OUTRAS COUSAS

FOGUETES REUTILIZABLES

 

“Of Course I Still Love You” é o nome dun barco moi especial, que pode ser dirixido a distancia e con capacidade para que sobre a súa plataforma aterren naves espaciais. A embarcación, propiedade de SpaceX forma parte do primeiro proxecto que conseguiu recuperar e lanzar con éxito un foguete destinado previamente a poñer en órbita un satélite.

O Falcon 9 de SpaceX acaba de facer historia na carreira espacial, ao converterse no primeiro foguete que volve ser lanzado ao espazo despois de ser utilizado previamente. Desde a compañía aseguran que este avance significa que a partir de agora poderemos ter unha sorte de servizo de mensaxería desde a Terra ata a Estación Espacial, algo inimaxinable hai poucos anos debido ao prezo desorbitado que supón lanzar un foguete que tan só pode utilizarse unha vez.

A posibilidade de recuperar os foguetes lanzados ha estado desde o inicio no ambicioso plan de negocios de SpaceX. A compañía calcula que con este sistema poden aforrarse ata un 30% do custo dun foguete, cuxa parte máis cara son os motores que ata agora eran refugados despois dunha misión. A da compañía, asegurou que en breve estarán preparados para poder facer un lanzamento “cada dous ou tres semanas”, aínda que o seu verdadeiro obxectivo é ser capaces de lanzar, recuperar e volver lanzar o Falcon 9 en 24 horas. Unha frecuencia revolucionaria que abre novas perspectivas á conquista do espazo e que desde SpaceX xa ven como un fito para o seu máis rechamante e ambiciosa idea: a anunciada chegada a Marte en 2018.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

"A NUBE" DEBAIXO DO MAR

 

Cualificado por Business Insider como "unha idea tola", un dos novos proxectos de Microsoft é, realmente, unha proposta arriscada. Pola súa mera concepción e pola execución para levala a cabo. Porque o que pretende unha das compañías tecnolóxicas máis importantes do mundo é mergullar no océano por centos de metros de profundidade varios centros de procesamento de datos. Por moi absurda que pareza a ocorrencia, o que Microsoft quere facer é buscar solucións a un dos máis grandes problemas que atopa a información na actualidade: a acumulación de equipos informáticos provoca temperaturas moi altas que poden danalos irreversiblemente, polo que as compañías que se dedican ao aloxamento destes centros de datos deben gastar enormes cantidades de diñeiro en refrixeración.

Cada vez que vemos un vídeo en YouTube, facemos unha procura en Google ou engadimos un amigo en Facebook, nalgún lugar do planeta ponse en marcha un equipo que está aloxado xunto a miles de unidades de almacenamento e quilómetros de cables. Sen o correcto funcionamento destes centros de datos o noso mundo pararíase, por iso é polo que todos os xigantes tecnolóxicos gasten miles de millóns de euros na súa construción e conservación. Para resolver o problema das altas temperaturas xeradas, Google situou algúns dos seus centros en lugares fríos, como Hamina en Finlandia, e proxecta construír algún en plataformas ou barcos móbiles.

Así pois, "a idea tola" parece unha manobra intelixente, aínda que mesmo os mesmos implicados non o tivesen claro no inicio. Segundo Microsoft, a súa rede global de centros de datos na actualidade consiste nun millón de servidores repartidos en 100 lugares por todo o mundo, e o New York Times cifraba en 15.000 millóns de dólares o diñeiro que a compañía investiu nos mesmos. Un orzamento que pode reducirse drasticamente se o proxecto Natick, como o bautizou a compañía, ten éxito. Os primeiros agoiros son bos: o primeiro prototipo, un container con forma cilíndrica de 5 por 2 metros e máis de 17.000 quilos de peso foi mergullado no océano Pacífico en agosto de 2015. A proba non puido resultar mellor. Non só resulta máis barato refrigerarlo grazas ás tempraturas mariñas, senón que a transmisión de datos é máis rápida (co que aumentaría a velocidade da internet, por exemplo) e poden estar situados preto de grandes nucleos urbanos, o que resolve moitos problemas loxísticos.

