Blogia

vgomez

CANTO SABES DE ASTURIAS? IV

Continúo coa serie adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.

A contestación á pregunta de onte é 2. A Saber…

É de forma rectangular coa Cruz da Vitoria en amarelo sobre fondo azul. Dos brazos da cruz colgan as letras gregas alfa maiúscula e omega minúscula, que significan o principio e a fin (a infinita extensión de Deus).

E imos coa preguta de hoxe!

4. Cal é a razón de chamarlle Principado?

- Por que foi proposto por Franco cando era Principe o fillo do Rei Xoan Carlos, hoxe Rei Felipe VI.

- Por ostentar o herdeiro da coroa de Castela e, por extensión, da coroa de España.

Mañá a solución e una nova proposta

FONTE:es.wikipedia.org  Imaxes: banderas-mundo.es e es.wikipedia.org

O papa Francisco: un vendaval social e reformador na Igrexa

Os Bergoglio teñen unha historia de película. Son de Piamonte, no norte de Italia, pero en 1929 decidiron cruzar o océano e empezar unha nova vida en Arxentina. Alí, Mario Bergoglio (contador, empregado en ferrocarril) e María Regina Sívori (ocupábase da casa) formaron a súa familia con cinco fillos: Jorge Mario (O Papa Francisco falecido), Alberto Horacio, Óscar Adrián, Marta Regina e María Elena. Agora, só María Elena segue viva, sendo o último nexo directo coa familia de Francisco.

Jorge Bergoglio naceu na capital arxentina naceu o 17 de decembro de 1936. Diplomouse como técnico químico, e elixiu logo o camiño do sacerdocio entrando no seminario diocesano de Villa Devoto. O 11 de marzo de 1958 pasou ao noviciado da Compañía de Xesús. Completou os estudos de humanidades en Chile e en 1963, ao regresar a Arxentina, licenciouse en filosofía no Colexio San Xosé, de San Miguel. Entre 1964 e 1965 foi profesor de literatura e psicoloxía no Colexio da Inmaculada de Santa Fe e en 1966 ensinou as mesmas materias no Colexio do Salvador en Bos Aires. De 1967 a 1970 estudou teoloxía no Colexio San Xosé, e obtivo a licenciatura.

O 13 de decembro de 1969 recibiu a ordenación sacerdotal de mans do arcebispo Ramón José Castelán. Proseguiu a preparación na Compañía de 1970 a 1971 en Alcalá de Henares (España), e o 22 de abril de 1973 emitiu a profesión perpetua. De novo en Arxentina, foi mestre de novicios en Villa Barilari en San Miguel, profesor na facultade de teoloxía, consultor da provincia da Compañía de Xesús e tamén reitor do Colexio.

O 31 de xullo de 1973 foi elixido provincial dos xesuítas de Arxentina, tarefa que desempeñou durante seis anos. Despois renovou o traballo no campo universitario e entre 1980 e 1986 é de novo reitor do colexio de San Xosé, ademais de párroco en San Miguel. En marzo de 1986 trasládase a Alemaña para ultimar a tese doutoral; posteriormente os superiores envíano ao colexio do Salvador en Buenos Aires e despois á igrexa da Compañía da cidade de Córdoba, como director espiritual e confesor.

É o cardeal Antonio Quarracino quen lle chama como o seu estreito colaborador en Bos Aires. Así, o 20 de maio de 1992 Juan Pablo II noméao bispo titular de Auca e auxiliar de Bos Aires. O 27 de xuño recibe na catedral a ordenación episcopal de mans do purpurado. Como lema elixe Miserando atque eligendo e no escudo inclúe o cristograma ihs, símbolo da Compañía de Xesús.

É nomeado enseguida vicairo episcopal da zona de Flores e o 21 de decembro de 1993 encoméndaselle tamén a tarefa de vicairo xeral da arquidiócese. Por tanto non sorprendeu que o 3 de xuño de 1997 fose promovido como arcebispo coadxutor de Bos Aires. Antes de nove meses, á morte do cardeal Quarracino, sucédelle, o 28 de febreiro de 1998, como arcebispo, primado de Arxentina. O 6 de novembro sucesivo foi nomeado Ordinario para os fieis de rito oriental residentes no país e desprovistos de Ordinario do propio rito.

Tres anos despois, no Consistorio do 21 de febreiro de 2001, Juan Pablo II créao cardeal, asignándolle o título de san Roberto Bellarmino. Nesa ocasión, convida os fieis a non acudir a Roma para celebrar a púrpura e a destinar aos pobres o importe da viaxe. Gran chanceler da Universidade Católica Arxentina, é autor dos libros Meditacións para relixiosos (1982), Reflexións sobre a vida apostólica (1986) e Reflexións de esperanza (1992).

