OPINIÓN E COMENTARIO

PARA QUE SERVEN AS MATEMÁTICAS?

Doutor en matemáticas pola Universidade da Rioxa, onde actualmente exerce como profesor de Linguaxes e Sistemas Informáticos, Eduardo Saénz de Cabezón realiza unha intensa divulgación das matemáticas como membro e fundador do grupo de científicos e investigadores “Big Van Científicos como unha seda”. Ademais, participa en conferencias e talleres por todo o mundo contaxiando a súa paixón por esta “linguaxe das ciencias". A súa labor investigador céntrase na área do álxebra computacional á que contribuíu con numerosos artigos e colaboracións con matemáticos españois e europeos.

Aprender matemáticas convértenos en “cidadáns máis libres, máis difíciles de manipular… Sirve para comprender o mundo no que estamos pero tamén para comprendernos a nós mesmos”, destaca este recoñecido divulgador.

O FOTÓGRAFO DA NATUREZA

"Ata hai poucos anos, os inuit saían a pescar e cazar coas súas zorras tiradas por cans ou por motos de neve. Agora, o mar tarda un mes máis en xearse e un mes antes chega o desxeo, así que teñen problemas para alimentarse. As súas casas con cimentos sobre o xeo destrúense. O cambio climático no Ártico é evidente e afecta non só á poboación, senón tamén á biodiversidade. Eu estiven alí e vin o retroceso dos glaciares". O fotógrafo e documentalista especializado en natureza Andoni Canela percorreu os cinco continentes para denunciar coa súa cámara a situación de especies en perigo de extinción e as ameazas que sofre o medio ambiente pola acción do home.

Licenciado en Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona, graduado en Fotografía no London College of Printing e recoñecido co Premio Godó de Fotoperiodismo, Canela desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional en grandes medios internacionais como ’National Geographic’, ’El País’, ’La Vanguardia’, ’BBC Wildlife’ ou ’Newsweek’.

En 2016, a súa película documental ’A Viaxe de Unai’, que reflicte de forma autobiográfica a viaxe de 15 meses que realizou xunto á súa parella, a xornalista Meritxell Margarit e os seus fillos Unai e Amaia, en busca de sete especies en perigo de extinción, foi nomeada aos Premios Goya como Mellor Película Documental. Recentemente estreou a longametraxe e serie ’Panteras’, onde busca, xunto ao seu fillo Unai, os últimos grandes felinos da Terra. Ao seu traballo audiovisual súmase unha prolífica produción fotográfica e bibliográfica, con exposicións como "O Ártico rompe" e ’Terra de linces’, e títulos como ’A mirada salvaxe’, ’Durmindo con lobos’, ’A chamada do  puma’ e ’Panteras’.

RECICLAXE E MÚSICA

Luces tenues no estudio. Miradas cómplices que aparecen de súpeto, unha mestura de sensacións que van desde a maxia ata a expectación. Comeza a escoitarse o ingrávido levitar dos violíns, en perfecto equilibrio co ruxir duns longos tubos que serven para protexer os cables da electricidade. Conforme avanza a melodía dámonos conta de que se trata da ‘Sinfonía do Novo Mundo’ de Dvorak, pero esta vez soa dunha maneira distinta, máis especial que nunca. Resoa as latas de metal, caixas de madeira, plásticos e caldeiros de lixo. Cos cinco sentidos a flor de pel, facémonos conscientes de que reciclar soa especialmente ben por moitos motivos; o principal: o que para uns son residuos, para outros son oportunidades repletas de ilusión e creatividade.

Trátase da Orquestra da Música da Reciclaxe, unha iniciativa social inspirada na Orquestra de Instrumentos Reciclados de Cateura (Paraguai), que se trasladou a España no 2014 para ofrecer formación musical a nenos con situacións complicadas e, á vez, educar en valores como a solidariedade, a empatía, o traballo en equipo ou a disciplina. Unha orquestra que utiliza instrumentos reciclados para empaparse da fortaleza das cancións populares universais, lanzando unha mensaxe  motivador en torno ao coidado do medio ambiente e ao valor das segundas oportunidades. “Nós cremos que un novo mundo é posible, onde o problema das exclusións e da reciclaxe non sexan un problema. Acompañámoslles nese descubrimento, facémoslles sentir parte dun grupo, que se respecten máis e que loiten polo que eles necesitan. Creo que esta é a única e verdadeira fórmula de integración, a única que realmente vale a pena”, remarca Víctor Gil, director da orquestra.

A Orquestra da Música da Reciclaxe recolle o testemuño de todos aqueles que senten vivos a través da música, das segundas oportunidades, pero sobre todo do compromiso e da paixón. Ese compromiso que nos achega, elévanos e lévanos a unha sociedade máis consciente e máis xusta: “Se non tes oportunidades, é difícil avanzar, e creo que é o bonito deste proxecto, que a música, e neste caso a reciclaxe, é unha oportunidade que a xente acollerá e gozará, porque a música e a arte é unha parte fundamental para o desenvolvemento íntegro do ser humano”.

NON CHE GUSTAN OS INSECTOS? A TÚA SUPERVIVENCIA DEPENDE DELES

Medrou rodeado de natureza nunha pequena aldea galega. De neno fascinábase coa luz dos vagalumes, os regueiros de formigas e o movemento das ás das bolboretas. A súa vocación pola bioloxía sempre estivo clara, pero na universidade descubriu a súa verdadeira paixón: os insectos. “Eses bichos aos que sempre estamos a perseguir”, chancea o entomólogo José Carlos Otero. A súa obra ‘A vida secreta dos insectos’, publicada en 2018, explora e indaga no fascinante mundo destes pequenos seres, tan necesarios para a conservación, o equilibrio natural e o coidado do medio ambiente. “Moita xente alegraríase se desaparecesen os insectos, pero debemos pararnos a pensar no papel fundamental que cumpren nos ecosistemas”. José Carlos Otero convídanos a coñecer e descubrir a importancia dunha xoaniña, unha araña ou un mosquito: “Debemos entendelos e protexelos, porque a nosa supervivencia depende deles, aínda que ás veces cústenos entendelo”, conclúe.

José Carlos Otero é entomólogo e doutor en Biología por a Universidade de Santiago de Compostela, onde actualmente exerce como profesor. Desenvolve a súa actividade docente e investigadora no Departamento de Zooloxía de a Facultade de Biología, da que foi decano nos anos 90. Publicou varios libros e numerosos artículos científicos sobre as familias de coleópteros, taxonomía de insectos, biodiversidade e zooxeografía. Tamén participou en diversas expedicións científicas a Á frica e o Himalaya. En 2018 publicou a súa obra ‘A vida secreta dos insectos’ (Plataforma Editorial).

SOMOS DIFERENTES, PERO XUNTOS FACEMOS COUSAS EXTRAORDINARIAS

Un asubío anuncia a conclusión do partido. É a final da Copa Mundial de Rugby de 1995 e o capitán dos Springboks, a selección surafricana, alza os brazos ao ceo para, de inmediato, fincar o xeonllo no chan, abatido pola emoción. Aquel deportista de case dous metros é François Pienaar, un home consciente de que aquela vitoria transcendía o deporte. “No escenario, o señor Mandela entrégame o trofeo, ponme a man no ombreiro e dime: “François, grazas polo que fixeches por este país”. E eu respóndolle: “Non, señor. Grazas polo que vostede fixo por este país”, lembra o exxogador.

Os alleos ao rugby recoñecen a Pienaar porque saltou mundialmente á fama grazas á película ‘Invictus’, baseada no libro superventas ‘O factor humano’ de John Carlin. Pouco despois da abolición do sistema do Apartheid en Sudáfrica, o presidente Nelson Mandela puxo en mans de Pienaar un logro capaz de unir e inspirar á nova nación surafricana: o triunfo da súa selección oficial de rugby no mundial.

Mandela deu todo o seu apoio ao equipo e espertou un forte nacionalismo no país a medida que avanzaba o torneo. Gañaron. François Pienaar converteuse accidentalmente nunha peza crave da historia. E o rugby, un deporte tradicionalmente asociado á minoría branca, transformouse no emblema da reconciliación de todo un país. “Abrazábase xente de todas as razas”, rememora o deportista.

MITOS E CERTEZAS NAS RELACIÓNS PERSOAIS

María Esclapez é psicóloga, sexóloga, terapeuta de parellas e autora do libro ‘Quérome, quérote’. E como tantas outras persoas, ela tamén viviu experiencias traumáticas nas súas relacións de parella, tóxicas e dependentes, ata atopar a forma de saír desa dinámica. “Despois de ver e vivir moitos vínculos tóxicos, sei que só son iso: vínculos que se reflicten en comportamentos. Non existen as persoas tóxicas, senón persoas con historias e aprendizaxes que emiten comportamentos tóxicos”, describe Esclapez, que comparte en redes sociais, consellos sobre psicoloxía e trucos para manter relacións afectivas sas.

“Todo o que aprendemos ao longo da vida de maneira consciente ou inconsciente cambia a nosa maneira de vivilas, mesmo se o que aprendemos facémolo dentro da mesma relación. O ser humano é como unha esponxa, aprende comportamentos, situacións, palabras, imaxes, formas de pensar e mesmo actitudes”, explica a experta. E conclúe: “Moitas veces, estas vivencias pódense chegar a converter en auténticos traumas. Nas relacións cos pais, as amizades ou a parella, calquera vivencia que supoña un sufrimento emocional ou físico considérase traumática porque afecta a parte íntima e afectiva da persoa. Este tipo de traumas serán os que máis adiante poidan condicionar o tipo de vínculo nunha relación, que poderá ser tóxico ou non”.

