HUMOR REAL: MUNDIAL 2026

Viñeta do 20 de xullo do xornal El Progreso de Lugo.

E FOI... SI!

 

Espellos espaciais para iluminar a Terra pola noite: así é o polémico proxecto para ter luz 24 horas

Espellos que reflicten a luz do Sol na Tierra / Reflect Orbital

As enerxías renovables están en pleno crecemento, xa que todos os países están a apostar por elas en detrimento de os combustibles fósiis. Prados cheos de placas fotovoltaicas e de aeroxeradores son a proba de que este xeito de producir enerxía colocouse como prioridade fronte ás habituais ata fai tan só uns anos.

Por iso, unha empresa estadounidense, Reflect Orbital, quixo ir máis aló e expor un proxecto canto menos polémico: enviar satélites ao espazo dotados de espellos para que a luz solar poida reflecir neles e poder iluminar zonas da Terra durante a noite. Deste xeito, as plantas solares non deixarían de producir enerxía nin sequera durante as horas de escuridade.

O ambicioso propósito desta startup con sede en Santa Mónica (California) é asegurar un fluxo constante de enerxía luminosa para as grandes plantas solares, de modo que poidan seguir xerando electricidade mesmo durante a noite, superando así unha das maiores limitacións da enerxía solar tradicional.

De momento, Reflect Orbital recadou 20 millóns de dólares nunha rolda de financiamento para acelerar o desenvolvemento da súa constelación de satélites que proporcionará enerxía solar a demanda. Ademais, a compañía foi seleccionada por AFWERX (do Departamento da Forza Aérea de EE.UU.) para un contrato SBIR-Fase II por 1,25 millóns de dólares orientado ao desenvolvemento desta tecnoloxía de reflexo de luz desde o espazo.

O primeiro satélite de Reflect tiña previsto o seu lanzamento na primavera pasada, dando inicio ao seu programa piloto de iluminación denominado «World Tour», que se despregará en dez localizacións emblemáticas do planeta. Tras esta fase inicial, a compañía planea ampliar os seus servizos para ofrecer solucións de iluminación destinadas a operacións en zonas remotas, defensa, infraestrutura civil e xeración enerxética.

Actualmente, Reflect atópase en proceso activo de captación de clientes, despois de recibir máis de 260.000 solicitudes de luz solar reflectida por satélite procedentes de 157 países durante o pasado outono.

Tras realizar probas exitosas con globos aerostáticos, agora a empresa quere lanzarse directamente ao espazo para comezar a ofertar o seu produto: «Queremos que sexa o máis doado posible: entras nunha web, disnos as túas coordenadas GPS e enviámosche algo de luz solar despois do anoitecer», explica o seu director, Ben Nowack.

A súa idea é comezar enviando satélites que só pesarían 16 quilogramos cada un e estarían equipados con espellos de mylar 18x18 metros para despois facelo con outros de 54x54 metros. Nos seus plans está que a flota estea dotada de ata 4.000 satélites que orbitarán a uns 625 quilómetros de altura.

Diversos expertos manifestaron profundas reservas sobre a viabilidade técnica do proxecto. O profesor Michael Brown, da Universidade Monash, sinalou a CBC que para recrear unha luz similar á do Sol do mediodía «sería necesario un espello que, visto desde a Terra, tivese o mesmo tamaño aparente que o Sol no ceo».

Así mesmo, os astrónomos móstranse radicalmente en contra desta proposta, xa que supoñería iluminar os ceos e, por tanto, dificultar o seu traballo de observación. De feito, estes científicos xa teñen unha pugna por reducir a contaminación lumínica proveniente de cidades ou fábricas, polo que non se mostran conformes con esta idea.

Segundo varios astrónomos consultados por Live Science e The Guardian, os reflexos dos espellos poderían brillar tanto como a Lúa en certas condicións, distorsionando imaxes científicas e obstaculizando a investigación do universo. Igualmente, isto podería afectar ao medio natural, xa que tanto a fauna como os ecosistemas tamén verían alterado os seus ciclos.

A pesar de que a idea busca ampliar as horas de luz solar dispoñible, os críticos sinalan que o custo enerxético e económico de lanzar e manter unha constelación de satélites podería superar os beneficios obtidos.

