OPINIÓN E COMENTARIO

A SOCIEDADE NECESITA MÚSICA, POESÍA, LENTITUDE E SILENCIO

 

Con ton pausado, lento e sereno, propio dun sabio erudito doutros tempos, Ramón Andrés sentencia: “Creo que a sociedade de hoxe necesita música, poesía, lentitude e silencio”. É un dos maiores expertos do mundo en musicoloxía, a disciplina que se encarga de estudar a relación do ser humano coa música ao longo da historia. Pero Ramón Andrés tamén é un pensador, un gran poeta e unha sorte de filósofo contemporáneo. Alguén capaz de desentrañar as vicisitudes e contradicións da sociedade actual, sempre desde unha serenidade que convida á reflexión: “Deterse a pensar, parar para reflexionar, é un acto de rebeldía e unha actitude revolucionaria nestes tempos”, explica.

Ramón Andrés foi o gañador en 2021 do Premio Nacional de Ensaio pola súa obra ‘Filosofía e consolo da música’. Recibiu numerosos premios pola súa contribución á cultura desde unha perspectiva musical. É autor de máis dunha decena de ensaios sobre a historia da música, o pensamento e a filosofía; e tamén de numerosos títulos de poesía. En 2020 recibiu o Premio da Crítica de poesía polo libro ’As árbores que nos quedan’ e en 2015 o Premio Internacional Príncipe de Viana da Cultura. O seu ensaio ‘Pensar e non caer’ (2016) é unha lúcida e profunda reflexión sobre a nosa sociedade e a nosa época. Para el, a música e a poesía son “unha forma de orde e consolo”.

UCRANIA "A LIÑA VERNELLA" ENTRE DOUS MUNDOS

 

A “operación militar especial” que despregou Rusia onte en Ucraína marca unha nova etapa no conflito entre estes dous países, así como a relación entre Moscova e as potencias occidentais. 

O presidente ruso, Vladimir Putin, xustificou os ataques asegurando que busca protexer do exercito ucraíno ás rexións separatistas no leste do país, e advertiu con consecuencias “inmediatas” se alguén tenta enfrontarse a Rusia.

O mandatario de Ucraína, Volodymyr Zelensky, denunciou ataques con mísiles de cruceiro desde territorio ruso e anunciou a ruptura das relacións diplomáticas co goberno de Putin.

A Unión Europea describiu a situación como "un dos momentos máis escuros en Europa desde a Segunda Guerra Mundial" e prometeu sancións “masivas” contra Rusia.

Pero Cal é a orixe deste conflito? E cales son as súas repercusións internacionais?

As contestacións a estas preguntas no vídeo superior.

PÓDESE EDUCAR EN LIBERDADE?

 

“Máis que a ética, o que cambiou é o mundo”, asegura o filósofo e escritor José Ramón Ayllón. A súa última obra, ‘Ética actualizada’, que publica tras dúas décadas do aclamado ensaio ‘Ética razoada’, é unha revisión sobre esta disciplina filosófica nun contexto cambiante. “Hai cuestións como a palabra “posverdade”, a expresión “ideoloxía de xénero”, ou a palabra “homofobia”, que son novas e están cargadas de contido ético”, reflexiona o filósofo.

José Ramón Ayllón estudou Filosofía e Letras na Universidade de Oviedo e especializouse en Bioética na Universidade de Valladolid. Desde hai máis de 20 anos dá clases de literatura, ética e filosofía. Nas súas conferencias analiza a conduta humana e aborda outras cuestións como a intelixencia emocional ou o control racional do pracer. Biógrafo, novelista e ensaísta, este prestixioso divulgador publicou máis de corenta títulos, entre os que se atopan: ‘Desfile de modelos’ - finalista do premio Anagrama de ensaio-, ‘É a filosofía un conto chinés?’, ‘O home que foi Chesterton’ ou as novelas ‘Querido Bruto’ ou ‘Vigo é Vivaldi’.

No seu traballo, Ayllón tamén reflexiona sobre a “arte de educar” a mozas e sobre a formación do profesorado. “Eu creo que a auténtica educación é unha educación da liberdade”, conclúe.

EN TECNOLOXÍA, A SOLUCIÓN NON É PROHIBIR, SENÓN COÑECER AO TEU FILLO

 

“Canto tempo de pantallas é demasiado? Como evito que a miña filla estea pendente dos “likes” e dos seguidores, ou que o meu fillo consuma contidos inadecuados en Internet?”. A estas e outras preguntas sobre o impacto das pantallas nos máis novos responde María Zabala, xornalista experta en Tecnoloxía e Cidadanía Dixital. Membro de The Dixital Citizenship Institute e autora do libro ‘Ser pais na era dixital’, Zabala leva 20 anos establecendo pontes de comunicación entre os “nativos” e “migrantes” dixitais, que supón unha brecha xeracional máis que tecnolóxica e novos retos para a chamada “e-paternidade”.

A través de cursos, conferencias e talleres sobre alfabetización dixital, o seu obxectivo é a reflexión conxunta sobre os cambios que introduciu a sociedade dixital nas nosas vidas e na crianza. No seu blog, iWomanish -premio Madresfera 2020 ao Blog do Ano-, tamén contribúe á divulgación de aspectos como a responsabilidade e pegada dixital, a conciliación entre o mundo físico e online, e como establecer unha relación de confianza na contorna familiar, para perder medo ás pantallas e convertelas nunha ferramenta máis da educación.

AUTOESTIMA E MOTIVACIÓN: DESMONTANDO MITOS

 

Que é a psicoloxía? E a intelixencia? Como se pode solucionar a falta de motivación, ou de autoestima? Está todo dito sobre a Intelixencia Emocional? Pode a psicoloxía contribuír a mellorar a nosa sociedade? Roberto Colom é catedrático de Psicoloxía Diferencial na Universidade Autónoma de Madrid e un dos investigadores en intelixencia máis destacados de España. Desde a universidade, desenvolveu a súa actividade científica e investigadora desde hai máis de tres décadas. É autor dunha vintena de obras técnicas e de divulgación, así como de máis de cento cincuenta artigos científicos e colaboracións con colegas de distintos continentes. En 2021 publicou o seu último libro de divulgación, ‘Psicoloxía para non volverse tolo’ (Plataforma Editorial). Nel, Colom responde a moitas das preguntas que todos, algunha vez, quixemos facer a un psicólogo.

SETE CONSELLOS PARA DURMIR BEN

 

Nunha sociedade con “tecnoestrés” e “hiperiluminada” esquecemos un aspecto crave na saúde física e mental: o descanso nocturno. Jana Fernández, Máster en Fisioloxía do Soño e autora do libro ‘Aprende a descansar’ e de podcasts sobre benestar e descanso, sinala a importancia de durmir suficientes horas e en condicións adecuadas. A hixiene do soño sería un aspecto máis do autocoidado, como a adecuada alimentación e practicar deporte. A falta de soño afecta as capacidades cognitivas de nenos, adolescentes e adultos, porque está implicado en funcións como aprender, asimilar e lembrar.

“Durmir é unha función fisiolóxica esencial. Durante o soño prodúcese todo un proceso de limpeza do noso cerebro. É cando consolidamos a memoria e a aprendizaxe e equilíbrase o noso sistema nervioso, por exemplo, para ter unha boa saúde mental. Pola noite medramos e rexenéranse os tecidos, porque é o momento no que segregamos maior cantidade da hormona du crecemento e fortalécese a resposta inmune do organismo”. Con todo, advirte a autora, afixémonos a vivir entre pantallas de luz azul baixo luz artificial, a un ritmo frenético que lle resta horas ao descanso, confiando no vello mito de recuperar o soño perdido durante o fin de semana.

OS NENOS DE HOXE SERÁN A XERACIÓN MÁIS EMPÁTICA DO MUNDO

 

A pesar das predicións dos seus médicos, Albert Espinosa superou non só un cancro na súa adolescencia, senón tamén a súa data límite de supervivencia e unha pandemia. Despois dun “intermezzo” de tres anos de retiro, o autor regresa cun novo libro: ‘Estaba preparado para todo, menos para ti’, con reflexións que devolven a esperanza. “Creo que hai moitos socorristas cando estás na auga, pero poucos en terra e aí é onde pásanche as cousas máis terribles. Ao final hai moitos salvavidas, pero poucos «salvaferidas». Quería facer un libro cheo de soplos enerxéticos, un botiquín cheo de beleza que axude a sanar esas feridas”. A partir do poema “Defensa da alegría” de Mario Benedetti, o autor reúne a súa experiencia vital e aprendizaxe dos últimos anos para afrontar a incerteza, a dor ou o medo.

Albert Espinosa é escritor, guionista, actor e director de cine. Vendeu máis de tres millóns de libros en 42 países, con títulos como ‘O mundo amarelo’, ‘O que che direi cando te volva a ver’, ‘O mundo azul. Ama o teu caos’, ’Se ti mes dis ven déixoo todo… pero dime ven’ e ‘O mellor de ir é volver’. Coa súa película ‘Planta 4ª’, dirixida por Antonio Mercero, estivo nomeado ao Premio Goya, e a serie televisiva ‘Pulseiras vermellas’, gañadora de dous premios Emmy, conseguiu facer viral a súa historia e a dos seus compañeiros de hospital máis aló das nosas fronteiras, chegando a emocionar a Steven Spielberg, que se encargou da versión estadounidense.

O CEREBRO E AS SÚAS CONEXIÓNS

 

Por que a unhas persoas dánselles mellor os estudos que a outras? É só unha cuestión de esforzo ou de capacidade? Como funciona a nosa mente cando estudamos? Héctor Ruiz Martín defínese a si mesmo como “un biólogo ao que sempre lle apaixonou a educación”. Desde hai anos, investiga cientificamente as accións e circunstancias coas que o noso cerebro aprende mellor. O seu obxectivo é tender pontes entre o mundo educativo e os descubrimentos científicos máis recentes sobre o cerebro: “As ciencias cognitivas avanzaron de forma exponencial nos últimos anos. O que sabemos agora, debería chegar a quen máis proveito lle pode sacar: estudantes, docentes e xestores educativos”, explica. Nos seus libros ‘Aprendendo a aprender’, ‘Como aprendemos’ e ‘Coñece o teu cerebro para aprender’, axúdanos a entender como funciona o noso cerebro para que os nosos hábitos de estudo sexan máis efectivos, estudando as estratexias de aprendizaxe máis eficaces e desmitificando outras que non o son.

Héctor Ruiz é experto en neurociencia e psicoloxía da aprendizaxe, director da ‘International Science Teaching Foundation’ e asesor educativo. Investiga no campo da psicoloxía cognitiva da memoria e a aprendizaxe. Tamén foi profesor, tanto na educación secundaria como na universidade.