CURIOSIDADES

PLANTAS CURIOSAS

Flor de colibríes verdes/ Imaxe: verne/elpais.com/twitter.com/Melitaea

A natureza non deixa de sorprendernos coas súas manifestacións a gran e pequena escala.

Con esta serie, imos coñecer plantas con flores, froitos ou sementes moi curiosas. Comezamos!

1. Crotalaria cunninghamii, tamén coñecida como flor de colibríes verdes.

Ë unha planta da familia Fabaceae, a das  leguminosas. É nativa e estendida no interior do norte de Australia. Leva o nome do botánico de principios do século  XIX Allan Cunningham. É unha planta  colonizadora de dunas de area inestables.

É un arbusto perenne que medra ata aproximadamente 1 a 3  m de altura. Ten ramas  peludas ou lanosas e follaxe verde opaca. As follas ovaladas son de ao redor de 30 mm de longo, as flores grandes e verdes do chícharo están raiadas con liñas negras finas, e as  vainas de sementes en forma de club son ata 50 mm de longo. As flores da planta medran en espigas longas nos extremos das súas ramas. A flor parécese moito a un colibrí que esta unido polo seu pico ao talo central da cabeza de flor.

Mañá, outra!

VERME QUE COME PEDRA E EXCRETA AREA

 

Unha nova especie de verme dos barcos (ou bromas) descuberta nun río de Filipinas basea a súa dieta en comer rocha calcaria en lugar de madeira, como é habitual nesta clase de bivalvos... e logo excreta area. O achado foi descrito nun estudo publicado en Proceedings of the Royal Society B. A nova criatura foi bautizada como Lithoredo abatanica, en referencia ao río no que se produciu o descubrimento.

Os vermes son pequenos, da orde de 150 milímetros de longo. Tamén son brancos e parécense máis aos vermes que a outros moluscos. Non evolucionou a partir dos seus parentes que comen madeira, senón que probablemente separáronse deles hai moito tempo.

O verme dos barcos é un bivalvo descrito e bautizado por Carl von Linneo en 1758. O adulto coloniza as madeiras mergulladas: cascos de naves, buques, pilotes, postes, árbores, troncos... creando unha galería de 30 cm onde pasará o resto da súa vida. Aliméntase da madeira que  desmenuza, pero nútrese principalmente, como a maioría dos bivalvos, filtrando a auga que circula no seu organismo por medio do  sifón situado no extremo posterior do seu corpo.

A diferenza deste, o novo verme que come rochas non parece facelo para obter nutrientes de ningún tipo: sospéitase que satisfán as súas necesidades nutricionais grazas ás bacterias que viven nas súas branquias, aínda que non descartaron a posibilidade de que os alimentos se introduzan no seu sifón.

Ata agora non se coñecen os primeiros detalles do proceso físico-químico do proceso de dixestión. Probablemente, as bacterias simbióticas que viven nos corpos dos vermes de barco típicos axudan a descompoñer a madeira inxerida en azucres utilizables.

FONTE: xatakaciencia.com

MONUMENTOS QUE MEDRAN DURANTE O VERÁN

 

Acabamos de estrear o verán: Clima cálido, natación, salidas, vacaciones... Pero esta estación trae algunha que outra curiosidade ou sorpresa.

 Poden medrar os monumentos no verán?

É posible? Así é. O exemplo máis rechamante é a Torre Eiffel de París (Francia). A torre medra no verán. Por que? Se atendemos a que esta estrutura histórica está feita de ferro (7.300 toneladas de ferro forxado, ao que hai que engadir ascensores, tendas eantenas), o que ocorre é que o metal expándese coa calor e, como resultado, a emblemática torre pode medrar máis de 15 centímetros nos meses de máis calor.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

VÍDEO: LURA XIGANTE NO GOLFO DE MÉXICO

 

Entre os verdadeiros «monstros» do mar sen dúbida as luras xigantes teñen un posto relevante. Moi poucas veces captados polo obxectivo das cámaras, estes cefalópodos que miden entre os 10 e os 14 metros de longo (aínda que se atoparon  especímenes de ata 18 metros) que viven tranquilamente nas profundidades mariñas. De feito, a primeira vez que se capturaron as imaxes dun destes seres extraordinarios vivos no seu hábitat foi en 2005, e non foi ata 2012 que se conseguiu o primeiro vídeo destas xigantescas luras.

Agora, un equipo de biólogos mariños da Administración Nacional Oceánica e Atmosférica (NOAA) conseguiu filmar este pasado 19 de xuño a unha lura xigante por primeira vez en augas do Golfo de México. Nas imaxes pódese observar como o exemplar se achega dende as progundidades para acabar «xogando» coa cámara acuática, tocándoa durante uns segundos para volver afastarse.

Os investigadores estiman que este  especimen ten unha envergadura de máis de 3,7 metros de longo, como se aprecia no vídeo difundido pola NOAA. O encontro produciuse despois de só cinco despregues da cámara denominada Medusa, durante unha singradura nocturna.

