Blogia

vgomez

O QUINTO ESTADO DA MATERIA: A INFORMACIÓN?

Un novo experimento levado a cabo por investigadores da Universidade de Portsmouth, en Inglaterra, podería confirmar a existencia dun quinto estado’ da materia no Universo. Se os resultados confírmanse, cambiarían para sempre os resultados da Física tal e como a coñecemos.

Sólido, líquido, gasoso e plasma. Eses son os catro estados da materia que coñecemos. Pero segundo o físico Melvin Vopson, tamén a información ten masa, e todas as partículas elementais, os diminutos ’ladrillos’ que forman todo o que existe, son capaces de almacenar información sobre si mesmas, de forma similar a como o ADN almacena información sobre os seres viventes.

Segundo Vopson, que acaba de publicar os seus resultados en AIP Advances, revista editada polo Instituto Americano de Física, se o seu experimento resulta ser correcto conseguiría demostrar que a información é, precisamente, o ’quinto estado’ da materia. "Sería un momento eureka porque cambiaría a física tal como coñecémola -afirma o investigador- e ampliaría a nosa comprensión do Universo. Pero non entraría en conflito con ningunha das leis existentes da física. Non contradí a mecánica  cuántica, a  electrodinámica, a  termodinámica ou a mecánica clásica. Todo o que fai é complementar a física con algo novo e incriblemente emocionante”.

En traballos anteriores, Vopson xa suxería que a información ten unha masa física, e que é ’o bloque de construción fundamental’ do Universo. E mesmo chegou a afirmar que a información podería ser a escurridiza materia escura, a misteriosa substancia que dá conta de case un terzo da masa do Universo.

"Se asumimos que a información é física e ten masa -prosegue  Vopson-, e que as partículas elementais teñen un ’ADN’ con información sobre si mesmas, como podemos probalo? O meu último artigo trata sobre como poñer a proba estas teorías para que a comunidade científica poida tomalas en serio”.

Representación esquemática do proceso de aniquilación de positróns e electróns. (a) Proceso estándar de aniquilación de positróns e electróns que produce só dous fotóns gamma de 511 keV e (b) proceso de aniquilación de positróns e electróns que produce dous fotóns gamma de 511 keV e dous fotóns adicionais de baixa enerxía a partir do borrado de información / Advances AIP (2022)

No seu experimento, o científico propón un método para detectar e medir a información supostamente contida no interior dunha partícula elemental. E ese método consiste en facer chocar partículas con antipartículas, é dicir, materia co seu correspondente antimateria. Como se sabe, a cada partícula coñecida correspóndelle unha antipartícula, que é exactamente igual a ela excepto pola súa carga eléctrica, que é oposta. Por exemplo, a antipartícula do electrón é o positrón, e a do protón, o anti protón. Dáse a circunstancia de que cando unha partícula de materia atópase coa súa ’imaxe no espello’ de antimateria, ambas se aniquilan nun escintileo de raios gamma.

Segundo explica Vopson, "a información nun electrón é 22 millóns de veces menor que a súa masa, pero podemos medir esa información borrándoa. Sabemos que cando fas chocar unha partícula de materia cunha partícula de antimateria, aniquílanse entre si. E a información da partícula ten que ir a algunha parte cando se aniquila".

O proceso de aniquilación, pois, converte toda a masa restante das partículas en enerxía, normalmente fotóns gamma. Pero calquera partícula que conteña información converterase tamén en fotóns infravermellos de baixa enerxía. No seu artigo, Vopson predí exactamente a enerxía exacta deses fotóns infravermellos resultantes do borrado da información. Agora só trátase de atopalos.

Segundo o investigador, o seu traballo podería demostrar que a información é unha compoñente clave de todo no Universo e daría lugar a un novo campo de investigación en física.

FONTE: José Manuel Nieves/abc.es/ciencia

O PRIMEIRO XENOMA COMPLETO DUN SER HUMANO

Un científico observa a secuencia dun xenoma na pantalla dun ordenador / Andrew  Brookes (GETTY)

O manual de funcionamento dun ser humano está escrito en cada unha das súas células, nunha molécula de ADN duns dous metros de lonxitude, encartada de maneira inimaxinable, coas instrucións para transmitir un pensamento, bailar unha danza ou  tararear unha canción. A primeira lectura absolutamente completa do ADN dunha persoa —o seu xenoma— revelou un mundo descoñecido de secuencias redundantes. Vai contra a intuición, pero estes tramos repetidos no ADN dun ser humano axudan precisamente a que sexa único.

Un equipo científico internacional, denominado Consorcio T2T, publicou onte a primeira secuencia verdadeiramente completa dun xenoma humano. Ata o de agora só logrouse ler o 92%. Os autores comparan a súa tarefa cun xigantesco quebracabezas dunha cidade, no que faltaba por encaixar o 8% das pezas, as do ceo azul, demasiado repetitivas como para atopar o seu lugar. Os avances na tecnoloxía permitiron agora poñer orde neses tramos redundantes.