En outubro de 2001 é nomeado relator xeneral adxunto para a décima asemblea xeral ordinaria do Sínodo dos bispos, dedicada ao ministerio episcopal, encargo recibido no último momento en substitución do cardeal Edward Michael Egan, arcebispo de Nova York, de presenza necesaria no seu país por mor dos ataques terroristas do 11 de setembro.

Mentres, en América Latina a súa figura faise cada vez máis popular. A pesar diso, non perde a sobriedade de trato e o estilo de vida rigoroso, por algún definido case «ascético». Con este espírito en 2002 declina o nomeamento como presidente da Conferencia episcopal arxentina, pero tres anos despois é elixido e máis tarde reconfirmado por outro trienio en 2008. Entre tanto, en abril de 2005, participa no conclave no que é elixido Bieito XVI.

Culminada a histórica renuncia papal de Bieito XVI e pechada a sede vacante, deuse comezo o conclave de 2013 no que se considerou a Jorge Bergoglio como un candidato reformista, con idade e capacidade para reformar a curia romana. A pesar diso, non figuraba entre os papables máis soados.​ Pero antes de que se fixese efectiva a súa renuncia, Bieito XVI tivera un xesto cara a Jorge Mario Bergoglio: designárao como membro da Pontificia Comisión para América Latina (CAL), o que se interpretou como unha mensaxe implícita de confianza.

Ás 19:06 do 13 de marzo de 2013, na quinta rolda de votacións do segundo día do conclave, o cardeal Bergoglio foi elixido sucesor de Bieito XVI.

Foi o primeiro papa de procedencia americana, o primeiro que non foi nativo de Europa, Oriente Medio ou o norte de África, e o primeiro procedente do hemisferio sur do mundo. Tamén destaca por ser o primeiro pontífice non europeo desde o ano 741, ano no que faleceu Gregorio III, que era de orixe siria. Ademais, tamén foi o primeiro papa pertencente á Compañía de Xesús.

Escolleu o nome de Francisco como o seu nome pontifical en honra a san Francisco de Asís, un santo italiano que no século XIII fundou a Orde Franciscana e que se caracterizou pola súa entrega aos pobres e a súa humildade extrema.

Francisco escolleu como lema e escudo papais os mesmos que tiña como bispo e cardeal. A súa lema, Miserando atque eligendo (‘Mirouno con misericordia e elixiuno’), provén dunha homilía de san Beda o Venerable.] O escudo ten no seu parte superior o emblema da Compañía de Xesús, é dicir, o símbolo IHS (que é un monograma de Xesús en grego) na súa variante cunha cruz, de gules, e os cravos, de sabre, sobre uns raios solares de ouro. Na parte inferior atópanse unha estrela, símbolo da Virxe María, e unha flor de nardo, que representa a san Xosé, patrón de la Iglesia Universal, tamén de ouro.

As súas enciclicas foron: Lumen fidei (A luz da fe) 2013, Laudato si (Encomiado sexas) 2015, Fratelli tutti (Irmáns todos) 2020 e Dilexit nos (Amounos) 2024.

Ademais do idioma castelán, que é a súa lingua materna, o papa Francisco falaba con fluidez en italiano,​ con coñecementos intermedios de francés e alemán, latín, idioma oficial da Santa Sé, e contaba con coñecementos básicos do inglés.

Faleceu ás 7:35 horas do 21 de abril de 2025 (un día despois do Domingo de Resurrección desa Semana Santa) aos 88 anos na súa residencia da Casa Santa Marta, na Cidade do Vaticano.

Soupo, na medida do posible dentro da Curia Romana, adaptarse ao mundo real, preocupándose polos inmigrantes, pobres, conflitos bélicos, relacións fóra do matrimonio tradicional, saneamento da banca vaticana que estaba na banca rota, darle máis importancia á muller dentro da Igrexa, mellorando as relacións coas outras igrexas e pedindo perdón polos abusos.

Espermos que o próximo Papa siga nesta liña aperturista e reformista.

Papa Francisco, descansa sen paz!

FONTE: vatican.va e es.wikipedia.org  Imaxes: vatican.va e elmanana.com.mx

#DígochoEu: Como é? De tal pau...

Esta é unha expresión moi coñecida, pero como é en galego? De tal pau...

#DígochoEu

CANTO SABES DE ASTURIAS? III

Continúo coa serie adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.

A contestación á pregunta de onte é Oviedo. É a capital do Asturias e conta con 220.543 habitantes, sendo a segunda cidade máis poboada do Principado, despois de Xixón que ten 268.561 habitantes.