Con tres corazóns, unha visión cen veces máis potente que a do ser humano e un cerebro moi desenvolto, este mítico xigante vive nos abismos mariños. Crese que se trata do invertebrado máis grande do mundo, xa que pode chegar a alcanzar uns 1.000 quilogramos de peso e ao redor duns 20 metros de lonxitude, aínda que os científicos establecen que a media se atopa contorna aos os 175 quilogramos nos machos (cuxa vida se estima en ao redor dun ano) e os impresionantes 300 quilogramos para as femias (que se cre que duplican e mesmo triplican a idade dos seus compañeiros masculinos).

A lura xigante vive aparentemente en profundidades entre os 400 e os 1.500 metros baixo a superficie do mar, onde a presión é moi elevada e a luz do sol practicamente inexistente. Estes xigantes, que posúen oito  tentáculos equipados con ventosas e dentes, adoitan comer peces e pequenos crustáceos.

FONTE: abc.es/ciencia

PEIXE ROBÓTICO QUE FUNCIONA CON "SANGUE" SINTÉTICA

Científicos da Universidade de Cornell (Nova York, EE.  UU.) crearon un sistema circulatorio sintético que permite que un peixe robot poida nadar contra coriente durante máis de media hora. De momento, o equipo liderado polo enxeñeiro e experto en «robots brandos» (máquinas áxiles que imitan á natureza) Robert Shepherd implementouno nun equipo inspirado nun peixe león, pero aseguran que este mecanismo podería ser o futuro de robots máis eficientes e autónomos no futuro.

O sistema baséase nun líquido hidráulico que impulsa de forma mecánica e eléctrica ao peixe, tal e como recolle un artigo na revista Nature. Nas probas do sistema, o robot podía nadar contra unha corrente e podía mover as súas aletas pectorais, así como unha cola a semellanza dun peixe real. Os achados poderían conducir a un mellor almacenamento de enerxía, eficiencia e autonomía en futuros deseños.

O líquido circula ao redor do robot, alimentando as bombas e a electrónica a bordo a través de reaccións electroquímicas. Simultaneamente, o bombeo do líquido transmitiu o traballo mecánico ás aletas, permitindo que o robot nadase.

Nas probas, o robot puido nadar durante longos períodos de tempo (cun tempo de funcionamento teórico máximo de máis de 36 horas) e a unha velocidade de máis de 1,5 corpos por minuto contra unha corrente, o que lle outorga unha autonomía bastante importante.

FONTE: abc.es/ciencia

A DANZA DOS PÉNDULOS

 

O inventor deste obxecto é o físico  austriaco Ernst Mach. Creou o dispositivo no século XIX, co obxectivo de explicar os movementos pendulares aos seus alumnos universitarios.

Como funciona? Segundo explica Carmen Palacios, profesora xubilada de Física da Universidad de Navarra, que publicou unha investigación sobre o tema, un dos aspectos máis importantes é a lonxitude de cada péndulo. Ao ser diferentes, cambia o período, é dicir, o tempo que o péndulo tarda en completar unha oscilación. O movemento completo de dereita a esquerda, ou viceversa. Os péndulos máis longos teñen o período máis longo e os máis curtos, o máis curto.

Non todos os  péndulos fan o mesmo número de oscilacións no experimento: a medida da corda axústase para que o péndulo seguinte faga sempre unha oscilación máis no mesmo período de tempo. É dicir, se o máis curto fai 30, o seguinte fai 31 e o seguinte 32.

En función de cantas oscilacións de diferenza haxa entre cada péndulo, a imaxe que vemos é unha ou outra. E, tamén en función disto, cada péndulo parece máis sincronizado cuns ou outros. Así se van creando eses movementos que por momentos parecen de serpe, ás veces separados en dous equipos ou completamente ás toas. Ao final, todas terminan de balancearse no mesmo momento. Se queres ver a explicación de Carmen Palacios con moitos detalles máis técnicos preme AQUÍ.

Fascinante!

FONTE: Emilio Sánchez Hidalgo/Verne/elpaís.com

UNHA SOLUCIÓN AO PROBLEMA DO LIXO ESPACIAL ESTARÁ NO TEIDE

A Estación Óptica Terrestre do Teide usa un telescopio láser para comunicación con satélites e eliminación de lixo espacial / ESA

Un raio láser disparado desde as alturas do Teide pode ser a solución ao problema do lixo espacial. Desde o comezo da exploración espacial hai máis de 60 anos acumulouse na órbita terrestre unha masa de chatarra feita de fragmentos de foguetes e satélites vellos. Actualmente hai case un millón de obxectos de máis dun centímetro que viaxan polo espazo próximo sete veces máis rápido que unha bala. Estes enxames de metralla son capaces de arruinar custosos satélites ou provocar un desastre no único lugar habitado fóra da Terra: a Estación Espacial Internacional, que orbita a uns 400 quilómetros de altura.

