A viñeta de Davila (Luis Davila, Bueu-Pontevedra, 1972), publicada hoxe no Faro de Vigo, saca punta á velocidade dun robot humanoide nos 100 metros lisos, eso si xa con timtes galegos no rural, cambiando os marcos (unha pesadela nos lindes con veciños que sempre acaban mal).
Con bos maestros aprenden rapidamente!
O vídeo non ten perda! Un robot humanoide logrou superar a marca mundial dos 100 metros de Usain Bolt durante unha carreira preliminar dos Xogos Mundiais de Robots Humanoides, que se celebran en Pequín.
O protagonista desta sorprendente fazaña é Tiangong Ultra, un robot que forma parte do equipo Tianzhuo e que conseguiu completar os 100 metros en apenas 9,39 segundos. Unha marca que mellora os 9,58 segundos que Usain Bolt estableceu como marca mundial humano en 2009.
A competición, que alcanza xa a súa segunda edición, reúne na capital chinesa a diferentes equipos e robots humanoides preparados para demostrar as súas capacidades deportivas. A velocidade é unha das probas que máis expectación está a xerar entre os asistentes e espectadores.
O tempo de Tiangong Ultra supón un novo fito para a robótica e demostra ata que punto evolucionaron estes dispositivos, capaces de correr a velocidades que hai uns anos parecían imposibles para unha máquina con forma humana.
Iso si, a comparación cos atletas humanos ten algúns matices e, vendo as imaxes, parece que os robots acaban un pouco máis "polos chans" que os humanos.
FONTE: elmundo.es
Entrar nunha praia do norte de España adoita incluír un pequeno ritual: avanzar ata que a auga fría obriga a pensarlo dúas veces. Este verán, con todo, o baño resulta distinto. Varios puntos do litoral cántabro rexistraron valores extraordinarios, despois dunha primavera que xa deixou máximos insólitos.
Desde a beira, tres ou catro graos parecen unha diferenza menor. O océano continúa azul, as ondas rompen igual e ningunha fronteira sinala onde termina unha masa tépeda e comeza outra máis fresca. Pero, para un animal que pasa cada minuto da súa existencia mergullado, esa diferenza afecta o funcionamento do organismo, á dispoñibilidade de comida e mesmo ao momento adecuado para reproducirse.
Aí xorde unha pregunta menos evidente que canto marca hoxe un termómetro dentro da auga: que sucede cando o lugar ao que unha especie está adaptada deixa de ofrecer as condicións que necesita? A resposta obriga a mirar debaixo da superficie e descubrir que a xeografía mariña posúe outro mapa, invisible desde terra, cuxas fronteiras poden moverse.
As medicións levan meses avisando. En maio, 18 das 29 boias de Portos do Estado consideradas no balance rexistraron máximos históricos para ese mes en distintas costas españolas. Despois, chegaron novos episodios cálidos. Na baía da Cuncha, a serie diaria do Aquarium de San Sebastián, iniciada en 1947, alcanzou 25,2 graos Celsius o 24 de xuño, unha marca para esa data e ese mes. Durante xullo, a boia costeira de Bilbao chegou aos 25,4.
Eses máximos non representan a temperatura de todo o Cantábrico nin describen o que ocorre a distintas profundidades. Ao ampliar a mirada, aparece o relevante: este verán, aproximadamente o 90 por cento do golfo de Vizcaya e a costa ibérica chegou a experimentar unha onda de calor mariña.
Ese nome tampouco significa simplemente “auga moi quente”. Os científicos falan de onda de calor mariña cando a temperatura permanece durante varios días por encima dun limiar excepcional calculado a partir da climatoloxía local. Por iso é polo que ocorra mesmo nun océano que a un bañista aínda lle pareza frío.
A comparación correcta non é co noso gusto ao entrar na auga, senón con aquilo que cada organismo está preparado para tolerar.
Un peixe non posúe aire acondicionado, pero si límites fisiolóxicos. Cada especie prospera dentro de certo abanico ambiental. Os biólogos chaman nicho térmico ao conxunto de temperaturas compatibles co seu funcionamento.
Imaxinemos o océano como un edificio xigantesco. Os seus cuartos non teñen o mesmo termostato: cambian coa latitude, a profundidade, as correntes e as estacións. Durante xeracións, cada inquilino ocupou as estancias onde atopa un ambiente apropiado, comida suficiente e opcións de neno. Se a calefacción sobe, quen ten mobilidade atopan unha saída: buscar outro cuarto.
A comparación simplifica unha maquinaria biolóxica máis rica. Ao aumentar a temperatura, o metabolismo de moitos ectotermos (animais cuxa temperatura corporal depende en gran medida do medio) acelérase. Necesitan máis osíxeno precisamente cando a auga cálida retén menos gas disolto. Tamén varían crecemento, maduración, fertilidade e vínculos con presas ou depredadores.
Non existe, por tanto, unha cifra universal a partir da cal todos emprendan viaxe. Importan a especie, a idade, a profundidade, a estación, canto dura o episodio e que recursos nutritivos quedan ao alcance. Ás veces, o efecto inmediato é soportable; a transformación decisiva aparece cando a franxa propicia migra de xeito persistente.
Especialistas do Instituto Español de Oceanografía sinalan que determinadas especies de interese pesqueiro están a redistribuír a súa presenza en busca de ambientes máis adecuados. Esta resposta non naceu este agosto: o episodio extremo fai máis visible unha tendencia estudada desde hai tempo.
Un estudo publicado en 2026, baseado en tres décadas de datos do golfo de Vizcaya, atopou un sinal amplo compatible co quecemento nas súas comunidades de peixes. A cabala atlántica e o xurelo adiantaron a desova e desprazárono cara ao polo. Anchoa, sardiña e cabala reduciron ademais o seu tamaño adulto medio, mentres variaban outros trazos ligados ao ciclo reprodutor e á composición das comunidades.
En Galicia, profesionais e expertos describen maiores dificultades para atopar polbo en áreas tradicionais. Este cefalópodo, non un peixe, tamén responde as circunstancias locais, aínda que dispoñibilidade de presas e presión pesqueira interveñen simultaneamente.
Convén interpretar literalmente só ata certo punto a expresión “buscar augas máis frías”. Ningunha cabala consulta un termómetro e decide poñer rumbo a Bretaña. Miles de movementos individuais, diferenzas de supervivencia, éxito reprodutivo e concentración de recursos tróficos acaban determinando onde resulta máis abundante unha poboación.
Esa substitución ecolóxica funciona en dous sentidos: mentres organismos ligados ao frescor perden terreo, outros que antes tiñan aquí o seu límite gañan terreo. No Cantábrico, xa se observan visitantes de afinidade cálida cuxa presenza resultaría moito menos habitual décadas atrás.
A este proceso aplícaselle ás veces o termo mediterranización: comunidades atlánticas que adquiren trazos asociados a faunas de augas máis tépedas. Non significa que o golfo de Vizcaya vaia converterse literalmente no Mediterráneo, senón que describe unha modificación gradual de quen logra establecerse, criar ou aparecer con maior frecuencia.
Volvamos ao edificio. Cando un veciño cambia de planta, o cuarto de destino non está baleira. Alí atopa residentes, alimento, competidores, parasitos e depredadores. A chegada de novos organismos reorganiza vínculos que levaban moito tempo funcionando doutro xeito.
Por iso, o quecemento non consiste en desprazar fichas independentes sobre un taboleiro. Cando varía unha presa, tamén responde quen se alimenta dela; se un competidor gaña vantaxe, outro pode perdela. O ecosistema enteiro constitúe unha rede, e reordenar varios nós acaba transformando as conexións.
O fenómeno deixa de parecer afastado en canto esas fichas teñen nomes como polbo, sardiña, anchoa, cabala ou atún. Son animais, pero tamén capturas, lonxas, empregos, prezos e tradicións gastronómicas construídas ao redor de lugares e tempadas concretos.
Unha flota adaptada durante décadas a certo recurso non traslada con idéntica facilidade portos, barcos, permisos ou mercados. Os peixes, en cambio, descoñecen as fronteiras administrativas. Se as poboacións comerciais redistribúen a súa abundancia entre rexións ou países, varían as distancias que debe percorrer un buque e a forma de xestionar cotas compartidas.
Campañas oceanográficas, modelos, satélites e series históricas axudan a recoñecer tendencias e axustar a xestión antes de que as regras herdadas describan un mar que xa non existe.
Incluso o calendario desprázase. Se a desova se adianta ou as presas aparecen en datas diferentes, unha tempada tradicionalmente favorable ás veces deixa de coincidir co momento biolóxico máis produtivo. O quecemento global tamén desaxusta o reloxo.
Nada disto permite concluír que o Cantábrico estea a se baleirar de vida. Esa imaxe sería tan sinxela como equivocada. Unha comunidade sometida á calor chega a perder determinadas poboacións, favorecer outras e reorganizar relacións internas sen converterse nun deserto.
