Blogia

vgomez

O HUBBLE ATOPA UN MUNDO QUE SE COMPORTACOMO O PLANETA 9

Representación artística de HD106906 b, o exoplaneta de órbita inclinada e alongada / ESA/Hubble, M. Kornmesser

No últimos cinco anos varios astrónomos suxeriron unha opción que cambiaría a nosa concepción do sistema solar: que aí arriba, nos arredores, existe un noveno e xigantesco planeta, demasiado afastado como para detectalo ata o de agora: o «Planeta 9». As órbitas dalgúns obxectos transneptunianos, corpos situados máis aló de Neptuno, poden encaixar co esperado se un mundo cun tamaño comparable ao de Neptuno estivese a exercer a súa influencia gravitacional sobre eles. Ademais, algúns astrónomos cren que na veciñanza do Sol hai planetas máis grandes ca Xúpiter, ás veces considerados como ananas marróns e algo así como estrelas que non brillan, tamén ocultos na escuridade.

Agora, unha investigación que se centrou nun punto moi afastado ao sistema solar, a 336 anos luz da Terra, fixo algunhas investigacións que poden ser interesantes para desentrañar o misterio do Planeta 9. Un equipo de astrónomos da universidade de California en Berkeley (EE UU.), puido medir a órbita dun exoplaneta xigantesco, 11 veces máis masivo que Xúpiter, e de nome HD106906 b. Ademais, a novidade é que esta foi a primeira vez en que se estudou o movemento dun planeta gasoso tan afastado da súa estrela. As súas conclusións publicáronse en The Astronomical Journal.

HD106906 b é o nome dun mundo descuberto en 2013 polo Telescopio Magallanes, no Observatorio das Campás, en Chile. Grazas á presenza dun peculiar disco de residuos e gas na contorna da súa estrela, varios astrónomos centraron a súa atención na zona e acabaron descubrindo a presenza dun exoplaneta polo método de imaxe directa. Con todo, ao principio non se sabía nada sobre a súa órbita.

Tras 14 anos de medidas moi precisas, recompiladas polo lendario telescopio espacial Hubble, da NASA, esta situación cambiou. Agora sabemos que HD106906 b está moi lonxe da súa estrela hospedadora, un sistema binario (ou sexa, unha estrela dobre), situado a 730 Unidades Astronómicas (UAs), cando unha  UA é a distancia que separa a Terra do Sol, e equivale a preto de 150 millóns de quilómetros. A distancia é tal, que o planeta necesita 15.000 anos para percorrer a súa órbita, a unha velocidade moi baixa e moi lonxe da influencia gravitacional das súas estrelas.

O máis sorprendente para os astrónomos é que a órbita deste afastado mundo está moi inclinada e é moi alongada, estendéndose moito máis alá do disco de residuos que rodea ás súas dúas estrelas.

A explicación que consideran máis probable é que HD106906 b formouse a só 3  UAs das súas estrelas, pero que o rozamento co disco de gas e residuos fíxolle perder velocidade e aproximarse aos poucos cara aos seus soles. Entón, chegou un momento en que as forzas gravitacionais lanzárono cara á inmensidade do espazo.

Este mundo podería acabar convertido nun planeta errante, sen ningún sol atraéndoo coa súa gravidade, pero algunha estrela próxima estabilizouno e evitou que así fóra. De feito, os datos da gran sondaxe do satélite Gaia, da Axencia Espacial Europea (ESA), xa proporcionaron varias estrelas candidatas.

Algo así podería pasar no sistema solar. O Planeta 9 poderíase formar no sistema solar interior, pero ser expulsado nos arredores, máis aló de Plutón, polas súas interaccións co xigantesco planeta Xúpiter. De novo, a interacción doutras estrelas veciñas habería evitado que este planeta 9 converteuse nun vagabundo.
O pasado do sistema solar

Ata o de agora, con todo, as evidencias sobre a existencia dun Planeta 9 limítanse á presenza de obxectos transneptunianos con órbitas difíciles de explicar e inusuais en comparación co resto do sistema solar. Apuntan na dirección de que acabaron así tras recibir o tirón gravitacional dun xigantesco planeta, pero ata que non se descubra non se poderá saber se así foi.