O xenoma completo dun humano é un texto de 3.055 millóns de letras (ATTGCTGAA…), no que cada letra é simplemente a inicial dun composto químico con diferentes cantidades de carbono, hidróxeno, nitróxeno e osíxeno. O C, por exemplo, é citosina (C₄H₅N₃O). Se se imaxina este manual de funcionamento como un soado poema de Antonio Machado, ata o de agora a tecnoloxía permitía ler tramos curtos, como “camiñante, non hai”, “camiño”, “faise”, “camiño ao andar”, “ao andar”, “faise camiño”. Era complexo ordenar as frases e case imposible pescudar que o verso “camiñante, non hai camiño” estaba repetido dúas veces. As novas tecnoloxías, como os secuenciadores da empresa británica Oxford Nanopore, permiten ler millóns de letras seguidas, mentres que a plataforma estadounidense PacBio logra unha lectura en alta definición de ata 20.000 letras. É como poñerse unhas lentes para ver de preto.

O primeiro xenoma completo dunha persoa engade 200 millóns de letras ao poema humano e corrixe miles de erros da actual secuencia de referencia, publicada en 2001 e actualizada desde entón. O ADN dunha célula está repartido en 46 paquetes, denominados cromosomas, que á súa vez se dividen en tramos, chamados xenes. No exemplo do poema, o xene sería un verso: “Camiñante, non hai camiño”. Algúns destes xenes son instrucións para fabricar proteínas, como algunhas hormonas ou os anticorpos que nos defenden dos virus. O xenoma completo, publicado onte na revista Science, inclúe 99 xenes aparentemente vinculados a proteínas, ata o de agora descoñecidos, e outros 2.000 presuntos xenes que haberá que estudar en detalle. O Consorcio T2T xa adiantou un borrador dos seus resultados hai case un ano.

O asombroso é que unha persoa pode ter dúas copias dun xene —”Camiñante, non hai camiño, camiñante, non hai camiño”—, pero outro ser humano pode ter 25 copias dese mesmo xene. O Consorcio T2T uniu agora as súas forzas ao Consorcio do Panxenoma Humano de Referencia, outro proxecto internacional que pretende obter os xenomas completos de 350 persoas, de grupos raciais diversos, para entender o papel destas repeticións e para detectar variantes asociadas a enfermidades, como o cancro.

O xenoma de referencia empregado ata o de agora, denominado GRCh38, é unha secuencia, chea de buracos, elaborada a partir de retais do ADN de diferentes persoas. O novo xenoma completo, bautizado T2T-CHM13 e con devanceiros maioritariamente europeos, obtívose dunha mola  hidatiforme, un tumor derivado dun embrión humano que rexeitou o ADN da súa nai e duplicou o do seu pai. Esa ausencia de mestura xenética facilitou a lectura detallada do xenoma.

Os cromosomas teñen forma de X e o punto de unión dos seus catro brazos chámase centrómero. As secuencias ata o de agora descoñecidas concéntranse nestas rexións centrais, esenciais para a multiplicación do ADN durante a división celular e na formación de óvulos e espermatozoides. Os erros nos centrómeros poden provocar abortos espontáneos, malformacións conxénitas e cancro.

Para obter diagnósticos de enfermidades, os médicos e os científicos len fragmentos dos xenomas dos seus pacientes e utilizan o xenoma de referencia para comparar, como se fai nos quebracabezas coa fotografía da cidade con ceo azul na caixa. O equipo do Consorcio T2T xa analizou os xenomas de máis de 3.000 persoas empregando o novo modelo e os seus resultados suxiren que se evitan decenas de miles de erros, por exemplo, en máis de 200 xenes implicados en enfermidades. O Instituto Nacional de Estándares e Tecnoloxía de EE UU afirmou que este xenoma completo pode “dar un gran impulso á investigación dos trastornos xenéticos”, mellorando os diagnósticos a medio prazo.

O Consorcio T2T iluminou tamén a secuencia dos telómeros, unha especie de  capuchóns protectores que constitúen os extremos do X formado por cada cromosoma. Eses telómeros desgástanse e acúrtanse ao envellecer e, ao contrario, crecen nos tumores malignos, cando as células convértense en inmortais.

O xenetista Anxo Carracedo, da Universidade de Santiago de Compostela, tamén celebra que haxa “un xenoma de referencia máis completo”, con información inédita do ADN redundante, cuxo número de repeticións varía tanto entre unha persoa e outra. “Abre a porta a máis estudos que analicen a diversidade destas secuencias repetitivas e poidan relacionalas con enfermidades”, sinala.

FONTE: Manuel Asende/elpais.com

O CEO DO MES: ABRIL 2022

Despois das 00:00 horas da noite do día 22, o único que tes que facer é colocarte nun lugar no que vexas que o ceo está realmente escuro e mirar ao ceo, deixando un pouco de tempo para que a vista afágase á noite xa que é a única maneira que vas poder captar o fluxo de estrelas / Imaxe: erenovable.com

1 de abril: Lúa Nova

9 de abril: Cuarto Crecente

13 de abril: Lúa Chea

23 de abril: Cuarto Minguante

30 de abril: Lúa Nova

Chuvia de meteoros: Líridas: do 16 ao 25, con máximo an noite do día 22. O corpo proxenitor é o cometa C/1861 G1 (Thatcher) e o seu radiante a constelación de Lyra, cerca da súa estrela máis brillante, Vega.

