A VIRXE DO PORTOVELLO
Tanxugueiras e Rozalén lanzaron o pasado venres A Virxe Do Portovello. Unha canción en galego que forma parte do novo disco da cantautora, Matriz, co que a albaceteña busca mostrar o seu respecto e agradecemento polo folclore español.
A Virxe Do Portovello comeza con Rozalén cantando a capela e co único son de fondo do mar. A parte musical arrinca a continuación, xa coa aparición de Olaia e Sabela Maneiro e Aida Tarrío, así como de Beatriz Romero e os músicos, nun percorrido por unha letra que chora á xente que deixa a vida no mar.
A ter en conta!
PELEXA ENTRE POLBOS
As investigacións sobre o comportamento dos polbos non deixan de sorprender. Agora, un equipo australiano capta por primeira vez pelexas entre estes intelixentes cefalópodos, capaces de lanzarse cunchas e area os uns aos outros de forma deliberada. Segundo explican os autores do estudo, os polbos non guindan este material cos seus tentáculos, de igual maneira que faría un humano cos seus brazos. Primeiro recollen os seus proxectís e logo impúlsanos usando chorros de auga que expulsan por debaixo dos seus tentáculos. Os científicos capturaron imaxes deste inusual comportamento nunha especie de polbo australiano (Octopus tetricus) en Jervis Bay, na costa sur de Nova Gales do Sur. Os resultados da investigación acaban de ser publicados na revista Plos One.
Para levar a cabo o estudo, o equipo examinou 24 horas de imaxes gravadas entre 2015 e 2016 con cámaras submariñas. Froito da súa análise, os científicos atoparon 102 exemplos de 10 polbos que recollían material mariño para lanzalo: ás veces cara a un obxectivo, como podían ser outros polbos, e ás veces non. “Facer isto baixo a auga, incluso a unha distancia curta, parece especialmente inusual e bastante difícil de facer, o que o converte nun comportamento aínda máis rechamante”, di o coautor do estudo David Scheel en declaracións recollidas polo portal de noticias LiveScience.
Ademais, o seu traballo conclúe que tanto os polbos macho como as femias lanzan cunchas e area, aínda que elas foron protagonistas do 66% de ataques recollidos nas gravacións a estudo. En canto ás motivacións, os científicos indican que o 32% dos lanzamentos producíronse mentres os polbos limpaban as súas goridas. Porén, o 53% debeuse a unha interacción cun peixe, cunha das cámaras de gravación ou mesmo cun semellante. “Os polbos atacados agocháronse, levantaron os brazos en dirección ao lanzador, detivéronse ou incluso redirixiron os seus movementos”, continúa explicando o investigador.
Lanzamento de material por Octopus tetricus. A) O polbo proxecta algas e outros restos a través da auga B) Un polbo é golpeado por unha nube de material C) Sostéñense cunhas, area, algas ou unha mestura cos brazos como preparación para o lanzamento D) Báixase o sifón sobre o brazo traseiro e debaixo da rede e coroa do brazo a auga expulsa con forza / Godfrey-Smith et al./Plos One/Ilustracións de Rebecca Gelernter
De feito, os científicos atoparon diferenzas nos lanzamentos: había certa intencionalidade cando o seu tiro de material tiña un obxectivo. “Non se comportan igual cando interaccionan que cando non hai outros polbos presentes”, apunta Scheel. “Os lanzamentos que tiñan un obxectivo si mostraban un comportamento diferente, como se o polbo tratase de apuntar ben”, indica. Polo tanto, iso serviría para demostrar que o lanzamento de material cara aos seus semellantes é unha acción intencionada.
Segundo continúan explicando, os polbos son moi hábiles e capaces de manipular diferentes obxectos. Por exemplo, hai unha especie (Amphioctopus marginatus) que recolle e transporta cascas de coco para construír unha casa móbil. De feito, os polbos non son seres sociais e adoitan vivir sos, polo que ás veces pelexan ou incluso comen os seus semellantes. Porén, nas últimas décadas hai un crecente número de evidencias científicas que comeza a suxerir que as interaccións con outros polbos son máis complexas do que se pensaba. Polo tanto, este tipo de lanzamentos pode ser unha forma de comunicación entre eles que antes non estaba identificada.
