Unha aurora boreal fórmase cando un escintileo solar resulta atraído polo campo magnético terrestre cara ao Polo norte / BARCROFT MEDIA (GATTY)
A razón é que o polo norte xeográfico é un punto fixo e o punto norte magnético é un punto que se despraza co tempo. Isto é así porque o polo norte xeográfico é a posición na que coinciden todos os meridianos e o eixo de rotación terrestre. Trátase dun punto físico que podemos fixar nun mapa. Con todo, o polo norte magnético é o punto por onde entran as liñas do campo magnético terrestre e ese non está sempre no mesmo sitio. Na actualidade atópase a entre 1.600 e 1.800 quilómetros do polo xeográfico.
Como sabes, a Terra está en continua rotación e o causante do campo magnético terrestre é o núcleo do planeta. Este núcleo ten dous partes, unha sólida, aínda que con temperaturas extremas de máis de 5.000 graos, e que é a parte interna, e outra parte, externa, que está composta por metal fundido que vira ao redor do núcleo interno sólido. Estes xiros provocan unha serie de correntes eléctricas. Como o paso dunha corrente eléctrica xera un campo magnético, o que fai este núcleo coas súas correntes eléctricas continuas é facer da Terra nunha pura dinamo.
O campo magnético terrestre flúe saíndo polo polo sur xeográfico e entrando polo polo norte xeográfico. Isto é o que fai que funcionen os compases. Sabemos que apuntan ao norte xeográfico, pero isto é porque realmente están a apuntar ao polo sur magnético, xa que están investidos. O norte xeográfico coincide co sur magnético e o norte magnético co sur xeográfico
Pero como che dicía ao comezo, o campo magnético terrestre cambia. Ao longo do últimos cinco millóns de anos parece ser que se investiu unhas vinte veces. A última foi hai aproximadamente 700.000 anos, aínda que durante un tempo pensouse que ese investimento ocorría cada 200.000-300.000 anos. O que non sabemos é por que se producen eses investimentos que están perfectamente probadas grazas á análise das rochas ferromagnéticas, que son como un libro no que podemos ler onde estiveron os polos magnéticos no pasado. Ademais de saber que hai 700.000 anos investiuse o polo magnético da Terra, sabemos que tamén varía a localización exacta dos polos magnéticos. De feito, agora o polo sur magnético está aproximadamente por Canadá, pero está a derivar cara a Siberia.
Que exista ese campo magnético do que che falo é moi bo para nós porque nos protexe da avalancha de partículas que chegan do exterior, xa que funciona como unha especie de escudo que para a radiación exterior. Como esas partículas veñen cargadas con carga eléctrica, son desviadas polo campo magnético da Terra e fíxanse a el. E, por exemplo, o choque desas partículas co campo magnético é o que provoca as auroras boreais.
O lóxico é que volva investirse, pero non sabemos cando e nin sequera se ocorrerá. Pero si é moi importante estar sempre pendentes do campo magnético porque agora toda a navegación espacial baséase precisamente nel. Se non é así, se non contamos con información continua e exacta da localización dos polos magnéticos e ocorre un erro nesa localización, ese erro pode magnificarse nas tecnoloxías de localización das que che falo e que son imprescindibles para o transporte.
FONTE: Mercedes Feriche Fernández-Castanys/elpais.com/ciencia
