SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CLXII

VERTICAIS: 1. NECROFOBIA 3. AMAXOFOBIA 4. BRONTOFOBIA 7. AGORAFOBIA.

HORIZONTAIS: 2. HEMATOFOBIA 5. CLAUSTROFOBIA 6. DENTOFOBIA 7. ACROFOBIA 9. ZOOFOBIA 10. AEROFOBIA.

Fobias!

#DígochoEu: De moca

Esta expresión única do galego: De moca!

#DígochoEu

ENCRUCILLADO CLXII

VERTICAIS: 1. Fobia que ten que ver co relacionado coa morte 3. Medo a conducir calquera tipo de vehículo, especialmente frecuente á hora de conducir coches 4. Medo irracional a situacións vinculadas ás tormentas, é dicir, tronos, lóstregos, que chova moito (e poida causar desfeitas ou inundacións) etc. 7. Medo aos espazos abertos que non lles fagan sentir seguridade ou onde pensen que non van poder recibir axuda.

HORIZONTAIS: 2. Fobia vinculada ao feito de ver feridas, sangue e agullas 5. Medo aos espazos pechados, especialmente aqueles lugares que son pequenos e onde non observan saídas fáciles, portas ou xanelas 6. Medo ao dentista 7. Fobia relacionada coas alturas, onde as persoas que a sofren senten moi angustiadas cando están en lugares elevados como balcóns, precipicios, pontes, terrazas de edificios, miradoiros, baixando escaleiras ou nun avión, entre outras 9. Temor irracional cara aos animais 10. Medo a voar, tamén chamada avatofobia ou aviofobia.

#DígochoEu: O outro significado do verbo 'prestar'

O verbo prestar ten varios significados!

#DígochoEu

A ALGA ASIÁTICA XA ESTÁ EN GALICIA!

A finais do 2015 as praias de Ceuta apareceron cubertas cun manto de algas de cor parda. Nada fóra da normalidade: ao principio identificáronse como as algas de sempre, que ás veces chegan coa arribazón á liña da marea. Pero foron aparecendo, día tras día, dun xeito masivo. Chegado ou momento alguén dubidou, e decidiu contactar cunha experta en algas invasoras, que enviou unha mostra a Xapón. A análise molecular foi a sentenza para a conta de Ceuta: tratábase da Rugulopteryx okamurae, unha especie orixinaria do pacífico. Xa estaba aquí.

Dende entón ata agora, a R. okamurae, popularmente coñecida como alga asiática, non fixo máis que aumentar a súa área de influencia nas zonas costeiras: primeiro, en Ceuta, despois non Estreito de Xibraltar, ou mediterráneo e ata ou Atlántico. España foi ou primeiro país onde presentou un carácter invasivo, desprazando ás comunidades de algas nativas e homoxeneizando a paisaxe submarina. Porén, xa supón un problema noutras rexións como Marrocos, Francia, as Illas Azores e a Portugal continental. Por onde pasa, arrasa: “Ou impacto ambiental que está a producir non leito mariño español non ten precedentes”, explica un informe do MITECO que avalía a estratexia para ou seu control. Hai uns días a Xunta anunciaba a creación dun protocolo de actuación ante a posible chegada da invasora á costa galega: Posiblemente cheguemos tarde. Xa está presente nas rías de Vigo, da Coruña e, agora, tamén na de Arousa.

A primeira aparición dá alga asiática non Mediterráneo remóntase a comezos de século: detectouse non 2002 na lagoa de Thau, en Francia. A súa introdución asóciase á importación de ostras dende unha illa non sur de Xapón e Corea para cultivalas nesta lagoa, a cal exercía como doante de poboacións que despois transportábanse ou Atlántico e ou Mediterráneo. Aínda que é a teoría máis avalada polos expertos, non é a única posible vía de entrada da alga orixinaria do Pacífico: dado ou intenso tráfico comercial marítimo non Estreito de Xibraltar, a introdución da especie nos barcos é outra posibilidade, tendo en conta que a meirande parte das especies de macroalgas son capaces de adherirse aos cascos das embarcacións viaxando miles de quilómetros. Ou como non é importante nesta historia: esta historia trátase do que.

