vgomez

Exemplo do uso do latínSwaziland ao describir unha nova planta. McCallum, D. A. & Balkwill K. (2004) A new species of Ocimum (Lamiaceae) from . Botanical Journal of the Linnean Society 145: 379-383)

O latín acaba de perder unha das súas últimas batallas. Dende o 1 de xaneiro, quen descubran unha nova especie vexetal, e aínda quedan moitas por coñecer, non terán que incluír unha breve descrición en latín do seu descubrimento para que sexa aceptado internacionalmente. Poderán facelo en inglés. Asi o acordaron no seu último congreso o Código Internacional para a Nomenclatura Botánica. Deste xeito rematase cun dos últimos redutos da lingua na vida profesional. Os nomes científicos das plantas, eso sí, seguirán sendo en latín (ou en algo parecido, xa que vale cualquera nome ao que se lle enfade unha terminación latina).

FONTE:Xornal El Pais/Ciencia

No sei se entre vós hai seguidores da saga "Star Wars". En caso positivo, o pasado sábado cobrou vida na Internet unha nova versión caseira elaborada con secuencias aportadas por centos de fanáticos do universo creado en 1977 por George Lucas. Trátase de "Star Wars Uncut", una película que versiona "Star Wars: A New Hope" e que contou co beneplácito do propio  director George Lucas.

Esta curiosa pelícua, que tardou en facerse 2 anos, realizouse cunha montaxe troceando a mesma en 472 segmentos de 15 segundos cada uno, pedíndolle aos fanáticos da saga que elexiran algúns deses momentos e grabaran a súa propia adaptación, pero sempre fieis á historia. O resultado, máis de dúas horas de imaxes, que comenza co logotipo de Twentieth Century Fox cortado por dúas espadas láser enfrontadas, antes de dar paso a unha imaxe de Twitter onde unha mensaxe reza: "Hai moito tempo, nunha galaxia moi, moi afastada". Continúa despois en forma de post de blog, con comentarios incluidos, sobre un fondo estelar e coa música de John Williams. Segue avanzando a película con numerosos cambios estéticos nos que os protagonistas pasan de ser persoas disfrazadas a muñecos (tartarugas ninja, figuras de lego, personaxes de "Toy Story") ou seres de animación.

Os mozos e mozas que se adican á investigación e que intentan abrirse camiño no campo da ciencia constitúen un dos colectivos máis afectados polos recortes. Un movemento social a favor da ciencia e en contra dos recortes vai cobrando cada vez máis forza a través da Internet e das redes sociais. Tralo tesoireretazo de 600 millóns de euros anunciado polo actual Goberno de España, sumado ao do anterior Executivo, a comunidade científica mostra un profundo malesta, apoiado por outras voces como a prestixiosa revista Nature. Agora son os cidadans os que comenzamos a manifestar a nosa indignación por medio dunha proposta ao Ministerio de Facenda: engadir unha "casilla" na declaración da renda para que aquel que o desexe poida aportar o 0,7% dos seus impostos á investigación, algo similar ao que actualmente sucede co apartado da igrexa católica ou fins sociais. Esta idea foi dun mozo científico español Francisco J. Hernández.

A proposta non está libre de críticas: E se aparece outro sector afectado? Habería que poñer outra "casilla"? Empezariamos a buscar enfrentamentos innecesarios. A ciencia ten que ser financiada a través dos Presupuestos Xerais do Estado de forma planificada. Se un país non invirte en investigación nunca progresará, marchando os investigadores e as patentes a outros países, pagando despois dobremente. A I+D non pode financiarse con caridades e limosnas, pero a iniciativa é unha forma de chamar a atención e poñer sobre a mesa o debate. Agora tócalle mover ficha ao Goberno.

Se queres coñecer polo miúdo esta proposta, o contido da carta e firmala, no caso de ser maior de idade, pincha  AQUÍ.

Contundente viñeta de Ramón (Ramón Rodríguez, 43 anos, vallisoletano, debuxante e ecoloxista) no xornal El País do pasado domingo, sobre o desmesurado aumento na concentración de CO₂ na atmosfera.

A bos entendedores, poucas palabras!

Alejo, co seu pai, José María e Ánxela e coa súa nai, Begoña, na primeira fase, o pasado día 14 en Santiago de Compostela.

Dous alumnos de 2º ESO deste IES: Ánxela Vicente González  e Alejo Conde Blasi, xunto con outros 15, doutros centros galegos, son os representantes de Galicia na Confint-España, que se celebrará os días 26 e 27 deste mes en Euskadi.

A Conferencia Internacional Infanto-Xuvenil para o Coidado do Planeta xunta voces e esforzos de mozas e mozos de todo o mundo para dar a coñecer as súas propostas para a sostibilidade.

A primeira fase, celebrada en Galicia, onde saíron como representantes, celebrouse o 14 de xaneiro, no Museo Pedagóxico, en Santiago de Compostela, á que asistiron alumnado, pais, nais e profesorado de diversos centros educativos adscritos á Axenda 21 Escolar Galega.

Máis adiante dous representantes do alumnado galego asistirán á Confint-Europa, que terá lugar en Bruxelas do 14 ao 16 de maio. O proceso culminará coa Confint 2012 en Río de Janeiro, no Brasil, do 4 ao 6 de xuño, que se fará coincidir co Cumio da Terra Río+20. 

Mañá pola mañá, día 25, comenza esta aventura, coa viaxe ata Vitoria-Gasteiz, onde van a convivir durante dúas xornadas con outros 110 mozo e mozas vidos de cinco comunidades autónomas (Canarias, Cataluña, Galicia, Madrid e País Vasco) para intercambiar as súas experiencias e proponer novas accións de cara a coidar o planeta e a involucrar a novos axentes coa Carta das Responsabilidades dos Mozos saída da Confint de Brasil, en xuño de 2010.

Boa viaxe e moita sorte!

FONTE: galiciasuroeste.info

Símbolo do Dragón / Imaxe:infjs.com

Non esaxero, hoxe comenza o ano 4.710, eso si, no calendario chino, que vén determinado polo calendario lunisolar tradicional de China. Onte rematou o ano do  Coello (兔), que empezara o 3 de febreiro de 2011.

Este ano é o ano do Dragón (龍), que rematará o 10 de febreiro de 2013, cando comence o ano da Serpe (蛇)

Na mitoloxía china, o dragón asóciase coa forza e a saúde. Tamén é un signo de boa sorte e por eso vese, frecuentemente, representacións de dragóns en portas e habitacións que espantan aos malos espíritos. Son símbolos de forza e poder.

Feliz ano do Dragón!

‘MAD LLA BARÉ’, artista descoñecido. Extraído de “Navigazioni de Cook pel grande oceano e itorno al globo”, Vol. 2, 1816, Sonzogono e Comp, Milano/Fonte:pays-de-bergerac.com

O outro día falamos dunha planta, a Buganvilla, á que lle adicamos un artigo. Daquela quedaramos de adicarlle outro a moza que se fixera pasar por mozo nunha viaxe a bordo do l’Etoile como axudante do botánico Philibert Commerson e que ao paracer foi quen fixo a maior parte do traballo pois o naturista pasou a maior parte da viaxe enfermo. Esa moza foi Jeanne Baret.  

Como recoñecemento ao labor desta botánica, despois de 250 anos, Eric Tepe (botánico de 41 anos adscrito ás universidades de Utah e Cincinnati (EEUU) e o seu equipo, déronlle o seu nome a unha unha planta: Solanum baretiae. Esta especie é unha planta trepadora que se atopa no sur de Ecuador e ao norte de Perú, e pertence ao mesmo xénero que a pataca, o tomate e a berenxena, aínda que sen tubérculo comestible. 

Pero coñezamos algo máis desta muller: Jeanne Baret  naceu 27 de xullo 1740 nun pequeno pobo da Borgoña francesa, pasando os seus primeiros anos na granxa do seu pai. A morte deste, tendo ela 22 anos, convertíuse na institutriz do fillo do viúvo doutor Philibert Commerson. Asombrado pola intelixencia desta moza Commerson deulle clases de botánica, confiándolle a perparación dos herbarios.

Os corais son animais pertenentes ao filo Cnidaria, clase Antozoos. O animal coñecido como coral é unha colonia de pequenos pólipos de apenas uns milímetros de diámetro. Ten a capacidade de fixar sobre os seus tecidos o calcio disolto no mar e así formar as estructuras ríxidas características. O coral e a súa estructura calcaria é branca, as diferentes cores que presentan débense a unhas microalgas que viven en simbiose cos pólipos e reciben o nome de zooxantelas. Por esta razón o coral necesita augas trasparentes para desenvolverse, para que as zooxantelas realicen así a fotosínte.
Os corais son animais carnívoros, alimentándose de zooplancton básicamente. En canto á reproducción, existen especies de reproducción sexual e reproducción asexual, incluso hai especies onde danse ámbalas dúas formas.

