Esta imaxe, tomada co Very Large Telescope (VLT) da ESO, amosa a Betelgeuse B, a estrela pequena acompañante / ESO/M. Montargès et al.
Un equipo de astrónomos presentou, o pasado martes, a primeira imaxe captada dunha esquiva estrela compañeira que orbita ao redor de Betelgeuse, unha das estrelas máis brillantes e famosas do ceo nocturno.
"É a conclusión dunha procura dun século", afirma o francés Miguel Montargès, autor principal do estudo e investigador do Observatorio de París, nun comunicado do Observatorio Europeo Austral (ESO).
"Demostramos que Betelgeuse non está soa; acompáñaa unha tenue compañeira estelar", agrega.
Ao longo da historia, a humanidade contemplou con asombro a Betelgeuse, unha superxigante vermella coñecida por moitos como o ombro dereito do cazador na constelación de Orión.
Rexistros históricos suxiren que, hai miles de anos, os antigos exipcios e os indíxenas australianos xa notaron que o brillo da estrela variaba en ciclos regulares.
"Betelgeuse observouse ao longo da historia. Mesmo aparece representada en pinturas prehistóricas. Con todo, só agora descubrimos unha das súas características fundamentais: ten unha compañeira, e obtivemos unha imaxe directa dela", asegura o experto.
Betelgeuse e a súa estrela pequeña, na constelación de Orión / ESO/M. Montargès et al. Background: N. Rissinger (skysurvey.org)
A razón deste parpadeo seguía sendo un misterio ata que, en 2024, un grupo de astrónomos predixo, en dous estudos diferentes, que era causado por unha estrela compañeira moito máis pequena.
A evidencia máis sólida da existencia desta estrela compañeira publicouse nun estudo na revista Astronomy & Astrophysics, baseado en observacións do Very Large Telescope (VLT) do ESO, situado en Chile.
Os astrónomos non crían que o VLT puidese detectar á compañeira debido a que o cegador brillo de Betelgeuse, que é 1.000 veces máis grande que o Sol, cegaríao.
"Detectar unha pequena estrela compañeira xunto a Betelgeuse é un pouco como intentar fotografar un vagalume situado xusto ao lado dun faro. O brillo de Betelgeuse eclipsa por completo o débil sinal", afirma Emma Bordier, coautora do estudo, nun comunicado da Universidade de Colonia (Alemaña).
Pensábase que a compañeira, bautizada como Betelgeuse B, só tiña 1,5 veces a masa do Sol. Resultou que a estrela é significativamente máis masiva do que se cría (pesa entre dúas e tres veces máis que o Sol), o que permitiu aos astrónomos divisala.
"Saltei da cadeira cando vin as imaxes procesadas", lembrou Montargès.
Aínda que se necesitan máis observacións para probar definitivamente a súa existencia, "queda moi pouco marxe para a dúbida", salientou Montargès.
Betelgeuse xa sorprendera á comunidade científica ao escurecerse drasticamente durante cinco meses entre 2019 e 2020.
Nun principio, os científicos pensaron que ese cambio anunciaba a morte inminente da estrela nunha épica explosión de supernova.
Asía a todo, observacións posteriores revelaron que o oscurecimiento foi provocado por unha enorme cantidade de material expulsado desde a súa superficie, o cal formou unha nube de po que caeu sobre ela e bloqueou temporalmente a súa luz.
"Segundo diversos modelos, as estrelas masivas nunca deberían formarse como estrelas solitarias", explica Montargès.
Como Betelgeuse pensábase que era unha estrela solitaria, "críase que explotaría dentro de entre 10.000 e 100.000 anos. Agora que sabemos que ten unha compañeira coa que podería estar a interactuar, debo dicir que non sei cando explotará", recoñece.
Se as dúas estrelas interactuaron ou van interactuar, "iso podería atrasar ou acelerar a supernova. Xa non podemos estar seguros de nada no que respecta a esta estrela", engade.
Montargès conclúe que "o feito de que aínda poidamos descubrir unha compañeira próxima, máis masiva e brillante que o Sol, ao redor dunha estrela tan estudada, resulta algo destacable. Este é un dos mellores momentos para a ciencia: ver algo novo, inesperado".
FONTE: dw.com/es