FONTE: gciencia.com/tolociencia
CANTO SABES SOBRE AMÉRICA? XVII
Continúo coa serie, que onte comezamos sobre América, é o segundo continente máis grande da Terra, despois de Asia.
A contestación correcta á pregunta de onte é Chile. Esta illa, pertencente á rexión de Valparaíso, está situada na Polinesia (Oceanía), no medio do océano Pacífico, e é famosa polas súas enormes estatuas de pedra coñecidas como moais. Esta illa volcánica atópase a 3.700 km da costa de Chile.
E imos coa pregunta de hoxe!
17. A guerra das Malvinas foi un conflito armado desatado en 1982, no cal disputouse a soberanía destas illas, situadas no Atlántico Sur, entre Arxentina e…
- Francia
- Holanda
- Portugal
- Reino Unido
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: es.wikipedia.org
TODOS TEMOS HISTORIAS QUE CONTAR
A protagonista desta historia é unha nena tímida e con voz crebada que, como querendo abrazar a súa antípoda, pasou a infancia soñándose artista. Os contos nocturnos, o amor polas palabras e o apoio familiar trazaron o camiño. Así, Vitoria Siedlecki atopou o seu lugar na narración oral escénica. “Aí tiña a liberdade de elixir o que dicía, de decidir como e onde o facía, e podía reproducir cada día esa felicidade que sentía cando polas noites a nosa nai ou o noso pai contábannos unha historia”, recoñece a contacontos.
Esta artista multidisciplinar formouse en ballet, interpretación e canto na Escola de Teatro Musical de Julio Bocca, en Arxentina. E desde hai máis de dúas décadas reside en España, onde chegou para ampliar os seus estudos de baile e flamenco. As historias que habitan en Vitoria Siedlecki reveláronse primeiro a través do corpo, da danza, para máis tarde configurarse e fortalecerse na narración oral. “Teño o corpo todo cheo de palabras”, recita con emoción a actriz.
Despuntou co seu espectáculo ‘Relatos eróticos’, un monólogo no que interpretaba textos de Cortázar, Benedetti ou pasaxes pouco coñecidas de ‘As mil e unha noites’, e que se perpetuou durante oito tempadas na carteleira teatral española, achegando os contos a máis de 50.000 persoas. Actualmente, colabora con diversos medios de comunicación, imparte talleres e continúa con representacións en España e América Latina. Experta en comunicación non verbal, dirixe ‘A Escola de Contacontos’ en Madrid, onde ensina a contar e forma a narradores orais; e é cofundadora de ‘Zelwa Storytelling’, unha consultora que traslada a súa experiencia nos escenarios á comunicación de organizacións e equipos. “Todo o mundo pode aprender a contar contos”, sentenza Siedlecki, apontoando así a aquela nena apocada e de garganta fráxil que converteu a arte de contar contos nunha forma de vida.
#DígochoEu: #CiberEsther (Contrasinais fortes!)
Hoxe aprendemos varios truquiños para ter contrasinais seguros e que ningún ciberdelincuente entre nas nosas contas!
LISTA DE AVES DE ESPAÑA 2022
A lista de aves de España incrementa o número de especies ata as 638 / Pixabay
A Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife) presentou no Congreso Español de Ornitoloxía a nova Lista das aves de España 2022, que incrementa o número de especies e alcanza as 638, con dezaseis incorporacións respecto a a anterior lista de 2019, segundo informou a organización.
O documento é a listaxe actualizada e revisada das especies de aves que oficialmente conforman o conxunto da avifauna do española. En total, 638 especies que foron certificadas polo Grupo de Taxonomía (grupo de traballo científico SEO/BirdLife) que poden observarse ou se observaron nalgúns dos diversos ambientes e ecosistemas peninsulares e insulares do país.