Tamén sería incorrecto atribuír calquera descenso de capturas ao termómetro. A abundancia depende de pesca, correntes, recursos tróficos, enfermidades, reprodución e variabilidade natural. A ciencia intenta separar esas influencias mediante series longas, comparación entre zonas e modelos que integran múltiples variables.
A distinción entre tempo extremo e tendencia climática resulta igualmente esencial. Unha onda de calor mariña provoca tensión durante días, semanas ou meses. Para que a xeografía biolóxica cambie de forma duradeira importa, sobre todo, a repetición deses episodios sobre un océano cuxa temperatura de fondo continúa aumentando.
Precisamente por iso, os rexistros de 2026 son relevantes sen necesidade de convertelos nunha profecía: constitúen unha peza rechamante dentro dunha transformación que se mide a escalas moito maiores.
Regresemos a aquela praia. A costa conserva a mesma silueta; o horizonte ocupa o mesmo lugar e as ondas seguen borrando as nosas pegadas. A primeira ollada, nada indica que, debaixo, unha fronteira ecolóxica estea migrando.
Durante xeracións, aprendemos unha xeografía natural aparentemente fixa: certas especies pertencen ao Cantábrico; outras, ao Mediterráneo. Esa imaxe funcionaba mentres as condicións variaban dentro de marxes familiares.
Agora entendemos mellor que os ecosistemas non están cravados ao mapa físico. Cada poboación ocupa lugares onde coinciden temperatura, alimento, reprodución, refuxio e competencia. Se esas coordenadas ambientais trasládanse, parte da vida ségueas.
Aí reside o ensino máis profundo deste verán excepcional. O cambio climático non consiste unicamente en sumar graos a un termómetro, senón que tamén pode alterar calendarios, relacións alimentarias, zonas de pesca e a identidade biolóxica que asociamos a unha costa.
O Cantábrico seguirá estando onde sempre. O que xa non podemos dar por sentado é que dentro vivan sempre os mesmos veciños.
FONTE: César Noradega/muyinteresante.okdiario.com
1609 Na República de Venecia, Galileo Galilei presenta e demostra o seu primeiro telescopio ante o senado.
1962 A Unión Soviética lanza a súa sonda Sputnik 19 cara a Venus, fracasando por un fallo no foguete que debía propulsarla fóra da órbita terrestre.
1989 A sonda estadounidense Voyager 2 pasa preto de Neptuno.
2012 O Voyager 1 afástase á distancia de 121 Unidades Astronómicas, abandona o Sistema Solar e alcanza o Espazo interestelar.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: mcnoticiasslp.blog e agenciasinc.es
Continúo coa serie adicada a historia da humanidade, na que determinados feitos, sucesos, acontecementos, guerras e demais cambiaron a situación xeopolítica, así como relacións entre distintos países e situacións actuais.
A contestación correcta á pregunta de onte é 1929. A Gran Depresión, tamén chamada Crise de 1929, foi unha gran recesión económica que tivo inicio en 1929, e que persistiu ao longo da década de 1930, terminando coa chegada da segunda guerra mundial. É considerada a peor e o máis longo período de recesión económica do século XX. Este período de recesión económica causou altas taxas de desemprego, caídas drásticas do produto interior bruto de diversos países, así como caídas drásticas na produción industrial, nos prezos de accións, e en practicamente todo medidor de actividade económica, en diversos países do mundo. O día 29 de outubro de 1929 é considerado popularmente o comezo da Gran Depresión. Porén, as taxas na caída da produción industrial americana xa comezaran a caer a partir de xullo do mesmo ano, causando un período de leve recesión económica que se estendeu até o 29 de outubro, cando valores de accións na bolsa de valores de Nova York, a New York Stock Exchange, caeron drasticamente no chamado crac da Bolsa de Nova York, desencadeando o Xoves Negro. Así, milleiros de accionistas perderon, literalmente, da noite ao día, grandes sumas de diñeiro. Moitos perderon todo o que tiñan. Esta quebra na bolsa de valores de Nova York empeorou drasticamente os efectos da recesión xa existente, causando unha gran deflación e caída nas taxas de venda de produtos, que á súa vez obrigaron ao peche de moitas empresas comerciais e industriais, elevando así drasticamente as taxas de desemprego. Os efectos da Gran Depresión foron sentidos no mundo enteiro. Estes efectos, aínda que a súa intensidade, variaron segundo o país.
E imos coa pregunta de hoxe!
