POR QUE TEMOS QUE FALAR MÁIS DE RACISMO?

 

A infancia do exfutbolista, pensador e activista Lilian Thuram estivo marcada por dous acontecementos. Por unha banda, a súa nai e cabeza de familia tivo que migrar soa desde as Antillas a París para conseguir un futuro mellor para os seus cinco fillos, a quen deixou ao coidado de si mesmos e despois reuniu con gran esforzo, converténdose na superheroína de Thuram. O outro evento que marcou a traxectoria do deportista foi a primeira vez que lle chamaron “negro de merda”, con nove anos, e descubriu o racismo.

 A súa carreira como futbolista profesional (con éxitos en equipos como o AS Mónaco, Parma, Juventus, FC Barcelona e Selección Nacional de Francia, coa que gañou a Copa do Mundo de 1998) deu paso á súa dedicación ao activismo, a defensa da igualdade e a loita contra a discriminación, a través da súa fundación, Educación contra o Racismo. Nos últimos anos, Thuram (autor do libro ‘O pensamento branco’) dedicouse a concienciar a mozos e adultos sobre a orixe estrutural e histórica do racismo, as micro violencias cotiás e discursos de odio que segue permitindo a sociedade contra distintos colectivos (xenofobia, machismo, homofobia e aporofobia) e o cambio posible a través da educación.

#DígochoEu: Como se di 'fotomatón'?

 

Preguntades todo tipo de dúbidas, e nós intentamos darlles resposta a todas

#DígochoEu

PREMIOS IG NOBEL 2023

Ilustración realizada polo equipo de investigación que mostra os remuíños creados polas anchoas / REMEDIOS

Os Premios Ig Nobel son unha parodia dos Premios Nobel que son outorgados cada ano a dez logros que "primeiro fan á xente rir, e despois fana pensar". Da organización dos premios encárgase a revista de humor científico Annals of Improbable Research (Anais de investigadores improbables AIR) e son presentados por un grupo de persoas entre os que se inclúen premios Nobel nunha cerimonia no Sanders Theater da Universidade Harvard.

Iste ano os galardóns ás investigacións máis bizarras distinguen un retrete que grava e analiza as deposiciones, o uso dunha araña morta como ferramenta, unha auditoría dos pelos do nariz dos cadáveres e garfos que dan cambra.

España volveu sumarse este ano á lista de premiados con un estudo sobre as turbulencias que orixinan as relacións sexuais das anchoas, que por certo foi levado por investigadores galegos liderados por Beatriz Mouriño Mouriño do CIM-UVigo.

Ver para crer!

SABÍAS QUE... POR QUE NON CHOCAMOS CO SOL?

A nosa estrela anfitrioa, o Sol, ten unha impresionante forza de gravidade; é o motivo polo que todos os planetas do sistema solar orbitan a nosa estrela. Todos eles, están a caer cara ao Sol. Con todo, por que non nos chocamos contra el? A resposta está no delicado equilibrio entre a gravidade e a velocidade orbital dos planetas.

Primeiro falemos da gravidade, esa forza que mantén aos planetas en órbita ao redor do Sol. Descrita matematicamente por primeira vez polo científico inglés Sir Isaac Newton no século XVII (lei de gravitación universal), e logo refinada pola teoría da Relatividade Xeral do físico alemán de orixe xudía, Albert Einstein, a gravidade é a forza de atracción entre dúas masas. No caso que nos ocupa, no noso sistema solar, o Sol é o obxecto máis masivo deste, polo que exerce unha forte atracción gravitacional sobre todos os planetas, incluída a Terra. Todos eles senten atraídos pola superior gravidade da estrela.

Con todo, a pesar deste forte tirón gravitacional, os planetas non acaban chocando contra o Sol... por que? grazas ás órbitas. Unha órbita é un camiño regular e repetitivo que segue un obxecto no espazo ao redor doutro; é unha consecuencia da gravidade. Un planeta que se move no espazo continuaría en liña recta a unha velocidade constante se non fóra pola atracción gravitacional doutros corpos. Pero a gravidade do Sol desvíao desa traxectoria rectilínea, provocando que se mova nunha órbita elíptica ou case circular.

