OPINIÓN E COMENTARIO

A FELICIDADE EN TEMPOS DE INCERTEZA

Sonja Lyubomirsky é unha das persoas que máis sabe no mundo acerca da felicidade, ademais de recoñecida científica polos seus traballos de divulgación sobre psicoloxía positiva. Nesta época de incerteza e cambio social, a experta arroxa luz cun enfoque científico sobre a importancia de ser amable, de practicar a gratitude, e de como a conexión entre persoas é un dos elementos crave para ter unha mente sa, ser feliz e facer felices aos que nos rodean.

Tras máis de trinta anos de investigación, Lyubomirsky demostra, que aquilo que anhelamos case nunca nos fai felices cando o conseguimos e que, en cambio, as adversidades a miúdo contribúen á nosa felicidade, facéndonos evolucionar, apreciar as cousas boas e desenvolver a nosa creatividade: “Teño a esperanza, de que cando superásemos todo isto, sexamos máis fortes, máis maduros e máis cultos que antes”.

A felicidade non é unha meta á que chegar, senón un estado emocional que cultivar: “Conleva traballo e esforzo como calquera cousa que queiramos conseguir na vida”. Un 50% do nivel de felicidade nunha persoa está determinado xeneticamente, un 10% depende da situación e circunstancias da vida, e o 40% restante está suxeito ao noso control. Por que non aproveitalo ao noso favor nos tempos que corren?

Sonja Lyubomirsky é Doutora en Psicoloxía social e da personalidade pola Universidade de Stanford, actualmente profesora do Departamento de Psicoloxía da Universidade de California en Riverside. E unha das psicólogas máis preeminentes do noso tempo.

ADOLESCENTES E CONFINADOS, QUE PODEN APRENDER?

 

A puberdade, idade do pavo ou adolescencia supón un tempo de revolución brutal. A psicóloga Lisa Damour é especialista neste breve pero intenso período da vida, no que os seres humanos peregrinan do neno que eran, ao adulto que serán. “Debemos apreciar todo o esforzo e os cambios que viven os adolescentes en tan pouco tempo”, empatiza a doutora Damour. E asegura aos pais que “facelo, axudará a que saiban onde encaixan dentro deste proceso de transformación dos seus fillos”. Detrás das súas certezas hai décadas de traballo con adolescentes. Actualmente, a investigadora mantén a súa consulta, asesora ao Centro Schubert de Estudos Infantís de Cleveland e é directora executiva do Centro de Investigación para o Rendemento Académico das Nenas da prestixiosa Laurel School. Unha institución pioneira en estudar o poder da mentalidade de crecemento nas nenas, e que busca fomentar a educación sen estereotipos e involucrar ás mozas nos campos de STEM. Lisa Damour dirixe, ademais, a columna sobre adolescencia do New York Timese é autora dos libros superventas ‘Untangled: Como guiar á túa filla adolescente polas sete transicións cara á adultez’ e ‘Under Pressure: Facer fronte á epidemia de tensión e ansiedade nas adolescentes’. A revolución adolescente está estes días aderezada polas circunstancias, asegura Damour que “os mozos non están afeitos pasar tanto tempo cos seus pensamentos e emocións”. Por iso a especialista ofrece pautas para axudar a pais e fillos. Afirma optimista que “descubriremos que somos máis fortes do que criamos e aprenderemos a relativizar os problemas”. E conclúe: “Adoptar unha actitude positiva ante a incerteza e ser capaz de afrontar o malestar emocional é, en realidade, o verdadeiro camiño cara á liberdade”.

UNHA MENSAXE PARA OS AVÓS E OS PAIS

 

Como afectará o confinamento á xeración de nenos que necesitaba correr, saltar, relacionarse con outros nenos e desenvolver o seu cerebro? A ansiedade e tristeza poden deixar secuelas? Como xestionar o duelo por perdas familiares entre catro paredes? O neuropsicólogo Álvaro Bilbao transmite unha mensaxe de confianza e tranquilidade: "Sabemos por estudos e experiencias previas que para un neno, o feito de estar confinado ou non poder moverse non ten impacto no seu estado emocional nin lle deixará secuelas. O neno sentirá ben se a súa contorna, a familia, está ben e leva esta situación de forma acougada", expón.

