Facebook Twitter Google +1     Admin

DESENTRAÑADO O MISTERIO DAS ANANAS MARRÓNS

por vgomez el 16/09/2021 08:51, en NOTICIAS DAS CIENCIAS

A ilustración deste artista representa algunhas das ananas marróns descubertas co satélite TESS / Thibaut Roger-UNIGE

As ananas marróns son corpos astronómicos cuxa masa se atopa entre as dos planetas gasosos máis pesados e as das estrelas máis lixeiras, e non son o suficientemente masivos para manter reaccións nucleares continuas como o resto de estrelas. É dicir, en realidade non son estrelas. O debate chega porque o límite entre elas e as estrelas de baixa masa aínda non se estableceu exactamente. Un equipo internacional, dirixido por científicos da Universidade de Xenebra (UNIGE) e o Centro Nacional Suízo de Competencia en Investigación (NCCR) PlanetS, en colaboración coa Universidade de Berna, identificou cinco obxectos que teñen masas preto da fronteira que separa as estrelas e ananas marróns que poderían axudar aos científicos a comprender a natureza destes misteriosos obxectos. Os resultados pódense atopar na revista Astronomy & Astrophysics.

Como Xúpiter e outros planetas xigantes gasosos, as estrelas están compostas principalmente de hidróxeno e helio. Pero a diferenza destes mundos, as estrelas son tan masivas e a súa forza gravitacional tan poderosa que os átomos de hidróxeno fusiónanse para producir helio, liberando enormes cantidades de enerxía e luz. Con todo, as ananas marróns son unha sorte de ’estrelas erradas’, xa que non son o suficientemente masivas para fusionar hidróxeno e, por tanto, non poden producir a enorme cantidade de luz e calor das estrelas. En cambio, fusionan depósitos relativamente pequenos dunha versión atómica máis pesada do hidróxeno: o deuterio. Este proceso é menos eficiente e a luz das ananas marróns é moito máis débil que o do resto das súas ’irmás maiores’.

"Con todo, aínda non sabemos exactamente onde se atopan os límites de masa das ananas marróns, límites que permiten distinguilas das estrelas de baixa masa que poden queimar hidróxeno durante moitos miles de millóns de anos, mentres que unha anana marrón terá unha etapa de combustión curta e logo unha vida máis fría", afirma Nolan Grieves, investigador do Departamento de Astronomía da Facultade de Ciencias da UNIGE, membro de NCCR PlanetS e primeiro autor do estudo. "Estes límites varían segundo a composición química da anana marrón, por exemplo, ou o modo no que se formou, así como o seu radio inicial", explica.

Para ter unha mellor idea de que son estes misteriosos obxectos, necesitamos estudar exemplos en detalle. Pero resulta que son bastante raros. "Ata agora, só caracterizamos con precisión unhas 30 ananas marróns", di Grieves. En comparación cos centos de planetas que os astrónomos coñecen, este número é moi baixo. Máis aínda si considérase que o seu maior tamaño fai que as ananas marróns sexan máis fáciles de detectar que os planetas.

En concreto, o equipo internacional caracterizou a cinco ’compañeiros’: TOI-148, TOI-587, TOI-681, TOI-746 e TOI-1213. Estes chámanse ’compañeiros’ porque orbitan as súas respectivas estrelas anfitrioas. Fano con períodos de 5 a 27 días, teñen radios entre 0,81 e 1,66 veces o de Xúpiter, e son entre 77 e 98 veces máis masivos. É dicir, están no límite entre as ananas marróns e as estrelas.

Por tanto, este cinco novos obxectos conteñen información valiosa. "Cada novo descubrimento revela pistas adicionais sobre a natureza das ananas marróns e dános unha mellor comprensión de como se forman e por que son tan raras", afirma Monika Lendl, investigadora do Departamento de Astronomía da UNIGE e membro dos Planetas NCCR.

Unha das pistas que os científicos atoparon para mostrar que estes obxectos son ananas marróns é a relación entre o seu tamaño e idade, como explica François Bouchy, profesor de UNIGE e membro de NCCR PlanetS: "Suponse que as ananas marróns encóllense co tempo a medida que queiman os seus reservas de deuterio e arrefríanse. Aquí atopamos que os dous obxectos máis antigos, TOI 148 e 746, teñen un radio máis pequeno, mentres que os dous compañeiros máis novos teñen un radio máis grande".

Con todo, estes obxectos están tan preto do límite que facilmente poderían ser estrelas de moi baixa masa, e os astrónomos aínda non están seguros de si son ananas marróns. "Mesmo con estes obxectos adicionais, aínda nos faltan os números para sacar conclusións definitivas sobre as diferenzas entre as ananas marróns e as estrelas de baixa masa. Necesítanse máis estudos para descubrir máis", conclúe Grieves.

FONTE: abc.es/ciencia

No hay comentarios. Comentar. Más...

#DígochoEu: Un par de dúbidas: 'travieso'?; 'fedello'?

por vgomez el 16/09/2021 08:51, en DOCENCIA

 

Esther Estévez segue respondendo preguntas dos seguidores da conta de TikTok do #DígochoEu É correcto ’travieso’? E ’fedello’?