Microsoft segue investigando os problemas de enxeñería que o proxecto Natick expón, pero na compañía están convencidos de que neste tipo de almacenamento será unha realidade en breve. Se as probas continúan tendo éxito, é posible que o futuro de "a nube" atópese debaixo do mar.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal abc

ARQUEOLOXÍA E OS DRONS

 

Un látigo, un chapeu e un medio sorriso repleto de ironía é todo o que necesitaba Indiana Jones, o personaxe creado por George Lucas e levado ao cinema polo seu amigo Steven Spielberg, para descubrir tesouros ocultos. É verdade que a súa práctica da arqueoloxía pode resultar para os expertos nesta ciencia moi pedestre, pero non se lle pode negar o seu encanto. O doutor Jones expolia pezas valiosas, esnaquiza evidencias de antigas civilizacións e móvese entre os restos arqueolóxicos como un adolescente británico en Magaluf. No seu defensa hai que dicir que habitualmente os arqueólogos non teñen que enfrontarse a nazis ou extraterrestres. Eric Powell, director da revista Archeology, falando no New Yorker sobre o famoso personaxe, recoñecía que evidentemente as películas eran "unha visión romántica do traballo que facemos. Indy pode ser un arqueólogo terrible, pero é un excelente embaixador da arqueoloxía".

As aventuras de Indiana Jones estaban ambientadas nos anos trinta e corenta do pasado século. Pero xa entón o látigo e a chúpa de coiro resultaban ferramentas extravagantes para un arqueólogo. Máis ben, o que estes científicos levaban (e continúan levando) ás escavacións para realizar o seu traballo son rasquetas, picos, pas e escobillas. Todo este equipo segue sendo habitual, pero agora as novas tecnoloxías viñeron a botar unha man aos arqueólogos en forma de drons, escáneres de alta resolución e programas de representación en 3D. En concreto, a importancia dos drons neste terreo é tan significativa, que nun artigo en The New York Times Luís Jaime Castelo, viceministro de Patrimonio Cultural de Perú, aseguraba que a súa chegada marcara "un antes e un despois para a arqueoloxía". Os drons poden cumprir varias misións, por unha banda permiten rexistrar e catalogar os obxectos dos xacementos (tanto para o seu estudo como para a súa vixilancia) e, por outro, realizan fotografías aéreas que, a través da técnica chamada fotogrametría, son utilizadas para facer unha reconstrución tridimensional dixital de superficies e edificacións. Estas reconstrucións son escalables e medibles, polo que permiten realizar estudos a distancia coma se estivésese sobre o terreo.

Os investigadores cren que a utilización de drons atópase aínda nas súas primeiras etapas e que a súa achega será moito maior nos próximos anos. Un artigo do Journal of Archaeological Sience, sinalaba que a posibilidade de incluír cámaras infravermellas neste tipo de vehículos axudou a descubrir tesouros ocultos baixo terra aos que, doutra forma, dificilmente accederiamos. Como en tantas outras ocasións, tamén na arqueoloxía parece que as posibilidades crecen cando se amplía o punto de vista. E é que para saber o que oculta a terra, teremos que mirar desde o ceo.

 O proxecto de Heracleópois Magna en Exipto conta coa axuda dde varias institucións privadas e públicas entre as que se atopan: Fundación Gaselec, Fundación Paralarq, Ministerio de Educación, Cultura e Deporte de España, Asociación Acophia e a Empresa Empty.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

"UN LIBRO" PARA O DÍA DO LIBRO

Portada do libro / Imaxe: Amazon.es

Hoxe celebramos o Día do Libro. Festa que se celebra dende 1995, baixo os auspicios da UNESCO, coa idea de fomentar a lectura, a edición e publicacións impresas e os dereitor de autor. Esta data coincide co día da norte de  Miguel de Cervantes.

E coma tal, propóñovos un libro da editorial Galaxia, colección Costa Oeste: "Os nenos da variola" de María Solar (Santiago,1970).

O libro achéganos a unha das aventuras máis importantes da historia da humanidade, protagonizada por uns nenos que non tiñan idea de facerse heroes. Aínda que o foron. Nos seus pequenos corpos, brazo a brazo, levaron a vacina da varíola a América. Sacados dos hospicios da Coruña, Santiago e Madrid, cruzarán o Atlántico formando parte da Expedición do doutor Balmis e na que unha muller fascinante, Isabel Zendal, xogará un apapel determinante. A historia comeza en 1803. Na miseria dos orfanatos. Nun barco que pode ser tamén unha tumba. Nun mar hostil e desapiadado. No medio dese universo cruel, a esperanza e un posible futuro. O heroísmo anónimo de 22 nenos que, grazas a este libro, xa non o serán máis nunca.