Así, a pesar de que a velocidade orbital crea unha forza centrífuga que actúa cara a fóra, lonxe do Sol, a gravidade da estrela atrae ao planeta cara a dentro. Por iso, o equilibrio entre estas dúas forzas, a que tira cara a fóra e a que atrae cara ao Sol, mantén aos planetas nas súas órbitas, o que efectivamente fai que "caian" ao redor do Sol pero sen chocar contra el. En resumo, están a caer ao redor do Sol, non dentro del ou non facía el.

Se os planetas non se movesen, ou se se movesen moi amodo (lembremos que a Terra viaxa a unha velocidade media duns 30 quilómetros por segundo na súa órbita ao redor do Sol), non xerarían suficiente forza centrífuga para equilibrar a atracción gravitacional do Sol. Por tanto, nesta situación, si que caerían directamente cara ao Sol.

Esta intrincada danza de corpos celestes é un testemuño das forzas fundamentais que gobernan o noso universo.

Velocidade orbital dos planetas e planetas ananos do sistema solar:

- Mercurio: ten unha velocidade orbital de 47,9 km/segundo
- Venus: ten unha velocidade orbital de 35,0 km/segundo
- A Terra: ten unha velocidade orbital de 29,8 km/segundo
- Marte: ten unha velocidade orbital de 24,1 km/segundo
- Xúpiter: ten unha velocidade orbital de 13,1 km/segundo
- Saturno: ten unha velocidade orbital de 9,6 km/segundo
- Urano: ten unha velocidade orbital de 6,8 km/segundo
- Neptuno: ten unha velocidade orbital de 5,4 km/segundo
- Ceres (planeta anano): ten unha velocidade orbital de 17,88 km/segundo
- Plutón (planeta anano): ten unha velocidade orbital de 4,7 km/segundo
- Haumea (planeta anano): ten unha velocidade orbital de 4,4 km/segundo
- Makemake (planeta anano): ten unha velocidade orbital de 4,4 km/segundo
- Eris (planeta anano): ten unha velocidade orbital de 3,4 km/segundo

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es      Imaxe: Midjourney/Sarah Romero

#DígochoEu: #CiberEsther (Ollo coas cámaras dos móbiles!)

 

Sabías que as cámaras do teu móbil poden ser un instrumento dos ’cibercarrachos’ para espiarte? Presta atención aos consellos de CiberEsther!

#DígochoEu

CANTO SABES DE AUSTRALIA? III

Continúo co aserie adicada a Australia, o país máis grande de Oceanía e o sexto máis grande do mundo.

A contestación correcta á pregunta de onte é Canberra. Sydney e Melbourne non se poñían de acordo sobre cal delas tiña que ser a capital de Australia. As dúas querían selo así que o arranxaron cun ‘nin para tí nin para min’: decidiron construír unha cidade completamente nova.En 1908 fundaron Canberra case a metade de camiño entre as dúas para albergar a capital. Conta cunha poboación de 370.000 habitantes.

E imos coa pregunta de hoxe!

3. Cal é a bandeira de Australia?

 

Mañá a solución e unha nova pregunta!

Fonte: es.wilipedia.org    Imaxes:  travelingajadulu.com e es.wilipedia.org

CANTO SABES DE AUSTRALIA? II

Continúo co aserie, que onte iniciamos, adicada a Australia, o país máis grande de Oceanía e o sexto máis grande do mundo.

A contestación correcta á pregunta de onte é Océano austral (ou Antártico) ao sur, océano Índico ao norte e ao oeste e océano Pacífico ao leste.

E imos coa pregunta de hoxe!

2. Cal é a capital de Australia?

- Sydney

- Melbourne

- Canberra

Mañá a solución e unha nova pregunta!

