Blogia

vgomez

Perseidas 2025: cando e onde ver a choiva de estrelas de agosto?

O ceo prepárase para ofrecer, como cada ano, o espectáculo astronómico máis cegador da época estival. As perseidas, coñecidas como as bágoas de San Lorenzo, alcanzarán o seu máximo esplendor durante a cálida noite do 12 de agosto. Nese momento, millóns de partículas de po e gas atravesarán o firmamento a 60 quilómetros por segundo.

A mellor choiva de meteoros ao norte do Ecuador nace da cola do cometa Swift-Tuttle que foi descuberto en 1862, un obxecto xeado que completa a súa órbita cada 133 anos. Segundo explica César González, divulgador do Planetario de Madrid, preto das dez da noite da hora peninsular española os fragmentos desprendidos deste corpo celeste se desintegrarán ao entrar en contacto coa atmosfera terrestre, xerando brillantes escintileos de luz.

Quéimanse e póñense incandescentes e é cando ti ves no ceo un trazo luminoso que non é nin máis nin menos que a rocha desintegrándose”, detalla. Tal como un viaxeiro que se sacode a neve dos ombreiros. Este fenómeno ocorre porque a Terra atravesa esa zona do espazo repleta de residuos deixados polo paso do Swift-Tuttle que literalmente traga e varre con todas as partículas suspendidas na súa traxectoria.

Un cometa, indica González, é unha mestura de po e xeo: se tomas coas mans un puñado de cada un e únelos, terás a esencia do que é. Cando se achega ao astro rei, a calor derrite ese xeo que vai deixando gases e tamén finas partículas. “Non son estrelas caendo”, complementa Miguel Rodríguez Alarcón, investigador predoctoral do Instituto de Astrofísica de Canarias. “O que temos é un cometa cunha órbita chea de po. É coma se nos aera area”, exemplifica.

Son tan diminutos que moitos non superan o tamaño dun gran de arroz. Aínda que cada verán varía tanto a intensidade como o número de meteoros, desafortunadamente as perseidas alcanzarán o seu máximo esplendor pouco despois da lúa chea, o que afectará a cantidade de meteoros visibles.

A Lúa é unha fonte de contaminación lumínica natural. Entón, lamentablemente este ano non é o mellor para ver as estrelas”, agrega Rodríguez Alarcón. O satélite natural da terra actúa como un enorme foco de luz que dificultará a visibilidade doutro corpo celeste.

Desde calquera lugar do hemisferio norte é visible a choiva de meteoros. Ás 10 da noite haberá bastante luz crepuscular e ademais o lugar do ceo do cal parecen provir todos os meteoros (e que se chama radiante) aínda estará baixo con respecto ao horizonte. Ambos os expertos coinciden en que os mellores sitios para poder velas, son os lugares que teñen un ceo moi escuro, onde haxa a menor cantidade de contaminación lumínica posible, é dicir, o máis lonxe que se poida das cidades.

Non se recomenda usar ningún tipo de instrumento que faga aumento nin prismáticos nin telescopio, asegura Miguel Rodríguez Alarcón. “En Canarias témolo fácil, os mellores sitios son os cumes das illas de Tenerife e da Palma”, agrega.

No caso da península, as zonas rurais con pouca contaminación lumínica son as ideais para apreciar este fenómeno. “O campo está ben”, suxire o divulgador César Campos e as zonas montañosas que teñan horizonte máis despexado.

O mellor que se pode facer é levar unha tumbona ou unha manta, tombarse no chan e unicamente cos ollos estar pendente de todas as zonas do firmamento”, conclúe. Eso si mirando cara o norte.

FONTE: Constanza Cabrera/elpais.com     Imaxe: Diego Radamés (Europa Press)

CANTO SABES DE ISLANDIA? II

Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada a Islandia, esa illa europea situada no océano Atlántico, coñecida pola súa impresionante paisaxe volcánica, glaciares e auroras boreais. País cunha poboación relativamente pequena, onde a enerxía renovable e o turismo son piares importantes da súa economía.

A contestación correcta á pregunta de onte é No océano Atlántico Norte, ao sur do Círculo Polar Ártico, entre Groenlandia e as Illas Feroe, ao oeste de Noruega e ao noroeste de Reino Unido.

E imos coa pegunta de hoxe!

2. Cal é a capital de Islandia?

- Kópavogur

- Hafnarfjörður

- Reikiavik

- Akureyri

Mañá a solución e una nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: es.wikipedia.org e mapas-del-mundo.net

SABÍAS QUE... POR QUE AS PELOTAS DE TENIS SON AMARELAS?

O tenista Carlos Alcaraz lanza a pelota cara ao público tras a súa vitoria contra o serbio Laslo Djere durante o torneo individual masculino o 11 de maio de 2025 en Roma, Italia / Dan Istitene (Getty Images)/elpais.com

Tras a derrota de Carlos Alcaraz na final de Wimbledon asáltannos varias cuestións que teñen que ver coa ciencia e a súa relación co tenis, deporte no que a física xoga un papel fundamental se contemplamos magnitudes como velocidade, desprazamento e masa.