Non é a primeira macroalga invasora que chega a España. Antes que R. okamurae houbo outras especies foráneas, como Asparagopsis taxiformis, Lophocladia lallemandii ou a coñecida como “alga asasina”, Caulerpa taxifolia. Mesmo a popular wakame (Undaria pinnatifida), empregada con fins alimentarios, chegou dende o Pacífico xa na década dos 80. Porén, a alga asiática “exhibe unha capacidade competitiva e de colonización extraordinaria, cun incremento de biomasa desmesurado e nada comparable respecto doutras invasións anteriores”. Ademais, a especie mostrou facilidade para adaptarse a contornas moi distintas, tanto en ecosistemas resilientes como en aqueles que xa están danados. Iso se, a súa capacidade para desprazar ás comunidades nativas é mais efectiva nas zonas máis antropizadas, é dicir, onde a acción do ser humano sobre ou medio é mais evidente.

Non último mes deuse a coñecer que a alga asiática xa está presente en Galicia, en concreto nas Cíes e na ría de Vigo, de Arousa e dá Coruña, onde se detectou hai tan só uns días. A súa aparición non norte peninsular non causou sorpresa á comunidade científica, dada a facilidade desta especie para adaptarse e atopar distintos nichos ecolóxicos: “Esta alga chegou ás Illas Azores en 2019, que están a 1.300 km da costa europea, e foi detectada tan só 4 anos en Xibraltar, ás portas do Atlántico. Isto ilustra a grande capacidade que ten de propagación”, explica Rafael Carballeira, doutor en Bioloxía pola UDC e investigador do departamento de Ecoloxía dá Universidade de Valencia.

Non caso de Galicia, a adaptación da alga ás condicións ambientais non será un problema, xa que compartimos o tipo de clima, a temperatura media das augas e ata ou tipo de litoral, cheo de rochas, co país nipón: “Para ela é un ambiente moi propicio, non cal poderá medrar sen ningún problema”, subliña Carballeira. É a velutina do mar.

Ou propio informe do MITECO admite que, unha vez instalada nun territorio, é practicamente imposible erradicar a súa presenza: “Reprodúcese a unha velocidade moitísimo maior que a que nós podemos traballar para identificala e apartala do litoral”, engade ou biólogo. A súa capacidade de expansión débese, de feito, ao método reprodutivo que emprega, baseado na formación de propágulos vexetativos e monosporas asexuais. Os propágulos son unha especie de xerme, unha parte da alga que é capaz de desenvolverse e dar lugar a un novo organismo idéntico ao orixinario. Non caso da invasora, ou xermolo é tan pequeno que non é posible diferencialo na auga.

Estruturas reprodutoras de R. okamurae / Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico.

As consecuencias da aparición da alga asiática xa son visibles en moitos puntos do litoral español: amais dos impactos vencellados aos sectores turístico e pesqueiro, a expansión de R. okamurae está a provocar desaxuste ambiental sobre as comunidades de algas bentónicas nativas, “reflectido dun xeito inmediato nunha importantísima perda de biodiversidade e, ao longo prazo, nun cambio na estrutura e composición de especies”.

Non 2019, un estudo centrouse en comparar a fauna de especies presentes nunha contorna coa presenza da invasora e, doutra banda, noutra rexión cunha maior abundancia da especie nativa máis semellante á asiática, Dictyota dichotoma. Os resultados revelaron grandes diferenzas en canto á biodiversidade que son capaces de albergar ambas, sendo moito maior a dá nativa malia a súa similitude morfolóxica coa alga asiática.

E iso non é todo: a invasora tamén estaría a afectar á poboación de numerosos invertebrados, especialmente aqueles sésiles, é dicir, que viven suxeitos a unha superficie e sen mobilidade na súa etapa adulta: é ou caso das esponxas e dos corais. A R. okamurae tamén é culpable do desprazamento dous ourizos. “En realidade, aínda non coñecemos ao 100% cal será ou seu impacto sobre os distintos ecosistemas xa que leva moi pouco tempo con nós”, reflexiona ou biólogo galego. O que se sabemos grazas á experiencia doutras comunidades como Andalucía, é que alá onde se implanta, deixa un leito mariño repleto case ao completo: “Entre a superficie e os 20 metros de profundidade a cobertura desta alga pode chegar a ser do 90-100%“, explican os expertos do MITECO. Cando aumenta a profundidade diminúe, pero non desaparece: ocupa ata ou 30-40% dous substratos duros.