Doutor en Psicoloxía da Saúde e neuropsicólogo formado no Hospital Johns Hopkins (Baltimore) e o Royal Hospital fo  Neurodisability (Londres), Álvaro Bilbao é tamén colaborador da Organización Mundial da Saúde e profesor convidado en distintas universidades.

Como recoñecido experto clínico e divulgador imparte conferencias e cursos sobre a relación entre cerebro e educación, neurociencia e a importancia de educar en positivo. Con máis de 200.000 lectores en 11 idiomas, é autor de libros como ’Fállame a memoria’, ’Todos á cama’, ’Coida o teu cerebro... e mellora a túa vida’, e o bestseller internacional ’O cerebro do neno explicado aos pais’ no que, a través de exemplos sinxelos e útiles consellos, explica a pais e profesores o funcionamento do cerebro dos nenos para axudarlles a desenvolverse e aprender mellor.

VIVIR É A PRENDER A PERDER O QUE GAÑACHES

“O meu pai hospitalario falaba dunha cousa moi bela, cando eu tiña 14 anos, a min e a outros dous rapaces que nos faltaba a perna, o pulmón… Sempre nos dicía que cando saísemos do hospital, cada ano tiñamos que parar o mundo unha vez. El chamaba “parar o mundo”, “intermezzo”, a saír do mundo para mellorarte e para melloralo. E dicía que cando volveses, o universo premiábate, porque os que movían o mundo eran os que o paraban”.

Albert Espinosa é escritor, guionista, actor e director de cinema, e unha voz esperanzadora mesmo en tempos de confinamento e incerteza. Neste vídeo comparte as leccións de vida que aprendeu durante a súa longa estancia nun hospital e unha burbulla que o protexía fronte aos virus, mentres loitaba contra o cancro na súa adolescencia.

Decidira retirarse dos focos e os medios para dedicarse á escritura de libros, series e películas, pero fixo unha excepción para compartir as súas reflexións nesta entrevista. “Volveremos con moita enerxía, reinventarémonos, co cal poderemos crear novas realidades. Penso que iso é parte da maxia que estamos a vivir neste “intermezzo”, neste parar o mundo, que volveremos diferentes e cambiarémolo todo”.

Albert Espinosa vendeu máis de tres millóns de libros en 42 países, con títulos como ‘O mundo amarelo’, ‘O que che direi cando te volva a ver’, ‘O mundo azul. Ama o teu caos’, ’Se ti mes dis ven déixoo todo… pero dime ven’, ou o máis recente ‘O mellor de ir é volver’.

Coa súa película ‘Planta 4ª’, dirixida por Antonio Mercero, estivo nomeado ao Premio Goya, e a serie televisiva ‘Pulseiras vermellas’, gañadora de dous premios Emmy, conseguiu facer viral a súa historia e a dos seus compañeiros de hospital máis aló das nosas fronteiras, chegando a emocionar a Steven Spielberg, que se encargou da versión estadounidense.

O ALTRUÍSMO É PODEROSO

O escritor e monxe budista Matthieu Ricard é considerado un dos pensadores máis influentes do noso tempo e “o home máis feliz do planeta”. Despois de doutorarse en Bioloxía Molecular, da man do Premio Nobel de Medicina, François Jacob, Ricard abandonou a carreira científica e trasladouse aos Himalaias para estudar cos grandes mestres tibetanos. Hoxe desenvolve a súa investigación humanista e neurocientífica no Mind and Life Institute, co-fundado polo Dalai Lama, de quen foi intérprete durante décadas.

“Despois de moitos anos escoitando a homes e mulleres sabias, despois de 50 anos nos Himalaias, e despois de relacionarme con científicos... cheguei á conclusión de que entre todas as calidades humanas que contribúen á felicidade, a máis importante é ter unha mente bondadosa, desexar o ben aos demais, aliviar o seu sufrimento”, afirma  Ricard, quen reuniu o seu pensamento en libros como ‘A arte da meditación’, ‘En defensa da felicidade’ e o recente ‘En defensa do altruísmo’.

Precisamente o altruísmo é a súa resposta aos tempos incertos que vivimos. “Necesitamos un concepto común para traballar xuntos e construír un futuro mellor. E con egoísmo non se logrará. O único que funcionará é ser máis considerados cos demais, poñer o benestar dos cidadáns como prioridade. O altruísmo, a benevolencia, non é unha idea utópica. É o único concepto, o máis pragmático, para construír un mundo mellor. Temos que atrevernos a ser altruístas, ensinar a selo, fomentalo. Ten que ser a revolución pacífica do altruísmo”, conclúe.

