SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CC
VERTICAIS: 1. BERGANTIÑÁN 2. CHURRAS 4. ITRIO 5. TÁMEGA 7. CORZO 8. NSONGO 9. ASUNCIÓN.
HORIZONTAIS: 2. CONXENIAR 6. WELTRANSCHAUUNG 10. BIDUEIRO.
Máis cultura xeral!
TAL DÍA COMO HOXE... 30 DE MAIO
1431 Xoana de Arco é queimada viva pola igrexa en Ruan (Francia).
1806 Nos Estados Unidos, o terratenente esclavista Andrew Jackson (máis tarde presidente dos Estados Unidos) mata en duelo a un home despois de que este acusase de bigamia á esposa de Jackson.
1922 En Washington (Estados Unidos), inaugúrase o Monumento a Lincoln.
1925 Nos Estados Unidos, o enxeñeiro Dick Drew patenta a cinta adhesiva, máis coñecida como cinta scotch.
1971 Estados Unidos lanza a nave Mariner 9 con destino Marte.
1982 España convértese no membro n.º 16 da OTAN (Organización do Tratado do Atlántico Norte). É o primeiro país en ingresar despois de Alemaña Occidental en 1955.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: historia.nationalgeographic.com.es e publico.es
ENCRUCILLADO CC
VERTICAIS: 1. Persoa natural ou habitante da comarca de Bergantiños 2. Voz, en plurar, empregada para chamar a galiña 4. Elemento químico metálico do grupo dos térreos, de cor gris, que se pode utilizar en aliaxe co cobalto ou para a fabricación de compoñentes electrónicos e nucleares, e de símbolo Y 5. Único río de Galicia que forma parte da conca hidrográfica do Douro 7. Mamífero ruminante da familia dos cérvidos, de cor parda no verán e cinsenta no inverno, rabelo e de cornos curtos con poucos gallos, que vive nas fragas de Europa e Asia, e de nome ientífico Capreolus capreolus 8. Apelido do xogador do Deportivo da Coruuña autor dos dous goles que lle diron o ascenso a priomeira división diante do Valladolid 9. Capital de Paraguai.
HORIZONTAIS: 2. Entenderse ou manter unha relación harmoniosa por teren o mesmo xenio ou afinidade de carácter, dúas ou máis persoas 6. Xeito de concibir o mundo e a vida 10. Árbore da familia das betuláceas de mediana altura, follas pequenas co bordo dentado e rematadas en pico, cortiza branca ou prateada e copa irregular, que se atopa na beira dos ríos e nas zonas húmidas das rexións de clima frío ou temperado e de nome científico Betula pubescen.
CANTO SABES DE XEOGRAFÍA DE ESPAÑA? XXXIX
Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.
A contestación correcta á pregunta de onte é Cantabria. Liébana é unha comarca histórica de Cantabria cunha extensión duns 570 quilómetros cadrados, localizada no suroeste de Cantabria. Limita o norte con Asturias e o municipio cántabro de Peñarrubia (Saja-Nansa), ao oeste con Castela e León (provincia de León), ao sur coa mesma comunidade (provincia de Palencia) e ao este con os vales cántabros de Lamasón, Rionansa e Polaciones, pertencentes á comarca antes mencionada. A comarca está situada nos Picos de Europa, cunha orografía a modo de gran foxa entre murallones de pedra calcaria fixo dela a mellor definida de Cantabria. De difícil acceso, trátase dunha comarca rural cuxa capital se sitúa en Potes.
E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!
39. Onde se atopa a comarca da Alcarria?
- En Castela-A Mancha
- En Madrid
- En parte de Castela-A Mancha e parte de Madrid
Mañá a solución e fin da serie!
