#DígochoEu: Non digas *claraboya
Como se chaman esa pequenas ventás abertas no teito ou na parte alta das paredes? *Claraboyas, non!
#DígochoEu
CANTO SABES DE ASTURIAS? XVII (FIN)
Remato coa serie adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.
A contestación á pregunta de onte é A Virxe de Covadonga. Coñecida popularmente como A Santina, é unha imaxe da Virxe María que se atopa na Santa Cova de Covadonga, concello de Cangas de Onís. É Patroa do Principado de Asturias desde 1968, aínda que comparte o patronazgo coa mártir Santa Eulalia de Mérida que o é 1639, sendo tamén patroa de Oviedo e da súa diocese desde 1630. Segundo a tradición, a Virxe axudou aos cristiáns capitaneados por Paio, provocando un desprendemento de rochas na coñecida como batalla de Covadonga, que minguou o exército árabe. Esta vitoria é lendariamente considerada como o inicio da Reconquista e a reinstauración dos reis cristiáns na Península.
E así remato esta serie esperando que axudase a coñecer esta comunidade tan preto de nós!
Ata a próxima serie!
FONTE e Imaxes: es.wikipedia.org
A fascinante historia de 'Salvador', o primeiro polbo con nove tentáculos que apareceu en augas de Eivisa
Nas profundidades das augas de Eivisa habita Salvador, un polbo común (Octopus vulgaris) que sorprendeu ao mundo científico pola súa capacidade de adaptación tras sufrir un ataque no que perdeu varias extremidades.
Desa experiencia traumática emerxeu un fenómeno insólito: un dos seus brazos bifurcouse durante a rexeneración, e agora os dous apéndices resultantes funcionan de forma diferenciada. Un utilízao principalmente para alimentarse; o outro, para explorar a súa contorna.
Este comportamento, documentado por primeira vez en liberdade, foi recollido nun estudo liderado por investigadores do Instituto de Investigacións Mariñas de Vigo e do Centro Oceanográfico de Baleares do IEO (Instituto Español de Oceanografía), ambos os do CSIC.
O traballo permitiu seguir durante cinco meses a evolución de Salvador no seu hábitat natural, en Eivisa, constatando a súa sorprendente capacidade para adaptar a súa conduta motora a partir de apéndices rexenerados e anómalos.
"É unha fazaña sen precedentes en cefalópodos", describe o CSIC respecto ao achado deste polbo en augas de Eivisa despois de sufrir a bifurcación dunha das súas extremidades.
Os investigadores destacan que Salvador non só recuperou funcións básicas, senón que incorporou ao seu repertorio motor novas estratexias, empregando un dos brazos bifurcados para tarefas de alimentación e o outro para a exploración da contorna.
Este uso diferenciado, segundo o equipo do IEO, podería indicar un proceso de adaptación progresiva e específica, unha mostra da extraordinaria plasticidade do sistema nervioso dos cefalópodos.
De feito, tamén se observou que o polbo evita utilizar os brazos previamente danados en condutas de risco, o que expón a hipótese dunha forma primitiva de memoria da dor ou de aprendizaxe por experiencia.
Os científicos apuntan, máis aló o anecdótico, que este descubrimento abre novas liñas de investigación en neurociencia, robótica e medicina regenerativa.
Segundo destacan os autores do estudo, o achado apunta á existencia de mecanismos neuronais complexos que poderían inspirar futuras aplicacións nestes campos, especialmente no desenvolvemento de próteses máis funcionais.
A singularidade da investigación, subliñan, reside en documentar por primeira vez como un polbo utiliza brazos rexenerados e bifurcados en liberdade, demostrando que mesmo en condicións salvaxes é capaz de reorganizar o seu comportamento motor cunha precisión sorprendente.
O mar de Eivisa alberga unha notable poboación de polbos, especialmente da especie Octopus vulgaris, moi común no Mediterráneo en xeral. Estes cefalópodos adoitan habitar zonas rochosas, covas submarinas e praderías de posidonia (especie endémica e protexida das Pitiusas) onde atopan o refuxio e alimento que necesitan.
A súa presenza é un bo indicador do estado de saúde do ecosistema mariño, xa que son animais moi sensibles aos cambios ambientais. Ademais, forman parte da cadea trófica tanto como depredadores (alimentándose de crustáceos e moluscos) como presa de especies máis grandes, o que os converte nunha peza crave do equilibrio ecolóxico no litoral de Eivisa e Formentera.