E imos coa pregunta de hoxe!

3. Cal destas bandeiras é a de Asturias?

 

Mañá a solución e una nova proposta

FONTE: es.wikipedia.org  Imaxes: banderas-mundo.es, es.wikipedia.org e asturmed.org

CANTO SABES DE ASTURIAS? II

Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada a Asturias, oficialmente Principado de Asturias, comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica, caracterizada por ter unha especial contorna verde e natural coa mestura perfecta entre mar e montaña, praias, cantís e miradoiros espectaculares, municipios e pobos pesqueiros moi pintorescos que os fai únicos.

A contestación á pregunta de onte é con Galicia ao oeste, con Cantabria ao leste, con Castela e León ao sur, e co Mar Cantábrico ao norte. En concreto ao oeste coa provincia de Lugo (Galicia), con Cantrabia ao leste, coa provincia de León (Castela e León) e co Mar Cantábrico ao norte.

E imos coa pregunta de hoxe!

E imos coa pregunta de hoxe!

2. Cal é a capital de Asturias?

- Xixón

- Oviedo

Mañá a solución e una nova proposta

FONTE:es.wikipedia.org  Imaxes: es.wikipedia.org e viajes.nationalgeographic.com.es

Claves neurocientíficas para durmir mellor

Pablo Barrecheguren é doutor en Biomedicina con especialidade en Neurobioloxía, unha paixón que soubo combinar co seu talento para a divulgación científica. Despois de formarse en Bioquímica na Universidade de Zaragoza, investigar na Universidade de Cambridge e obter unha bolsa doutoral para realizar a súa tese no Instituto de Investigacións en Biomedicina de Barcelona, a súa traxectoria levoulle á divulgación científica e a docencia.

Barrecheguren colaborou con numerosos medios de comunicación e plataformas educativas, sendo finalista en FameLab España e membro de Big Van Ciencia. Traballou como guionista no programa de televisión ‘O cazador de cerebros’ de RTVE e creou varios proxectos audiovisuais de divulgación como ‘Neurocousas’ e ‘Neuropílulas’. Ademais, é autor de libros que explican a neurociencia de forma accesible, como Neurogamer, O cerebro humano explicado por Dr. Santiago Ramón e Cajal e o máis recente, Por que soñamos, que profunda na necesidade dun bo descanso.

Non é normal estar canso de rutina. Non hai que normalizar o esgotamento. Non hai que normalizar ter que vivir todo o intre meténdoche grandes cantidades de cafeína para render ou ter que botar sestas todos os días. E entender que hai cousas da nosa saúde, e a saúde é o máis persoal que temos, que, con todo, non dependen de nós e que imos necesitar a axuda dun sistema sanitario accesible”, afirma o neurocientífico.

A través do seu traballo, Barrecheguren demostra que comprender a complexidade do cerebro humano non é só unha tarefa científica, senón un coñecemento necesario para o benestar da sociedade.

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CLXXII

Algúns países africanos!

Un achado alucinante: descobren un fósil extremadamente raro sen cabeza, nin patas… pero si vísceras intactas

Holotipo C1002, Keurbos susanae xene. et sp. nov. A, espécime completo da peza. B, debuxo lineal que mostra as principais características morfolóxicas. Para facilitar a orientación, a anatomía do exoesqueleto está sombreada: rosa, esternitos; laranxa, placas ovoides. Abreviaturas: lvl, lámina vascularizada inferior; uvl, lámina vascularizada superior. A barra de escala representa 20 mm./Papers in Palaeontology

Nos confíns montañosos do Cabo Occidental surafricano, nunha zona esquecida polo tempo e azoutada outrora por glaciares, apareceu un dos fósiles máis estraños xamais descubertos. Trátase de Keurbos susanae, alcumado Sue pola súa descubridora, a paleontóloga Sarah Gabbott, que atopou os restos hai xa máis de 25 anos. O que o converte nunha auténtica anomalía paleontolóxica non é só a súa antigüidade (uns 440 millóns de anos, en plena extinción masiva do Ordovícico), senón o modo insólito en que foi preservado: desde dentro cara a fóra.

Este achado, descrito recentemente na revista Papers in Palaeontology, e acompañado por unha nota de prensa da Universidade de Leicester, desafía todo o que os científicos crían saber sobre a fosilización de animais mariños. Mentres que na maioría de fósiles consérvanse as partes duras (esqueletos, caparazones, dentes), K. susanae mostra o oposto: un corpo sen cabeza nin extremidades visibles, sen exoesqueleto, pero con músculos, tendóns e estruturas internas tan intactas que parecen esculpidas onte mesmo.