A chegada da R. okamurae preocupa, e moito, ao sector pesqueiro e marisqueiro de Galicia, xa que estas macroalgas adoitan tapar por completo ao marisco asfixiándoo, ademais de afectar e moitas veces colapsar as artes de pesca. A invasora pode chegar coa arribazón ás praias enchéndoas dunha cantidade incrible de biomasa que hai que retirar, ou cal xera, tamén, importantes gastos. “Dende logo que ou impacto económico non se pode obviar, mais iso si: dende ou punto de vista ambiental é unha catástrofe“, subliña Carballeira.

Investigadores galegos traballan arreo para paliar a chegada da invasora ao litoral: é o caso dous grupos BioCost, do CICA (Universidade da Coruña) e BioAplic, da USC, que dun xeito conxunto prepararon unha proposta de sistema de alerta temperá que espera que sexa recibida favorablemente por parte das autoridades.

Con todo, na actualidade non existe ningún método efectivo para erradicar a presenza da alga asiática, e a meirande parte das medidas expostas céntranse na prevención a súa chegada. As accións de ciencia cidadá, moi efectivas para outras especies exóticas como o mosquito tigre, tampouco semellan viables neste caso, xa que non é posible diferenciar a invasora doutras algas pardas autóctonas a primeira ollada.

“Polo de agora, todo indica que tocará convivir con ela”, admite ou biólogo galego, quen aínda así, mantén a esperanza de que non futuro os científicos atopen unha maneira de lidar coa nova ameaza.

FONTE: Lucía Casas/gciencia.com

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES XI (FIN)

Remato coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

11. Submarino Ocean de Stockton Rush

Esta historia resúltanos máis próxima no tempo, tanto como en xuño de 2023. O empresario estadounidense Richard Stockton Rush III (1962-2023), fundador e director de OceanGate, creador do submarino Titán que se dedicaba a realizar unha visita aos restos do Titanic no Atlántico, morreu xunto a outras catro persoas por mor dunha implosión. Rush deseñou e pilotou este sumerxible que tiña como obxectivo abrir novas fronteiras na exploración submarina. Stockton tiña 61 anos.

Quedan moitos creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, pero sera motivo doutra serie!

Fin!

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com e es/wikipedia.org    Imaxes: Oceangate Expedittions/Reuters e es.wikipedia.org

#DígochoEu: Non uses un patrón do móbil demasiado fácil!

Coidado cos patróns do móbil!

#DígochoEu

Dous galegos, seleccionados nun dos certames de vídeo submarino de maior prestixio mundial

Coñecéronse practicamente debaixo da auga, marabillados os dous pola biodiversidade que se agocha a simple vista. E é que o mar é un regalo para quen o sabe apreciar. Xaime Beiro e Lara González son compañeiros na vida e tamén no submarinismo. Beiro di que case coñece máis o fondo mariño que a praia de Louro, onde se criou. Despois de gañar o campionato galego de vídeo submarino, apuntan alto: agora, unha das súas pezas audiovisuais foi seleccionada para a mostra dun dos certames máis recoñecidos; o de San Diego, nos Estados Unidos.

“Non pensabamos que fora unha posibilidade moi real. Ao final, tes que competir con vídeos gravados noutras partes do mundo onde aparecen tiburóns ou baleas, e animais moito máis exóticos. Nós, dende a nosa humildade, amosamos os peixiños e animais do noso mar”, reflexiona Beiro. Porén, dende que comezaron a somerxerse, contan, a paisaxe submarina mudou por completo. Este é o relato dunha vida, do que se perdeu e do que chegará cando suba a marea do tempo.

Sorte!

FONTE: Lucía Casas/gciencia.com