Ademais, a enerxía reflectida dispersaríase na atmosfera, reducindo a súa eficacia para a xeración eléctrica. Algúns enxeñeiros afirman que investir en baterías ou sistemas de almacenamento terrestre sería máis eficiente e sostible.

FONTE: Rodrigo Díez Manceñido/eldebate.com

CANTO SABES DE GUINEA ECUATORIAL? XI

Continúo coa serie adicada a Guinea Ecuatorial, un dos países máis misteriosos do mundo, máis pequenos de África e onde o español é lingua oficial.

A contestación correcta á pregunta de onte é 3. En Guinea Ecuatorial hai 16 áreas protexidas, que ocupan 5.228 km², o 19,27% do territorio, e 730 km² de superficie mariña, o 0,24% dos 310.365 km² que pertencen ao país. Entre as áreas protexidas hai 3 parques nacionais, 2 monumentos naturais, 2 reservas científicas e 6 reservas naturais. Ademais, hai 3 sitios Ramsar.

Os e parques nacionales son:

1. Parque nacional de Monte Alén, 2.000 km², no continente, na serra de Niefang, bosque denso e primates. Atópase unha continuidade no monte Mitra, de 1250 m. 

2. Parque nacional dos Altos de Nsork, 700 km², ao sueste da zona continental, na provincia de Wele-Nzas; pluvisilva densa ecuatorial, con elefantes de bosque, gorilas occidentais de chaira, chimpancés, colobos, etc.

3. Parque nacional do Pico Basilé, 330 km², na illa de Bioko, protexe o pico máis alto do país e a súa poboación de primates. Nas zonas máis altas, hai ericáceas ata os 2.500 m e por encima, pradería subalpina.

E imos coa pregunta de hoxe!

11. Guinea Ecuatorial foi unha colonia española, Cando se independizou de España?

- 15 de decembro de 1963

- 11 de agosto de 1968

- 12 de outubro de 1968

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org         Imaxes: es.dreamstime.com e istopiahistoria.blogspot.com

Achan a 'Urokodia', la primera araña con cabeiros

Na imaxe, unha reconstrución de Urokodia / Xiaodong Wang

Científicos de Reino Unido e China achan no xacemento de Chengjiang a Urokodia, un estraño fósil de 3 cm que resultou ser o ’elo perdido’ que nos mostra os primeiros cabeiros arácnidos da historia.

Desde a temida e mortífera viúva negra ata a araña radioactiva que lle deu os seus poderes a Spiderman, hai algo que sen dúbida define o noso medo instintivo ás arañas: a súa mordedura. Eses formidables cabeiros, unhas ’ferramentas de caza’ case perfectas, aterrorizaron (e marabillaron) á humanidade durante milenios. Pero, onde, cando e como inventou a natureza unha arma tan formidable?

A resposta acaba de emerxer das profundidades do tempo xeolóxico, hai a frienta de 518 millóns de anos. Sorprendentemente, a mordedura das arañas non xurdiu en terra firme, nalgunha selva húmida ou deserto abrasador, senón baixo as frías augas dun antigo océano. E, aínda por riba, o animal que ’estreou’ aqueles primeiros cabeiros parecíase máis a un ciempiés que a calquera araña actual.

Baixo a dirección de científicos das universidades de Leicester (Reino Unido) e Yunnan (China) un equipo internacional de investigadores achou nun diminuto fósil chamado Urokodia a evidencia máis antiga xamais rexistrada dos primeiros cabeiros similares aos das arañas. O achado publícase en Nature.

Os arácnidos modernos, xunto cos escorpiones, as garrapatas e os prehistóricos cangrexos ferradura, pertencen a un inmenso e extraordinariamente exitoso grupo de invertebrados coñecidos como quelicerados. Na actualidade, esta liñaxe domina múltiples ecosistemas terrestres e mariños e conta con máis de 100.000 especies formalmente descritas pola ciencia. Pero a pesar das súas diferenzas, a miúdo evidentes a primeira ollada, todos os seus membros comparten certas características de deseño comúns: patas articuladas, un resistente exoesqueleto externo e, sobre todo, uns apéndices frontais hiper especializados chamados quelíceros.