Por certo, quen prefira en castelán, tédelo na editorila Anaya: Los niños de la Viruela.

Boa lectura!

SATÉLITES EXPLORADORES

 

Houbo un tempo no que os xeógrafos tiñan máis de aventureiros que de científicos. Durante o século XIX, explorar un territorio era sinónimo de xogarse o tipo en rexións descoñecidas, pasar frío ou calor, tentar sobrevivir a enfermidades terribles como o paludimo ou o cólera, e tratar de negociar a vida ou morte con outros seres humanos aos que, loxicamente, non lles gustaba nada que un grupo de europeos metésense nas súas terras con intencións descoñecidas. Os ingleses foron especialmente proclives a este tipo de correrías. As lendarias expedicións de Richard Burton e John Hanning Speke ao África para buscar as fontes do Nilo, ou a dramática morte de Robert Falcon Scott no Polo sur tras peder a súa carreira por alcanzar a Antártida con Roald Amundsen, serviron como material de ficción e han inflamado a emoción de todo aquel que, nalgún momento da súa vida, soñou con ser un explorador.

Hoxe, en cambio, para explorar calquera territorio, o único que hai que facer é elevar o punto de vista o suficiente. As caravanas e as canoas foron substituídas, primeiro, polos avións e agora polas imaxes que proporcionan os satélites. O resultado é menos heróico pero moito máis certeiro, tanto que o seu nivel de exactitude sobre o que se pode observar desde o espazo, asusta. Pavel Machalek, cofundador de SpaceKnow, compañía fundada en 2013 dedicada á análise deste tipo de imaxes, ilustra o nivel de detalle que se pode alcanzar cun exemplo: "Se tu queres, por exemplo, saber todas e cada unha das prazas de aparcadoiro que se construíron en España no último ano, non existe unha ferramenta que poida responder a esa pregunta". Pero, aclara, "se tes fotografías tomadas por satélite en alta resolución desa parte do mundo, podes analizar esta información". Resultará tan sinxelo como deseñar unha aplicación que poida extraer os datos. E quen di aparcadoiros di cidades, tendas de campaña en campos de refuxiados, fábricas, coches, containers, cultivos ou calquera outro obxecto cunha precisión extrema.

Como ocorreu sempre, a información significa diñeiro. Moito diñeiro. Tanto como para chamar a atención de The Economist, quen dedicou un artigo a esta actividade no que a cualificaba como "un gran negocio" e incidía na importancia que ten para a economía global. Ata hai pouco anos, poñer en órbita un satélite só estaba ao alcance dalgúns gobernos, pero na actualidade a frota creceu moitísimo: as cifras exactas son difíciles de calcular, pero a Space Surveillance Network cifra en máis de 8.000 os obxectos que orbitan sobre o noso planeta, aínda que moitos deles xa non están activos. A maioría destes satélites son privados e de uso comercial; entre eles están os que fotografan a superficie terrestre, que son cos que SpaceKnow realiza as súas análises. En poucas horas pódense ter subidas á nube e a disposición do cliente imaxes en alta resolución de extensas áreas do mundo. "A nosa visión para o próximos dez anos, conclúe Machalek, é ser capaces de entender  o que fan os seres humanos cotidianamente nos 220 países do mundo. As imaxes a través de satélite teñen o potencial de cambiar a nosa sociedade tanto como o fixo Internet".

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

POR QUE AS TAPAS DOS SUMIDOIROS SON REDONDAS?

 

As tapas dos sumidoiros son redondas. Por que teñen esa forma e non son cadradas, por exemplo?

Fernando Corbalán, do grupo RISArchers, monologuistas científicos da Universidade de Zaragoza, explícanos por que se tomou esa decisión.

O motivo está relacionado coa utilidade das figuras que teñen unha superficie de anchura constante, uns elementos que se poden ver en moitos lugares no noso día a día.

ACHÉGASE UN ASTEROIDE "POTENCIALMENTE PERIGOSO" Á TERRA

  

Recreación artística que amosa un asteroide achegándose á Terra (ESA)

 

Un asteroide de más de 600 metros de ancho, considerado potencialmente peligroso, pasará cerca de la Tierra hoy miércoles, a una distancia de 1,8 millones de kilómetros, aunque no existe la posibilidad de un impacto, según científicos de la NASA.