Os restos desta criatura, que pertencía ao fío dos artrópodos, foron achados na formación Soom Shale, ao norte de Cidade do Cabo. Esta capa de rocha negra, rica en materia orgánica e de orixe mariña, depositouse xusto ao final do período Ordovícico, nun mundo que atravesaba unha das maiores crises biolóxicas da súa historia. Un episodio de glaciación severa acabou co 85% das especies oceánicas, converténdose nunha do chamadas “cinco grandes extincións”.

Pero o que distingue a Soom Shale é que actuou como unha cápsula do tempo para organismos mariños de corpo brando, que normalmente non deixan rastro fósil. Alí, baixo condicións extremas de baixa osixenación e presenza de compostos tóxicos como o sulfuro de hidróxeno, os cadáveres non se descompuxeron do modo habitual. No caso de Sue, estas condicións permitiron a mineralización rápida dos seus tecidos internos mediante fosfato cálcico (o mesmo material que compón os nosos dentes e ósos) antes de que as bacterias puidesen destruílos.

Curiosamente, a súa parte externa non tivo tanta sorte. O caparazón, as patas e a cabeza (estruturas normalmente máis resistentes) perdéronse. Os científicos cren que a acidez dos sedimentos mariños disolveu estas partes, deixando soamente o que estaba dentro. Por iso é polo que esta criatura describiuse como “fósil do revés”, unha rareza nos anais da paleontoloxía.

A pesar da súa excelente preservación interna, K. susanae expón máis preguntas que respostas. Trátase dun artrópodo segmentado, duns 43 centímetros de lonxitude, sen patas nin cabeza visible, pero cun tronco que consta de 46 segmentos similares entre si. Esta morfoloxía homónoma, rara entre os artrópodos, non encaixa facilmente con ningún grupo coñecido.

A disposición simétrica dos seus músculos e estruturas internas suxire que o animal tiña un corpo plano e alongado, probablemente adaptado para deslizarse polo fondo mariño ou nadar preto do substrato. No ventral, a parte inferior, atópanse unhas estruturas en forma de placas esternais, acompañadas de finas prolongacións que poderían funcionar como órganos sensoriais ou respiratorios.

Aínda que se baralla que Sue pertencese á liñaxe dos pancrustáceos (o grupo que inclúe a cangrexos, insectos e camaróns), non hai suficientes elementos para unha clasificación precisa. O achado desafiou mesmo os métodos habituais de análise evolutiva, pois a súa combinación de trazos non encaixa con ningún dos clados definidos.

Poucas historias científicas teñen un compoñente tan persoal como a de K. susanae. A investigadora Sarah Gabbott levaba anos explorando a área do Cederberg cando deu co fósil. Para extraelo, foi necesario envolvelo en escaiola e transportalo a Inglaterra nunha caixa que pesaba máis de 70 quilos. De feito, a propia British Airways ofreceulle un asento de primeira clase ao exemplar.

Durante máis de dúas décadas, Gabbott traballou para entender o que tiña entre mans. O fósil resultaba desconcertante. Cada intento de encaixalo nun grupo coñecido acababa en canellóns sen saída. Foi necesario unha análise química detallada dos minerais que o compoñían e da contorna sedimentario para desentrañar a súa historia. Ao final, decidiu bautizalo en honra á súa nai, quen sempre a animou a seguir unha carreira que a fixese feliz.

Detrás do nome Sue hai unha mestura de humor e homenaxe: a súa nai chanceaba dicindo que se ía poñerlle o seu nome a un fósil, máis valía que o fixese antes de que ela mesma acabase fosilizada.

O sitio onde se atopou o fósil foi parcialmente cuberto por traballos de canteira, o que fai improbable achar novos exemplares no futuro. Ata o de agora, só coñécense dous especímenes de Keurbos susanae, o que aumenta o seu valor científico e fai que cada detalle conte.

Este achado lémbranos cuán fráxil é a xanela ao pasado que representan os fósiles. E como, ás veces, o máis revelador non é o que se preserva... senón o que falta. A ausencia de caparazón, cabeza ou patas neste caso non foi un obstáculo, senón unha oportunidade para mirar máis aló das formas externas e explorar as entrañas dun ser que viviu moito antes que os dinosauros.

Nun tempo no que a ciencia busca comprender como as especies evolucionaron e sobreviviron a cataclismos globais, Keurbos susanae ofrece unha lección inesperada: que ata na perda, a natureza pode deixar pegadas asombrosas.

FONTE: Christian Pérez/muyinteresante.com/ciencia