Gonzalo Mucientes posa co seu libro El Naturalista Impaciente / Gonzalo Mucientes
Cando se pensa nos requisitos dunha expedición, veñen á mente a necesidade de preparar o material adecuado, de aprovisionarse cos víveres pertinentes ou establecer o itinerario máis eficiente. Con todo, en raras ocasións se valora do mesmo xeito un aspecto que resulta tan importante como os anteriores: a vontade e determinación de levar a cabo dita exploración. O biólogo galego Gonzalo Mucientes pon o foco nesta cuestión no seu último libro El Naturalista Impaciente, unha obra que recolle máis de 300 imaxes de fauna e flora tomadas en viaxes que engloban máis de 70 destinos coa fin de reconectar coa curiosidade naturalista.
A súa inclinación cara á natureza vénlle de novo: “Fun biólogo dende pequeniño; era un naturalista que accedía aos animais e insectos que tiña preto de casa”. Logo, os seus estudos e diferentes campañas de exploración levárono a especializarse no comportamento de depredadores oceánicos. En concreto, tomou especial interese nos tiburóns peláxicos, especialmente o marraxo azul (Isurus oxyrinchus) e a quenlla (Prionace glauca).
Un viaxeiro ten moitos riscos en común cun naturalista. Mucientes establece unha clara relación entre a súa profesión e a súa maneira de ver o mundo: “Un é o que é e non pode deixalo de lado cando viaxa. Eu identifícome moito coa curiosidade innata que caracteriza aos grandes naturalistas dos séculos XIX e XX“. En concreto, o investigador sinala a Wallace (codescubridor da orixe das especies por selección natural xunto a Darwin) e a Edward Owen Wilson, un dos pais da sociobioloxía.
Cando pensa nos motivos que o levaron a escribir El Naturalista Impaciente, confesa que o libro naceu hai moito tempo, moito antes incluso de coller a forma dunha publicación. “Comecei a escribir o libro haberá 10 anos, pero recolle experiencias de hai máis de 20“, declara Mucientes. A idea formouse na súa cabeza cando valorou que, talvez, podería usar as súas fotografías e notas de campo para reconstruír a súa ruta e permitir, con iso, que outras persoas emprendan un camiño similar.
“Son viaxes sinxelas a nivel de iniciación e de loxística, que calquera de nós podemos facer se nos organizamos ben”. E aquí está a clave: a súa obra busca inculcar a curiosidade polo mundo natural e animar a iniciar unha viaxe naturalista “sen ter un grande apoio financeiro detrás“. Mucientes incita a lectores e lectoras a ilusionarse, e comparte: “Cando penso nunha nova viaxe a buscar outras especies, éntrame ese formigo interno, eses nervios previos a organizalo” e mesmo engade que esa emoción parecera ata acentuarse co tempo.
Despois de tantas viaxes, hai experiencias que non esquece. Unha delas aconteceu en Marrocos, no Alto Atlas, cando un compañeiro e el acamparon no deserto e espertaron cun bo susto. “Á mañá seguinte, decatámonos de que nos roubaran: desapareceunos toda a documentación, a cámara, os prismáticos, o diñeiro, e prácticamente toda a roupa. Quedei co posto”, lembra. Por sorte, puideron recuperar gran parte das súas pertenzas. “Foi un alivio. Perder a cámara ou os prismáticos sería terrible, porque era o inicio da miña carreira e non tiñamos un duro“, explica.
Ao reflexionar sobre a relación cos entornos naturais, Mucientes ten claro que se está perdendo contacto coa natureza: “É algo que pasa e que xa leva tempo pasando”. Con todo, ve esperanza. Despois da pandemia percibiu unha repunta na apreciación pola natureza. “A poboación expandiuse cara a zonas nas que antes saía a pasear e non atopaba a ninguén”, di.
O investigador explica que o tempo é crucial nesta ecuación: “Pensamos que é eterno, e non o é. Por iso, debemos investir o tempo que podemos en reconectar coa natureza”. Apunta á divulgación científica como un factor imprescindible na difusión da necesidade de reconexión. “Este libro, non sendo un libro científico, divulga sobre o valor da diversidade e as marabillas naturais ás que podemos acceder e, dende o meu punto de vista, debemos conservar”, defende.
Recorda que non debemos ir moi lonxe para atopar grandes xoias dende a mirada naturalista: “O Parque Natural das Illas Atlánticas, as Fragas do Eume, o Invernadeiro, o Xurés, o macizo central ourensán… Son zonas moi interesantes dende o punto de vista naturalístico”. En definitiva, asegura que se pode admirar a natureza, mesmo a máis afastada, con “moi poucos recursos e tendo ganas. Tamén tendo tempo. Ou buscándoo”.
Algunhas fotografías incluídas en “El Naturalista Impaciente”
FONTE: Noelia Gallego/gciencia.com
