Facebook Twitter Google +1     Admin

PŪHĀHONU: O VOLCÁN MAIOR E MÁIS QUENTE DA TERRA

por vgomez el 02/06/2020 07:29, en NOTICIAS DAS CIENCIAS

 

Probablemente ao pensar nun volcán imaxinamos un estratovolcán, como o Teide ou o Vesubio, unha montaña cónica formada por moi violentas erupcións. Pero a realidade é moito máis complexa: a maior parte da lava xerada no planeta libérase a través de fisuras mergulladas no océano. Ademais, a inmensa maioría dos volcáns da Terra está no Anel de Lume do Pacífico, un costurón de 40.000 quilómetros de longo que percorre as costas de América, Xapón e Nova Zelandia: Alí acumúlanse 425 volcáns, o 75% de todos eles, e ocorren o 90% dos terremotos.

Por iso, á hora de identificar o maior volcán da Terra non basta con fixarse na montaña máis alta: hai que ter moi en conta a parte que queda mergullada baixo o mar ou mesmo no subsolo. Por iso, un grupo de investigadores da Universidade de Hawai en Manoa, Honolulu, puido identificar cal é o volcán máis grande da Terra: trátase do Pūhāhonu, un volcán mergullado situado ao noroeste do arquipélago das Hawai, en Estados Unidos. As súas conclusións publicáronse recentemente en Earth and Planetary Science Letters.

"Novos datos batimétricos (das profundidades) e os mapas de gravidade, así como cálculos máis refinados sobre o volume e as análises de petrología (estudo da composición das rochas) mostran que o volcán Pūhāhonu é o maior e o máis quente da Terra", escribiron os autores do estudo. 

Desde a superficie, Pūhāhonu non é moi espectacular. Quen navegue polas súas proximidades, a 952 quilómetros ao noroeste de Honolulu, só verá dous illotes, que apenas se elevan 50 metros sobre o nivel do mar e nos que só recalan as gaivotas e os seres que viven  incrustrados nas rochas. O seu humilde porte explica que o seu nome signifique «tartaruga emerxendo para respirar», en hawaiano.

 

O humilde cume do volcán Pūhāhonu, 952 quilómetros ao noroeste de Honolulu, Hawai /  NOAA

 Pero na escuridade, baixo as augas, escóndese a máis monstruoso «bandullo» de  magma que se observou ata o de agora no planeta. As análises revelaron que o seu tamaño é case dúas veces superior ao de Mauna Loa, outro volcán hawaiano que ata o de agora era considerado como o maior da Terra e que se eleva case nove quilómetros sobre o chan oceánico, máis que o Monte Everest.

De feito, os investigadores situaron o volume do Pūh honu entre os 119.000 e os 177.000 quilómetros cúbicos, mentras que Mauna Loa ten 74.000. É dicir,  Pūhāhonu pode ser ata dúas veces maior que o que ata o de agora se pensaba que era o maior volcán.

Pūhāhonu apenas sobresae «para respirar», pero as súas raíces penétranse moito nas profundidades. Os investigadores concluíron que só o 30% do seu volume sobresae no chan mariño, mentres que o resto está oculto máis abaixo. De feito, concluíron que a masa do volcán é tan enorme que afundiu a cortiza terrestre uns cuantos quilómetros, no curso dos 14 millóns de anos nos que se formou.
 

En vermello, a masiva acumulación de magma do volcán Pūhāhonu / Michael O. Garcia  et al. 2020

 A presenza de  olivino e outros minerais nalgunhas rochas suxire, segundo os autores, que o magma deste volcán estaba moi quente, a preto de 1.700º C, máis que calquera outro volcán hawaiano. Isto é unha importante pista que indica cal puido ser a orixe do  Pūhāhonu. Para comprendelo hai que situarlle no seu contexto. O arquipélago de Hawai forma parte dun dos sistemas  volcánicos máis estudados: a Cadea de montes submarinos Hawai-Emperador. Este sistema é resultado dun «punto quente»: unha zona onde unha pluma mantélica, unha especie de fisura pola que ascenderon materiais moi quentes do interior do planeta, foi atravesando a cortiza terrestre e creando volcáns. Curiosamente, mentres que a pluma estivo máis ou menos no mesmo punto, a placa  tectónica do Pacífico foise movendo, de forma que a pluma foi creando unha cadea de montañas submarinas de 6.200 quilómetros de longo que van desde Hawai ás illas Aleutianas, preto da costa oriental de Rusia. Alí hai catro volcáns activos, dous durmidos e 123 extintos: a maioría deles ten o aspecto de  atolones ou montañas mariñas.