JURASSIC WORLD: DOMINIO

 

Ultimamamente levo falado neste blog, e seguirei facéndoo, de dinosauros. Esta fin de semana chega aos cines a película Jurassic World: Dominio, secuela da cinta da saga de ciencia ficción e aventuras que se estreou en 2018 (O reino caído). Esta sexta entrega está protagonizada por Chris Pratt e Bryce Dallas Howard, así como polos actores da película de 1993 Jurassic Park, incluídos Sam Neill, Laura Dern e Jeff Goldblum. Xa só polo mero feito de ver a estes actores, moitos opinaron que “merece a pena o prezo da entrada” só por velos de novo no mundo dos dinosauros dirixido por Steven Spielberg e baseado no libro homónimo do autor estadounidense Michael Crichton.

Nesta nova entrega os dinosauros son máis grandes, hai máis acción e máis momentos ’horribles’, á vez que máis criaturas mesturadas con humanos. Pero unha investigación sacou á luz un erro científico importante que cometeu a nova película de Jurassic World Dominio. O fallo?

Un dos momentos máis emocionantes da película, é precisamente cando Quetzalcoatlus, un xénero extinto de  pterosaurios  pterodactiloideos do Cretácico superior e un dos maiores animais voadores coñecidos de todos os tempos, descende do ceo e ataca o avión dos nosos queridos protagonistas. É unha das imaxes que aparece no tráiler da película que tedes arriba.

Coas súas xigantescas ás que alcanzan os 10 metros de longo estendidas de punta a punta, Quetzalcoatlus tivo que ser un espectáculo aterrador. Pero, en que se equivoca acinta? Unha análise aerodinámico dirixido por investigadores da Universidade de Nagoya en Xapón suxire que a película errou na forma de facer ver voar a este pterosaurio. Segundo o traballo, estas criaturas xigantes non poderían voar máis que unha curta distancia e nin moito menos voar a tanta altura e precipitarse sobre unha presa coma se dun falcón tratásese.

Esta é a súa ficha técnica:

Título orixinal: Jurassic World: Dominion

Ano: 2022

Duración: 146 min.

País: Estados Unidos

Produtora: Amblin Entertainment, Universal Pictures, Perfect World Pictures, Latina Pictures.

Distribuidora: Universal Pictures

Xénero: Ciencia ficción. Acción. Fantástico. Aventuras. Dinosauros.

Dirección: Colin Trevorrow

Guión: Emily Carmichael, Colin Trevorrow. Historia: Derek Connolly, Colin Trevorrow. Personaxes: Michael Crichton

Música: Michael Giacchino

Fotografía: John Schwartzman

Reparto: Chris Pratt, Bryce Dallas Howard, Laura Dern, Jeff Goldblum, Sam Neill, Isabella Sermon, DeWanda Wise, Mamoudou Athie, Omar Sy, Campbell Scott, BD Wong, Justice Smith, Daniella Pineda, Scott Haze, Kristoffer Polaha, Dichen Lachman, Enzo Squillino Jr., Elva Trill, Freya Parker, Alexander Owen.

Sinopse: Catro anos despois da destrución de Isla Nublar, os dinosauros agora conviven, e cazan, cos seres humanos en todo o mundo. Este fráxil equilibrio remodelará o futuro e determinará, dunha vez por todas, se os seres humanos seguirán na cúspide dos depredadores nun planeta que comparten cos animais máis temibles da creación.

Ideal para os seguidores de dinosauros!

UNHA MENSAXE DE SABIDURÍA

“Cada persoa é unha viaxe, que a viaxe sexa única”, di aos 91 anos o psicólogo Ramón Bayés. E engade: “Que a vida sexa unha viaxe consciente. A vida é procura, a vida é camiño”. Sabias palabras dun home que dedicou toda a súa vida a investigar a alma humana, indagando en cuestións como o paso do tempo, o  afrontamiento da morte, a identidade, a felicidade, o duelo ou a perda.

Ramón Bayés dedicou máis de seis décadas a axudar ás persoas para afrontar a enfermidade, a despedirse da vida con acougo e a soportar as perdas. A finais dos 70 especializouse no campo da Psicoloxía da Saúde, traballando con pacientes de cancro, VIH e unidades de coidados paliativos. É doutor en Filosofía e Letras pola Universidade de Barcelona e diplomado en Psicoloxía Clínica pola mesma universidade. Desde o ano 2002 exerce como profesor emérito na Universidade Autónoma de Barcelona. En 1995 recibiu o ‘Premio Pavlov’ da Sociedade Catalá de Análise e Terapia do Comportamento polo conxunto da súa obra. É autor de máis de 700 publicacións especializadas e de divulgación. Tamén escribiu numerosos libros, entre os que destacan ‘Afrontando a vida, esperando a morte’ (2006), ‘Vivir: guía para unha xubilación activa’ (2009), ‘O psicólogo que buscaba a serenidade’ (2010), ‘O reloxo emocional: sobre o tempo e a vida’ (2018) e ‘Unha longa viaxe pola vida’ (2019).