#DígochoEu: Un par de dúbidas: 'lentejuela'? 'Ventanilla'?
Cantas dúbidas teñen os seguidores do #DígochoEu en TikTok! Velaquí un par delas: como se di ’lentejuelas’ en galego? E ’ventanilla’?
O CEO DO MES: DECEMBRO 2021
Ubicación do radiante das Xemínidas a madrugada do mércores, 14 de decembro de 2016 ás 01:34 / eluniversohoy.net
4 de decembro: Lúa Nova
11 de decembro: Cuarto Crecente
19 de decembro: Lúa Chea
21 de decembro: Comeza o inverno
27 de decembro: Cuarto Minguante
Chuvia de meteoros: Xemínidas: do 4 ao 17, con máximo a noite do 13 ao 14. O seu radiante é a constelación de Xéminis, sendo o seu corpo proxenitos o asteroide 3200 Phaethon.
ÁRBORE DO ANO: O CARBALLO DE CONXO
O carballo do Banquete de Conxo converteuse na mellor árbore de España, ao imporse na votación a todos os demais exemplares do país que concorrían ao certame promovido pola oenegué Árbores sen Fronteiras, e era, ademais, o único que se presentaba en representación de Galicia. Agora, o histórico carballo será o candidato de España para conseguir facerse co título de Árbore Europea do 2022. A votación será, en todo o continente, durante o próximo mes de febreiro, e os resultados daranse a coñecer o 23 de abril, segundo fontes da organización.
O carballo de Conxo está situado nunha paraxe, no que houbo miles de exemplares da mesma especie, aínda que actualmente quedan pouco máis de medio centenar. O xa mellor árbore de España ten máis de 250 anos, polo que popularmente coñéceselle como o avó. Sitúase no tramo final dunha das variantes do Camiño Portugués, a douscentos metros da Fonte da Virxe da Concha e a trescentos metros do Mosteiro da Merced de Conxo, que ten un claustro románico do século XII. O perímetro do tronco diste Quercus robur é de catro metros, e 30 de altura.
Esta árbore foi testemuña da comida na que se reuniron estudantes universitarios con traballadores da clase obreira o 2 de marzo de 1856, que serviu como símbolo democrático de fraternidad. Este evento tivo unha gran repercusión no momento, e transcendeu no tempo. A comida veu coincidir con outras similares que se celebraron en París (Francia). A modo de símbolo foron os estudantes os encargados de servir aos representantes da clase obreira, o que pretendía ser un símbolo contra as diferenzas de clase. Na comida estiveron Eduardo Pondal e o encargado do brinde foi Luís Rodríguez Seoane, ademais algúns testemuños aseguran que tamén estivo presente Rosalía de Castro.
FONTE: Marga Mosteiro/lavozdegalicia.es Imaxe: Concello de Santiago/elagoradiario.com
#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono Capítulo 21
Moito tiña que contar o noso último convidado do #ApuntamentoLusófono! Alberto Mancebo falounos de como é a vida en Portugal para un galego e da súa adaptación á lingua!
CRIATURAS ABISAIS
Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso Criaturas abisais polo biólogo Ricardo Moure.
O mundo abisal esconde criaturas en grao sumo insospeitadas. Ricardo fala do peixe pescador ou o peixe pinga, viralizado hai uns anos por ser considerado o animal máis feo do mundo… Aínda que no seu hábitat natural teña unha aparencia moi diferente. Moure recibe á química Deborah García para falar doutro fenómeno da fauna mariña: a bioluminiscencia, ou quimioluminiscencia procedente dos organismos vivos. Na súa reportaxe semanal, Ricardo viaxa ao porto de Xixón para coñecer máis sobre o estudo do fondo mariño xunto á oceanógrafa Raquel Somavilla.
Moi interesante!
CANTO SABES SOBRE A HISTORIA DA ARTE? XXIII
Continúo coa serie CANTO SABES SOBRE A HISTORIA DA ARTE como disciplina académica, restrinxida ás denominadas artes visuais ou plásticas (esencialmente a pintura, escultura e arquitectura).
