2015 ANO INTERNACIONAL DOS CHANS

Publicado: 26/11/2014 11:27 por vgomez en ZONA VERDE
20141126112548-iys-logo-es-01.png

Logotipo do Ano Internacional dos Chans / Imaxe:fao.org

A Asemblea Xeral da Organización de Nacións Unidas (ONU) declarou 2015 Ano Internacional dos Chans (AIS). De forma oficial, comezará o 5 de decembro con actos inaugurais en Nova York, Roma e Bangkok. Os lemas elixidos para difundir este ano internacional a nivel global son "Os chans, fundamento da agricultura familiar" e "Chans sans para unha vida sa"

Os responsables de Nacións Unidas sinalan que o obxectivo do AIS 2015 é aumentar a concienciación da importancia do chan para a seguridade alimentaria da poboación mundial e para o bo funcionamento dos ecosistemas, así como o apoio a políticas para a xestión e a protección sostible deste recurso natural.

O chan é moito máis que a superficie onde nos apoiamos. A ONU recorda que é a base para o mantemento e crecemento da vexetación, dende bosques ata cultivos dos que se obteñen alimentos, medicinas ou combustibles. O chan é tamén esencial para a biodiversidade animal, tanto salvaxe coma doméstica. No seu interior encóntranse millóns de organismos que, aínda que se descoñezan ou non se vexan, cumpren funcións vitais como a descomposición de restos vexetais e elementos tóxicos, a absorción de compoñentes da atmosfera, a regulación do carbono ou os ciclos hidrolóxicos.

A subministración de auga de calidade, un ben cada vez máis escaso, depende en boa medida do estado dos chans, xunto á paisaxe e a súa vexetación. Un chan en mal estado non pode reter a auga das precipitacións, e o ciclo hidrolóxico reséntese. Se un chan se contamina, a súa influencia nótase na auga e o resto dos seus elementos.

A importancia dos chans na loita contra o cambio climático é outro punto destacado. A materia orgánica dos chans é unha das maiores reservas de dióxido de carbono (CO2) e pode actuar como almacén e sumidoiro deste gas de efecto invernadoiro. Os expertos da ONU non esquecen tampouco o valor do chan como testemuña da historia da terra e do patrimonio cultural dos nosos antepasados.

FONTE: Revista Consumer

 

Un ano tras outro comprobamos que a violencia de xénero segue sendo a principal causa de morte entre as mulleres de entre 15 e 44 anos en todo o mundo, por diante da suma das mortes provocadas polo cancro, a malaria, os accidentes de tráfico e as guerras.

A violencia de xénero foi e segue sendo un delito invisible, oculto en demasiadas ocasións por unha aparente felicidade conxugal. Para decatarnos da gravidade da situación debemos remitirnos ás cifras: 1 de cada 7 mulleres ten sufrido algún tipo de violencia física ou psíquica ao longo da súa vida, 603 millóns de mulleres e nenas viven en países onde a violencia doméstica aínda non é considerada delito, polo menos 1 de cada 4 mulleres sufriron violencia de xénero durante o embarazo, ao redor de 60 millóns de nenas no mundo son obrigadas a casarse con menos de 18 anos, concretamente en España, no que vai de ano, 51 mulleres faleceron ás mans das súas parellas... Só 11 presentaran antes denuncia. Feitos que nos deixan xeadas e que evidencian que aínda queda moito por facer. Aínda que son cada vez máis as mulleres que se atreven a poñer nome e apelidos á violencia doméstica, o número de mulleres que calan é moi superior ao das que se atreven a falar. O medo, a insuficiente protección e o escaso amparo que reciben por parte da lei son algunhas das causas principais que paralizan as vítimas.

A violencia de xénero ou violencia machista contra as mulleres é unha manifestación da desigualdade existente entre aqueles e estas.

Os malos tratos aparezan cada vez en idades máis temperás.

É por iso que cada 25 de novembro ten lugar o Día Internacional contra a Violencia de Xénero cos obxectivos de concienciar e erradicar este grave problema que é unha eiva para a sociedade.

 

O curioso deste experimento é que a xema e a clara non se separan en ningún momento, están sempre unidas mantendo a forma de óvalo que tiñan antes de saír da casca. Iso si, ao sair da auga...

