OPINIÓN E COMENTARIO

QUE É ARTE OU NON É ARTE?

A terceira vez que a música chegou á vida de Ramon Gener foi a definitiva. A primeira con só seis anos, cando entrou no conservatorio para aprender piano. A segunda, estudando canto baixo a tutela da gran soprano Victoria de los Ángeles. Pero foi tras varios anos traballando como barítono cando descubriu que o verdadeiro valor da música, e da cultura en xeral, era compartila cos demais.

Este descubrimento levoulle a iniciar unha nova carreira: a de divulgador musical e artístico. En 2015 dirixiu o programa ‘Ópera en texanos’ para a televisión pública catalá. Pouco despois saltou ás pantallas de 50 países como presentador e director de ‘This is Opera’, un formato producido por Televisión Española para dar a coñecer ao público, de forma fresca e innovadora, as reviravoltas da ópera.

Músico, humanista e escritor, para el “todo na música e na arte é emoción”. E é esa contaxiosa paixón por estas dúas disciplinas a que lle levou a poñer en marcha, en 2017, a serie documental ‘This is Art’, unha viaxe pola historia da arte a través das emocións.

Ramon Gener é colaborador habitual dos programas de radio ‘As mañás de cabo a cabo’ de  RNE e ‘Versió RAC1’, da emisora catalá Rac1. Tamén é autor dos libros ‘Se Beethoven puidese escoitarme’ (2013) e ‘O amor farate inmortal’ (2016).

PANDEMIA?

Viñeta de El Roto (Andrés Rábago García - Madrid, 1947) no xornal El País do 08/03/2020

Recentemente a Organización Mundial da Saúde (OMS) advertiu que o mundo debería facer máis para prepararse para unha posible pandemia de coroavirus, aínda que varios expertos sosteñen que xa a hai. 

Unha epidemia é cando unha enfermidade preséntase con frecuencia inusual dentro dun determinado país e durante un período de tempo. Con todo, prodúcese unha pandemia cando xorde un novo virus que se propaga polo mundo e a maioría das persoas non teñen inmunidade contra el. A esta acompáñaselle o aumento extraordinario do número de casos dunha enfermidade infecciosa.

Xuzgade vós memos!

QUE NOS APORTA ESTAR XUNTOS?

Como os seus homólogos da antiga Grecia, David Pastor Vico é un filósofo totalmente inmerso na sociedade do seu tempo. Cambiou a túnica polo look metaleiro e preocúpanlle cuestións como as redes sociais, a perda de confianza interpersoal ou o individualismo. Actualmente é profesor na Universidade Nacional Autónoma de México. Provocador, didáctico e divertido, este sevillano propúxose “desposuír á filosofía do rostro erudito e elevado”. E conségueo. No país azteca, onde reside hai máis dun lustro, é o ídolo Vico. Fenómeno mediático, que abarrota pavillóns grazas á súa maneira sinxela de expoñer a filosofía.

En ‘Filosofía para desconfiados’, o seu último libro, utiliza o humor satírico e a cotidianidadr para analizar a sociedade e fomentar o pensamento crítico. “Coñeces o nome dos fillos dos teus veciños?”, pregunta. E advirte: “A desconfianza é o trazo principal dunha sociedade profundamente individualista”.

A soidade, a felicidade, a falta de xogo nos nenos ou as novas tecnoloxías son, para Vico, asuntos sobre os que reflexionar. “Nos nenos, o xogo permite a consecución de habilidades sociais e delegamos a educación á tecnoloxía. Antes  socializábamos nun parque e iso xa non sucede”, asegura. E reclama aos clásicos sen ornamentos: “Aristóteles diranos que non hai posibilidade de felicidade sen amigos”.

Este amante da sabedoría, propón a necesidade dun cambio: “cara a unha ética baseada na confianza entre as persoas, a responsabilidade e a concepción do animal humano como un todo coa sociedade e non como individuo solitario, egoísta e facilmente  manipulable”. As súas observacións combinan a  clarividencia do erudito e a contundencia do metal.

HUMOR REAL: COROAVIRUS

Viñeta publicada hoxe, sábado, 7 de marzo, no xornal El País polo humorista gráfico El Roto (Andrés Rábago García - Madrid, 1947).

Realidade!

SABER É, CLARAMENTE, O QUE NOS FAI LIBRES

O seu icónico pelo vermello e a súa incomparable traxectoria xornalística fan dela una das correspondentes máis emblemáticas da televisión pública en España. Na retina e na memoria quedan aínda as súas incontables reportaxes, conexións en directo e coberturas internacionais. A veterana reporteira Rosa Mª Calaf non só foi unha pioneira do xornalismo televisivo, senón que acabou convertida, a través da pantalla, en testemuña directa de gran parte da historia da segunda metade do século  XX. Co seu estilo directo e innovador, inspirou a futuras xeracións de xornalistas e transportou aos fogares españois a algúns dos lugares máis recónditos do mundo. A súa obsesión sempre foi contar as historias dos que non teñen voz, porque para ela “o xornalismo debe facer visible o invisible e contar o que outros calan”.