FONTE: Propia e es.wikipedia.org Imaxes: montelouro.es e civitatis.com/es
A invasión silenciosa dunha medusa que xa está en 17 países europeos: o 80% da poboación nin sequera sabe que existe
Un equipo de científicos confirmou que unha medusa invasora de auga doce xa se estendeu por polo menos 17 países europeos e máis do 80% das persoas nin sequera recoñece o seu nome científico. O achado, publicado na revista People and Nature, revela como Craspedacusta sowerbii colonizou silenciosamente lagos, encoros e estanques europeos mentres permanece practicamente invisible para a opinión pública.
A especie leva máis dun século expandíndose fóra do seu hábitat natural desde a conca do río Yangtsé na China. Con todo, o máis inquietante para os investigadores non é só a súa propagación, senón o feito de que a maioría dos cidadáns nin sequera sabe que estas medusas viven en auga doce. De feito, case a metade dos enquisados creu velas no mar, unha confusión que evidencia ata que punto esta invasión biolóxica avanza “baixo o radar”.
O quecemento global podería estar a favorecer a súa aparición masiva nos próximos anos, un detalle que desconcerta especialmente aos científicos.
A especie foi detectada por primeira vez fóra da China en 1880 nun estanque ornamental de Londres. Desde entón, terminou aparecendo en seis continentes, probablemente transportada de forma accidental mediante plantas acuáticas, aves migratorias ou pequenos fragmentos adheridos a embarcacións e substratos mergullados.
Hoxe a súa presenza está documentada desde España e Italia ata Finlandia e Rusia. Pero a diferenza doutras especies invasoras máis visibles ou mediáticas, esta medusa protagonizou unha expansión case pantasma. O seu ciclo vital inclúe fases microscópicas extremadamente difíciles de detectar, o que permitiu que colonice ecosistemas enteiros sen espertar alarmas públicas.
Investigadores de varios países realizaron unha enquisa multilingüe durante 22 meses en 17 estados europeos para comprender ata que punto a sociedade europea coñece esta invasión. Participaron 1.388 persoas e os resultados foron sorprendentes: só o 10% logrou identificar correctamente a especie.
O 49% dos enquisados asegurou observar a medusa no mar a pesar de que se trata dun organismo exclusivamente de auga doce. Segundo os autores, esta “confusión taxonómica” reflicte o peso das imaxes mediáticas asociadas ás medusas mariñas tradicionais.
A investigación suxire que esta falta de recoñecemento converte a Craspedacusta sowerbii nunha especie “críptica”: está presente, reprodúcese e dispérsase, pero pasa desapercibida para a maioría da poboación.
As persoas que se cruzan con estas medusas adoitan reaccionar cunha mestura de asombro e cautela a pesar da súa expansión silenciosa. Os participantes do estudo describiron ao animal con palabras como “fermosa”, “delicada” ou “sublime”. Máis do 20% cualificouna directamente como “bela”, unha percepción moi diferente á que adoitan xerar outras especies invasoras.
As proliferacións masivas durante os meses cálidos do verán xeran nerviosismo e preocupación en máis da metade dos enquisados. E non é para menos: observar decenas ou centos de pequenas medusas flotando nun encoro europeo xera unha sensación tan estraña como hipnótica.
A especie é percibida máis como unha curiosidade estética que como unha ameaza física directa. Aínda que un 8% asegurou sufrir picaduras, máis da metade non sentiu dor algún e os casos graves foron excepcionalmente raros.
Os autores propoñen reforzar programas de ciencia cidadá e experiencias directas na contorna natural porque consideran que as campañas tradicionais baseadas unicamente en datos científicos poderían resultar insuficientes fronte a especies pouco coñecidas como esta.
Os científicos sospeitan que a especie podería alterar delicadamente as cadeas alimentarias acuáticas aínda que o seu impacto ecolóxico exacto aínda se está investigando. Sábese, por exemplo, que compite coas larvas de peixes polo zooplancton, un recurso esencial para numerosos ecosistemas de auga doce.