Os autores deste traballo esperan que o telescopio espacial James Webb, sucesor do  Hubble con incribles capacidades, poida recoller máis datos sobre HD106906 b para saber máis sobre como e onde se formou, así como para mellorar as estimacións sobre a súa órbita.

FONTE: abc.es/ciencia

CANTO SABES SOBRE A FAUNA DE ESPAÑA? VIII

Continúo coa serie Canto sabes sobre a fauna de España?, na que facemos un repaso sobre a impresionante fauna que ten o noso país.

A resposta correcta á pregunta de onte é Pita do monte. Tetrao urogallus, é unha especie de ave da orde das galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, pertencente ao seu xénero tipo Tetrao. En Galiza deuse por extinguida a poboación dos Ancares, a poboación máis occidental da especie, xa que os últimos cantadeiros ocupados observáronse en 2005, pero aínda se atopa esporadicamente debido ao movemento de exemplares de poboacións limítrofes, polo que figura no Catálogo galego de especies ameazadas. A pita do monte ten un tamaño máximo de 1,1 m nos machos e 0,7 m nas femias. Caracterízase por ter unhas plumas debaixo do pico en forma de barba, unha cola en forma de abano e uns tubérculos vermellos sobre os ollos. A cor da plumaxe é unha característica diferencial entre os sexos. Os machos teñen a plumaxe negra, con zonas azuis ou verde metálico no peito, coas ás acastañadas cunha mancha branca no vértice e manchiñas brancas no ventre e no rabo. As femias teñen o dorso e as ás de cor acastañada con abundantes pencas brancas, o rabo e o peito arrubiados, e o ventre branco con manchas pardas. Ademais diferencia a ambos os sexos o tamaño do peteiro, que é prominente, de xeito curvo e de cor marfil nos machos e breve e de cor negra nas femias. A pita do monte tarda en pórse a voar e o seu voo é torpe. 

 

E imos coa pregunta de hoxe!

8. Onde podemos atopar iste lagarto xigante?

- No Cabo de Gata

- En Melilla

- Na Illa do Hierro

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal escapadarural.com e wikipedia.org


NON FORCEMOS AOS NENOS A LER O QUE NON LLES GUSTA



Desde a publicación do seu título máis mítico, ‘A casa dos espíritos’ (1982), Isabel Allende conquistou o corazón e a mente de 74 millóns de lectores en todo o mundo. Na actualidade, é a escritora viva máis lida en lingua española.

Dona dun humor irónico e burlón, pero tamén dunha visión espiritual e revolucionaria da vida, aos seus 78 anos segue defendendo os ideais que marcaron a súa mocidade como xornalista: o feminismo e a xustiza social. Algo que se pode lograr, asegura, co amor: “Din que as forzas que moven o mundo son a cobiza, o poder ou o medo. Pero eu creo que a máis poderosa, o verdadeiro motor de cambio, é o amor.

As súas novelas e relatos, traducidos a 42 idiomas, unen o pasado co presente e o fantástico co real. Narran as historias daqueles que enfrontan a vida con risco e paixón: “Os personaxes que me interesan son persoas que fan tolemias, que corren aventuras, porque a xente que fai cousas extraordinarias é a xente que ten paixón”, afirma.

Crítica co racismo, a violencia e a falta de solidariedade, para Isabel Allende “vivimos tempos de escuridade”. Por iso, o seu últimas tres novelas contan historias de exilio, desarraigamento e conflitos armados: “Sobre estes temas, que volven estar no aire e que levan a masas de xente a deixalo todo para salvar a vida, non podo evitar escribir”. E non é de estrañar, viviuno en primeira persoa cando escapou da ditadura de Pinochet en Chile.

#DígochoEu. Como é? Lotería ou lotaría?

Hoxe é o Sorteo de Nadal !  Como se di correctamente? Lotería ou lotaría? Esther Estévez Casado acáranolo!

#DígochoEu 

CANTO SABES SOBRE A FAUNA DE ESPAÑA? VII

Continúo coa serie Canto sabes sobre a fauna de España?, na que facemos un repaso sobre a impresionante fauna que ten o noso país.

A resposta correcta á pregunta de onte é Churra. É unha raza ovina orixinaria de Castela e León. Trátase dunha das razas autóctonas máis importantes de España, tanto pola súa alta especialización leiteira como polo elevado censo que dispón. Presentan coloración branca con pigmentación negra característica na cabeza e extremidades. Ten unha la aberta e basta. A súa gran aptitude leiteira fai que o principal uso da raza sexa a produción de leite.​ O formato varía moito dunha zona a outra. Xeralmente presentan pesos de 73 kg nos machos e de 66 kg nas femias e unha altura á cruz de 81 cm e 68 cm machos e femias respectivamente, aínda que os ecotipos de Salamanca e Sayago non pasan de 45-50 kg os machos e 30-35 kg as femias.​

 

E imos coa pregunta de hoxe!

7. Fíxate na imaxe. De quen se trata?

- Pavo real  

- Sisón común

- Pita do monte

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal escapadarural.com e wikipedia.org

CHEGOU O INVERNO

Plantas con xeada / eltiempo.com

Hoxe, 21 de decembro, ás 11:02 horas, comeza o inverno, prolongándose ata o 20 de marzo de 2021, no que comezará a primavera.

Pero este día non destaca só por ser o inicio dunha nova estación, senón que tamén proclámase como o día máis curto do ano en España e pola contra a noite máis longa.

Que non veña moi frío!

DARWIN TIÑA RAZÓN!

Haimáis dun século e medio, Charles Darwin xa aseguraba que os insectos nas illas aos poucos iríanse esquecendo de voar. Con todo, esta teoría foi rebatida durante anos por outros científicos, co famoso botánico Joseph Hooker á cabeza. Agora, un estudo centrado en varios arquipélagos próximos a Australia e á Antártida demostra que o naturalista inglés podería estar no certo.

Detectaron que as couzas da illa subantártica de Marion, no Océano Austral, xa só arrástranse. Tamén estudaron diferentes variedades de moscas que só poden andar. Por que nestas illas os insectos perden o voo?

Illa Marión, no Océano Índico subantártico / Wikipedia

Darwin tiña unha posición "enganosamente simple. Se voas, lánzaste ao mar. Os que quedan en terra para producir a próxima xeración son os máis remisos a voar, e eventualmente a evolución fai o resto.  Voilà", explicou unha das autoras do estudo, segundo recolle a revista Phys.

Na Universidade de Monash tamén decidiron ver como inflúe o vento na teoría de Darwin. As illas onde os insectos non voan sitúanse en illas "subantártidas", situadas nos lugares máis ventosos da terra, os que eles denominaron, referíndose á súa latitude, "os  ruxintes corenta e o furiosos cincuenta". 

As condicións de vento fan que o voo dos insectos sexa máis difícil e enerxeticamente custoso. Así, os insectos deixan de investir no voo e a súa custosa maquinaria subxacente (ás, músculos das ás) e redirixen os recursos á reprodución, aseguraron.

Estamos nun dos lugares máis ventosos do mundo e alí puideron ver como cambian a forma de voar dos insectos. "Se Darwin realmente equivocouse, entón o vento non explicaría de ningunha maneira por que tantos insectos perderon a súa capacidade de voar nestas illas", explicou a autora do estudo.

Utilizando un gran conxunto de datos novos sobre insectos das illas subantárticas e árticas, os investigadores da Universidade de Monash examinaron cada idea proposta para explicar a perda de voo nos insectos, incluída a idea do vento de Darwin.

FONTE: elconfidencial.com/ciencia

#DígochoEu: Non me fales con tempos compostos! (segunda parte)

 

Esther Estévez Casado séguenos falando do que máis lles rincha nos oídos aos galegofalantes: os tempos compostos.

#DígochoEu