Curiosa, entusiasta e incansable, así se definiu hai 50 anos, cando decidiu estudar Xornalismo, e así segue definíndose a día de hoxe. Aos seus 74 anos continúa sendo unha inesgotable viaxeira que percorreu máis de 180 países porque, asegura, “do que máis se aprende é do diferente”.

Tras unha vida de dedicación absoluta ao mundo da información, Rosa Mª Calaf móstrase crítica con algunhas prácticas do xornalismo actual: “É fundamental que os medios de comunicación volvan poñer por diante a información de calidade”. Aos cidadáns, especialmente aos mozos, advírtelles: “Hai que ser moi esixentes e críticos coa avalancha de información que recibimos, para aprender a diferenciar o que é tóxico do que non o é”. Para ela, o exercicio do xornalismo leva consigo unha enorme responsabilidade e é, xunto á educación, un dos alicerces da construción social: “Porque o saber é, claramente, o que nos fai libres”, conclúe.

UN ROBOT NUNCA PODERA SUBSTITUÍR A UN PROFESOR

 

Con tan só oito anos, o físico teórico Michio Kaku decidiu que dedicaría a súa vida para completar o traballo inacabado de Einstein: a teoría do todo. Con 16, e ante a admiración dos seus pais, construíu un acelerador de partículas no garaxe da súa casa. Precoz e visionario, este experimento doméstico foi a súa carta para Harvard. Acabou primeiro da súa promoción. 

O científico estadounidense é un dos fundadores da teoría de cordas, principal candidata a ofrecer a teoría unificada coa que unha vez soñou. “Cremos que explica a riqueza do universo, desde o Big Bang á creación das estrelas e o Sol, á creación dos humanos e, quizais, incluso o amor”, asegura. 

Hoxe, Michio Kaku ostenta a prestixiosa cátedra Henry Semat de Física Teórica na Universidade de Nova York e é un dos divulgadores científicos máis populares do mundo. Está convencido de que “o coñecemento é democracia, empodera” e sostén que “estamos ante a nova revolución da física e non podemos deixar á xente atrás”. A súa convicción é o xerme do seu traballo divulgativo. Colabora en varios programas de televisión e radio nos que, con linguaxe clara e directa, converte os conceptos científicos máis densos en alimento educativo para todos os públicos.

Ademais é autor de libros superventas como Hiperespacio, Física do imposible ou O futuro da nosa mente. O profesor Kaku cre que “os científicos son inventores de futuro” e atrévese a predicir como será o mañá: Internet nas lentes de contacto, atascos na lúa ou roupa intelixente para previr infartos. O seu futuro imaxinado descansa nos avances da física, a intelixencia artificial e a tecnoloxía. Ciencia de non ficción.

A TEORÍA DA CONSPIRACIÓN SOBRE O COROAVIRUS

Autoridades fronteirizas cabalgan a través da neve para informar os residentes sobre a epidemia de coroavirus nunha rexión montañosa de Altay, en Xinjiang, China, o pasado 19 de febreiro / EFE

Descoñécese cal é a orixe do coroavirus SARS-CoV-2, causante dunha doenza de nome COVID-19, que xa matou a 2.239 persoas e infectou a polo menos 75.567 en todo o mundo (74.415 delas en China). Pero una das hipóteses é que proviría do mercado de Huanan, na cidade de Wuhan, China, onde se comercializaban todo tipo de animais salvaxes. Pero, realmente o brote orixinouse alí?

Mentres se segue traballando en esclarecelo e en contrarrestar ao patóxeno, as redes sociais e algúns medios difundiron a idea de que o virus podería provir duns laboratorios de máxima seguridade situados na cidade de Wuhan, a escasos 300 metros do mercado de Huanan. Coméntase a posibilidade de que o virus fose creado  adrede ou de que houbese algún tipo de accidente e ata dous investigadores publicaron un suposto artigo suxeríndoo.

Esta mesma semana un grupo de 27 relevantes investigadores especializados en saúde pública, publicaron un manifesto en The Lancet negando estas teorías e denunciando o perigo desta desinformación.

"Estamos xuntos para condenar fortemente as teorías da conspiración que suxiren que COVID-19 non ten unha orixe natural", escriben os autores do manifesto. O seu rexeitamento baséase nas evidencias científicas e no feito de que estes "rumores e desinformación" poñen en perigo "A publicación rápida, aberta e transparente de datos sobre esta epidemia", segundo din.