O aumento das temperaturas da auga podería facilitar a transición cara á súa forma medusa máis visible e activa. Dito doutro xeito: os veráns cada vez máis cálidos poderían multiplicar os episodios de proliferación masiva en lagos e encoros europeos.
Os autores consideran que as políticas sobre especies invasoras seguen centradas en organismos máis visibles ou economicamente daniños deixando fose ameazas silenciosas como esta. Por iso insisten en incorporar especies “invisibles” aos programas de vixilancia ecolóxica.
A cidadanía podería converterse na clave para detectar cambios ecolóxicos sutís antes de que se agraven mediante plataformas de ciencia cidadá capaces de recompilar observacións espontáneas.
A verdadeira ameaza desta medusa podería ser a súa extraordinaria capacidade para pasar desapercibida. Porque ás veces as transformacións máis profundas non chegan con estrondo. Chegan flotando lentamente baixo a superficie dun lago aparentemente tranquilo, case transparentes, como unha pequena pantasma biolóxica que ninguén esperaba atopar.
FONTE: Sergio Patta/muyinteresante.com
CANTO SABES DE XEOGRAFÍA DE ESPAÑA? XXXVIII
Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.
A contestación correcta á pregunta de onte é Tarragona. O Delta do Ebro localízase na desembocadura do río Ebro, na provincia de Tarragona, entre as comarcas do Baix Ebre e do Montsià, na parte máis meridional de Cataluña. O río Ebro, o máis caudaloso da Península Ibérica, é o principal responsable desta contorna, achegando os materiais arrincados da súa cabeceira para depositalos aquí, na conxunción co Mediterráneo. Os sedimentos son por tanto, materiais provenientes dos Pireneos, o sistema Ibérico e a Cordilleira Cantábrica, lugares de onde nace o río e afluentes del. A cantidade de materiais sedimentados crearon unha superficie de máis de 320 km², na que se formaron numerosos hábitats. A actual forma do Delta é unha "frecha" perfectamente debuxada que penetra preto de 22 km no mar, creando así o terceiro maior delta do Mediterráneo tras o Delta do Nilo con 24.000 km² e o do Ródano, que abarca unha superficie de 500 km².
E imos coa pregunta de hoxe!
38. Onde se atopa a comarca de Liébana?
- Castela e León
- País Vasco
- Cantabria
- Galicia
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Propia e es.wikipedia.org Imaxes: elpaisquenuncaseacaba.blogspot.com e es.wikipedia.org
TAL DÍA COMO HOXE... 29 DE MAIO
757 En Roma, Pablo I sucede a Esteban II como papa.
1453 A cidade de Constantinopla (Turquía) é tomada polos turcos, poñéndose desa forma fin ao Imperio bizantino.
1919 A teoría da relatividade xeral de Einstein é comprobada (e posteriormente confirmada) por Arthur Eddington mediante a observación dunha eclipse solar total en Príncipe e por Andrew Crommelin en Sobral, Ceará (Brasil).
1953 O neozelandés Edmund Hillary e o sherpa Tenzing Norgay chegan á cima do monte Everest.
1982 A banda inglesa Queen dá un concerto en Elland Road, estadio do Leeds United.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: hispanatolia.com e hoyenlahistoria.com
TAL DÍA COMO HOXE: 28 DE MAIO...
1533 O Arcebispo de Canterbury Thomas Cranmer declara válido o matrimonio de Henrique VIII de Inglaterra e Ana Bolena.
1890 Nos Estados Unidos de América, Elijah J. Bond patenta a Táboa Ouija.
1928 En Estados Unidos fusiónanse as automotrices Chrysler e Dodge.
1937 En Alemaña fúndase a empresa de fabricación de automóbiles Volkswagen.
1937 En San Francisco (California) inaugúrase ao tráfico rodado a ponte Golden Gate.
1971 A Unión Soviética lanza a sonda Mars 3 cara a Marte.
1974 Eleanor F. Helin avista o asteroide (2050) Francis.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: facebook.com e es.wikipedia.org