Non resulta esaxerado considerar un quelícero como unha especie de ’navalla suíza’ anatómica, firmemente incrustada no rostro do animal. Dependendo da especie, a ferramenta funciona como unhas poderosas pinzas para aferrar e esnaquizar ás presas, ou como cabeiros ocos en forma de agulla hipodérmica, deseñados para ’apuñalar’ e inxectar un veleno paralizante. Con todo, rastrexar a orixe destas sofisticadas estruturas no rexistro fósil resultou, desde sempre, extremadamente difícil para os paleontólogos.

Ata o de agora, de feito, informes e estudos previos como a investigación publicada en 2019, tamén en Nature, sobre o fósil Mollisonia plenomacula achado no xisto canadense de Burgess Shale, situaban a aparición dos primeiros quelíceros ao redor de hai 500 millóns de anos. Aquel achado supuxo un fito, pero deixaba interrogantes no aire. Agora, Urokodia non só retrocede o reloxo evolutivo case 18 millóns de anos máis, senón que nos mostra en directo os primeiros ’balbuceos’ desta anatomía letal.

Os restos de Urokodia foron recuperados no soado (e prolífico) xacemento de Chengjiang, na provincia sureña de Yunnan, na China. Non é casualidade que este traballo vexa a luz xusto coincidindo co 42 aniversario do descubrimento deste tesouro paleontolóxico, famoso a nivel mundial por preservar, incriblemente intactos, os delicados tecidos brandos de criaturas que viviron durante a Explosión Cámbrica, un período que viu o maior Big Bang da vida animal na Terra. Tratouse, de feito, dun momento no que a evolución ’pisou o acelerador’ e ensaiou os deseños corporais máis estraños imaxinables, moitos dos cales permanecen na actualidade (Artrópodos, Cordados, moluscos, equinodermos...).

A primeira ollada, o noso minúsculo protagonista non se parece en nada ás peludas arañas ou aos acoirazados escorpións modernos. De feito, tiña apenas entre 2 e 3 centímetros de longo, posuía grandes ollos que sobresaían da súa cabeza montados sobre prominentes pedúnculos (dun modo moi similar aos ollos dun caracol), e facía gala dun esqueleto fortemente segmentado e múltiples extremidades articuladas que colgaban baixo a parte inferior do seu esvelto e aplanado corpo.

Pero os detalles deste espectacular fósil non foron evidentes desde o principio, senón que estaban ocultos, adheridos na matriz da rocha. Por iso, para non danar a valiosa e delicada mostra durante a súa extracción, os investigadores empregaron modernas técnicas non destrutivas de tomografía de raios X. Basicamente, foi como facerlle un escáner médico a unha pedra prehistórica. Os resultados, descritos meticulosamente no artigo de Nature, deixaron sen alento ao equipo: a rocha momificara, case intacta, gran parte da anatomía branda do animal.

E alí, xusto detrás dos seus grandes ollos pedunculados, estaban os quelíceros. Xurdían da cabeza como dúas minúsculas extremidades frontais en forma de pinza. Eran, sen lugar a dúbida, os precursores exactos, a auténtica ’fase beta’ evolutiva, dos letais cabeiros das arañas actuais.

Yu Liu, líder da investigación na Universidade de Yunnan e profesor visitante na Universidade de Leicester, relata así a emoción do achado: «Estabamos a utilizar análise de tomografía de raios X destes fósiles para revelar a súa anatomía branda enterrada nas rochas durante centos de millóns de anos, cando de súpeto notamos as extremidades en forma de pinza na parte dianteira do animal. Soubemos de inmediato que se trataba dun fósil moi emocionante e, de feito, dun devanceiro afastado dos quelicerados vivos, como escorpións e arañas».

Pero Urokodia, ademais, gardaba unha segunda sorpresa na súa anatomía. Os escáneres en tres dimensións, en efecto, revelaron unhas estruturas moi inusuais nas súas patas, uns encartes que os científicos deduciron que actuaban como branquias en libro para facilitar a respiración baixo a auga.

Podemos imaxinar un libro coas súas páxinas lixeiramente separadas e mergullado por completo nunha corrente de auga. A medida que o líquido flúe polos minúsculos espazos entre as ’páxinas’ (que en realidade son finísimas e tupidas láminas de tecido vascularizado), o animal extrae con gran eficacia o osíxeno disolto. Trátase exactamente do mesmo e sofisticado mecanismo respiratorio que seguen utilizando na actualidade os quelicerados acuáticos modernos, como o ancestral cangrexo ferradura, que a pesar da súa aparencia (e do seu nome) está máis emparentado coas arañas que cos crustáceos.