33. En que data se pronunciou o discurso "I Have a Dream" (Eu teño un soño) de Martin Luther King Jr.
- 1963
- 1964
- 1965
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Idea orixinal play.howstuffworks.com/quiz, es.wikipedia.org e propia Imaxe: es.wikipedia.org e telemundo.com
Base Concordia / esa.int
Mentres boa parte do hemisferio norte afronta un verán marcado polas ondas de calor, incendios forestais e temperaturas excepcionalmente altas, no corazón da Antártida o inverno continúa impoñendo unhas condicións que parecen sacadas doutro planeta. Alí, nunha das rexións máis remotas e inhóspitas da Terra, os termómetros descenderon ata os -84,1 °C, a temperatura máis baixa rexistrada no planeta desde 2012.
O dato foi medido o pasado 18 de xullo na estación científica Concordia, unha base situada no altiplano antártico, a máis de 3.200 metros de altitude e a máis de 1.000 quilómetros da costa máis próxima. Aínda que neste enclave as temperaturas extremas forman parte da rutina invernal, os investigadores recoñecen que superar a barreira dos -84 °C segue sendo un acontecemento pouco habitual mesmo para quen traballa alí durante meses illados do resto do mundo.
A cifra chama especialmente a atención porque chega apenas unhas semanas despois de que outra zona do continente protagonizase o fenómeno contrario. Na península Antártica rexistrouse un episodio de calor excepcional para esta época do ano, con temperaturas moi por encima do normal que provocaron o desxeo superficial de neve e xeo en pleno inverno austral.
Lonxe de representar unha contradición, ambos os episodios forman parte dunha mesma realidade climática: a Antártida é un dos lugares onde a atmosfera responde de forma máis complexa aos cambios que experimenta o planeta.
A estación Concordia non é un lugar calquera. Está considerada unha das instalacións científicas máis illadas do mundo. Durante o inverno austral permanece completamente incomunicada por vía aérea debido á escuridade permanente e ás condicións meteorolóxicas extremas, polo que o reducido grupo de investigadores debe permanecer alí durante meses sen posibilidade de evacuación.
A súa localización explica por que pode alcanzar temperaturas tan extraordinarias. A base atópase sobre unha enorme capa de xeo de máis de tres quilómetros de espesor, nunha meseta elevada onde o aire é extremadamente seco e estable. Durante o inverno non sae o sol durante semanas, e a ausencia de nubes permite que a calor acumulada na superficie terrestre escape continuamente cara ao espazo.
O resultado é un escenario onde o frío pode intensificarse ata valores practicamente imposibles de atopar en calquera outro punto do planeta. Aínda que en Concordia é relativamente frecuente rexistrar temperaturas inferiores a -80 °C, alcanzar -84,1 °C segue sendo un evento excepcional que só ocorre baixo unhas condicións atmosféricas moi concretas.
Os rexistros mostran que esa temperatura alcanzouse dúas veces en apenas uns minutos durante a madrugada do 18 de xullo, achegándose á marca histórica da estación, establecido en 2010 con -84,7 °C.
As condicións de Concordia son tan extremas que a estación se converteu nun escenario ideal para estudar como responde o ser humano ao illamento prolongado. De feito, a Axencia Espacial Europea utiliza este enclave para investigar os efectos físicos e psicolóxicos que experimentan os astronautas durante as misións espaciais.
Os osos pardos sobreviviron á Idade de Xeo grazas a un cambio repetido na súa mandíbula
A comparación non é esaxerada. Durante o inverno, os investigadores quedan completamente illados do exterior e non poden recibir subministracións nin abandonar a base ata que regresan as condicións de voo meses despois. En termos prácticos, algúns especialistas consideran que a sensación de illamento pode ser mesmo maior que a dos tripulantes da Estación Espacial Internacional.
Alén das investigacións biomédicas, Concordia alberga numerosos proxectos relacionados coa astronomía, a sismología, a química atmosférica e o estudo do clima do pasado. As súas condicións únicas permiten obter datos moi valiosos sobre a evolución da atmosfera terrestre e mellorar os modelos meteorolóxicos utilizados para comprender o funcionamento do sistema climático global.
Precisamente por iso, rexistros extremos como o deste mes son especialmente valiosos para os científicos, xa que axudan a perfeccionar as simulacións sobre como interactúan a atmosfera, o xeo e as correntes de aire nun das contornas máis difíciles de estudar do planeta.
A primeira vista pode parecer paradoxal que, mentres o planeta continúa batendo marcas de calor, a Antártida rexistre unha das temperaturas máis baixas dos últimos anos. Con todo, os climatólogos insisten en que ambos os fenómenos son perfectamente compatibles.