20141123092916-121230-calentamiento-global.jpg

Quentamento global / Imaxe: sdpnoticias.com

Os dez meses máis cálidos dende que se recollen datos.O ano 2014 é, ata outubro, o ano máis caloroso do que se ten noticIA. En concreto a media destes meses é 0,7 graos centígrados máis quente que a media de todo o século XX, que se situou en 14,1 graos para todo o planeta. Os rexistros que cos que traballa a Administración Nacional Oceánica e Atmosférica (NOAA), organismo que ofreceu os datos, remóntanse a 1880.

Ademais, outubro é o terceiro mes consecutivo e o quinto dos últimos seis que marcar récord histórico para a temperatura global. As altas temperaturas de outubro víronse empurradas pola calor tanto en superficies terrestres como oceánicas e tamén porque se distribuíu uniformemente por ambos os dous hemisferios. A escala mundial, as calurosas temperaturas de gran parte de América do Sur e Australia contribuíron decisivamente á temperatura media da superficie terrestre.

No hemisferio norte, tamén se notou unha calor inédita nas rexións costeiras occidentais dos Estados Unidos e gran parte de Extremo Oriente de Rusia. Tamén puxo o seu gran de area ao termómetro global a calor sufrida en boa parte do sur de Europa.
Por exemplo, España tamén marcou récord de temperatura en outubro: segundo a Axencia Española de Meteoroloxía, foi un mes "extremadamente cálido", cunha temperatura media de 18,7 graos, valor que supera en 3,3 a media do mes.

Foi, polo tanto, o mes de outubro máis cálido dende que se empezou a recoller rexistros en 1865. Ademais, en España o mes pasado foi lixeiramente máis seco do normal.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

20141120073329-1416417739-548786-1416417836-noticia-normal.jpg

 

Bernardo Erlich (Tucumán, 1963), deseñador e humorista gráfico, plasmou a situación actual do noso país nunha viñeta, publicada onte no xornal El País, que penso que non merece ningún comentario suplementario.

A bos entendedores poucas palabras!

UN ANO DE CONTAMINACIÓN EN SÓ UN MINUTO

Publicado: 20/11/2014 07:21 por vgomez en ZONA VERDE

 

Coma se o hemisferio norte estivese en chamas, así se mostra a nube de dióxido de carbono (CO2) cubrindo a atmosfera sobre Norteamérica, Europa e Asia. As supercomputadoras da NASA móstrannos un ano de evolución deste gas, o máis importante de efecto invernadoiro proveniente da actividade humana. A Terra non é capaz de absorber a metade destas emisións e permanece na atmosfera, contribuíndo decisivamente ao aumento das temperaturas globais no longo prazo.

O vídeo comprime un ano de datos (2006, concretamente) nuns minutos de imaxes nas que vemos o CO2 cubrir boa parte da atmosfera para remitir sensiblemente en primavera cando chega a fotosíntese ás rexións verdes do norte. Deste modo, a simulación ilustra á perfección as diferenzas nos niveis de dióxido de carbono nos hemisferios norte (densamente poboado e industrializado) e sur, así como os cambios nas concentracións de dióxido de carbono no mundo durante as estacións.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

20141118232425-welcome-to-a-comet.jpg

O robor Philae no cometa cometa 67P/Churyumov-Guerasimenko/Churyumov-Guerasimenko / Imaxe:cromo.com.uy

O robot Philae, antes de sufrir o seu apagamento ao quedar sen enerxía o pasado sábado, detectou moléculas orgánicas de carbono, os ladrillos fundamentais para a vida na Terra, no cometa 67P/Churyumov-Guerasimenko/Churyumov-Guerasimenko, segundo confirmaron científicos do Centro Aeroespacial Alemán (DLR).

O achado tivo lugar grazas aos experimentos iniciados antes de que o robot entrase nun estado de "stand-by" tras non poder recargar as súas baterías solares. Así, o instrumento COSAC logrou entregar estas mostras para a análise.

Tamén a ferramenta MUPUS estivo a traballar para medir a densidade e as propiedades térmicas e mecánicas da superficie do cometa, mostrando que non é tan branda como se cría, senón que hai unha capa de material «duro como o xeo».

Descubrir se os compostos a base de carbono (e, a través deles, a vida) foron traídos á Terra primitiva polos cometas, era un dos obxectivos principais da misión. Este achado apoia a Teoría da Panspermia, defendida polo sueco Svante Arrhenius e polo codescubridor do ADN, Francis Crick, segundo a cal as moléculas viaxan polo espazo a bordo de papaventos e po estelar, podendo «sementar» vida se encontran as condicións axeitadas, impulsadas pola radiación das estrelas.

