Reconstrución de Labrujasuchus expectatus, unha nova especie de Shuvosauridae das rochas do Triásico Tardío de Ghost Ranch, Novo México / Ilustración de Jorge Gonzalez, copyright do Instituto de Dinosauros do NHMLAC/Eurekalert
Conta a lenda que os irmáns Archuleta, unha banda de cuatreros e ladróns de gando que operaban en Novo México (Estados Unidos) na década de 1880, escondían as reses roubadas nunha zona remota hoxe coñecida como Ghost Ranch (Rancho pantasma). Ao parecer, os rancheiros locais bautizaron así o lugar para evitar que a xente esculcase e descubrise os apaños dos foraxidos. Este sitio emblemático, mundialmente coñecido por ser o refuxio e estudo de verán da pintora estadounidense Xeorxia Ou’Keeffe, alberga desde hai vinte anos un extraordinario xacemento paleontolóxico con catro canteiras nas que se atoparon numerosos fósiles do Triásico.
O último en darse a coñecer é unha estrañísima criatura chamada Labrujasuchus expectatus, algo así como o Crocodilo da bruxa, en honra a como era coñecido en español o lugar no que foi descuberto (Rancho das bruxas). Viviu na zona fai 212 millóns de anos e o nome sinta como anel ao dedo porque non pode haber animal máis raro. Este antigo parente dos crocodilos nunca pasaría por un membro da familia: desprazábase polo mundo sobre as súas dúas patas, con brazos diminutos e unha boca desdentada que terminaba nun pico. Nada que ver cun crocodilo actual.
Labrujasuchus foi descuberto por investigadores do Instituto de Dinosauros do Museo de Historia Natural do Condado dos Ánxeles, que viaxan cada verán a Ghost Ranch en busca de fósiles. Din que os habitantes primordiais do lugar eran dignos «dun bar de Star Wars»: alí atopábanse os lagerpétidos, primos dos dinosauros bípedos cuxos parentes sucarían os ceos como pterosaurios; o peculiar Drepanosaurus, que habitaba nas árbores e tiña unha soa garra parecida á dun preguiceiro nas súas mans e unha máis pequena ao cabo da súa cola prensil; ou o «minis tanque reptiliano acuático», Vancleavea, por nomear algúns.
O ’crocodilo bruxa’ irrompeu con forza neste mundo de réptiles estraños. Medía entre 2 e 3 metros de longo e pesaba aproximadamente entre 20 e 25 quilogramos. "Sen dúbida, non era o animal máis grande da época, pero tampouco o máis pequeno", describe Nathan S. Smith, do Instituto de Dinosauros e coautor do estudo que este martes aparece publicado na revista Journal of Vertebrate Paleontology.
O antigo crocodilo é o membro máis recente identificado de Shuvosaurus, un grupo de antigos parentes dos crocodilos con plans corporais que, con todo, aseméllanse aos dinosauros terópodos bípedos de brazos pequenos. «Vemos que moitas das estratexias exitosas dos animais modernos e os dinosauros non aviarios xorden por primeira vez no Triásico, e os Shuvosaurus son un gran exemplo desa evolución converxente», afirma Alan Turner, paleontólogo da Universidade de Stony Brook (Nova York) e autor principal do artigo. «O bipedismo é sen dúbida unha estratexia singular para os parentes dos crocodilos, pero é unha estratexia moi utilizada polos dinosauros e, posteriormente, polas aves. Evidentemente, funcionou para estes animais», engade.
A vida do Labrujasuchus está aínda rodeada de misterio. "Realmente non sabemos de que alimentábase, pero un estudo do cranio do seu parente próximo, Effigia, (tamén achado en Ghost Ranch) suxire que os Shuvosaurus tiñan mandíbulas inferiores débiles e que posiblemente se especializaban en materia vexetal branda. Con todo, a falta de dentes non impide que un animal sexa carnívoro ou omnívoro", sinala Smith. Hai 212 millóns de anos, esta rexión de Novo México atopábase preto do ecuador e caracterizábase por ríos sinuosos e chairas aluviais. Era unha contorna que alternaba repetidamente entre condicións húmidas e secas, e que sufría numerosos incendios forestais de gran magnitude durante as épocas áridas.
"Desenterrar un fósil que permaneceu oculto durante centos de millóns de anos é unha das partes máis emocionantes de ser paleontólogo!", afirma o investigador. Algúns dos fósiles que posteriormente se describirían como Labrujasuchus "foron descubertos durante os nosos primeiros traballos na canteira de Hayden, hai case vinte anos, polo que apenas estabamos a empezar a explorar todo o que este asombroso xacemento podía revelarnos sobre o Triásico e a historia da Terra".
Para Smith, Ghost Ranch é "un dos lugares máis belos do planeta", cunha rica historia paleontolóxica que se remonta a máis de cen anos. "Foi unha honra continuar con esta historia. Labrujasuchus demóstranos que aínda queda moito por descubrir", afirma. "Só temos unha idea parcial de como era o Labrujasuchus e o papel que desempeñaba no seu ecosistema. Seguro que non será a última vez que oia falar desta criatura tan estraña e fermosa!".
FONTE: Judith de Jorge/abc.es/ciencia