Con todo, en primeiro lugar, imos preguntarnos por que as pelotas de tenis son amarelas, para ser exactos do amarelo denominado amarelo óptico. Trátase dunha curiosidade que nos devolve ao Wimbledon de finais dos anos sesenta, cando os partidos de tenis empezáronse a retransmitir en cor e o coñecido narrador científico David Attenborough era, por aquel entón, encargado das retransmisións da BBC británica. Coa chegada da cor ás televisións, a pelota branca supoñía confusión; resultaba pouco visible nas pantallas. Ante un problema complexo a primeira vista, David Attenborough deu cunha sinxela solución: utilizar unha pelota amarela.

Con todo, a solución non se aplicou de maneira inmediata ata 1972, cando a pelota branca deixou de ser utilizada e, no seu lugar, empregouse a pelota de cor amarela, debutando no US Open de 1973; pero o máis paradoxal foi a resistencia dos ingleses para utilizalas en Wimbledon ata 1986.

Agora vaiamos á Universidade de Pennsylvania, en Filadelfia (EE UU) onde o físico Howard Brody non só impartía clases, senón que esculcaba no tenis e a súa relación coa física. No seu libro Tennis Science for Tennis Players (1987), Brody sérvese da física para resolver moitos dos misterios que hai detrás das grandes xogadas.

Foron anos de estudo os que levaron a Brody a converterse nunha eminencia no tema. Todo empezou a finais da década dos setenta, durante unhas vacacións en Florida, cando viu a un tenista xogando cunha raqueta de gran tamaño. Brody fíxose con ela, comproulla e examinouna no laboratorio igualque se examina unha cepa de virus ou un sistema físico descoñecido: a fondo.

Mediu a velocidade de rebote da pelota nas distintas zonas de impacto, chegando á conclusión de que é maior cando o impacto ocorre preto do pescozo da raqueta, e vai diminuíndo a medida que o impacto se aproxima ao extremo superior. Isto, coa raqueta inmóbil; pero cando a raqueta móvese e deixa de estar estática, a relación entre ambas as velocidades de rebote depende do tipo de movemento do brazo.

Con estas curiosidades científicas, Brody empezouse a facer popular. Grazas ao tenis conseguira un camiño, unha especialización máis aló do estudo da física de partículas ao que se entregaría coas primeiras colisións de hadróns no CERN. Pero só por un curto espazo de tempo. Deixou o seu posto como científico na fronteira franco-suíza para volver á súa praza de profesor universitario en Pennsylvania e seguir experimentando coa raqueta. A súa paixón polo tenis, deporte que relacionou ao extremo coa física, absorbeuno para sempre.

Howard Brody morreu un verán de hai dez anos, cando Alcaraz era un crío recentemente chegado de París, tras asistir como espectador ao torneo de tenis onde, anos despois, revalidou o trono parisiense tras a final máis longa da historia.

FONTE: Montero González/elpais.com/ciencia

CANTO SABES DE ISLANDIA?

Islandia é unha illa europea situada no océano Atlántico, coñecida pola súa impresionante paisaxe volcánica, glaciares e auroras boreais. É un país cunha poboación relativamente pequena, onde a enerxía renovable e o turismo son piares importantes da súa economía.

Queres coñecer un pouco mellor este país? Si? Pois comezamos!

1. Cal é a situación de Islandia?

- No océano Atlántico Norte

- Ao sur do Círculo Polar Ártico

- Entre Groenlandia e as Illas Feroe

- Ao oeste de Noruega e ao noroeste de Reino Unido.

Mañá a solución e una nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: vagamundos.travel/blog e es.wikipedia.org

#DígochoEu: Non digas *decir

Moito usamos o "non digas" e o "dígocho eu" e resulta que nos faltaba por comentar precisamente ese verbo! Non, *decir non é correcto! ❌

#DígochoEu

PLANETA HOSTIL

Nas montañas máis altas viven leopardos das neves, aguias reais, cabras das Rochosas, gansos de cara branca e geladas. Pero só os máis resistentes soportan o clima extremo, a escaseza de alimento e o osíxeno limitado destes picos.

Océanos: Intérnese baixo a superficie do hábitat máis grande da Terra, o océano, para descubrir un mundo de extremos extraordinarios, desde profundidades esmagadoras e costas tormentosas ata vastos desertos azuis e poboados arrecifes.

Praderías: Os pasteiros son un dos ecosistemas máis volátiles do planeta, onde os animais deben soportar un ciclo estacional de inundación, fame, xeo e lume.

#DígochoEu: Onde se fala máis galego normativo

Fomos ata o lugar en que se fala o galego máis parecido ao estándar!

#DígochoEu

SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CLXXXI

VERTICAIS: 2. ARTESA 4. CESIO 6. MARÍN 8. BEAR 10. CACHIMBA.

HORIZONTAIS: 1. SUVA 3. BIBEI 5. MIRABEL 7. CARNEIRO 9. ARANCEL.

Máis cultura xeral!