais dos 70 en EEUU e na actualidade o seu uso non está permitido na maior parte do planeta, pois se trata de sustancias moi nocivas para o medio ambiente. Segundo datos ofrecidos por este equipo de investigadores, desde os anos 30 do século pasado ata finais dos anos 70, cando foron vetados, a produción total de PCB nesa rexión foi de 1,3 millóns de toneladas. Parte desa cantidade chegaría á natureza por distintas vías, como accidentes industriais, verteduras e filtracións.

Doutra banda, os polibromodifenil éteres (PBDE) son moi utilizados como retardantes de chama en plásticos e escumas. Outros estudos detectaron restos destes produtos en todo tipo de ecosistemas terrestres e mariños -mesmo no Ártico- e en numerosas especies animais, como as baleas.
Acumulación a través da cadea alimentaria

Os animais analizados foron recollidos durante inmersións no Océano Pacífico realizadas cun submarino deseñado polo propio Jamieson. O vehículo robótico recolleu mostras de dúas especies de crustáceos endémicas da fosa de Kermadec (Hirondellea dubia e Bathycallisoma schellenbergi) a unha profundidade de entre 7.227 e 10.000 metros de profundidade, e da especie Hirondellea gigas na fosa das Marianas, a profundidades de entre 7.841 e 10.250 metros.

Os autores cren que o máis probable é que as sustancias contaminantes chegasen a esas fosas pola acumulación de lixo que contiña plástico e a través de animais mortos que consumirían fragmentos de plásticos e que, ao afundirse, convertéronse á súa vez en comida para estes crustáceos mariños e outros animais que habitan nese remoto ecosistema.

O seu seguinte obxectivo será tentar entender as consecuencias desta contaminación e que efectos pode ter noutros ecosistemas máis amplos, pois ao ir acumulándose as sustancias químicas a través da cadea alimentaria, cando alcanzan o fondo do océano a súa concentración é moito maior que a que hai na superficie do mar. "A nosa investigación mostra que as profundidades do océano non só non son lugares remotos, senón que están fortemente conectados ás augas máis superficiais, o que significa que todo aquilo que arroxamos ao fondo do mar volverá á superficie algún día con outra forma", advirte o científico.

ADIVIÑA O PLANETA IX

Publicado: 16/02/2017 13:23 por vgomez en CURIOSIDADES
20170216131856-planeta-kepler.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é XÚPITER.

Xúpiter, é sen dúbida o planeta máis grande e con maior masa do noso Sistema Solar. O seu diámetro é 11 veces máis grande que o do noso planeta. Ata 1.300 Terras poderían caber dentro do chamado "Rei dos Planetas".

E agora, a pregunta de hoxe:

O exoplaneta confirmado máis parecido á Terra dentro da zona habitable é...

- KOI-4878.01

- Kepler -186f

- Kepler-438 b

- Gliese 667 Cc

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

20170215225412-puente-estrellas-0.jpg

 

As Nubes de Magallanes, as dúas galaxias satélites máis grandes da Vía Láctea, parecen estar conectadas por unha ponte estelar que se estende 43.000 anos luz, segundo informou un equipo internacional de astrónomos liderado por investigadores da Universidade de Cambridge (EE. UU.) O incrible achado foi publicado na revista Monthly Notices of the Royal Astronomical Society e baséase no censo estelar galáctico realizado polo Observatorio Espacial Europeo Gaia.

A misión Gaia remitiu de datos dunha calidade sen precedentes: un catálogo das posicións e o brillo dun billón de estrelas da nosa galaxia, a Vía Láctea, e os seus arredores. O que Gaia enviou á Terra é único pois ten maior campo de visión que o telescopio espacial Hubble e pode cubrir todo o ceo no canto dunha pequena porción.

Gaia varre todo o ceo en menos dun mes, polo que é capaz de rastrexar os seus cambios co tempo. Así, os expertos concentráronse na área ao redor das Nubes de Magallanes e empregaron os datos de Gaia para seleccionar estrelas pulsantes dun tipo particular: as chamadas RR Lyrae, moi antigas e non evolucionadas químicamente. Como estas estrelas estiveron desde os primeiros días da existencia das Nubes, ofrecen unha visión da historia desta curiosa parella cósmica.

Ao redor da Vía Láctea, as nubes son os exemplos máis brillantes e máis grandes de galaxias satelitales ananas. Coñecidas pola humanidade desde os albores da historia, as Nubes de Magallanes representaron un enigma ata a data. Grazas ás estrelas RR Lyrae puideron trazar a extensión da Gran Nube de Magallanes, descubrindo que esta posuía un "halo" de baixa luminosidade difusa que se estendía ata 20 graos desde o seu centro. En ausencia dunha órbita, os investigadores atoparon algo asombroso: unha corrente estelar.

As correntes de estrelas fórmanse cando un satélite (unha galaxia anana ou un cúmulo de estrelas) comeza a sentir a forza de marea do corpo ao redor do cal orbita. As mareas gravitacionales fan que se cren pequenas rexións onde a atracción gravitacional do satélite é equilibrada pola atracción do hóspede, deixando cada estrela unha pegada luminosa que dá pistas da órbita.
 

FONTE: Revista Muy Intersante

ADIVIÑA O PLANETA VIII

Publicado: 15/02/2017 07:56 por vgomez en CURIOSIDADES
20170211085907-planeta-jupiter.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é OSIRIS.

HD 209458 b foi designado non oficialmente como Osiris polos seus descubridores. O nome está á espera de aceptación pola Unión Astronómica Internacional (IAU). A súa órbita é de apenas 7 millóns de quilómetros, 0,047 UA e atópase na constelación de Pegaso, a uns 154 anos luz da Terra.

E agora, a pregunta de hoxe:

Ganímedes e Europa son dúas das súas lúas. De que planeta falamos?

- Marte

- Saturno

- Urano

- Xúpiter

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante

ADIVIÑA O PLANETA VII

Publicado: 14/02/2017 07:51 por vgomez en CURIOSIDADES
20170211084543-planeta-osiris.jpg

 

A contestación á pregunta do día anterior é 55 Cancri e.

55 Cancri e é o planeta máis próximo á súa estrela dentro do seu sistema planetario dos que coñecemos, e necesita menos de tres días para completar a súa órbita. Denomínano o "planeta diamante" porque case un terzo da súa masa é de carbono na forma de diamante, segundo descubriu un equipo internacional de astrónomos liderado por Nikku Madhusudhan.

E agora, a pregunta de hoxe:

Este planeta fora designado nun principio co nome dun deus exipcio. Sabes cal é?

- Anubis

- Osiris

- Isis

- Horus

Mañá a solución e... unha nova proposta!

FONTE: Revista Muy Interesante