Como liñaxe biolóxica, os quelicerados demostraron ser un dos grupos de seres vivos con maior éxito adaptativo de toda a historia da Terra. Conquistaron primeiro as vastas profundidades dos océanos primitivos e, millóns de anos máis tarde, emerxeron á superficie para converterse nuns formidables cazadores terrestres. E agora, grazas a este pequeno achado chinés, o rexistro fósil confírmanos que os seus antepasados levan deseñando e perfeccionando as súas ’armas’ desde hai máis de 500 millóns de anos.

«Urokodia -explica Mark Williams, da Universidade de Leicester e coautor do estudo- formaba parte dun antigo ecosistema de máis de 200 tipos diferentes de animais que vivían nos mares hai 518 millóns de anos. Estes fósiles espectacularmente conservados proporcionan unha visión real de como evolucionaba a vida no noso planeta nos albores mesmos da vida animal».

A pesar de que películas como ’Aracnofobia’, ’Tarantula!’ ’Arac Attack’ ou ’Lavalantula’ (entre outras moitas) empéñense en presentar ás arañas como unha ameaza espantosa e mortífera para o ser humano, a ciencia ensinounos que a inmensa maioría das especies coñecidas son completamente inofensivas para nós. E que as súas mordeduras non son máis que o froito dunha fascinante e ben calculada obra mestra da evolución, deseñada milímetro a milímetro desde tempos inmemoriais para cazar pequenas presas.

Trátase, en definitiva, dunha historia de éxito biolóxico sen precedentes que, como acaba de demostrarse, deu comezo de forma silenciosa cun estraño nadador de apenas tres centímetros nadando nos mares prehistóricos da antiga China.

FONTE: J. M. Nieves/abc.es/ciencia

TAL DÍA COMO HOXE: 19 DE XULLO...

1525 En Alemaña, Martín Lutero recibe a excomunión do papa de Roma.

1808 En España líbrase a Batalla de Bailén.

1849 En España: promúlgase a lei que obriga ao uso do Sistema Métrico Decimal en todas as transaccións comerciais.

1954 Nos Estados Unidos, Elvis Presley consegue un extraordinario éxito de vendas coa canción That’s all right, mama.

1969 En EEUU, a nave espacial Apolo XI, cos astronautas estadounidenses Aldrin, Armstrong e Collins a bordo, ponse en órbita ao redor da Lúa. Alunizará ao día seguinte, 20 de xullo.

1974 En España, o ditador Francisco Franco é hospitalizado, e delega provisionalmente os poderes ao príncipe Juan Carlos.

1993 En Tui (Pontevedra) inaugúrase a nova ponte internacional sobre o río Miño, que une España e Portugal.

2007 A sonda Cassini-Huygens da NASA descobre unha nova lúa en Saturno: o satélite número 60.

FONTE: hoyenlahistoria.com     Imaxes: es.wikipedia.org e ourense-natural.es

CANTO SABES DE GUINEA ECUATORIAL? X

Continúo coa serie adicada a Guinea Ecuatorial, un dos países máis misteriosos do mundo, máis pequenos de África e onde o español é lingua oficial.

A contestación correcta á pregunta de onte é Bioko.  As illas que forman parte integrante de Guinea Ecuatorial son: Bioko (2.017 km², nela atopabase a antiga capital de Guinea Ecuatoria: Malabo), Annobón, Corisco, Elobey Grande e Elobey Chico, Mbañe, Cocoteros e Conga. Bioko e Annobón conforman a Rexión Insular de Guinea Ecuatorial; Corisco e as Elobey están adscritas á Rexión Continental. Situadas as dúas primeiras no golfo de Guinea, Corisco e as Elobey atópanse na baía de Corisco. 

E imos coa pregunta de hoxe!

10. Con cuantos Parques Nacionales conta Guinea Ecuatorial?

- 2

- 3

- 4

- 5

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE e Imaxes: es.wikipedia.org      

SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CCIV

VERTICAIS: 1. GABORONE 3. SALGUEIRO 5. STALINGRADO 8. VIVEIRO.

HORIZONTAIS: 2. MAROLO 4. ERMELOÍTA 5. SUPERIOR 7. PATEXAR 9. CADMIO 10. CAROLO.

Máis cultura xeral!