Segundo o que observaron estes investigadores, o magma alcanzou temperaturas que indican que o proceso que fixo nacer a Pūhāhonu ocorreu dunha soa vez: unha única «onda» de  magma ascendeu, aumentou o diámetro do núcleo de material e creou unha capa illante que aumentou máis as temperaturas.

Estímase que a pluma deste punto quente ten de 500 a 600 quilómetros de ancho e ata 2.000 quilómetros de profundidade. Nos seus 85 millóns de anos de actividade, creou uns 750.000 quilómetros cúbicos de rocha. Unha minúscula parte deles hoxe é o maior volcán da Terra: o seu nome é Pūhāhonu.

FONTE: Gonzalo López Sánchez/abc.es/ciencia

No hay comentarios. Comentar. Más...

#DígochoEu: Non digas *altavoz

por vgomez el 02/06/2020 07:25, en DOCENCIA

 

A palabra *altavoz úsase moito pero en galego a este aparello non lle chamamos así!. Esther Estévez Casado danos a solución.

#DígochoEu

No hay comentarios. Comentar. Más...

O XESTO AMBIENTAL DO MES DE XUÑO

por vgomez el 02/06/2020 07:25, en FOTOVERDE

O cuarto de baño é unha das habitacións do fogar que, polo xeral, concentra máis plásticos en menos espazo: están os botes de xel, champú e xabón de mans, os cepillos de dentes, os bastonciños, as coitelas de afeitar, os botes e tubos de cremas, os produtos para a regra e os seus envases, a esponxa, etcétera. Xuño pode ser o mes no que vaias plantexando como substituír todos estes plásticos por outras alternativas cando acaben a súa vida útil. Aquí van algunhas ideas:

- Cepillo de dentes: pode substituírse por un de bambú con sedas naturais.

- Champú, xel e cremas: moitas tendas de cosmética teñen á venda produtos coñecidos como naked (espidos), que van en formato pastilla e sen envase. Hai desde xabón a champú, e tamén cremas hidratantes. Algunhas tendas de produtos a granel tamén venden champús e xeles a granel, para encher os envases xa utilizados.

- Bastonciños: hai que deixar de empregalos, pero mentres hainosbastoncitos co pauciño de cartón, á venda en moitos supermercados ou, para os que prefiran unha alternativa que non xere desperdicios, bastonciños lavables e reutilizables á venda en tendas online especializadas.

- Desodorizante: pode substituírse por alume (en barra ou en po) ou por un desodorizante con base de manteiga en pastilla.

- Coitelas de afeitar: pódese optar por maquinillas ou coitelas reutilizables.

- Produtos para a  menstruación: hai alternativas ecolóxicas e reutilizables, como a copa menstrual, as braguiñas que absorben o fluxo, as compresas de tea  lavables…

- Esponxa: podes substituíla por unha natural ou, se utilizas unha pastilla de xabón, deixar de usala.

FONTE: P. Cantó/L. Bou (Ilustración)/Verne/elpaís.com

No hay comentarios. Comentar. Más...

AS MARABILLAS NATURAIS MÁIS ESTRAÑAS DA TERRA (XI)

por vgomez el 02/06/2020 07:24, en CURIOSIDADES

Continúo coa serie as marabillas naturais máis estrañas da Terra, onde viaxaremos polo mundo natural, que nos amosa formas caprichosas, ecosistemas ancorados en milenios pasados, formas misteriosas,...

Hoxé imos a...

11. Río Tinto (Huelva-España)