No hay comentarios. Comentar. Más...

CANTO SABES SOBRE OS MORCEGOS? XI

por vgomez el 16/09/2021 08:50, en DOCENCIA

Continuo coa serie adicada aos morcegos, a miúdo etiquetados como pragas chupadoras de sangue ou portadoras de patógenos potencialmente mortais, como os coronavirus, pero esa reputación oculta todas as cousas boas que fan, desempeñando un papel crucial en moitos ecosistemas ao polinizar plantas e cultivos, e regular as poboacións de insectos.

A contestación correcta á pregunta de onte é 4. O seu primeiro dedo, que corresponderíá o polgar dunha persoa, é o máis pequenno dos dedos e conta cunha garra que adoita ser usada para reter obxectos, para camiñar, escalar ou para suxeitarse mesmo cando se pousan nalgún lugar. Todos os demais dedos carecen de garras, con excepción dalgúns frugívoros que posúen unha no seu segundo dedo. Excepto no polgar, todas as falanxes dos dedos das súas patas anteriores están especialmente alongadas para soster unha extensa e fina membrana de pel, flexible e elástica, que recibe o nome de patagio e que lle permite a sustentación no aire.

E imos coa pregunta de hoxe!

11. A Organización Mundial da Saúde (OMS) publicou, o 30/03/2021, un informe sobre a misión en China para descubrir as orixes do SARS- CoV-2, o coronavirus que causa a COVID-19. Segundo as súas conclusións, o escenario máis probable é que a transmisión do virus desde os morcegos aos humanos produciuse a través un terceiro animal, mentres cualifican a teoría de que se escapou dun laboratorio como "extremadamente improbable". Pero os morcegos están detrás doutras enfermedades. Cales son da seguinte lista?

- Virus da ébola

- SARS

- MERS

- Todos os anteriores

Maña a solución e última pregunta da serie!

FONTE: Idea orixinal nationalgeographic.com.es/naturaleza e bbc.com    Imaxes: rtve.es

No hay comentarios. Comentar. Más...

A EXPLORACIÓN E A PAISAXE: COMO SE FIXERON OS MAPAS?

por vgomez el 15/09/2021 04:47, en OPINIÓN E COMENTARIO

 

Un científico con alma de explorador romántico, un escritor amante das paisaxes, un home do Renacemento en pleno século XXI. Así é Eduardo Martínez de Pisón, xeógrafo, alpinista, escritor, profesor e figura de referencia en España para a conservación do medio natural. Durante máis de 50 anos, este sabio apaixonado das montañas fixo delas a súa vida e a súa profesión.

Martínez de Pisón é catedrático emérito de Xeografía da Universidade Autónoma de Madrid e en 1991 recibiu o Premio Nacional de Medio Ambiente pola súa inestimable contribución á conservación de espazos naturais en España. Os seus traballos centráronse no estudo de paisaxes naturais, xeomorfoloxía de cordilleiras, pensamento xeográfico e xeografía ambiental. Escritor incansable, é autor de máis de 500 publicacións sobre xeografía, viaxes e estudos ambientais. Foi membro do Comité MaB español da UNESCO e participou como asesor de documentais de televisión no Polo norte, Alaska, Siberia, deserto do Gobi, deserto de Taklamakán, montañas de Asia Central, Ruta da Seda, etc.

Tamén é un dos maiores expertos do mundo en xeos e glaciares, sendo correspondente do ‘World Glacier Monitoring System’ e presidente do ‘Comité español para a Investigación científica da Antártida’ nos anos 90. Foi vogal do ‘Comité Científico de Parques Nacionais’ e é membro dos padroados do Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido, Parque Nacional da Serra de Guadarrama e Parque Nacional do Teide.

No hay comentarios. Comentar. Más...

#DígochoEu: Cinco perífrases 'cuquis'

por vgomez el 15/09/2021 04:45, en DOCENCIA

 

Hoxe traemos cinco perífrases ’cuquis’ en galego. Coñecíalas todas?

#DígochoEu 

No hay comentarios. Comentar. Más...

CANTO SABES SOBRE OS MORCEGOS? X

por vgomez el 15/09/2021 04:44, en DOCENCIA

Continúo coa serie adicada aos morcegos, a miúdo etiquetados como pragas chupadoras de sangue ou portadoras de patógenos potencialmente mortais, como os coronavirus, pero esa reputación oculta todas as cousas boas que fan, desempeñando un papel crucial en moitos ecosistemas ao polinizar plantas e cultivos, e regular as poboacións de insectos.

A contestación correcta á pregunta de onte é Ámbalas dúas respostas son correctas. En efecto, o excremento dos morcegos, chamado guano, é un dos fertilizantes máis ricos que existen no mundo. Un dato curioso, é que en  Texas, nos Estados Unidos, antes da explosión e auxe da actividade petroleira, o guano era o produto máis exportado. Pero outra das grandes achegas dos morcegos, é a súa función como polinizadores. Calcúlase que os morcegos frugívoros, nectarívoros e polinívoros, polinizan ata 500 especies flores distintas. Tanto é así que mesmo algunhas flores tropicais de plantas evolucionaron para reflectir o son para que os morcegos atópenas con maior facilidade.