A contestación correcta á pregunta de onte é Realismo. A arte exipcia é unha arte que está moi relacionado co medio no que se desenvolve. Este medio inflúe en diferentes aspectos: por unha banda o medio xeográfico determina unha cultura pechada que fai unha arte impermeable a influencias exteriores, que vai evolucionar pouco e cando o vai a facer vai ser sobre as súas propias formas debido á falta de comunicación co exterior. Doutra banda, o medio vai determinar uns materiais que nos indican unha despreocupación pola vida terrestre e un desexo de eternizar a moral do defunto e do deus, polo que a arte moitas veces está en función de templos e tumbas. Isto está relacionado cos dous factores determinantes da arte que tamén veñen dados polo medio: a monarquía e a relixión. Así, o faraón (e os nobres) e os sacerdotes van ser os principais clientes. Trátase dunha arte aúlico e oficial, que se desenvolve en virtude da relixión fundamentalmente, e a esta está vinculado o faraón. Non é por tanto unha arte autónoma. A arte exipcia está sempre sometido a unhas normas, por isto é moi semellante e monótono, tan homoxéneo. É unha arte estereotipado no que se valora máis a precisión do acabado que a orixinalidade. Ademais, teñen un gran carácter simbólico e máxico. A imaxe da pregunta é a Esfinxe de Gizeh, unha estatua calcaria dunha esfinxe reclinada, unha criatura mítica con corpo de león e cabeza de humano. Está situada na meseta de Gizeh, na franxa occidental do río Nilo en Gizeh, Exipto. O rostro da esfinxe representaría o rostro do faraón Quefrén. A estrutura mide 73 metros de lonxitude desde a farpa ata a cola, 20,21 metros de alto desde a base ata a parte superior da cabeza e 19 metros de ancho nas súas ancas.
E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!
23. Quen é o autor deste cadro?
- Picasso
- Miró
- Dalí
- Gris
Mañá a solución e remate da serie!
FONTE: Idea orixinal culturizando.com, e gl.wikipedia.org Imaxe: wikiart.org
DESVELAN O MISTERIO MÁIS ANTIGO DA HISTORIA DO CLIMA
Un glaciar flúe cara ao océano en Groenlandia / NASA
O clima da Terra é un sistema en constante cambio. Ao longo da súa historia de 4.500 millóns de anos pasou por etapas moito máis cálidas que a actual e tamén máis xélidas. Os períodos glaciares e interglaciares estiveron sucedéndose nun ciclo de 40.000 anos desde sempre debido ás modificacións na órbita da Terra ao redor do Sol. O feito de que se mova debuxando unha elipse ou un círculo determina a cantidade de radiación solar que chega á superficie terrestre. Con todo, hai un millón de anos algo alterou esa cadencia. De súpeto pasou a ser de 100.000 anos. Este cambio coñécese como transición do Pleistoceno medio.
A comunidade investigadora leva décadas tratando de pescudar que sucedeu exactamente. Trátase dun dos maiores misterios da ciencia do clima. Recentemente publicouse na revista Proceedings of the National Academy of Sciences un estudo que propón unha nova teoría sobre a causa que alterou o ciclo. O artigo sostén que hai un millón de anos a Terra non experimentou ningún cambio orbital importante. Así que a orixe non está no espazo, senón no océano. Os autores propoñen que xusto nese momento produciuse un colapso na Circulación de Reversión Meridional do Atlántico (AMOC), da cal forma parte a corrente do Golfo que bombea calor cara a Europa.
Os investigadores analizaron núcleos de sedimentos nas profundidades do Atlántico sur e norte, onde circulaban antigas augas que deixaron un rexistro químico. "O que atopamos é que o Atlántico norte, xusto antes deste accidente, actuaba de maneira moi diferente ao resto da conca", dixo Maayan Yehudai, autor principal.