#DígochoEu: Como se di *veinteañero?

 

No capítulo de hoxe, Esther estévez resólvenos como se di correctamente en galego *veinteañero ou outros derivados!

 #DígochoEu

ESPECIES ENDÉMICAS DE ANIMAIS DE ESPAÑA VIII (FIN)

Remato coa serie adicada as especies endémicas de animais de España. A maioría delas están en risco, e merece a pena coñecelas para poder protexelas mellor.

8. SAPIÑO DE VERRUGAS VERDES IBÉRICO

O sapiño de verrugas verdes ibérico (Pelodytes ibericus), é un anuro, unha especie de sapo endémico da península ibérica que é relativamente pequeno, de entre 29 e 43 mm, comparado con outros sapos, e distínguese pola seu ancho fuciño redondo.

Ten a cabeza tan longa como ancha. As femias son sensiblemente máis grandes. A cor da pel é variable, adoita presentar unha cor oliváceo máis ou menos escuro chegando á cor parda. O dorso ten pequenas  prominencias  ovoides ou redondeadas (verrugas) de cor verdoso, a zona ventral presenta unha cor clara, variando desde o amarelo pálido a tons agrisados.

As ameazas, en xeral son as que afectan a outras especies de anfibios, destrución dos seus hábitat, a contaminación ou desaparición dos medios acuáticos que utiliza para reproducirse, ben sexa por factores antrópicos directos ou por outros de tipo climático (secas severas).

E así remato esta serie que pretendía coñecer mellor as especies endémicas animais de España.

Ata a próxima serie!

FONTE: Idea orixinal Amina Jover/quo.eldiario.es/ciencia e es.wikipedia.org

UN RETO MATEMÁTICO OCULTO NO QUIXOTE

O Quixote’ permite moitas lecturas, desde os remedios médicos que alí aparecen ata as plantas, pasando pola gastronomía, os personaxes mitolóxicos e, mesmo, as matemáticas. E é que Miguel de Cervantes valeuse delas como eixo vertebral en máis dunha escena.

Quizais una das máis coñecidas ten lugar cando don Quixote encárgalle a Sancho que se azoute para que Dulcinea poida ser liberada do encantamento que a converteu en aldeá, a cambio deste suplicio cobrará o que leva no zurrón. A saber, 3.300 cuartillos, a cuarta parte do real.

Con esta base argumental desenvólvese o capítulo LXXI da Segunda Parte, onde ten lugar o seguinte diálogo entre don Quixote e Sancho:

Dígame vosa mercé, canto me dará por cada azoute que me der?

Toma ti o tento ao que levas meu, e pon prezo a cada azoute

Eles –respondeu Sancho- son tres mil e trescentos e tantos; deles deime ata cinco: quedan os demais; entren entre os tantos estes cinco, e veñamos aos tres mil e trescentos, que a cuartillo cada un, que non levarei menos aínda que todo o mundo mandásemo, montan tres mil e trescentos cuartillos, e son os tres mil, mil e cincocentos medios reais, que fan setecentos e conta reais; e os trescentos fan cento e cincuenta medios reais, que veñen facer setenta e cinco reais, que xuntándose aos setecentos e cincuenta, son por todos oitocentos e vinte e cinco reais…

Sancho realiza un enxeñoso cálculo sen ter que realizar a división inicial: 3.300  cuartillos: 3.300/4= (3.000 + 300) / 4 = 3.000/4 + 300/4= 750+75=825.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

ESPECIES ENDÉMICAS DE ANIMAIS DE ESPAÑA VII

Continúo coa serie adicada as especies endémicas de animais de España. A maioría delas están en risco, e merece a pena coñecelas para poder protexelas mellor.

7. MUSARAÑA IBÉRICA

Como o anterior, a Musaraña ibérica (Sorex granarius) é unha especie distinta doutras musarañas polo seu tamaño e a cor da súa pelame no lombo, dunha cor marrón escura, que contrasta co pelo amarelado do ventre. Atópase sobre todo ao noroeste da península ibérica, no sistema central, desde a serra de Ayllón á serra da Estrela (Portugal).

A lonxitude de testa e corpo é duns catro centímetros, sendo a cola dunhas tres cuartas partes desa lonxitude. O peso non excede os seis gramos. Ten as puntas dos dentes de cor vermella.

Mañá, outra especie endémica animal de España e remate da serie!

FONTE: Idea orixinal Amina Jover/quo.eldiario.es/ciencia e es.wikipedia.org

#DígochoEu: #AquíDicímoloAsí Cheísmo e teísmo

 

A viaxe do #DígochoEu polas variantes dialectais do galego continúa e desta vez imos ata as zonas cheístas e teístas!