Un asteroide de máis de 600 metros de ancho, considerado potencialmente perigoso, pasará preto da Terra hoxe mércores, a unha distancia de 1,8 millóns de quilómetros, aínda que non existe a posibilidade dun impacto, segundo científicos da NASA.

Asteroides máis pequenos pasan preto da Terra con frecuencia, pero o 2014 J025 será o maior en achegarse ao noso planeta desde 2004, voando a 1,8 millóns de quilómetros, só unhas 4,6 veces a distancia que separa a Terra da Lúa.

2014 JO25 foi descuberto en maio de 2014 polo Mount Lemmon Survey. O diámetro da roca espacial foi determinado polas observacións da misión NEOWISE da NASA tras o seu descubrimento.

As informacións solicitadas durante anos sobre a traxectoria do asteroide permite aos científicos predicir o percorrido con seguridade, segundo asegura vía telefónica Davide Farnocchia, un matemático do programa Obxecto Próximo á Terra da NASA.

O asteroide, cuxa superficie é dúas veces máis reflectora que a Lúa, non poderá ser observado a primeira ollada, pero si con telescopios simples durante unha ou dúas noites desde hoxe mércores.

Este achegamento será o máis próximo do J025 á Terra nos próximos 500 anos. JO25 2014 está clasificado como un "asteroide potencialmente perigoso" polo Minor Planet Center.

FONTE: Xornal La Vanguardia

CONSELLOS PARA PROTEXER O TEU SMARTPHONE

 

Mikko Hypponen é unha especie de superheroe da seguridade informática. En febreiro de 2011 o finlandés viaxou ata Lahore, Paquistán, para entrevistar os creadores de Brain, o primeiro virus informático da historia, que infectou a numerosos computadores a través de disquetes a comezos de 1986. Por aquel entón, Hypponen era un adolescente que aprendera a programar aos 13 anos coa súa primeira computadora, un Commodore 64. Brain foi o primeiro virus que analizou para aprender a combatelo, e a súa viaxe a Lahore 25 anos despois pechaba un círculo: o que poñía cara a cara a un dos maiores expertos mundiais en seguridade informática cos iniciadores dun problema que hoxe en día afecta a gobernos, empresas e particulares de todo o planeta.

Como alguén que pasou a maior parte da súa vida combatendo infeccións informáticas e denunciando ás grandes axencias gobernamentais polos seus sistemas de control sobre os cidadáns (nunha conferencia afirmou: "Os dous grandes avances da comunicación do noso tempo convertéronse nas dúas grandes ferramentas de vixilancia dos gobernos. Falo do teléfono móbil e da internet. George Orwell era un optimista"), a pregunta que máis veces tivo que responder Hypponen é: como pode un usuario normal protexer a súa intimidade na internet? A resposta é desesperanzadora: "É difícil, recoñecía nunha entrevista á web especializada securityaffairs.co. A encriptación axuda. Os VPN axudan. Navegar en modo privado axuda. Borrar as cookies axuda. Non estar logeado en Facebook, Linkedin e Google axuda. Usar diferentes navegadores tamén axuda. Pero non existe o 100% de privacidade online. Desafortunadamente".

Ante estas declaracións asusta pensar que algunhas das infraestruturas máis importantes para a nosa vida, como redes alimentarias, centros de tratamentos de auga ou plantas de enerxía (por non falar dos medios de comunicación ou o sistema bancario), están conectados a Internet. E, por tanto, expostos a ataques informáticos. A ciberdelincuencia é un excelente negocio, sobre todo co crecemento do comercio electrónico e as operacións de usuarios cos seus bancos a través dos teléfonos móbiles. Existe todo un mercado de servizos ao redor deste tipo de crime porque é moi rendible. E, ao mesmo tempo, os gobernos de todo o planeta buscan tamén ter controlados e vixiados aos seus cidadáns, non sempre con boas intencións. Afortunadamente hai xente como Hypponen que se negan a resignarse, eles son os superheroes da internet, que velan para que o resto podamos durmir (relativamente) tranquilos: "Este problema nunca se acabará. Sempre teremos ataques porque esa xente non vai desaparecer. É un círculo sen fin, é o xogo do gato e o rato. Con todo nós non planeamos rendernos. Negámonos a rendernos, imos continuar loitando".

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País