As rarezas, aves con moi escasos avistamentos en España, constitúen aproximadamente un terzo das especies da lista e son a base do seu crecemento. Como exemplos das aves observadas por primeira vez en España destacan o moucho mozo, propio do norte boreal e do que se descubriu o que parece ser un pequeno núcleo reprodutor, talvez colonizador, no Pirineo central; o bufo desértico, que sorprendentemente foi localizado en plena cidade de Melilla; ou o milano piquigualdo, outra especie de distribución africana que se fotografou por primeira vez en España sobrevoando a illa de Tenerife.
Aínda que a ONG asegura que é "complexo" analizar as causas que motivaron estes avistamentos, o cambio climático, e os seus episodios asociados, poden ser un factor que explique en parte estas aparicións.
Á parte das rarezas, hai especies que entran na lista debido a outros motivos, por exemplo por cambios na súa taxonomía. Isto afecta os nomes comúns e "neste caso, a maioría dos cambios son moi sinxelos, ás veces simplemente modifícase a nomenclatura engadindo o adxectivo occidental ou oriental ao nome que xa tiñan, ou substituíndo a segunda parte do seu nome polo locativo da súa área de distribución", explican dende a organización.
Este é precisamente o caso do seguintes cinco especies: o ánsar campestre, que se dividiu en dúas especies, chamadas da tundra e da taiga; o petrel de Desértalas, antes subespecie de petrel gongón, separouse deste, converténdose nun endemismo reprodutor destas illas atlánticas portuguesas, desde onde visita ás veces territorio español; a curruca carrasqueña occidental elevouse a especie, e agora a maior parte da súa poboación localízase en España. Tamén se produciu a escisión en dúas especies da collalba loura, occidental e oriental; e a segregación da collalba roiba, antes subespecie de collalba gris.
A organización destacou tamén a incorporación á lista dunha especie invasora co status E1, é dicir, a piques de establecerse: o camachuelo mexicano, que se estende desde a cidade de Murcia. Trátase dun ave de interese comercial e esta expansión pode responder a soltas, fortuítas ou intencionadas.
Tamén hai algúns cambios con base semántica que son, no seu maior parte, simplificacións, como, por exemplo, ánade rabudo substitúe a ánade rabudo norteño, ou pito ibérico substitúe a pito real ibérico. Uns poucos, con todo, teñen unha lóxica máis profunda, como a substitución da especie anteriormente chamada curruca subalpina, á que agora se nomea como curruca tirrénica, para evitar a confusión que ocasionaba o nome anterior co inglés Subalpine Warbler, utilizado para outra especie diferente.
Outros apelativos modificados son o do bisbita pechianteado, previamente designado bisbita norteamericano, especie que ten unha distribución moito máis ampla do que o seu antigo nome parecía indicar, ou o do albatros picofino, máis adecuado e coincidente co denominativo que se dá a esta ave en todos os países suramericanos de fala hispana, que antes recibía o pouco pronunciable nome de albatros clororrinco.
Respecto ao número de especies rexistradas, a organización asegurou que España está "nun nivel máis que comparable cos países da contorna". Así, destacou que España é "un país rico en aves pola súa variedade de hábitats e climas, repleto de lugares tranquilos onde os paxaros poden descansar". "A nosa riqueza en aves é un indicador máis da biodiversidade que existe en España".
FONTE: farodevigo.es/medioambiente
CANTO SABES SOBRE AMÉRICA? XVI
Continúo coa serie, que onte comezamos sobre América, é o segundo continente máis grande da Terra, despois de Asia.
A contestación correcta á pregunta de onte é 1-e (Sol-Perú), 2-c (Quetzal-Guatemala), 3-b (Real-Brasil, 4-f (Guaraní-Paraguai), 5-d (Lempira-Honduras) e 6-a (Gourde-Haití).
E imos coa pregunta de hoxe!
16. A illa de Pascua é famosa pols seus Moais, estatuas creadas polo habitantes orixinarios ou nativos da illa. Pero a que país pertence?
- Venezuela
- Chile
- Arxentina
- Ecuador
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: es.wikipedia.org