O interese da misión Rosetta no cometa recae en que estes corpos celestes se consideran reliquias da formación do noso Sistema Solar, hai 4.500 millóns de anos, e conservaron antigas moléculas coma se se tratase dunha cápsula do tempo. Non obstante, os científicos alemáns recoñeceron non estar seguro aínda de se hai compostos complexos que forman proteínas entre os achados de Philae.

FONTE: Xornal El Mundo/Ciencia

20141117195405-1416228969-427720-1416232170-album-normal-1-.jpg

Saltón Zabalius oftálmico / Imaxe: Piotr Maskrechi

Fixádevos ben na fotografía. Esta nela, aínda que ben camuflado!

Este saltón Zabalius oftálmico está moi estendido na parte oriental de África subsahariana. Pon os seus ovos na codia e pasa toda a súa vida nas árbores. Entrou este ano na Lista Vermella como de preocupación menor. Nos últimos anos colonizou con éxito áreas urbanas de Sudáfrica.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

20141116202809-marte-curiosity-rover-.jpg

Retrato do Curiosity en Marte / Imaxe: NASA

A materia orgánica detectada polo rover Curiosity en Marte non é probablemente debida á contaminación traída dende a Teerra, como os investigadores pensaron nun principio.

Un equipo de científicos alemáns e británicos suxiren que un composto gasoso con cloro orgánico (clorometano) atopado no planeta vermello ven do chan de Marte, con carbono e hidróxeno probablemente derivado dos meteoritos que caeron sobre a superficie do planeta.

Esta hipótese fundaméntase nas medicións de isótopos realizadas polos científicos nas que se replicaron algúns dos experimentos do módulo de aterraxe en Marte. Nestas investigacións utilizáronse mostras dun meteorito de hai 4.600 millóns de anos que caeu en Australia en 1969. Os resultados diste estudo foron publicados na Scientific Reports.

A cuestión de se hai materia orgánica en Marte, un requisito esencial para a vida niste planeta, foi debatida pola comunidade científica durante moito tempo. Para abordar esta cuestión, o rover Curiosity da NASA, que aterrou  en Marte en agosto de 2012, ten levado a cabo investigacións sobre o chan marciano. Ao quentar mostras do chan foron detectadas e identificadas moléculas orgánicas simples polos sistemas de medición a bordo.

Curiosamente iste tipo de material orgánico tamén foi identificado en experimentos anteriores durante a misión Viking en 1976, pero o composto considerouse, daquela, un contaminante terrestre.

FONTE: Xornal abc/ciencia

AS CINCO NOVAS AVES DO ESTEIRO DO MIÑO

Publicado: 15/11/2014 08:37 por vgomez en ZONA VERDE
20141115082108-anabam.jpg

Imaxe das cinco "novas" aves do Esteiro do Miño / Imaxe: anabam.org

Logo de 30 anos recollendo datos da presenza de aves no Esteiro do Miño, ANABAM sinala que a ornitoloxía da zona mudou en certas especies e, sobre todo, no número delas. Nun recente artigo pubicado na súa páxina web, trataron sobre estas aves "novas" deste espazo natural e que son as que aparecen fotografadas arriba. Así o reseñaban:

Ata finais do século XX, esas cinco aves deixábanse ver esporadicamente polo Esteiro do Miño, o cal constituía, para os que nos dedicabamos a observar aves acuáticas, un motivo de ledicia por ver estas rarezas pola zona. Pero, finalizando a década, algunhas xa se fixeron asiduas visitantes, de tal xeito que tódolos anos aparecían, aparecen, nos nosos censos. Neste caso están o mergullón orelleiroa tartaraña arpella e o cullereiro. No caso do cullereiro, adoita estar no Esteiro do Miño dende un par de semanas ata máis dun mes. O mergullón orelleiro vese toda a tempada, isto é, dende outubro ata febreiro/marzo. A tartaraña arpella é un caso excepcional, pois xa permanece con nós todo o ano e non so iso, senón que aniña nas inmediacións o que constitúe un dato moi valioso xa que esta ave ten escasas áreas de nidificación na Península Ibérica.