É O MOMENTO DE ENSINAR AOS NENOS A ENTENDER O MUNDO

Hai mentes brillantes e  inconformistas que axitan, cuestionan e enfróntanse co que unha gran parte da sociedade do seu tempo dá por sentado. É o caso do gran intelectual Noam Chomsky, un dos pensadores máis relevantes e influentes do noso tempo. Os seus traballos de análises e investigación influíron notablemente en disciplinas como a ciencia cognitiva, a filosofía, a psicoloxía, a informática, as matemáticas, a educación infantil ou a antropoloxía.

Considerado o fundador da lingüística moderna, Chomsky é autor de numerosos ensaios que deron a volta ao mundo. No campo da lingüística, introduciu a chamada ‘Xerarquía de Chomsky’, a gramática xenerativa e a teoría da ‘Gramática universal’.

Noam Chomsky traballou desde 1952 como profesor de Lingüística no Instituto Tecnolóxico de  Massachusetts (MIT). Desde 2017 forma parte do departamento de Lingüística da Universidade de  Arizona, onde é profesor titular emérito. É membro da Academia Americana das Artes e as Ciencias e tamén da Academia Nacional de Ciencias estadounidense. Está considerado un dos intelectuais máis citados da historia e é autor de máis de 100 libros, entre os que destacan títulos como ‘Linguaxe e entendemento’, ‘Os gardiáns da liberdade’ e ‘Quen domina o mundo?’. Recibiu numerosos premios, incluído o ‘Premio Kyoto’ en Ciencias Básicas, a ‘Medalla Helmholtz’ e a ‘Medalla Ben Franklin’ en Computación e Ciencias Cognitivas. En 2019 foi recoñecido co ’Premio Fronteiras do Coñecemento’ da Fundación BBVA, pola súa inestimable contribución ao estudo da linguaxe humana.

HUMOR REAL: E DESPOIS?

Viñeta de El Roto (Andrés Rábago García - Madrid, 1947), de onte no xornal El País

"Parece" que puco a pouco imos mellorando ma situación sanitaria da pandemia, pero "colateralmente" está o problema da economía. Temos que ter claro que canto máis dure o problema sanitario, máis se agravará o problema económico. Por iso é importante cumprir as normas e non adiantarse no tempo a unha incorporación inminente ao traballo pois poderiamos volver a casilla de comezo deste letal xogo. Superado o problema sanitario haberá que coller polos cornos a economía, que como di a viñeta necesitará "respiradores" para quitala adiante, empezando pola UE e despois polos nosos políticos, que TODOS teñen que estar a altura, xa que do contrario farémonos moitos as preguntas: Para que queremos Europa? En que se fundamenta Europa? Cal é a misión dos políticos? Para que nos serven?

Moito me temo, que coma sempre neste río revolto gañarán os mesmos e perderemos os de sempre.

Lamentable!

REFLEXIÓN FEITAS HOXE PARA MIRAR AO MAÑÁ

“Nunha fase social na que pensar nun mesmo converteuse na norma, o virus envíanos unha mensaxe clara: a única forma de saír desta é a  reciprocidade, o sentido de pertenza, a comunidade”, escribía a psicóloga italiana Francesca Morelli a principios de marzo de 2020. O coroavirus impactara no primeiro país europeo. Cando en España aínda non se decretara o estado de alarma, media Italia xa estaba en confinamento e toda a engrenaxe turística do país pechado ao público. Morelli advertía a dimensión global do problema e reparaba nas aprendizaxes sociais que podemos sacar del. O seu texto sobre o coroavirus fíxose, ironicamente, viral.

Morelli graduouse en Psicoloxía Clínica e Comunitaria na Universidade A Sapienza e doutorouse en Neuropsicoendocrinoloxía pola Universidade Tor Vergata, en Roma. Apaixonada da investigación e da formación didáctica, hoxe está envorcada na psicoterapia.

Ante o momento social que vivimos, a psicóloga lanza unha mensaxe construtiva: “podemos redescubrir o tempo, a importancia dos vínculos, dos valores, volver a aquilo que para nós é realmente significativo, redefinir o concepto da vida”.