O que sucedeu é que os glaciares en terra empezaron a aumentar de tamaño propiciando un arrefriado global que bloqueou a circulación oceánica e que provocou que as idades de xeo pasasen a ser moito máis duradeiras. "Foi unha das transicións climáticas máis importantes e non a entendemos do todo. O noso descubrimento sitúa a orixe deste cambio no hemisferio norte e as capas de xeo que evolucionaron alí para impulsar este cambio cara aos patróns climáticos que observamos hoxe. Este achado indica que este crecemento e estabilización xusto antes do enfraquecemento da AMOC deu forma ao clima global", sostén Yehudai.
Ademais, como o propio investigador recoñece, o artigo ofrece unha proba case definitiva sobre o impacto que ten a corrente do Atlántico norte xa non só no hemisferio boreal, senón a nivel mundial. "Iste é un paso moi importante para comprender o cambio climático presente e futuro", apunta. A circulación oceánica responde os cambios climáticos e isto é xusto o que está a suceder. Nos últimos anos publicáronse traballos moi importantes que sinalan que a corrente do Atlántico norte atópase actualmente no seu estado máis débil en mil anos.
A orixe desta desaceleración moderna está vinculado coa liberación masiva de auga doce provocada polo cambio climático de orixe antropoxénico. O incremento das precipitacións e o desxeo de Groenlandia reducen a salinidade e, por tanto, a densidade da auga, inhibindo o afundimento e debilitando así o fluxo da corrente. "Se continuamos impulsando o quecemento global, o sistema da corrente do Golfo debilitarase aínda máis, entre un 34 e un 45 % para o 2100, segundo a última xeración de modelos climáticos. Isto podería achegarnos perigosamente ao momento de inflexión no que o fluxo se volve inestable", sostén o investigador Stefan Rahmstorf, do Instituto de Potsdam de Cambio Climático.
FONTE: Xavier Fonseca/lavozdegalicia.es
CANTO SABES SOBRE A HISTORIA DA ARTE? XXII
Continúo coa serie CANTO SABES SOBRE A HISTORIA DA ARTE como disciplina académica, restrinxida ás denominadas artes visuais ou plásticas (esencialmente a pintura, escultura e arquitectura).
A contestación correcta á pregunta de onte é Prerrománico. San Miguel de Lillo é unha igrexa prerrománica dedicada a San Miguel Arcanxo, construída polo rei Ramiro I (790-850) no monte Naranco, nos arredores de Oviedo (Asturias). A arte asturiana ou prerrománico asturiano é un estilo artístico do prerománico, localizado na zona á beira do mar Cantábrico que quedou libre da ocupación musulmá a finais do século VIII. Estivo vixente até o comezo do século X, cando se adoptou a arte románica procedente de Francia. Orixinalmente tivo planta basilical de tres naves, pero só se conserva unha terceira parte da súa lonxitude, porque durante o século XIII ou comezos do XIV arruinouse a causa das malas condicións do chan. Consérvase unicamente o vestíbulo e o arranque das súas tres naves. Sobre o primeiro atópase a tribuna real, franqueada a ambos os lados por dúas pequenas estancias. A cuberta está abovedada, mediante un sistema complexo de bóvedas de medio canón. As naves están separadas por arcos que descansan en columnas, feito inusitado na arte asturiana, xa que o habitual era o uso do piar como soporte. Estas columnas apóianse en altas basas cadradas que acollen decoración escultórica de arcos que encadran figuras. Está realizada na súa meirande parte de perpiaño. As ventás presentan belas celosías talladas en pedra. A construción resulta esvelta e amosa certo interese do seu autor polas proporcións, posto que a súa altura é o triplo da anchura das súas naves. Declarada pola UNESCO Patrimonio da Humanidade en 1985.
E imos coa pregunta de hoxe!
22. Cal destes principios NON é característico da arte exipcia?
- Lei da frontabilidade
- Inmutabilidade
- Realismo
- Perpectiva xerárquica
Mañá a solución e última pregunta da serie!
FONTE: Idea orixinal culturizando.com, goconqr.com e gl.wikipedia.org Imaxe: gl.wikipedia.org