A partir do ano 2008 dúas novas especies, que como dixemos visitaban esporadicamente o Esteiro, se convirten en novas inquilinnas deste humedal internacional. Son a aguia peixeira e a graza branca. A garza branca vese durante toda a tempada ornitolóxica, isto é dende setembro ata marzo, mentres que a aguia peixeira case que todo o ano, polo que non nos extranaría que esta última acabase tamén por aniñar neste enclave.

Das cinco especies citadas, a que chega a ser máis numerosa é o mergullón orelleiro, ave de tamaño pequeno. O número de individuos pode chegar a rebasar os 30 exemplares, aínda que a media está nos 7 individuos. Aguia peixeira, tartaraña arpella e garza branca andan polos 2-3 exemplares de media e o cullereiro é moi variable, dende un a dez individuos, segundo os anos, aínda que habitualmente non exceden dos cinco exemplares.

 Aguia peixeira e tartaraña arpella son as que máis superficie percorren, practicamente toda a zona de censo, ou sexa, dente a ponte internacional da Amizade (Goián-Vilanova de Cerveira) ata a desembocadura, aínda que mesmo suben río arriba e a aguia peixeira chega a saír cara ao mar. O mergullón orelleiro móvese fundamentalmente nas augas da parte baixa do Esteiro. A garza branca pode verse principalmente nas marxes da parte media baixa do Esteiro, zonas de xunqueira e os cullereiros teñen certa preferencia polo sapal do Coura, na marxe portuguesa, aínda que tamén achéganse á ribeira galega.

FONTE:anabam.org

O PODER DO AMOR / THE POWER OF LOVE

Publicado: 14/11/2014 08:15 por vgomez en ZONA VERDE

 

O Departamento de Inglés do noso IES, ten no seu blog a seguinte información que me piden que faga público:

Lil’ Drac is a little orphaned short-tailed bat (murciélago de rabo corto). This little baby bat was very lucky as it got rescued by Weatherford, Texas Bat World Sanctuary. It is a no-profit organization dedicated towards the preservation of hundreds of bats.

Bat World Sanctuary offers rehabilitation and release programs and even lifelong sanctuary programs to non releasable bats. Bat population is in a rapid decline. More than half of the native bats of USA areendangered. Watch this man giving a loving care to this baby bat.


Lil ’ Drac é un morcego de cola curta orfo (morcego de rabo curto). Este pequeno bebé tivo moita sorte, xa que foi rescatado por Weatherford, Texas Bat Mundial Santuario, unha organización sen fins de lucro dedicada á preservación de centos de morcegos.

Bat Mundial Santuario ofrece programas de rehabilitación e de posta en liberdade de morcegos. Máis da metade dos morcegos nativos de EUA están en perigo de extinción. Mira este home dando unha atención amorosa a este bebé morcego.


20141112183425-angel-carracedo-1.jpg

Angel Carracedo / Imaxe:cpi.devedra.climantica.org 

O científico galego Ángel Carracedo Álvarez (Santa Comba-A Coruña, 1955), catedrático de Mediciña Legal na USC e experto internacional en xenética, fixo o seguinte manifesto con motivo da celebración do Mes da Ciencia (novembro):

Un grande empresario dicíame non hai moito tempo: “Aos científicos valorarannos aquí cando algún se faga moi rico cos seus achados”.

A min non me parece que os galegos valoren pouco a ciencia e os seus científicos. Ao contrario, penso que estamos entre as profesións mellor consideradas. Temos a gran sorte de que a xente da nosa terra valora o traballo e a dedicación aos demais por riba de todo.

Tampouco creo que ningún científico teña entre os seus obxectivos facerse rico. O seu tesouro é o coñecemento e a súa ilusión buscar o porqué das cousas. A súa gran ledicia prodúcese cando fan un descubrimento que lles dá respostas ás preguntas que se fixeron e que ninguén fora quen de albiscar.

Gustaríalles traballar na súa terra, pero para iso precisan medios para investigar e un salario que lles permita vivir. Non lles importa que non sexa moito o que gañen, pero si que o proxecto, o grupo onde traballan e o ambiente sexa estimulante.

E temos que procurar entre todos que estas condicións se dean aquí. O noso número de investigadores é aínda moi baixo e as condicións nas que se desenvolve o seu traballo distan moito de ser comparables coas dos países máis desenvolvidos.

E é preciso cambiar esta situación. A investigación é o motor do desenvolvemento e da riqueza dos pobos, e temos que procurar reter o noso talento e mesmo captar novo talento do exterior.