Fonte: es.wilipedia.org    Imaxes:  proyectoviajero.com e es.wilipedia.org

SABÍAS QUE... POR QUE OS PNEUMÁTICOS SON NEGROS?

 

A explosión do coche como medio de transporte tivo lugar en 1908 cando da planta de Detroit (Estados Unidos) saíron os primeiros modelos do Ford Model T. Por sorprendente que nos poida parecer os primeiros pneumáticos que calzaban aqueles vehículos non eran negros, a súa cor era crema.

Cando máis adiante aqueles pneumáticos foron substituídos a cor que se elixiu non foi o negro actual, senón o branco; pneumáticos que aínda son posibles observar nalgúns museos dedicados á historia do automóbil.

Para coñecer a orixe dos pneumáticos de cor branca témonos que ir moito máis atrás, ata 1883, ese ano asistimos ao nacemento do primeiro pneumático recuberto de goma sobre unha estrutura de madeira.

A súa aparición debémoslla a Charles Goodyear (1800-1860), o inventor estadounidense que descubriu o proceso da vulcanización. A verdade é que foi toda unha revolución, foi un salto cualitativo en canto a resistencia refírese, xa que aqueles pneumáticos fabricados con caucho e xofre eran moito máis macizos. Con eles os fabricantes de carruaxes revestiron as rodas, mellorando a súa ergonomía e facéndoos máis silenciosos cando se movían polas rúas empedradas.

Na elaboración dun pneumático participan diferentes ingredientes desde elastómeros ata aceites, pasando por resinas naturais, sílice, axentes protectores, polímeros e, sobre todo, caucho. É precisamente este último o que proporciona a flexibilidade, maleabilidade e resistencia que o pneumático necesita.

Agora ben, o caucho non é de cor negra, é máis, nin sequera ten un ton escuro, o seu coloración é leitosaa. Hai que ter presente que o caucho se obtén do leite da Havea brasiliensis, unha árbore amazónica que pode chegar a alcanzar os trinta metros de altura.

O ano 1917 foi decisivo na historia da fabricación dos pneumáticos, foi entón cando se incorporou un novo ingrediente: o negro de carbón. Trátase dun po fino que se consegue a partir da combustión incompleta de derivados do petróleo e que proporciona o ton negruzco característico.

É moi posible que os condutores demandasen unha cor que mantivese os seus pneumáticos limpos, xa que na súa primeira viaxe adquirían un ton de sucidade que era difícil de eliminar.

Ao principio conviviron pneumáticos brancos, outros de cor ocre e os novos pneumáticos negros, pero aos poucos esta última cor foi gañando a partida ao mellorar as calidades. E é que ao engadir o negro de carbón ao caucho as propiedades das rodas optimizáronse de forma ostensible: multiplicouse por dez a resistencia ao desgaste e á abrasión.

Outro aspecto decisivo para a supremacía da cor negra nos pneumáticos foi a Gran Guerra (1914-1918), a contenda esixiu derivar a produción do óxido de zinc cara á fabricación de municións e apartalo da produción de pneumáticos. Este ingrediente era o que por aquel entón proporcionaba a durabilidade aos pneumáticos e que foi substituído polo negro carbón.

A todas estas vantaxes hai que ter en conta que o negro absorbe mellor as radiacións ultravioletas que son as responsables últimas do endurecemento e agrietamiento dos pneumáticos.

Inicialmente algunhas empresas resistíronse a utilizar o negro carbón na fabricación dos seus pneumáticos, xa que aumentaba o custo, por iso decidiron deixar os laterais libres deste compoñente. O resultado final foi un pneumático bicolor que respondía a razóns puramente económicas.

Nestes momentos o negro de carbón representa o 25-30% da composición dun pneumático, o que fai que os nosos pneumáticos non só sexan máis resistentes ao paso do tempo, senón que teñan ademais un mellor agarre á calzada.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia     Imaxe: ocu.org