SOPA DE LETRAS CCV
GARCILASO CERVANTES QUEVEDO
CALDERÓN BAROJA ESPRONCEDA
GADÓS LOPE GÓNGORA
BÉCQUER UNAMUNO LORCA
TAL DÍA COMO HOXE: 26 DE SETEMBRO...
1580: No porto de Plymouth (Reino Unido), o británico Francis Drake e os seus 59 mariños finalizan o seu circunnavegación do mundo na goleta Golden Hind, sendo a terceira expedición en conseguilo tras Magallanes/Elcano e García Jofre de Loaisa.
1905: Publícase o primeiro artigo de Albert Einstein sobre a Teoría da Relatividade Especial.
1934: En Clydebank (Escocia) bótase en transatlántico Queen Mary.
1957: Nos Estados Unidos estréase o musical West Side Story, de Leonard Bernstein.
1973: En Francia, o avión Concorde fai o seu primeiro cruzamento do Atlántico sen escalas, en tempo marca.
1980: Na Unión Soviética, regresa o cosmonauta cubano Arnaldo Tamayo (38) da súa viaxe ao espazo.
2007: Bungie Studios, xunto a Microsoft, saca á venda Halo 3 para XBOX 360.
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: es.wikipedia.org, oceanliners.fandom.com e elsolweb.tv
AS 21 MARABILLAS NATURAIS DE ESPAÑA QUE HAI QUE VER UNHA VEZ NA VIDA (XV)
Continúo coa serie adicada as 21 marabillas naturais que España alberga na súa gran variedade de paisaxes e ecosistemas, algunhas, recomendadas por expertos do Ilustre Colexio Oficial de Xeólogos (ICOG) e outras porque son as máis visitadas e eloxiadas polos que xa pasaron por aí.
Se onte falamos da Selva de Irati, hoxe tócalle o turno a...
15. Os Mallos de Riglos (Huesca)
Este monumento natural, os Mallos de Riglos, está situado a beiras do río Gállego e xunto á localidade do mesmo nome (Riglos). Son paredes de verticalidade mítica (acadando os los 275 metros de altura máxima, no espolón norte del Pisón) que foron levantadas pola oroxenia alpina, iniciada hai uns 65 millóns de anos, cando se formaron os Pireneos.
A posterior erosión da auga foinos illando e modelando, dando lugar ás actuais paredes rochosas xigantes que se reparten polo cara sur das serras exteriores do Prepirineo. Son os máis famosos, pero nesta mesma zona atoparás os de Agüero, Vadiello, Murillo de Gállego e o Salto de Roldán, entre outros.
Continuará...
FONTE: Idea orixinal Cristina Acebal/expansión.com e es.wikipedia.org
O CAN MÁIS RARO DO MUNDO
Coñecido como cans vinagre ou cans veados, este cachorro recentemente nado forma parte da especie Speothos venaticus, unha das menos comúns do mundo.
A fotografía foi tomada no zoolóxico de Chester, Reino Unido, onde se rexistrou o nacemento de cinco pequenos que pesaron menos de 150 gramos.
A especie é orixinaria de Sudamérica, pero como a súa poboación é moi vulnerable ante a perda de hábitad, en Europa existen programas de conservación. Este pequeno cachorro pronto converterase nun hábil nadador de extraordinarias destrezas para a caza.
Uns datos: O seu corpo mide entre 23 e 30 cm de altura e 60 e 75 cm de lonxitude, xeralmente uns 65 cm; a súa cola ten apenas 12 a 14 cm. O seu peso é de 5 a 8 kg.
FONTE: Pedro Molina/nationalgeographic.com.es e es.wikipedia.org
AS 21 MARABILLAS NATURAIS DE ESPAÑA QUE HAI QUE VER UNHA VEZ NA VIDA (XIV)
Continúo coa serie adicada as 21 marabillas naturais que España alberga na súa gran variedade de paisaxes e ecosistemas, algunhas, recomendadas por expertos do Ilustre Colexio Oficial de Xeólogos (ICOG) e outras porque son as máis visitadas e eloxiadas polos que xa pasaron por aí.
Se onte falamos da Albufeira de Velencia, hoxe tócalle o turno a...
14. Selva de Irati (Navarra)
A Selva de Irati é unha tupida masa verde entre brumas que case non deixa pasar a luz do sol e que se sitúa ao norte de Navarra, no Pirineo. Tamén é o segundo maior faial-abetal de Europa, tras a Selva Negra en Alemaña.
É unha reserva natural que cobre 20.000 hectáreas dos vales e montes do norte de Navarra ata chegar a Cize e Soule, xa no sur de Francia.
A arrebatadora beleza deste bosque caducifolio, composta de faias (Fagus sylvatica) e abetos (Abies alba) na súa maioría, mostra todas as gamas do verde, ata que chega o espectáculo da otoñada, neste caso, algo así como unha primavera tinguida de marróns incribles.
Continuará...
FONTE: Idea orixinal Cristina Acebal/expansión.com e es.wikipedia.org
TAL DÍA COMO HOXE: 25 DE SETEMBRO...
1066: A batalla da ponte Stamford, onde morre o rei viquingo Harald III, marca o fin da invasións viquingas en Inglaterra.
1926: Nos Estados Unidos, Henry Ford anuncia a semana laboral de cinco días á semana, oito horas por día.
1972: En Noruega, o pobo rexeita en referendo ingresar na Comunidade Económica Europea.
1979: En Broadway estréase a ópera rock Evita inspirada na vida da personalidade líder arxentina Eva Perón.
1992: Estados Unidos lanza cara a Marte a sonda Mars Observer, coa cal se perderá contacto tres días antes de que entre en órbita marciana.
2012: En Madrid, España ten lugar unha gran concentración de protesta ante o edificio do Congreso dos Deputados convocada baixo o lema Ocupa o Congreso (que máis tarde se chamaría Rodea o Congreso).
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: es.wikipedia.org, infobae.com e elespañol.com
A Terra cambia de forma: está a volverse máis e menos redonda a mesmo tempo e ten máis lóxica do que parece
A Terra está a cambiar de forma e faio dun xeito aparentemente contraditorio: mentres a súa superficie rochosa tende a volverse algo máis redonda, o seu campo gravitatorio evoluciona na dirección oposta. Un estudo do xeólogo Christopher Kotsakis, da Universidade Aristóteles de Tesalónica, publicado en Journal of Geophysical Research: Solid Earth, reconstruíu este proceso mediante medicións realizadas durante case dúas décadas. A investigación mostra que os movementos verticais da codia terrestre non se producen coa mesma intensidade en todas as latitudes. Detrás desta transformación atópase unha redistribución de masa capaz de modificar de xeito distinto a Terra sólida e a súa forma gravitatoria.
O noso planeta nunca foi unha esfera perfecta. A rotación da Terra provoca un lixeiro abultamiento ao redor do ecuador e un achatamiento nos polos, unha deformación tan pequena que resulta practicamente imposible apreciala nas fotografías tomadas desde o espazo. A codia tampouco permanece inmóbil: as placas tectónicas desprázanse e a superficie responde cando aumenta ou diminúe o peso que soporta. Se unha rexión acumula unha gran cantidade de masa, o terreo pode afundirse; cando esa carga desaparece, a codia comeza lentamente a recuperar altura. Ese comportamento permite comprender por que os cambios observados agora poden prolongarse durante miles de anos.
Unha parte deste fenómeno está relacionada co denominado axuste isostático glaciar, o proceso mediante o cal terreos anteriormente cubertos por enormes capas de xeo continúan elevándose despois de perder aquela carga. A última etapa glacial terminou hai uns 11.000 anos, pero algunhas rexións aínda responden o peso que soportaron durante ese período. A este efecto herdado súmanse actualmente os cambios provocados pola perda de xeo de Groenlandia e a Antártida. Cando ese xeo desaparece, o chan situado debaixo pode elevarse, mentres a auga liberada termina redistribuíndose polos océanos e engade peso noutras zonas do planeta.
Para pescudar que estaba a ocorrer coa parte rochosa do planeta, Kotsakis recorreu a unha rede mundial de estacións do sistema global de navegación por satélite (GNSS), capaces de rexistrar desprazamentos verticais extremadamente pequenos. O investigador analizou datos comprendidos entre 1997 e 2015 e atopou unha tendencia clara nas rexións polares. Entre 1997 e 2000, os polos elevábanse aproximadamente 0,5 milímetros ao ano, pero cara a 2015 aquela velocidade alcanzara ao redor de 1 milímetro anual. Ao mesmo tempo, as medicións mostraron un afundimento progresivo ao redor do ecuador, de modo que a Terra sólida estaba a reducir lentamente a súa achatamiento.
No novo estudo móstrase que a superficie terrestre elévase nos polos e afúndese nos trópicos / Christopher Kotsakis/Journal of Geophysical Research: Solid Earth
O resultado parece entrar en conflito coas observacións do xeoide, a figura irregular que representa a forma do campo gravitatorio terrestre e reflicte como se distribúe a masa polo planeta. Desde finais da década de 1990, esa forma gravitatoria seguiu unha tendencia cara a un maior achatamiento, xusto o contrario do detectado na cortiza sólida. "Os nosos resultados indican unha aceleración da elevación polar acompañada dunha taxa comparablemente crecente de afundimento ecuatorial", escribe Kotsakis. "Isto significa que a forma xeral da Terra sólida está a volverse lixeiramente menos achatada", engade o investigador no traballo científico.
A explicación reside en que a superficie terrestre e a gravidade responden a fenómenos diferentes. Cando o xeo se derrete nas rexións polares, desaparece parte da carga que mantiña comprimido o terreo e a codia ascende. Unha porción desa masa, convertida en auga, desprázase cara a latitudes máis baixas, onde aumenta o peso soportado por outras rexións e modifica a distribución global de materia. Para o campo gravitatorio, mover masa desde os polos cara a zonas máis próximas ao ecuador favorece un maior achatamiento do xeoide, aínda que a codia rochosa estea a facer o contrario. "Aínda que este comportamento poida parecer contraditorio cando se considera xunto coa diminución simultánea do achatamiento da Terra sólida, ambos os efectos son fisicamente compatibles", sinala Kotsakis.
FONTE: R. Badillo/elconfidencial.com
TAL DÍA COMO HOXE: 24 DE SETEMBRO...
1493: Cristóbal Colón comeza a súa segunda expedición a América.
1852: En Francia, Henri Giffard realiza o primeiro voo de dirixible. Percorre 27 km entre París e Trappes, a 9 km/h.
1879: Marcelino Sanz de Sautuola regresa á cova de Altamira acompañado da súa filla de 8 anos nese momento, María Sanz de Sautuola, en busca de rastros de asentamento humano, mentres o busca polo chan a súa filla fíxase nas pinturas rupestres situadas no teito da cova.
1935: O astrónomo Eugène Joseph Delporte descobre o asteroide Afrodita (1388).
1960: Nos Estados Unidos, os astrónomos neerlandeses Cornelis Johannes van Houten (1920-2002) e a súa esposa Ingrid van Houten-Groeneveld (1921-2015) descobren o asteroide Anubis (1912).
1976: O astrónomo soviético Nikolai Stepanovich Chernykh descobre o asteroide número 3158, Anga.
2007: Nos Estados Unidos sae ao aire o primeiro capítulo da serie televisiva The Big Bang Theory.
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: es.wikipedia.org