O cambio climático describe tendencias que se desenvolven durante décadas, mentres que os episodios meteorolóxicos extremos responden a situacións concretas que poden producir tanto calor excepcional como frío intenso. A atmosfera segue sendo un sistema enormemente variable, especialmente sobre o continente antártico.
De feito, hai apenas unhas semanas a base arxentina Esperanza, situada na península Antártica, rexistrou unha temperatura inusualmente elevada para o inverno austral, superior a 15 °C, dentro dunha prolongada onda de calor que mantivo valores positivos durante varias semanas consecutivas. Ese episodio provocou choiva sobre algúns glaciares e un desxeo superficial pouco habitual nesta época do ano.
Os investigadores consideran que estes fortes contrastes ilustran a complexidade do clima antártico. Mentres o interior do continente continúa sendo capaz de xerar algúns dos ambientes máis fríos da Terra, outras rexións mostran unha crecente vulnerabilidade ao aumento das temperaturas globais.
A Antártida non responde de xeito uniforme. O leste do continente presenta unha maior estabilidade, mentres que a península Antártica e varias zonas occidentais experimentan desde hai décadas un quecemento moito máis acusado, con consecuencias visibles sobre os glaciares, as plataformas de xeo e os ecosistemas polares.
Cada nova medición realizada na Antártida achega información esencial para comprender como evolucionará o clima nas próximas décadas. Os científicos utilizan estes datos para mellorar as predicións meteorolóxicas, analizar o comportamento das masas de xeo e anticipar os efectos que poderían ter os cambios atmosféricos sobre o nivel do mar.
Aínda que a marca de frío de Concordia demostra que a Antártida segue sendo o lugar máis extremo do planeta, tamén lembra que o continente está inmerso en profundas transformacións. A perda de xeo nalgunhas rexións, o quecemento do océano Austral e a crecente frecuencia de fenómenos extremos forman parte dun escenario que continúa sendo obxecto de intensa investigación.
Neste contexto, episodios aparentemente opostos, como rexistrar -84,1 °C no interior do continente mentres outras zonas viven un inverno sorprendentemente tépedo, representan dúas caras dunha mesma realidade. A Antártida segue sendo un dos mellores laboratorios naturais do mundo para comprender como funciona o sistema climático terrestre e por que os cambios que alí se producen terminan tendo repercusións moito máis alá das súas paisaxes xeadas.
FONTE: Christian Pérex/muyinteresante.okdiario.com
79 en Italia, o volcán Vesubio entra en erupción, arrasando as cidades romanas de Pompeya, Herculano e Estabia.
1562 En Ávila (España), Santa Teresa de Jesús funda o convento de San José, primeira pedra da Reforma do Carmelo.
1852 John Russell Hind descobre o asteroide número 18, bautizado Melpómene.
1867 James Craig Watson descobre o asteroide número 93, bautizado Minerva.
1995 En EEUU, Microsoft lanza ao mercado o sistema operativo Windows 95.
2006 A Unión Astronómica Internacional publica unha nova definición de planeta que exclúe a Plutón. O Sistema Solar reduce o seu número de planetas de nove a oito.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: ondacero.es e es.wikipedia.org
Continúo coa serie adicada a historia da humanidade, na que determinados feitos, sucesos, acontecementos, guerras e demais cambiaron a situación xeopolítica, así como relacións entre distintos países e situacións actuais.
A contestación correcta á pregunta de onte é Aristarco. Aristarco de Samos (c. 310 a. C.-c. 230 a. C.) foi un astrónomo e matemático grego, nacido en Samos, Grecia. Foi a primeira persoa coñecida que propuxo o modelo heliocéntrico do sistema solar, colocando o Sol, e non a Terra, no centro do universo coñecido. Esta proposta fíxoa despois de estudar a distancia e o tamaño do Sol (determinou que o Sol era moito máis grande que a Terra). Aristarco foi un dos moitos sabios que fixo uso da emblemática Biblioteca de Alexandría, na que se reunían as mentes máis privilexiadas do mundo clásico. Os seus traballos orixinais perdéronse probablemente nun dos varios incendios que padeceu a Biblioteca. Do modelo heliocéntrico de Aristarco só nos quedan as citas de Plutarco e Arquímedes. Non foi ata os traballos de Copérnico, uns mil setecentos anos máis tarde, que empezou a exporse o modelo heliocéntrico como unha alternativa consistente.
E imos coa pregunta de hoxe!
32. En que ano sucedeu a chamada Gran Depresión?
- 1900
- 1914
- 1929
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Idea orixinal play.howstuffworks.com/quiz, es.wikipedia.org e propia Imaxe: filosofia.laguia200.com e es.wikipedia.org