Aínda que ten aspecto de planta é un animal!

As algas pardas conteñen azucres que poden ser convertidos en biocombustible / BIO ARCHITECTURE LAB

Sen necesidade de terreo cultivable, nin fertilizantes, nin auga doce para regar, sen suponer competencia coas colleitas de alimentos básicos, as algas pardas poderían ser unha materia prima moi atractiva para producir biocombustibles. Pero hai un problema: a ausencia de microrganismos idóneos que se encarguen da fermentación dos azucres das algas. A solución atopárona uns investigadores en EE UU coa inxeñería xenética: se non hai microrganismos naturais que fagan ben ese traballo xeranse á medida, no laboratorio. Explícano na revista Science, como estes científicos modificaron unhas bacterias (Escherichia coli) para que sexan capaces de metabolizar o laginato, azucre esencial das algas, e producir directamente bioetanol.

Estes investigadores puxeron o seu punto de mira nas algas. É certo que se utilizan xa no consumo humano, pero non como alimentación básica. Tamén se empregan como alimento de animais, como fertilizantes agrícolas e nalgunhas industrias químicas. No mundo recóllense para estes fins uns 25 millóns de toneladas métricas cada ano. Pero as algas pardas teñen propiedades tamén moi interesantes para producir biocombustibles porque, ao non conter lignina (como as plantas leñosas), os azucres pódense extraer mediante procesos sinxelos, esmagándoas. Un estudio do Departamento de Enerxía estadounidense afirma que a productividade das algas para facer etanol podería ser o dobre que á da caña de azucre e cinco veces superior á do milo.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

Hai tres días, durante a mañá do 16 de xaneiro (ás 04:00 UT), as manchas solares 1401 e 1402 estouparon producindo unha laparada solar de clase C6 e unha brillante exección de masa coronal que impactou directamente, a última hora de onte, contra o planeta Venus, arrancándolle unha pequena parte da súa atmosfera.

Non se trata dunha erupción solar excesivamente forte, senón dunha de intensidade media. Segundo como sexa de potente o seu pico de emisión de raios X (medido en Watios por metro cadrado), as erupcións solares clasifícanse coas letras A, B, C, M ou X (sendo X as máis potentes). Cada letra, ademais, vai seguida por un número do 1 ao 9.

De calquera xeito, e a pesar de que a laparada non foi especialmente intensa, a inmensa nube de ardente radiación e materia solar (a exección de masa coronal ou CME) turrará de cheo co planeta veciño, segundo a traxectoria calculada polos expertos do Laboratorio do Clima Espacial Goddard.

A diferencia do que sucede na Terra, Venus non conta cun escudo magnético que poida protexelo desta clase de eventos espaciais, polo que o impacto deixarase notar directamente na súa atmosfera.

Hoxe a gran nube de partículas da exección de masa solar llegará ata a Terra e chocará contra o seu campo magnético, que a desviará na súa maior parte cara os polos. Espérase unha intensa actividade xeomagnética e auroras boreais  ao redor do Círculo Polar Ártico.

FONTE: Xornal ABC/Ciencia

Foto do cranio en Rio Grande do Soul (Brasil) / J.C. Cisneros

Hai 270 millóns de anos, no Pérmico, no territorio que agora ocupa Sudamérica, vivíu un carnívoro depredador, de máis envergadura que un león, e uns seis metros de lonxitude, que chegou a colonizar boa parte do planeta, onde aínda non existían os dinosaurios. Trátase dun dinocéfalo, un "cabeza terrible" que pertenceu á familia dos réptiles (terápsidos) e que vivíu en Brasil. Neste país sudamericano un equipo internacional lograou localizar o cranio completo dun exemplar, cuxa especie foi bautizada como "Pampaphoneus biccai".

O dinocéfalo é un réptil mamaliforme, parente alexado dos mamíferos. Tiñan incisivos entrelazados, polo que eran moi cortantes, e certo engrosamento nos ósos do cranio, que suponse que era unha adaptación ás embestidas doutros conxéneres cando disputában polo territorio ou polas femias. Algunhas especies incluso desenvolveron un corno.

Neste caso concreto do del Pampaphoneus biccai, chamado así por ser atopado na rexión da Pampa do Rio Grande do Soul e o nome do propietario da granxa onde foi encontrado Jose Bicca, o cranio descuberto mide uns 35 centímetros de lonxitude.

O achádego é importante, pois é o carnívoro terrestre máis antigo de Sudamérica, ou para ser máis exacto, o "superdepredador", como o son os felinos de hoxe en día.

