OPINIÓN E COMENTARIO

ESTAMOS CORRENDO POLA VIDA, EN VEZ DE VIVILA

 

Dende a época romana e as primeiras queixas dos cidadáns pola “tiranía do tempo” que impoñían os reloxos de sol, medir minutos e botar a correr foi unha constante do ser humano. O chamado “gurú anti présa”, Carl  Honoré, é o portavoz do movemento Slow, que propón retardar a vida e reducir as cargas mentais, académicas ou laborais para dispoñer de máis tempo de calidade. “O ‘delicioso paradoxo da lentitude’ demostra que aqueles que retardan a través da meditación, do pensamento lento, teñen máis capacidades para xestionar o mundo rápido que aqueles que nunca pisan o freo. A lentitude é un  superpoder nun mundo  hiperacelerado”, desenvolve o autor en libros como ‘Baixo presión’, ‘A lentitude como método’ e ‘Eloxio da lentitude’. Como deter ese ritmo de vida que transmite o virus da présa e a impaciencia ás seguintes xeracións?  Honoré suxire aplicar a filosofía Slow tamén ás familias e escolas, reducir as actividades extraescolares, comer e cear en compañía, sen distraccións tecnolóxicas, e comezar o día cuns minutos de silencio.

MENSAXE PARA AS NENAS QUE QUEREN SER CIENTÍFICAS

Un científico nace ou faise? Contan as bioquímicas Margarita Salas e María Blasco que a súa vocación xurdiu a partir de mestres inspiradores que cambiaron as súas vidas.

Margarita Salas orientou a súa carreira á investigación despois de coñecer e formarse con Severo Ochoa en Estados Unidos. Cando regresou a España fundou o primeiro grupo de investigación en xenética molecular no Centro de Bioloxía Molecular Severo Ochoa, do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) e a Universidade Autónoma de Madrid. Membro da Real Academia Española e da Academia Nacional de Ciencias de Estados Unidos, Margarita Salas foi unha das primeiras mulleres que impulsou a presenza feminina na investigación científica española e a primeira en recibir a Medalla Echegaray, que entrega a Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais. A súa traxectoria e descubrimentos foron recoñecidos con galardóns como o Premio Nacional de Investigación Santiago Ramón e Cajal, Premio Severo  Ochoa de investigación da Fundación Ferrer, a Gran Cruz da Orde Civil de Alfonso X o Sabio e o Premio ao Inventor Europeo 2019. Faleceu en Madrid o 7 de novembro de 2019.

María Blasco obtivo o seu doutoramento no Centro de Bioloxía Molecular baixo a supervisión de Margarita Salas, e despois continuou a súa formación xunto a relevantes científicas como Carol Greider e Elizabeth Blackburn, que comparten Premio Nobel de Medicina con Jack Szostak. Hoxe María Blasco é directora do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO), onde lidera a investigación española especializada nos telómeros e a telomerasa. Durante os últimos anos dedicou o seu estudo ao envellecemento molecular e a loita científica contra o cancro, co obxectivo de curar enfermidades que aínda hoxe son incurables. O seu traballo foi galardoado con premios como o Premio ao Mérito Científico, o Premio de Investigación do Cancro Josef Steiner e o Premio Nacional de Bioloxía Santiago Ramón e Cajal, entre outros.

Anos despois de compartir laboratorio, as dúas grandes referentes españolas en bioloxía molecular, Margarita Salas e María Blasco, reencóntranse nesta conversación para debater sobre ciencia, humanismo, igualdade e educación.

O TALENTO É A CAPACIDADE DE APRENDER

O 6 de xullo de 2008 chovía en Londres. Minutos antes de pisar a pista central de Wimbledon, un xornalista preguntou a Rafa Nadal se lle preocupaban as condicións meteorolóxicas. “A choiva é igual para os dous”, restou importancia o tenista. Detrás desta resposta, a filosofía do seu tío e, entón, adestrador: Toni Nadal. “Aprender a aguantarte imprímeche carácter e vaste frustrar menos na vida”, asegura o técnico.

O seu obxectivo foi formar ao deportista, pero sobre todo á persoa. Fomentou no seu sobriño a disciplina, a autoexigencia, o respecto aos rivais, a humildade e o autocontrol. Facendo alarde da súa doutrina, Toni Nadal permaneceu alleo ao ruxir do xentío que abarrotaba a cancha londiniense naquela final masculina que enfrontaba a Federer con Rafa. Durante as 4 horas e 48 minutos que durou o partido permaneceu cos brazos cruzados, apenas asentindo aos comentarios do seu acompañante e, de cando en cando, apertando o puño se Rafael -el nunca usa o diminutivo- vencía un  peloteo difícil. Cara ao final do encontro Toni Nadal púxose de pé, inquieto. Entón o suízo devolveu unha pelota que foi parar á rede e que significou a vitoria dos Nadal, o tenista e o adestrador. A contención ao fin volveuse xúbilo. Derrotaran ao invencible en base a unha teoría moi sinxela, que dá título ao seu libro: ‘Todo pódese adestrar’.

Hoxe Toni Nadal xa non adestra ao seu sobriño, pero a súa fórmula de traballo é obxecto de conferencias inspiradoras que transcenden o deportivo. Dirixe, ademais, a Rafa Nadal Academy en Mallorca, onde forman a futuros líderes do tenis. “O valor da educación é preparar á xente para o futuro”, sostén o mallorquino.

O sucedido naquel céspede de Wimbledon é amplamente considerado como o mellor partido de tenis da historia. Rafa Nadal é o mellor tenista español de todos os tempos. E detrás destes dous fitos do deporte un nome, o de Toni Nadal.

A EDUCACIÓN COMO ASCENSOR SOCIAL

 

Nando López é un dos dramaturgos e novelistas españois novos máis sobresalientes da súa xeración. A literatura deste escritor finalista do Premio Nadal, está moi relacionada co universo novo e adolescente que coñece ben grazas aos seus máis de dez anos como profesor nun instituto público e aos seus numerosos encontros literarios con estudantes de secundaria e bacharelato. Entre os seus temas destacan a educación, a intolerancia, a homofobia así como os conflitos máis cotiáns da realidade adolescente e xuvenil. Para Nando López, educar na igualdade e a convivencia é a arma principal de construción dun futuro próspero para a sociedade: “Educar na igualdade é ir ao corazón da verdadeira educación”. 

Autor de novelas como “A idade da ira” ou “Malditos #16” a literatura de Nando López é un canto á igualdade, á liberdade e á diversidade; unha invitación para que se escoite a voz dos mozos. Unha das súas últimas obras é “Ninguén nos oe”, novela na que mergulla ao lector nalgúns dos problemas máis perentorios da nosa sociedade. O autor, declárase un firme crente do poder da literatura para, cambiando a realidade, si obrigar ao lector para reflexionar sobre ela: “Estou firmemente convencido de que a literatura é unha forma de romper a nosa soidade, de romper os nosos medos e de construírnos, de ser máis libres”, conclúe.

ACTUAR CONTRA O ACOSO ESCOLAR

Dous metros de altura poden supoñer a diferenza entre un neno que acode tranquilo ao colexio e outro que sofre humillacións, burlas e insultos a diario na súa etapa escolar. Bromas de mal gusto que acaban en malleiras. Ese foi o caso do exxogador de baloncesto Iñaki Zubizarreta, que con 11 anos foi illado dos seus compañeiros por unha profesora, que temía que puidese facer dano aos demais por ser extraordinariamente alto e forte, e negábase a explicarlle as dúbidas académicas “porque non o ía a entender”. Fóra da aula, Zubizarreta sufriu todo tipo de vexacións por un grupo de compañeiros, que lle levaron a pensar en quitarse a vida. “Eu era un neno moi tímido, moi cohibido, tiña unha chea de medos. Non me aceptaba a min mesmo nun mundo onde non atopaba o meu espazo. E sentíame coma se fose un monstro”, lembra.

Afortunadamente puido desenvolver o seu talento no baloncesto, deporte co que chegou a xogar como profesional na liga ACB e alzouse coa Copa do Rey en 1998. Actualmente colabora coa ACB na campaña “Actuamos Contra o Bullying”, acudindo a colexios e institutos para impartir charlas de sensibilización entre os máis novos, “porque é tan culpable o que acosa como o que o permite”. A súa historia de superación serve de exemplo para saber que se pode saír adiante. “Se me reencontrase co neno que fun diríalle que non garde silencio, que busque axuda, que non cale. Asegúrovos que hai vida, boa vida, despois do acoso escolar, pero sempre con axuda. Por desgraza, trinta e tantos anos despois estas historias seguen sendo actualidade e o que non cambiou é romper a lei do silencio”, conclúe o deportista.

(Teléfono contra o acoso escolar en España: 900 018 018)

CINE: "ADÚ"

 

Esta fin de semana chega aos cines a película "Adú", que nos conta tres historias diferentes pero cun punto en común: a pobreza de África e a situación tan extrema na que se atopan as persoas que viven alí. O director e o guionista inspiráronse na historia real dun neno que chegou en patera a Canarias, ao que coñeceron nun centro de acollida de CEAR. Esta é a súa ficha técnica:

Título orixinal: Adú

Ano:2020

Duración: 119 minutos

País: España

Produtora: Ikiru Films/La Terraza Films/Telecinco Cinema/ICAA/Mediaset España/Mogambo/Netflix/Un Mundo Prohibido

Xénero: Drama

Dirección: Salvador Calvo

Guión: Alejandro Hernández

Fotografía:Sergi Vilanova

Reparto: Luis Tosar, Anna Castillo, Álvaro Cervantes, Jesús Carroza, Miquel Fernández, Ana Wagener, Nora Navas, Marta Calvó, Josean Bengoetxea, Jose María Chumo, Candela Cruz, Moustapha Oumarou, Rubén Miralles, Zayiddiya Dissou

Sinopse: Nun intento desesperado por alcanzar Europa e acazapados nunha pista de aterraxe en Camerún, un neno de seis anos e a súa irmá maior esperan para coarse nas adegas dun avión. Non demasiado lonxe, un activista ambiental contempla a terrible imaxe dun elefante, morto e sen cabeiros. Non só ten que loitar contra a caza furtiva, senón que tamén terá que reencontrarse cos problemas da súa filla recentemente chegada de España. Miles de quilómetros ao norte, en Melilla, un grupo de gardas civís prepárase para enfrontarse ao furibundo xentío de subsaharianos que iniciou o asalto ao valo. Tres historias unidas por un tema central, nas que ningún dos seus protagonistas sabe que os seus destinos están condenados a cruzarse e que as súas vidas xa non volverán ser as mesmas.

Unha penosa realidade!

IDEAS PARA ESTIMULAR A CREATIVIDADE

 

Convencido de que a remestura é a base da arte, o escritor e artista Austin Kleon converteu a súa tese nunha forma de vida. Medriu nos campos de millo de Ohio "afastado de artistas e escritores, non coñecía a ninguén que traballase no que eu quería facer", recoñece. Deambulou como bibliotecario, deseñador web e redactor publicitario. Pero o seu éxito e reinvención chegou tras dar un coloquio titulado ‘Rouba como un artista’: “Picasso dicía que os artistas roubaban. David Bowie considerábase a si mesmo un ladrón con bo gusto. Bob Dylan dicía: “Rouba un pouco e meteranche no cárcere, rouba moito e faranche rei”. E eu fíxeno meu porque non son nada orixinal”, argumenta. A charla fíxose  viral. Transformada nun manifesto ilustrado, ’Rouba como un artista’ é o xerme da triloxía completada por ‘Aprende a promocionar o teu traballo’ e ‘Segue adiante’. Na súa obra,  Kleon ensina estratexias para explorar nosa parte artística, creativa e suxire fórmulas para seguir sendo creativos.

 Autodefínese como “un escritor que debuxa”. O seu primeiro libro superventas, ‘Newspaper Blackout’, é unha colección de poesías, que creou reeditando artigos de xornal cun rotulador permanente. “Parecen haikus feitos pola  CIA”, chancea  Kleon. A obra do artista estadounidense foi publicada en medios como The New York Times ou  The Wall Street Journal. Os seus libros teñen máis dun millón de copias impresas e foron traducidos a máis dunha vintena de idiomas.

O AMOR É A FORZA MÁIS PODEROSA PARA CAMBIAR O MUNDO

Desde a publicación do seu título máis mítico, ‘A casa dos espíritos’ (1982), Isabel Allende conquistou o corazón e a mente de 74 millóns de lectores en todo o mundo. Na actualidade, é a escritora viva máis lida en lingua española.

Dona dun humor irónico e burlón, pero tamén dunha visión espiritual e revolucionaria da vida, aos seus 78 anos segue defendendo os ideais que marcaron a súa mocidade como xornalista: o feminismo e a xustiza social. Algo que se pode lograr, asegura, co amor: “Din que as forzas que moven o mundo son a cobiza, o poder ou o medo. Pero eu creo que a máis poderosa, o verdadeiro motor de cambio, é o amor”.

As súas novelas e relatos, traducidos a 42 idiomas, unen o pasado co presente e o fantástico co real. Narran as historias daqueles que enfrontan a vida con risco e paixón: “Os personaxes que me interesan son persoas que fan tolemias, que corren aventuras, porque a xente que fai cousas extraordinarias é a xente que ten paixón”, afirma.

Crítica co racismo, a violencia e a falta de solidariedade, para Isabel Allende “vivimos tempos de escuridade”. Por iso, o seu últimas tres novelas contan historias de exilio, desarraigamento e conflitos armados: “Sobre estes temas, que volven estar no aire e que levan a masas de xente a deixalo todo para salvar a vida, non podo evitar escribir”. E non é de estrañar, viviuno en primeira persoa cando escapou da ditadura de  Pinochet en Chile.