OPINIÓN E COMENTARIO

A ESENCIA DA EDUCACIÓN É AMOSAR O MUNDO COMO POSIBILIDADE

Ao filósofo e membro da Real Academia Española, Emilio  Lledó, quizá espertoulle a vocación docente o seu profesor don Francisco. Aquel mestre, en plena Guerra Civil, conseguía crear un espazo de alegría e liberdade con exercicios inspiradores a partir da lectura do Quixote. “Don Francisco facíanos ler e logo expúñanos ese substantivo, que eu non sei se entón eramos capaces de entender: “suxerencias”. Suxerencias da lectura. Eu entón non sabía que significaba nada do que el estaba a facer connosco, que era creándonos liberdade”, lembra  Lledó, que recibiu, entre outros galardóns, o Premio Princesa de Asturias de Comunicación e Humanidades, e o Premio Nacional das Letras Españolas, polo seu labor literario e divulgativo.

Considera que a esencia da educación non “asignaturesca” consiste en presentar o mundo como posibilidade, unha reflexión que desenvolveu en libros como ‘Sobre a educación’, ‘Os libros e a liberdade’, ou ‘Palabras no tempo. Abecedario filosófico’, este último ordenado e comentado por quen foi o seu alumno, Cipriano Játiva, que o entrevista nesta ocasión.

A carreira filosófica de Emilio  Lledó, desenvolta entre as Universidades de  Heideberg (Alemaña), A Lagoa, a UNED/UNED e Barcelona, inspirouse nos antigos gregos para defender a importancia do  logos e o diálogo, a linguaxe e a escritura ou a ética e o humanismo. “O ben, a beleza, a xustiza, a verdade. Ese é un horizonte ao que non podemos nunca renunciar, por moito que isto soe a utopía. Que soe, que siga soando, porque o día en que non soe estaremos a volver á caverna, á caverna xa sen luz”, conclúe.

SENTIR QUE TE VALORAN É A PARTE MÁIS IMPORTANTE DA EDUCACIÓN

 

Neste vídeo a escritora Siri Hustvedt comparte a súa paixón pola literatura. Recoñece que de pequena xa era unha lectora  voraz e lembra unha anécdota que lle sucedeu mentres, emocionada, lía David Copperfield:  "Pensei: se isto é o que poden facer os libros, isto é o que quero facer eu". Ademais, Hustvedt fala da súa experiencia educativa e destaca os anos que pasou nunha escola de Noruega: "que aos nenos anímenos a ler, a pensar, a debuxar... marca unha gran diferenza", di. A escritora defende que unha parte importante da educación é facer sentir aos alumnos o que valen. "O neno ou a nena que senta que non pode conseguir algo, non o vai a conseguir", sentenza.

Siri Hustvedt é escritora de ficción, ensaio, poesía e artigos académicos. O seu traballo susténtase no feminismo, a arte e as ciencias. É autora de numerosas obras entre as que destacan: ‘A muller que mira aos homes que miran ás mulleres: Ensaios sobre feminismo, arte e ciencia’, ‘A muller temblorosa’ ou ‘Todo canto amei’. Logrou o Premio Princesa de Asturias das Letras en 2019.

A MÚSICA DA RECICLAXE

Luces tenues no estudio. Miradas cómplices que aparecen de súpeto, unha mestura de sensacións que van desde a maxia ata a expectación. Comeza a escoitarse o ingrávido levitar dos violíns, en perfecto equilibrio co ruxir duns longos tubos que serven para protexer os cables da electricidade. Conforme avanza a melodía dámosnos conta de que se trata da ‘Sinfonía do Novo Mundo’ de Dvorak, pero esta vez soa dunha maneira distinta, máis especial que nunca. Resoa a latas de metal, caixas de madeira, plásticos e caldeiro de lixo. Cos cinco sentidos a flor de pel, facémonos conscientes de que reciclar soa especialmente ben por moitos motivos; o principal: o que para uns son residuos, para outros son oportunidades repletas de ilusión e creatividade.

Trátase da Orquestra da Música da Reciclaxe, unha iniciativa social inspirada na Orquestra de Instrumentos Reciclados de Cateura (Paraguai), que se trasladou a España no 2014 para ofrecer formación musical a nenos con situacións complicadas e, á vez, educar en valores como a solidariedade, a empatía, o traballo en equipo ou a disciplina. Unha orquestra que utiliza instrumentos reciclados para empaparse da fortaleza das cancións populares universais, lanzando unha mensaxe  motivador en torno ao coidado do medio ambiente e ao valor das segundas oportunidades. “Nós cremos que un novo mundo é posible, onde o problema das exclusións e da reciclaxe non sexan un problema. Acompañámolos nese descubrimento, facémoslles sentir parte dun grupo, que se respecten máis e que loiten polo que eles necesitan. Creo que esta é a única e verdadeira fórmula de integración, a única que realmente vale a pena”, remarca Víctor Gil, director da orquestra.

A Orquestra da Música da Reciclaxe recolle o testemuño de todos aqueles que senten vivos a través da música, das segundas oportunidades, pero sobre todo do compromiso e da paixón. Ese compromiso que nos achega, elévanos e lévanos a unha sociedade máis consciente e máis xusta: “Se non tes oportunidades, é difícil avanzar, e creo que é o bonito deste proxecto, que a música, e neste caso a reciclaxe, é unha oportunidade que a xente acollerá e gozará, porque a música e a arte é unha parte fundamental para o desenvolvemento íntegro do ser humano”.

A MOTIVACIÓN NA APRENDIZAXE

 

Para Chema Lázaro, ser mestre nunca foi a primeira opción. Biólogo mariño de vocación, un grupo de nenos cambiou a súa vida: “Descubríronme aos poucos a miña vocación, para o que estaba feito, onde podería desenvolverme profesionalmente”. Foi precisamente ese grupo de nenos co que Chema Lázaro conseguiu o Premio Nacional de Educación en 2013.

Actualmente, Lázaro é profesor do Máster de Neurodidáctica da Universidade Rei Xoán Carlos e fundador de NIUCO, unha iniciativa que aposta polo cambio educativo baseado na aplicación da neurociencia na aprendizaxe: “É moi importante que os mestres non empecemos a opinar desde a experiencia e fagámolo desde a evidencia. Pasar dunha cultura da opinión a unha cultura dos feitos e as certezas do que funciona e do que non funciona dentro da aula”.

Para Lázaro, a educación é a única oportunidade para medrar como persoas e conseguir ser a mellor versión dos alumnos: “Os alumnos son cidadáns de hoxe. Temos que educalos nas competencias como o pensamento crítico, a cooperación, a creatividade que son fundamentais para resolver os problemas de hoxe”, conclúe.

A PANDEMIA CHEGOU DO ESPAZO

Nalin Chandra Wickramasinghe (Colombo-Sri Lanka, 1939), astrofísico británico de orixe cingalés. É coautor, xunto ao tamén astrónomo británico, Fred Hoyle (Bingley-Yorkshire-Inglaterra, 1915 - Bournemouth-Inglaterra,2001), da teoría da panspermia, segundo a que a vida non se iniciou na Terra; chegou a bordo de meteoritos ou cometas que arrastraban partículas de vida que flotan no po cósmico. A hipótese tiña ramificacións fascinantes. Entre outras cousas, segundo eles, expuñan que moitas das epidemias que azoutan á humanidade chegan á Terra cando o noso planeta cruza as nubes de po que os cometas deixan ao seu paso e que producen choivas de estrelas como as recentes Perseidas.

Wickramasinghe, que foi profesor de Matemáticas Aplicadas e Astronomía na Universidade de Cardiff durante máis de tres décadas, ten máis de 70 artigos publicados en Nature, seguiu combinando o seu traballo máis ortodoxo coas súas ideas peregrinas. O seu último artigo de impacto, publicado na revista Advances in genetics, afirma que a actual pandemia de coronavirus ten a súa orixe no espazo. En concreto, chegou nun meteorito que caeu no nordeste de China o 11 de outubro de 2019. Segundo Wickramasinghe e os seus colegas, a rápida expansión da enfermidade pola zona e a aparición de casos afastados de Wuhan explicaríase mellor cunha especie de bombardeo desde o espazo que da forma convencional, a partir dun salto do virus de animais a humanos.

Noutros artigos anteriores, defendeu que unha orixe espacial sería a explicación máis razoable ao comportamento da pandemia de gripe de 1918 e o mesmo sucede co brote do primeiro SARS. Entón, nunha carta publicada na revista The Lancet, afirmaba que, aínda que o virus parecía pouco infeccioso, poderían darse rebrotes pola presenza residual do patóxeno na estratosfera. Ademais, expuña que o virus podía retornar de maneira estacional, unha vez ao ano, como suceden as choivas de estrelas cando atravesan a rexión do espazo na que queda flotando unha nube de partículas tras o paso dun cometa.

Wickramasinghe non é Miguel Bosé, con todos os respectos. Publicou nas mellores revistas científicas do mundo, pero as súas ideas peregrinas non explican mellor a realidade que o relato oficial. Os humanos convivimos con coronavirus con estruturas similares ás do SARS-CoV-2 desde hai moito tempo (o primeiro illouse en 1965) e nas inmediacións de Wuhan atopáronse morcegos con especies que poden explicar a actual pandemia. Sábese que as infeccións virais afectan aos humanos e aos seus devanceiros desde hai millóns de anos e a teoría evolutiva ofrece unha boa explicación para a aparición de novas especies destes seres que non están vivos do todo.

Unha idea peregrina!

FONTE: Daniel Mediavilla/materia/elpais.com/ciencia

DÚAS PREGUNTAS BOAS PARA TOMAR DECISIÓNS

 

Por primeira vez na historia, na vida das persoas conviven dúas circunstancias: as reais e as virtuais. “Ata que punto están a condicionar unhas ás outras?”, pregúntase Xosé Carlos Ruiz, doutor en Filosofía. Como investigador da chamada ‘Hipermodernidade’, a este profesor universitario preocúpalle o impacto das novas tecnoloxías nas mentes do século  XXI: “As redes sociais permítennos crear un avatar de nós mesmos, cunha vida totalmente  idealizada”. E engade: “Para moitas persoas, especialmente para os adolescentes, é moi duro desconectarse das redes e descubrir que a súa vida real non se parece en nada á súa vida virtual”.

Crítico coa sociedade contemporánea, para el a felicidade do século  XXI “converteuse nun instrumento de tortura” baseado nunha “check list”: “Sentimos que debemos consumir a última novidade do mercado, visitar o país de moda e practicar o deporte en boga”. Unha lista de experiencias interminable que sentimos obrigados a cumprir, e que nos leva a buscar estímulos emocionais permanentemente. Como experto en filosofía contemporánea, advirte: “Todo isto estase convertendo nunha trampa que nos conduce a ser incapaces de parar e reflexionar”. O antídoto, segundo asegura, está no pensamento crítico: “O pensamento crítico filosófico permítenos cuestionar a realidade do mundo no que vivimos, e tamén as súas mensaxes”.

Xosé Carlos Ruiz doutorouse en Filosofía Contemporánea cunha tese sobre o ‘Hiperindividualismo’. É especialista en ‘Pensamento Crítico’ e dirixiu varios cursos sobre o uso do pensamento crítico na aula e ‘Educación crítica visual’. Como investigador, os seus intereses céntranse na filosofía da cultura, a análise da sociedade hipermoderna e a aproximación da filosofía ao cotián. É autor dos títulos ‘De Platón a  Batman: manual para educar con sabedoría e valores” (2017), ‘A arte de pensar’ (2018) e ‘A arte de pensar para nenos’ (2019). Tamén é colaborador habitual de prensa e exerce como asesor filosófico na Cadea SER.

HUMOR REAL: ONDE ESTÁ O BURBI?

Viñeta de ByJunkye no xornal Diario 16, do pasado día 6, sobre o tema dos últimos días...Onde estará Xoán Carlos I?

Á vez serve de entretemento para localizalo! Atopáchelo?

AÍNDA QUE NADA CAMBIE, SE EU CAMBIO, TODO CAMBIA

 

Escritor e divulgador, Álex Rovira cre firmemente no poder transformador da palabra e da nosa mirada cara aos demais. Nas súas reflexións, aborda tanto cuestións relacionadas coa innovación, a creatividade e a dinámica de equipos, como contidos relacionados coa psicoloxía, a filosofía, a antropoloxía ou a socioloxía. Autor do libro `O Compás Interior´, traducido a nove idiomas e con máis de cincocentos mil exemplares vendidos, Rovira é ademais un dos escritores españois con maior prestixio internacional. As súas obras, traducidas a máis de 35 idiomas, supuxeron un éxito de vendas en todos os países nos que foron publicadas. 

Tamén é  co-autor de `A Boa Sorte´, un éxito sen precedentes na literatura de non ficción española, con preto de catro millóns de copias vendidas e que foi elixido mellor libro do ano en Xapón no ano 2004. 

Polo seu carácter inspirador, é colaborador habitual de diversos medios de comunicación e un relator moi demandado tanto na esfera nacional como internacional. 

Citando ao poeta e novelista Goethe, Álex Rovira afirma: “Se tratas a un ser humano como é, seguirá sendo o que é. Pero se o tratas como pode chegar a ser, converterase no que está destinado a ser”.