A hipótese de que o SARS-CoV-2 provén dos laboratorios da cidade non encaixa coa información proporcionada sobre as secuencias xenéticas dos virus cos que alí se traballa. A pegada dactilar xenética destes está tan afastada do SARS-CoV-2 "que se necesita un transmisor intermedio onde este virus evolucionase significativaente". Iso si, a condición de que se coñecesen todas as secuencias coas que se traballan nos laboratorios. Ata o momento, barallouse as hipóteses de que o transmisor intermedio sexan cervos, serpes ou  pangolinos, sen que se puido confirmar.

Á marxe disto, os investigadores Botao Xiao e Lei Xiao, da Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Wuhan, son supostamente os autores dun artigo que apareceu en Research Gate, onde especulaban coa posibilidade de que o virus procedese dos laboratorios de alta seguridade de Wuhan, tal como informou Sciencemag.org. Este estudo desapareceu da devandita páxina máis tarde.

Ambos comentan no artigo que a secuencia xenética do SARS-CoV-2 ten unha similitude do 89% coa secuencia do coronavirus Bat CoV ZC45, un virus atopado en morcegos da especie Rhinolophus affinis. E lembran que estes animais capturáronse algunha vez na provincia de Zhejiang, que se atopa a máis de 900 quilómetros de distancia do mercado de Wuhan, un das posibles orixes do brote.

Con todo, consideran que hai algo moito máis preto do mercado de Wuhan que merece ser tido en conta como posible foco do coronavirus: trátase do Centro de Control e Prevención de Enfermidades de Wuhan (WHCDC), unhas instalacións de investigación, situadas a só 280 metros do mercado, onde se traballa con morcegos e coronavirus.

"Hai outro posible roteiro (á parte dos morcegos procedentes de  Zhejiang)?", pregúntanse os autores nun estudo de apenas 680 palabras que non foi revisado por pares nin publicado nunha revista científica. "Estudamos a zona ao redor do mercado de marisco e identificamos dous laboratorios que levan a cabo investigacións con coronavirus de morcegos". Ademais do WHCDC, nesa mesma zona está o Instituto de Viroloxía de Wuhan.

O certo é que o Instituto de Viroloxía de Wuhan conta con laboratorios onde se traballa baixo o máximo nivel debioseguridade existente, o nivel 4 (BSL-4), reservado para microorganismos extremadamente perigosos. E unha das tarefas que levan a cabo alí é a recollida e identificación de  patóxenos.

En apoio das súas ideas, os investigadores citan sondaxes que descartan que os morcegos Rhinolophus affinis vendésense ou se consumisen no mercado de Huanan e tamén consideran como improbable que os morcegos poidan  migrar 900 quilómetros. Por outra banda, non teñen en conta a posibilidade de que persoas infectadas puidesen viaxar desde estas zonas nin falan sobre a posible existencia de hospedadores intermedios.

"É plausible que o virus se liberase e que algúns contaxiasen aos pacientes iniciais desta epidemia", apuntan os autores no suposto estudo.

Os autores do manifesto publicado en The Lancet insisten en que, ata o de agora, unha eficaz colaboración internacional permitiu facerse unha idea aproximada da orixe do COVID-19: "Os estudos conclúen abrumadoramente que este coroavirus orixinouse no medio natural, como fixeron moitos outros patóxenos emerxentes".

Por iso, manifestaron o seu apoio aos investigadores e médicos que combaten a epidemia en China: "Queremos que vós, os profesionais da ciencia e a saúde de China, saibades que estamos convosco na vosa loita contra o virus".

Fronte a iso, consideraron que "As teorías da conspiración só crean medo, rumores e prexuízos que poñen en perigo a nosa colaboración global".
 

FONTE:Gonzalo López Sanchez/abc.es/ciencia

A EDUCACIÓN É IMPARABLE: OS MEUS MESTRES CONTRA O CANCRO

 

“Cando me dixeron que tiña leucemia con 14 anos, a miña primeira reacción foi de incomprensión. E a miña segunda reacción foi de enfado con todo o mundo, porque sabía que era un tipo de cancro e o cancro non podía significar nada bo”. A moza Cristina Olender pasou o últimos cinco anos da súa vida entre ingresos hospitalarios e estudos en casa para superar tres leucemias e un transplante de medula. 

Grazas aos médicos, persoal sanitario, a súa familia e profesores conseguiu recuperarse e acceder á carreira de Medicina, que estuda actualmente. Nesta conversación coa súa nai, Mercedes Aguirre, reflexiona sobre cancro, adolescencia e educación. “Os meus profesores viñan a casa para darme clase, antes de ir eles ao colexio, e acudían ao hospital cando estaba ingresada. Envorcáronse tanto na miña recuperación que, sen eles, non podería estar onde estou hoxe. Non superaría o curso e selectividade. Fixéronme ser parte de quen son agora, grazas á súa lección de altruísmo incondicional”, conclúe.