UN RETO MATEMÁTICO OCULTO NO QUIXOTE

’O Quixote’ permite moitas lecturas, desde os remedios médicos que alí aparecen ata as plantas, pasando pola gastronomía, os personaxes mitolóxicos e, mesmo, as matemáticas. E é que Miguel de Cervantes valeuse delas como eixo vertebral en máis dunha escena.

Quizais una das máis coñecidas ten lugar cando don Quixote encárgalle a Sancho que se azoute para que Dulcinea poida ser liberada do encantamento que a converteu en aldeá, a cambio deste suplicio cobrará o que leva no zurrón. A saber, 3.300 cuartillos, a cuarta parte do real.

Con esta base argumental desenvólvese o capítulo LXXI da Segunda Parte, onde ten lugar o seguinte diálogo entre don Quixote e Sancho:

—Dígame vosa mercé, canto me dará por cada azoute que me der?

—Toma ti o tento ao que levas meu, e pon prezo a cada azoute

—Eles –respondeu Sancho- son tres mil e trescentos e tantos; deles deime ata cinco: quedan os demais; entren entre os tantos estes cinco, e veñamos aos tres mil e trescentos, que a cuartillo cada un, que non levarei menos aínda que todo o mundo mandásemo, montan tres mil e trescentos cuartillos, e son os tres mil, mil e cincocentos medios reais, que fan setecentos e conta reais; e os trescentos fan cento e cincuenta medios reais, que veñen facer setenta e cinco reais, que xuntándose aos setecentos e cincuenta, son por todos oitocentos e vinte e cinco reais…

Sancho realiza un enxeñoso cálculo sen ter que realizar a división inicial: 3.300  cuartillos: 3.300/4= (3.000 + 300) / 4 = 3.000/4 + 300/4= 750+75=825.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia