OPINIÓN E COMENTARIO

BEETHOVEN

A terceira vez que a música chegou á vida de Ramon Gener foi a definitiva. A primeira, con tan só seis anos, cando entrou no conservatorio para aprender piano. A segunda, estudando canto baixo a tutela da gran soprano Vitoria dos Ánxeles. Pero foi tras varios anos traballando como barítono cando descubriu que o verdadeiro valor da música, e da cultura en xeral, era compartila cos demais.

Este descubrimento levoulle a iniciar unha nova carreira: a de divulgador musical e artístico. En 2015 dirixiu o programa ‘Ópera en texanos’ para a televisión pública catalá. Pouco despois saltou ás pantallas de 50 países como presentador e director de ‘This is Opera’, un formato producido por Televisión Española para dar a coñecer ao público, de forma fresca e innovadora, as reviravoltas da ópera.

Músico, humanista e escritor, para el “todo na música e na arte é emoción”. E é esa contaxiosa paixón por estas dúas disciplinas a que lle levou a poñer en marcha, en 2017, a serie documental ‘This is Art’, unha viaxe pola historia da arte a través das emocións.

Ramon Gener é colaborador habitual dos programas de radio ‘As mañás de cabo a cabo’ de RNE e ‘Versió RAC1’, da emisora catalá Rac1. Tamén é autor dos libros ‘Se Beethoven puidese escoitarme’ (2013) e ‘O amor farate inmortal’ (2016). Actualmente, atópase envorcado nun novo proxecto: o lanzamento da miniserie ‘200’, un programa de catro capítulos cuxo obxectivo é celebrar e conmemorar o bicentenario do Museo do Prado.

CAMBIO CLIMÁTICO ANTROPOXÉNICO

 

Que tempo fará hoxe? Mario Picazo ten a resposta. Durante case dúas décadas informou, a través dos televisores dos españois, de se había que coller o paraugas ou a toalla de praia. Agora, reconvertido en home do tempo 2.0, ofrece prognósticos detallados en varias plataformas dixitais de prestixio como Eltiempo.es. 

O meteorólogo e presentador descubriu a súa paixón sendo neno. Cando os mozos da súa idade rodaban en patinete, el quitoulle as rodas e cravou unhas pelotas de pimpón para construír un anemómetro. Dende entón perseguiu tornados, camiñou polo pobo máis seco do mundo ou viaxou ao lugar máis frío do planeta. O seu amor polos fenómenos meteorolóxicos e pola sabedoría popular, quedaron patentes na serie de televisión ‘Climas extremos’ ou no seu libro ‘Os grilos son un termómetro: curso práctico de meteoroloxía’. 

Picazo reviste a súa profesión cunha pátina de aventura, pero advirte de que a meteoroloxía require “lidar coas matemáticas e coa física, porque son as ecuacións as que predín o tempo”. Por iso estudou Física na Universidade de Barcelona, Matemáticas e Xeografía na Universidade de Novo México e doutorouse en Ciencias da Atmosfera na Universidade de California nos Ángeles, onde actualmente é profesor de Meteoroloxía e Cambio Climático. “Xa podemos empezar a relacionar con bastante precisión secas, ondas de calor, inundacións e fortes episodios de choiva co cambio climático”, afirma o experto.

Que clima teremos mañá? Mario  Picazo tamén pode darnos resposta a esta cuestión. Fala de crise climática, aínda que está convencido de que “se educamos ás novas xeracións estamos a tempo de  desacelerar o cambio climático”. E sentenza: “A profesión do futuro é esta: tentar buscar solucións”.

COMPARTIR OS COÑECEMENTOS É A FORMA DE QUE SIRVAN PARA ALGO

Con tan só oito anos, o físico teórico Michio Kaku decidiu que dedicaría a súa vida para completar o traballo inacabado de Einstein: a teoría do todo. Con 16, e diante a admiración dos seus pais, construíu un acelerador de partículas no garaxe da súa casa. Precoz e visionario, este experimento doméstico foi a súa carta para Harvard. Acabou primeiro da súa promoción.

O científico estadounidense é un dos fundadores da teoría de cordas, principal candidata a ofrecer a teoría unificada coa que unha vez soñou. “Cremos que explica a riqueza do universo, desde o Big Bang á creación das estrelas e o Sol, á creación dos humanos e, quizais, incluso o amor”, asegura.

Hoxe, Michio Kaku ostenta a prestixiosa cátedra Henry Semat de Física Teórica na Universidade de Nova York e é un dos divulgadores científicos máis populares do mundo. Está convencido de que “o coñecemento é democracia,  empodera” e sostén que “estamos diante da nova revolución da física e non podemos deixar á xente atrás”. A súa convicción é o xerme do seu traballo divulgativo. Colabora en varios programas de televisión e radio nos que, con linguaxe clara e directa, converte os conceptos científicos máis densos en alimento educativo para todos os públicos. Ademais é autor de libros superventas como ‘Hiperespazo’, ‘Física do imposible’ ou ‘O futuro da nosa mente’. O profesor Kaku cre que “os científicos son inventores de futuro” e atrévese a predicir como será o mañá: Internet nas lentes de contacto, atascos na lúa ou roupa intelixente para previr infartos. O seu futuro imaxinado descansa nos avances da física, a intelixencia artificial e a tecnoloxía. Ciencia de non ficción.

HUMOR REAL: ELECCIÓNS

 

Viñeta do xornal El Progreso de Lugo, do xenial humorista gráfico vigués Santiago Gutierrez Gómez, que leva dende 1993 realizando diariamente viñetas de humor e caricaturas.

A bos entendedores, poucas palabras!

CONFÍA NOS TEUS FILLOS PARA QUE ELES CONFIEN EN TI

 

O pintor e investigador Arno Stern naceu en 1924 e viviu unha infancia marcada pola ameaza do ascenso de Hitler en Alemaña, a fuxida, a fame e a Segunda Guerra Mundial. Sobreviviu cos seus pais nun campo de traballo en Suíza, que substituíu ao colexio e instituto. “Antes pensaba que a guerra impediume ir á escola, hoxe creo que me salvou de ela”, lembra  Stern, que anos despois non escolarizou aos seus fillos para respectar os “ritmos e rituais da infancia”.

Arno Stern é autor da Formulación, teoría que defende que o ser humano comparte unha “memoria orgánica” universal, que se expresa a través do “xogo de pintar”, con debuxo libre e espontáneo. “Un neno nómade do deserto, debuxaría o mesmo que os nenos que viven na cidade? Algo distinto ou as mesmas cousas, pero dunha maneira acorde á súa cultura, propia do seu modo de vida? Ninguén podía responder a esta pregunta porque ninguén se fixo dita pregunta antes. Así que viaxei polo mundo visitando nenos non escolarizados, na selva ou o deserto, que nunca pintaran. E si, deilles papel e pintura… e debuxaban o mesmo”.

Esta investigación deu paso á creación dunha disciplina denominada Semiología da Expresión, que implica no seu estudo a biólogos, antropólogos, xenetistas, psicólogos, neurofisiólogos, e prehistoriadores. E serviu de inspiración ao seu fillo non escolarizado, André Stern, músico e escritor, que o entrevista nesta ocasión. Xuntos desenvolven a idea de educación alternativa baseada nun só principio: “Quérote porque es como es”.

PENSAMENTO LATERAL

As matemáticas poden ser divertidas? Como poden axudarnos no noso día a día? En definitiva, cal é o poder que nos dá as matemáticas? Ninguén mellor que Adrián Paenza para responder a estas preguntas. Doutor en matemáticas e profesor na Universidade de Bos Aires durante máis de 20 anos, Paenza está considerado como un dos grandes divulgadores matemáticos do mundo, recibindo, entre outros, o prestixioso premio Leelavati en 2014 outorgado pola Unión Matemática Internacional, pola súa contribución e labor divulgativa.

A súa paixón por ciencia, a política e o deporte levouno, a compaxinar a súa faceta como matemático co xornalismo. Profesión que desenvolveu con éxito durante máis de corenta anos nos grandes medios arxentinos de prensa, radio e televisión na que destacaron os populares programas: Científicos Industria Arxentina e especialmente Alterados por Pi, programa que se mantivo en antena durante máis de dez anos.

É autor de numerosos libros, entre os que destacan a exitosa serie: Matemática, estás aí?, Matemagia (2015), Matemáticas para todos (2017) e A porta equivocada (2018). A través de historias, retos e enigmas, Adrián Paenza logra espertar a nosa curiosidade, desafiar a nosa imaxinación e contaxiarnos o seu entusiasmo polo coñecemento e a aprendizaxe, demostrando que as matemáticas ademais de moi útiles son tremendamente divertidas.

RELACIÓN DEPENDENTE

A psicóloga Silvia Congost especializouse en autoestima e dependencia emocional grazas á relación tóxica que viviu en primeira persoa: “Non lograba saír daquela espiral tan destrutiva. Deime conta de que nin os meus estudos, nin a miña experiencia podían axudarme a saír de alí. O que vivín ensinoume o meu verdadeiro propósito na vida: axudar a todas as persoas que necesiten recuperar a súa autoestima, deixar de sufrir en relacións tóxicas, e conseguir independencia emocional”.  Congost sostén que unha relación dependente é calquera relación na que non nos sintamos libres de ser nós mesmos, cando a nosa  autorrealización persoal vese obstaculizada: “A dependencia emocional é a incapacidade de cortar unha relación naqueles casos nos que deberiamos de cortala”. E engade: “O que non debemos facer coas persoas tóxicas é tentar cambialas”.

Ademais, Silvia  Congost é autora dos libros ‘Se sofres, non é amor’, ‘Cando amar demasiado é depender’ e ‘Quen te quere, non te fará chorar’, entre outros, nos que reflexiona sobre o concepto de amor mal entendido que temos na actualidade: “Estar nunha relación de parella é estar nunha perpetua incerteza, non hai garantías nunca en ningunha relación de parella”.

APOROFOBIA

“Realmente molestan os estranxeiros, ou o que molestan son os pobres, sexan estranxeiros ou da propia casa?” Con este punto de partida, a filósofa Adela Cortina, catedrática emérita de Ética e Filosofía Política na Universidade de Valencia, acuñou unha nova palabra: “aporofobia”, para definir o rexeitamento ao pobre. O que non se nomea non existe e era necesario inventar este neoloxismo que sinalase a discriminación universal ás persoas sen recursos. “A aporofobia vai en contra da dignidade humana e é excluínte. A democracia ten que ser inclusiva necesariamente. Por iso non pode existir unha sociedade  aporófoba e democrática. E todas as sociedades que coñezo son  aporófobas”, explica.

Adela Cortina é directora da Fundación Étnor (Ética dos negocios e as Organizacións empresariais) e durante anos liderou a análise contemporánea de filosofía política e ética aplicada, reivindicando a importancia da educación en valores e a filosofía na escola.

Foi a primeira muller que ingresou na Real Academia de Ciencias Morais e Políticas, institución que en 2019 recoñeceu a súa traxectoria filosófica coa publicación do libro ‘Ética e filosofía política: Homenaxe a Adela Cortina’, que reúne a reflexión de medio centenar de autores sobre o seu pensamento e ensinos. Cortina é tamén autora de libros como ‘O quefacer ético’, ‘Para que serve realmente a ética’, polo que recibiu o Premio Nacional de Ensaio 2014 e ‘Aporofobia, o rexeitamento ao pobre’.