“Houbo un incremento enorme de lixo espacial nos últimos anos e nalgunhas zonas estamos preto do punto de non retorno despois do cal as colisións entre obxectos resultan imposibles de controlar”, explican dende a Oficina Lixo Espacial da Axencia Espacial Europea (ESA). Segundo os modelos que manexa a axencia, isto podería suceder dentro de poucas décadas nas zonas máis contaminadas da órbita baixa terrestre, como a que está a entre 700 e 800 quilómetros de altitude e a que hai entre os 1.200 e 1.400 quilómetros. É nestas zonas onde hai máis satélites despregados e onde se espera que no futuro sitúense constelacións de satélites de observación e comunicación. “O maior risco é que haxa áreas da órbita terrestre que queden completamente inutilizadas”, explican. O lixo espacial chega moito máis lonxe, ata a zona na que orbitan os satélites xeoestacionarios a uns 36.000 quilómetros da superficie terrestre.

Cada ano gástanse 14 millóns de euros en desviar satélites para evitar choques con lixo espacial. O 99% dos avisos resultan ser falsas alarmas, segundo a ESA. Isto débese a que os modelos actuais que se encargan de predicir o comportamento do lixo espacial en base aos obxectos que xa se detectaron e catalogado (uns 22.000) non son perfectos. Un dos obxectivos da ESA é perfeccionar os métodos de detección para afinar os modelos preditivos e asegurarse de que non se van a arruinar naves que poden custar centos de millóns de euros.

Parte da solución da chatarra espacial empeza nun remoto edificio circular situado a 2.400 metros de altura na illa de Tenerife, preto da cima do Teide. A Estación Óptica Terrestre, inaugurada en 1995, é unha instalación experimental da ESA para estudar a comunicación espacial usando luz láser. Este tipo de luz  amplificada ofrece unha gran potencia e edireccionalidad para transmitir información. De feito, as comunicacións ópticas, que empregan láseres para enviar sinais a través do espazo, ofrecen un ancho de banda e unha seguridade moito maiores que os seus equivalentes de radio. Desde esta estación demostráronse sistemas para comunicarse con satélites que están en órbita xeoestacionaria e mesmo con sondas que orbitan a Lúa, a uns 384.000 quilómetros.

A ESA planea instalar aquí un novo telescopio láser cuxo obxectivo será o seguimento de fragmentos de lixo espacial. No futuro podería funcionar como un canón para eliminar os pedazos de lixo espacial máis ameazadores.

A idea é “usar este tipo de instalacións para desviar obxectos cara á atmosfera da Terra e que se desintegren polo rozamento”, explica o director do Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC), que alberga a instalación da ESA dentro do complexo de telescopios do Observatorio do Teide.

O novo telescopio é un prototipo experimental que tentará “probar que o láser pode comunicar un momento lineal a unha peza de lixo dun tamaño relativamente pequeno, de menos de 10 centímetros, para desprazala e conseguir o seu  pulverización na atmosfera”, detalla. O director do  IAC espera que o telescopio entre en operación en tres ou catro anos e sirva de modelo de demostración para que despois póidanse usar estes canóns láser de forma rutineira para limpar as zonas máis contaminadas.

FONTE: Nuño Domínguez/elpaís.com/ciencia

ANIMAIS RAROS V (FIN)

Remato coa serie animais raros, ises seres de inconcibible aparencia, pero que son animais reais como a vida mesma e habitan no noso mundo.

5. Axolote mexicano (Ambystoma mexicanum)

O  axolote é unha especie de anfibio que ao alcanzar a idade adulta conserva os seus trazos da fase alevín / Imaxe: Ruben Undheim/bbvaopenmind.com

O axolote mexicano gañouse un sitio no universo Pokemon grazas ao seu peculiar aspecto de cágado xigante. E en esencia, iso é o que é. O axolote é unha especie de anfibio que ao alcanzar a idade adulta non pasa por un proceso de metamorfose, senón que conserva todos os trazos da súa fase alevín, axigantados nun corpo groso e  fusiforme de ata 30 cm de lonxitude. Nel destacan a súa gran cabeza (aplanada cun par de diminutos ollos sen pálpebras), unha voluminosa cola e unhas patas ridículamente pequenas e delgadas rematadas cuns dedos finos e  puntiagudos.

Endémico do sistema lacustre do val de Mexico, pasa case todo o tempo baixo a auga grazas a tres xogos de branquias a cada lado da cabeza. Aínda que ten uns sacos pulmonares apenas desenvoltos, que lle brindan pequenos momentos de respiro fóra da mesma. Visto o visto, resulta ata lóxico que os antigos aztecas bautizáseno como axolotl ou “monstro da auga”. Máis aínda cando se descobre que conta cunha boca armada de máis dun centenar de diminutos dentes, dispostos en fileiras, e unha lingua retráctil que lle serve para cazar pequenos peixes, alevíns e mesmo  congéneres aos que primeiro atrapa entre os dentes e logo succiona de golpe.

Máis aló de por a súa aparencia, o axolote suscita gran interese entre os científicos, que o estudan pola súa incrible capacidade de rexeneración, que non só limítase a apéndices e extremidades (como nas lagartixas) senón que tamén lle permite recuperar estruturas e órganos vitais, e mesmo partes do cerebro. As investigacións realizadas con axolotes mostran a súa capacidade para restaurar a funcionalidade total de extremidades e órganos doutros individuos  trasplantadas e/ou implantadas.

FONTE: www.bbvaopenmind.com/ciencia/biociencias