Tamén temos, os propios científicos, que integrarnos máis na sociedade, na nosa cultura, no noso sistema produtivo, e sobre todo contar o que estamos facendo.

Cos anos cada vez concédolle máis importancia a divulgar a ciencia. Facela é importante, pero tanto ou máis é contar que sabemos e tantos e tantos misterios e problemas que aínda non conseguimos chegar a entender. Saber isto é a única maneira de que a xente valore o que os científicos fan, pero sobre todo é a única maneira de comprender o mundo que nos rodea e poder xulgar criticamente o que nos din, o que é igual que ser máis libres.

E para chegar á xente da nosa terra hai que facelo no nosa lingua. “Sentímolo noso”, escribía unha mestra dun dos institutos (o meu favorito) onde cada vez que podo voulles contar o que facemos aos alumnos. Entusiasmo e proximidade son a clave da divulgación científica, e que te sintan como eles, do seu mundo, coa nosa fala, é a garantía para que a ciencia se aprecie aínda máis e moitos dos nosos rapaces queiran dedicarse a ela.

Unha idea que moitos compartimos!

FONTE:Consellería de Educación e O. Universitaria/EDLG



SOÑEMOS COMO GALEGOS

Publicado: 12/11/2014 08:20 por vgomez en OUTRAS COUSAS

 

O pasado venres, día 7, a cadea de Supermercados Gadis, quitou o seu último anuncio da saga VIVAMOS COMO GALEGOS, co título:"Soñemos como galegos".

O vídeo está ambientado nun salón de peiteado, onde un grupo de homes (membros da Universidade da vida) intenta convencer un mozo de 24 anos de que, aínda que ser novo ás veces é complicado, a vida é moi longa e ten moitos soños por cumprir.

Cada vez fano mellor. Veremos que nos presentan a próxima vez!

CHEGOU O DÍA PARA PHILAE

Publicado: 11/11/2014 08:23 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS
20141110134754-9uvzaf.jpg

Simulación separación de Philae de Rosetta / Imaxe: foros.abc.es

A sonda espacial Rosetta esta lista para realizar, mañá mércores, unha manobra que xamais se intentou antes: soltar con precisión un robot de cen quilos, o Philae, para que, tras sete horas de caída, aterre na superficie dun cometa. O obxectivo desta misión da Axencia Europea do Espazo (ESA) é o 67P/Churyumov-Gerasimenko/Churyumov-Gerasimenko, un cometa duns catro quilómetros de diámetro máximo que está agora a unha distancia da Terra de 510 millóns de quilómetros e que viaxa a 55.000 quilómetros por hora en dirección ao Sol.

Segundo o plan, o Philae separarase da Rosetta mañá, mércores, ás 9.35 (hora peninsular) e aterrará cara ás 16.30. Pero, como os sinais tardan (viaxando á velocidade da luz) 28 minutos e 20 segundos en chegar á Terra, de cada paso da operación e do triunfo ou o fracaso desta non se terá noticia ata media hora máis tarde. Entre os primeiros labores do robot está tomar unha foto panorámica, que tamén tardará un tempo en chegar.

A misión Rosetta, que está previsto que dure ata finais de 2015, é a primeira que se pon a dar voltas a un cometa (chegou o pasado 6 de agosto) e envía unha sonda para que aterre nel; a primeira que, acompañando ese corpo celeste na súa viaxe cara ao Sol, vai presenciar os cambios que sofre polo incremento da radiación da estrela; e a primeira en tomar fotos dende a súa superficie (o Philae) e en facer análise in situ da súa composición.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

MAFALDA I

Publicado: 10/11/2014 10:56 por vgomez en FRASES
20141109225732-img-9312.jpg

 

O pasado día 2 de novembro estiven en Salamanca, visitando a miña filla. Paseando por un parque denominado La Alamedilla, fixeime nunha parede, moi ben pintanda, que limitaba co citado parque e que pertencia a un centro educativo, concretamente ao Colexio Público "Rufino Banco". O texto podedes velo na fotografía que fixen.

Pareime a pensar da autoría desta frase e lembreime: Mafalda, a nena filósofa máis famosa do mundo, nacida da pluma do seu pai QUINO (Premio Príncipe de Asturias da Comunicación e Humanidades deste ano).

Sen comentarios. Merece a pena reflexionar sobre o seu contido!