FONTE: larazon.es
CANTO SABES DE ASTURIAS? XVI
Continúo coa serie adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.
A contestación á pregunta de onte é Víctor Manuel e Ana Belén. Hai que aclarar que só Ana Belén non é asturiana. A saber:
Severo Ochoa: Luarca, 1905-1993
Fernando Alonso: Oviedo, 1981
Melendi: Oviedo, 1979
Víctor Manuel: Mieres, 1947
Ana Belén: Madrid, 1951
E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!
16. Cal é o patrón de Asturias?
- Santa Eulalia de Mérida
- A Virxe de Covadonga
- San Agustín
Mañá a solución e fin da serie!
FONTE e Imaxes: es.wikipedia.org
O nunca visto: descobren un planeta cunha órbita perpendicular ao redor de dúas estrelas
Na ilustración, a inusual órbita do exoplaneta 2M1510 (AB) b ao redor das súas estrelas anfitrioas, un par de ananas marróns. O planeta recentemente descuberto ten unha órbita polar, que é perpendicular ao plano no que viaxan as dúas estrelas / ESO/L. Calçada
Un equipo internacional de astrónomos detectou por primeira vez un exoplaneta que vira nunha órbita completamente perpendicular respecto ao plano das súas dúas estrelas.
O achado, publicado en Science Advances, foi posible grazas ao Very Large Telescope (VLT) do Observatorio Europeo Austral e supón a primeira evidencia sólida dun planeta cunha "órbita polar" nun sistema binario.
O planeta, bautizado como 2M1510 (AB) b, orbita ao redor de dúas ananas marróns novas, obxectos demasiado grandes para ser planetas, pero non o bastante masivos para converterse en estrelas, que se eclipsan mutuamente desde a nosa perspectiva.
Este sistema é dobremente raro xa que é só o segundo par de ananas marróns eclipsantes coñecido e o primeiro cun planeta virando nun ángulo recto respecto a a órbita dos seus dous soles.
Ata o de agora, observáronse planetas orbitando estrelas binarias, pero sempre en órbitas máis ou menos aliñadas co plano das estrelas. Aínda que existía a hipótese de que poderían existir órbitas perpendiculares, nunca se confirmou a existencia dun planeta nunha órbita polar.
Mentres refinaban as características das ananas marróns co espectrógrafo UVES do VLT, os investigadores notaron alteracións nas súas traxectorias orbitais que só podían explicarse pola presenza dun planeta. "Atopar un planeta nestas condicións, ao redor de dúas ananas marróns e cunha órbita tan peculiar, é realmente pouco común, foi unha sorpresa", sinala o coautor Amaury Triaud.
O sistema 2M1510 foi detectado por primeira vez en 2018 mediante o telescopio SPECULOOS, tamén situado no deserto chileno de Atacama, que busca mundos habitables ao redor de estrelas ultrafrías.
Este descubrimento non só desafía os modelos clásicos de formación planetaria, senón que tamén abre novas portas para entender a diversidade de arquitecturas planetarias no universo.
FONTE: Jhoan M. López/20minutos.es
#DígochoEu: #cibercarrachos (Isto é o que tes que facer se sofres ciberacoso)
Ciberacoso! Se estás nesa situación atende a estas indicacións!
#DígochoEu
CANTO SABES DE ASTURIAS? XV
Continúo coa serie adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.
A contestación á pregunta de onte é Castelán, asturiano e eonaviego. O idioma oficial é o castelán pero tamén se fala o asturiano ou bable, que aínda que non goza de status oficial, está recoñecida e protexida polo Principado de Asturias de acordo con o seu Estatuto de Autonomía e a lexislación desenvolvida, e o eonoviego, o galego de Asturias, galego que se fala no occidente e que chega polo norte ata uns oito quilómetros da beira oriental do río Navia.
E imos coa preguta de hoxe!
15. Na seguinte relación hai un personaxe que non é asturiano. Saberías atopalo?
1- Severo Ochoa
2- Fernando Alonso
3- Ramón Melendi
4- Víctor Manuel e Ana Belén
Mañá a solución e una nova proposta
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: heraldo.es, fundacioncajamurcia.es, espanol.motorsport.com, conciertosengranada.es e
SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CLXXIII
Editoriais!