FONTE: Xornal El Mundo

Imaxe do centro da Vía Láctea / EFE

Branca. Como a fina neve de comenzos da primavera unha hora antes de amencer ou unha hora despois da posta do Sol. Así se ve a Vía Láctea dende fóra do noso planeta. Os astrónomos revelaron este, tan pouco sorprendente, descubrimento, no 219º encontro da Sociedade Americana de Astronomía que rematou o pasado día 12 en Austin, EE UU.

Dende a Terra, a cor que percibimos da Vía Lactea por un efecto da luz é o branco. A cuestión é como se ve dende fóra. E os resultados das investigacións revelan que é o mesmo.

FONTE: Xonal El Pais/Ciencia

ANABAM sortea nos meses de xaneiro, febreiro e marzo 120 euros, cada un deses meses, entre os visitantes que se acheguen ao Esteiro do Miño a observar aves.

Parece interesante a iniciativa por doble partida: coñecer o patrimonio ornitolóxico do noso esteiro e por outra ter a posibilidade de conseguir un agasallo metálico para gastar en establecementos da localidade.

 Interésache! Pois preme AQUÍ e segue as bases e os pasos que se indican.

Bo avistamento e boa sorte!

FONTE: anabam.org

Planta de buganvilla / Imaxe:mundojardin

A buganvilla é unha planta trepadora moi coñecida pola espectacular floración. En climas cálidos, sen xedas, florece practicamente durante todo o ano, incluso en inverno. Hai que aclarar que o que comunmente chamamos "flores" da buganvilla, non son botanicamente flores, senón brácteas, que rodean á verdadeira flor, que é pequeniña, branca e sen valor ornamental. Esta pranta emprégase para recubrir paredes, pérgolas, vallas, muros e celosías.

Pero a curiosidade deste artigo sobre a bungavilla é que debe o seu nome ao navegante francés Louis Antoine de Bougainville, quen a trouxo a Europa dende Brasil ao completar a súa viaxe de exploración científica ao redor do mundo no século XVIII. A expedición Bougainville contou cun equipo científico formado polo astrónomo Véron e o médico e naturista Philibert Commerson. Para completar a curioisidade, este naturista tiña un mozo que lle axudaba, pero que realmente non era tal mozo, senón unha muller. Chamábase Jeanne Baret (1740-1807) e ao paracer foi quen fixo a maior parte do traballo pois o naturista pasou a maior parte da viaxe enfermo.

Adicarenos outro antigo a esta moza que se fixo pasar por mozo, a que hoxe se lle reivindica como botanica por dereito propio.

Unha abella recolectora (esquerda) e unha soldado (dereita) / Universidade de Sussex

É ben coñecido que nalgunhas sociedades de insectos, como nos grupos de termitas e formigas, existen algúns membros cuxo físico foi especialmente "deseñado" para exercer unha función "militar" e defensiva. Non obstante, esto nunca se detectara entre as abellas, que forman comunidades altruístas e cooperativas, onde  traballadoras coidan do niño e da proxenie da reina. Ata agora, porque científicos da Universidades de Sussex e Sao Paulo identificaron en Brasil por primeira vez abellas soldado, unhos especímenes máis grandes, coas patas máis longas e a cabeza máis pequena que a dos seus conxéneres, cuxa función é precisamente, protexer ao resto. Non teñen aguillón, pero utilizan a especial forma de seu corpo para "bloquear" o paso de abellas inimigas daninas. O descubrimento que aparece publicado na revista Proceedings da Academia Nacional de Ciencias de EE.UU. (PNAS) é significativo para comprender a evolución das comunidades avanzadas de insectos.

O descubrimento destas abellas soldado foi realizado polos científicos cando estudaban unha abella tropical sen aguillón común en Sao Paulo, a Tetragonisca angustula, onde son coñecidas popularmente como Jataí. Aniñan en cavidades de árbores e de paredes. Cada niño ten unha reina e ata 10.000 obreiras.

Os investigadores descubriron que as abellas soldado Jataí, que poden supoñer un 1% da colonia, son un 30% máis pesadas que as súas compañeiras do niño e a súa forma difire lixeiramente das cazadoras-recolectoras, coas pernas desproporcionadamente grandes e a súa cabeza pequena. 

Como ocurre con outros insectos sociais, as Jataí empregan os seus soldados para protexer a entrada do niño e voan preto da entrada para proporcionar unha alerta rápida en caso de que detecten un perigo.

FONTE: Xornal ABC/Ciencia