OPINIÓN E COMENTARIO

PÓDESE EDUCAR EN LIBERDADE?

 

“Máis que a ética, o que cambiou é o mundo”, asegura o filósofo e escritor José Ramón Ayllón. A súa última obra, ‘Ética actualizada’, que publica tras dúas décadas do aclamado ensaio ‘Ética razoada’, é unha revisión sobre esta disciplina filosófica nun contexto cambiante. “Hai cuestións como a palabra “posverdade”, a expresión “ideoloxía de xénero”, ou a palabra “homofobia”, que son novas e están cargadas de contido ético”, reflexiona o filósofo.

José Ramón Ayllón estudou Filosofía e Letras na Universidade de Oviedo e especializouse en Bioética na Universidade de Valladolid. Desde hai máis de 20 anos dá clases de literatura, ética e filosofía. Nas súas conferencias analiza a conduta humana e aborda outras cuestións como a intelixencia emocional ou o control racional do pracer. Biógrafo, novelista e ensaísta, este prestixioso divulgador publicou máis de corenta títulos, entre os que se atopan: ‘Desfile de modelos’ - finalista do premio Anagrama de ensaio-, ‘É a filosofía un conto chinés?’, ‘O home que foi Chesterton’ ou as novelas ‘Querido Bruto’ ou ‘Vigo é Vivaldi’.

No seu traballo, Ayllón tamén reflexiona sobre a “arte de educar” a mozas e sobre a formación do profesorado. “Eu creo que a auténtica educación é unha educación da liberdade”, conclúe.

EN TECNOLOXÍA, A SOLUCIÓN NON É PROHIBIR, SENÓN COÑECER AO TEU FILLO

 

“Canto tempo de pantallas é demasiado? Como evito que a miña filla estea pendente dos “likes” e dos seguidores, ou que o meu fillo consuma contidos inadecuados en Internet?”. A estas e outras preguntas sobre o impacto das pantallas nos máis novos responde María Zabala, xornalista experta en Tecnoloxía e Cidadanía Dixital. Membro de The Dixital Citizenship Institute e autora do libro ‘Ser pais na era dixital’, Zabala leva 20 anos establecendo pontes de comunicación entre os “nativos” e “migrantes” dixitais, que supón unha brecha xeracional máis que tecnolóxica e novos retos para a chamada “e-paternidade”.

A través de cursos, conferencias e talleres sobre alfabetización dixital, o seu obxectivo é a reflexión conxunta sobre os cambios que introduciu a sociedade dixital nas nosas vidas e na crianza. No seu blog, iWomanish -premio Madresfera 2020 ao Blog do Ano-, tamén contribúe á divulgación de aspectos como a responsabilidade e pegada dixital, a conciliación entre o mundo físico e online, e como establecer unha relación de confianza na contorna familiar, para perder medo ás pantallas e convertelas nunha ferramenta máis da educación.

AUTOESTIMA E MOTIVACIÓN: DESMONTANDO MITOS

 

Que é a psicoloxía? E a intelixencia? Como se pode solucionar a falta de motivación, ou de autoestima? Está todo dito sobre a Intelixencia Emocional? Pode a psicoloxía contribuír a mellorar a nosa sociedade? Roberto Colom é catedrático de Psicoloxía Diferencial na Universidade Autónoma de Madrid e un dos investigadores en intelixencia máis destacados de España. Desde a universidade, desenvolveu a súa actividade científica e investigadora desde hai máis de tres décadas. É autor dunha vintena de obras técnicas e de divulgación, así como de máis de cento cincuenta artigos científicos e colaboracións con colegas de distintos continentes. En 2021 publicou o seu último libro de divulgación, ‘Psicoloxía para non volverse tolo’ (Plataforma Editorial). Nel, Colom responde a moitas das preguntas que todos, algunha vez, quixemos facer a un psicólogo.

SETE CONSELLOS PARA DURMIR BEN

 

Nunha sociedade con “tecnoestrés” e “hiperiluminada” esquecemos un aspecto crave na saúde física e mental: o descanso nocturno. Jana Fernández, Máster en Fisioloxía do Soño e autora do libro ‘Aprende a descansar’ e de podcasts sobre benestar e descanso, sinala a importancia de durmir suficientes horas e en condicións adecuadas. A hixiene do soño sería un aspecto máis do autocoidado, como a adecuada alimentación e practicar deporte. A falta de soño afecta as capacidades cognitivas de nenos, adolescentes e adultos, porque está implicado en funcións como aprender, asimilar e lembrar.

“Durmir é unha función fisiolóxica esencial. Durante o soño prodúcese todo un proceso de limpeza do noso cerebro. É cando consolidamos a memoria e a aprendizaxe e equilíbrase o noso sistema nervioso, por exemplo, para ter unha boa saúde mental. Pola noite medramos e rexenéranse os tecidos, porque é o momento no que segregamos maior cantidade da hormona du crecemento e fortalécese a resposta inmune do organismo”. Con todo, advirte a autora, afixémonos a vivir entre pantallas de luz azul baixo luz artificial, a un ritmo frenético que lle resta horas ao descanso, confiando no vello mito de recuperar o soño perdido durante o fin de semana.

OS NENOS DE HOXE SERÁN A XERACIÓN MÁIS EMPÁTICA DO MUNDO

 

A pesar das predicións dos seus médicos, Albert Espinosa superou non só un cancro na súa adolescencia, senón tamén a súa data límite de supervivencia e unha pandemia. Despois dun “intermezzo” de tres anos de retiro, o autor regresa cun novo libro: ‘Estaba preparado para todo, menos para ti’, con reflexións que devolven a esperanza. “Creo que hai moitos socorristas cando estás na auga, pero poucos en terra e aí é onde pásanche as cousas máis terribles. Ao final hai moitos salvavidas, pero poucos «salvaferidas». Quería facer un libro cheo de soplos enerxéticos, un botiquín cheo de beleza que axude a sanar esas feridas”. A partir do poema “Defensa da alegría” de Mario Benedetti, o autor reúne a súa experiencia vital e aprendizaxe dos últimos anos para afrontar a incerteza, a dor ou o medo.

Albert Espinosa é escritor, guionista, actor e director de cine. Vendeu máis de tres millóns de libros en 42 países, con títulos como ‘O mundo amarelo’, ‘O que che direi cando te volva a ver’, ‘O mundo azul. Ama o teu caos’, ’Se ti mes dis ven déixoo todo… pero dime ven’ e ‘O mellor de ir é volver’. Coa súa película ‘Planta 4ª’, dirixida por Antonio Mercero, estivo nomeado ao Premio Goya, e a serie televisiva ‘Pulseiras vermellas’, gañadora de dous premios Emmy, conseguiu facer viral a súa historia e a dos seus compañeiros de hospital máis aló das nosas fronteiras, chegando a emocionar a Steven Spielberg, que se encargou da versión estadounidense.

O CEREBRO E AS SÚAS CONEXIÓNS

 

Por que a unhas persoas dánselles mellor os estudos que a outras? É só unha cuestión de esforzo ou de capacidade? Como funciona a nosa mente cando estudamos? Héctor Ruiz Martín defínese a si mesmo como “un biólogo ao que sempre lle apaixonou a educación”. Desde hai anos, investiga cientificamente as accións e circunstancias coas que o noso cerebro aprende mellor. O seu obxectivo é tender pontes entre o mundo educativo e os descubrimentos científicos máis recentes sobre o cerebro: “As ciencias cognitivas avanzaron de forma exponencial nos últimos anos. O que sabemos agora, debería chegar a quen máis proveito lle pode sacar: estudantes, docentes e xestores educativos”, explica. Nos seus libros ‘Aprendendo a aprender’, ‘Como aprendemos’ e ‘Coñece o teu cerebro para aprender’, axúdanos a entender como funciona o noso cerebro para que os nosos hábitos de estudo sexan máis efectivos, estudando as estratexias de aprendizaxe máis eficaces e desmitificando outras que non o son.

Héctor Ruiz é experto en neurociencia e psicoloxía da aprendizaxe, director da ‘International Science Teaching Foundation’ e asesor educativo. Investiga no campo da psicoloxía cognitiva da memoria e a aprendizaxe. Tamén foi profesor, tanto na educación secundaria como na universidade.

UN LIBRO PARA OS AMANATES DOS DINOSAUROS

 

Son moitos os artigos publicados neste blog sobre os dinosauros, polo que non sería de xustixa facer o mesmo co último libro publicado sobre o tema: Dinosaurios, los colosos de un mundo perdido, do paleoartista José Antonio Peñas e publicado na editorial Pinolia.

Durante os 200 millóns de anos que durou o Mesozoico, o Sol iluminou aos seres máis asombrosos que pisaron xamais o planeta. Tras unha das maiores catástrofes de todos os tempos, os sobreviventes expandíronse nunha variedade de formas e tamaños sen igual, enchendo a terra, as augas, e mesmo os ceos con xigantes que parecen sacados das lendas. E, xusto no seu cénit, ese mundo de marabillas foi varrido dunha plumada, nun novo desastre de proporcións titánicas.

Os dinosauros e os outros habitantes da Era dos Réptiles cativaron a imaxinación do público desde o mesmo momento do seu descubrimento, fai preto de dous séculos. O seu aspecto, o seu comportamento, o seu mesma natureza foinos revelada, aos poucos, pola ciencia do Pasado. Con todo, a propia espectacularidade destes seres fai difícil a súa comprensión. Os xigantescos esqueletos, ou mesmo as reconstrucións anatómicas tridimensionales, por si soas, fannos pensar en criaturas alleas a este mundo, monstros incomprensibles pertencentes a un mundo que podería resultarnos case alieníxenas.

Por iso, neste libro, téntase ir un paso máis aló, integrando aos xigantes no seu contexto, no seu mundo, un que non foi tan diferente do noso, para presentalas como o que foron realmente: seres vivos, con comportamentos similares aos dos animais que coñecemos hoxe en día, integrados en ecosistemas complexos e vibrantes.

A intención do autor, José Antonio Penas, é ofrecernos unha viaxe ao pasado, un safari fotográfico no que captar os pequenos detalles da vida cotiá, máis aló das titánicas batallas que nos regalou o cine. Batallas que seguramente tamén tiveron lugar, pero que só serían un fragmento na existencia destas criaturas fascinantes e, aínda, moi descoñecidas.  

Moi recomendable!

A VIDA SEMPRE MERECE A PENA

 

Son un mozo de pobo que gozou dunha vida plena. Desta maneira tan sinxela, defínese o exfutbolista navarro Juan Carlos Unzué. En 1986 debutou como porteiro no CA. Osasuna, o equipo da súa cidade. Mantívose durante dezasete tempadas na elite do fútbol español xogando en equipos como o FC. Barcelona, o Sevilla F.C, o C.D Tenerife e o Real Oviedo, pondo fin á súa carreira no ano 2003 regresando, precisamente, ao club onde comezou. Foi director técnico e adestrador de porteiros en varios equipos de primeira división nos que conseguiu todos os éxitos que un adestrador pode conseguir: Ligas, Copas do Rei, Copas de Europa e Mundiais de Clubs.

Hoxe, Juan Carlos Unzué disputa, quizá, a competición máis importante da súa vida: a loita contra a esclerose lateral amiotrófica (ELA), unha enfermidade neurodexenerativa que padece desde hai varios anos e que actualmente non ten cura. Máis que preocuparme polo tempo que me queda de vida, o que me ocupa é que o tempo que estea aquí teña sentido, que mereza a pena ata o último día.

A través do seu libro ‘Unha vida plena’, da súa participación na ’Fundación Luzón’ e grazas ao apoio e agarimo incondicional da súa familia, Juan Carlos dedícase en corpo e alma a recadar fondos para a investigación da enfermidade e a dar a coñecer á sociedade en que consiste, que consecuencias ten e, sobre todo, en que situación están a maioría de "compañeiros de equipo".

"Sento que esta nova forma de darlle sentido á miña vida, prodúceme tanta ou máis satisfacción que a que me produciu o deporte en cincuenta e tres anos", afirma o futbolista.