ZONA VERDE

BOLBORETAS V

Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.

4. Bolboreta cebra

A bolboreta cebra (Heliconius charithonia) é unha especie sedentaria de bolboreta que vive en Florida e no sur de Texas, aínda que rexistrouse tamén en México, Costa Rica, Panamá, Colombia, Ecuador, Venezuela e República Dominicana.

A eiruga é branca con manchas negras e numerosas espiñas negras ao longo do corpo. O adulto é de tamaño mediano con longas ás. A superficie dorsal das ás é negra con bandas angostas brancas e amarelas, o deseño  ventral é similar pero máis claro con manchas vermellas. A envergadura é de 72 a 100 mm.

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza  e  gl.wikipedias.org    Imaxe: Diego Delso, delso.photo, wikimedia e  DeadEyeArrow/gl.wikipedias.org

BOLBORETAS IV

Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.

3. Bolboreta pavo real

Á rechamante Bolboreta pavo real (Inachis io) gústalle, na primavera, alimentarse das flores de salgueiro, así que este é unha boa árbore ao que arrimarse para tentar ver a unha destas bolboretas tan espectaculares e presentes en todo o continente europeo e zonas temperadas de Asia ata chegar polo leste a Xapón. É unha das bolboretas da fauna galega.

Esta bolboreta ten unha envergadura de ás de 50 a 55 mm. A cor de fondo das ás é un vermello oxidado, e as puntas das ás levan unha distintiva mancha ocular ou ocelo de cor negra, azul e amarela.

A parte inferior das ás é moi diferente, moito menos rechamante e dunha cor críptica marrón escura ou negra.

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza  e  gl.wikipedias.org    Imaxe: Korall, wikimedia e  Didier Descouens/ gl.wikipedias.org

BOLBORETAS III

Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.

2. Bolboreta transparente

A imaxe da bolboreta transparente (Greta oto) fala por si mesma. Esta especie pertence á familia Nymphalidae e é orixinaria de América Central, podéndose atopar en Ecuador, Paraguay, Colombia, Bolivia, Perú e Venezuela.

Esta bolboreta de ás transparentes é popularmente chamada «bolboreta dos espellos». Presenta uns comportamentos especiais como longas migracións (de México a Panamá) e lek (agrupación de machos que competirían polo apareamento con femias).

A súa envergadura oscila entre 5,5 e 6 cm. O tecido entre as veas das súas ás parece de vidro ao carecer de escalas de cor.​ O bordo das súas ás é de cor marrón escura, ás veces tinguidas de vermellos ou laranxa e o seu corpo de cor escura.

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza  e  es.wikipedias.org    Imaxe: Eddy Van 3000, wikimedia/muyinteresante.es

BOLBORETAS II

Comezo, como dixemos onte, cunha galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.

1. Bolboreta monarca

É, sen dúbida, a raíña. A bolboreta monarca (Danaus plexippus), orixinaria do centro e o norte de América, desde o século  XIX foi introducida en Nova Zelandia e en Australia.​ No Atlántico é residente nas Illas Canarias, Azores, Madeira e Andalucía, e atópase como unha ocasional migrante en Europa Occidental. É coñecida polo seu gran tamaño e polas súas espectaculares migracións, das máis longas descritas no mundo dos insectos.

As súas ás son de cor laranxa con liñas negras e é facilmente reconocible. A xeración de outono posúe unha gran resistencia e a lonxevidade de ata nove meses, mentres que outras xeracións poden vivir ata 24 días. Grazas a estas características pode viaxar ata 4.000 quilómetros desde Canadá e o norte de Estados Unidos ata os bosques de oyamel (Abies religiosa) no centro de México e de regreso.

 Ten unha envergadura de entre 8,9 e 10,2 cm.​ A femia ten veas negras, grosas nas súas ás;​ as do macho, ademais de ser máis delgadas teñen unha mancha escura no centro dunha vea de cada á posterior; é unha  glándula que produce feromonas,​ e ademais, é lixeiramente máis grande. Os adultos pesan ao redor de medio gramo.

En xeral a bolboreta monarca vive 4 días como ovo, 2 semanas como eiruga, 10 días como crisálide e de 2 a 6 semanas como adulto ou imago. Reprodúcese principalmente en zonas abertas, pasteiros, campos de cultivo, etc., onde medran as asclepias (ou algodoeiros) que necesita para o desenvolvemento da larva.

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza  e  es.wikipedias.org    Imaxe:Derek Ramsey e Cyanocorax/es.wikipedia.org

BOLBORETAS

As bolboretas son uns insectos fascinantes e fáciles de observar no campo. Pertencen á orde dos Lepidópteros, unha palabra de orixe grega que significa ás con escamas, unha orde de insectos holometábolos (é dicir, de metamorfose completa), case sempre voadores, caracterizados, entre outras cousas, porque despois de ter superado o estado de larva, presenta dous pares de ás. Agrupa tanto ás bolboretas diúrnas como ás avelaíñas ou bolboretas nocturnas.

Son estas ás cheas de escamas pigmentadas e reflectoras o que dá ás bolboretas o seu espectacular e rechamante colorido. Ademais de ser tan agradables de observar, estas cores xogan un papel moi relevante na reprodución e supervivencia das bolboretas.

Segundo as últimas investigacións, as cores das bolboretas son o produto de pequenas estruturas nas ás, denominadas xiroides, que refractan a luz do sol como un prisma. E, aínda que pareza mentira, resulta que é tan só un xene o encargado de regular estes ricos patróns de coloración, como demostrou un estudo publicado na revista Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) no ano 2017.

Os investigadores utilizaron a técnica de edición xenética CRISP/Cas para inactivar devandito xene e observar os cambios na coloración das ás da bolboreta. O que observaron é que este xene, denominado WntA, é o mesmo para todas as especies de bolboretas, pero funciona de modo distinto en cada unha delas e mesmo se expresa en zonas distintas das ás: unhas veces nas veas e outras na base destes órganos.  

A complexidade destas pequenas  escamas que forman as ás das bolboretas é tal, que cada unha delas ten unha estrutura única, un feito que inspirou mesmo a creación dunha tecnoloxía para blindar tarxetas de crédito e documentos contra posibles falsificacións. Fíxoo unha empresa serbia, que bautizou a tecnoloxía como Teslagram e aplica as escamas de bolboretas falecidas por morte natural a calquera obxecto que se queira protexer, incluíndo obras de arte.

As bolboretas son fascinantes e cada vez descubrimos máis cousas sorprendentes sobre elas. Por exemplo, un traballo publicado en Frontiers in Ecology and Evolution en 2016 atopou que a especie de bolboreta Graphium sarpedon ten no seu ollo quince tipos de fotorreceptores, todo un récord no mundo dos insectos e que lle permite detectar toda unha variedade de cores distintas.

Hai que lembrar, que a supervivencia de moitas bolboretas, do mesmo xeito que a doutros polinizadores, está hoxe comprometida, entre outras cousas, polo uso abusivo de herbicidas e  insecticidas.

A partires de mañá, iremos coñecendo algunhas das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo.

Espero que che gusten!

FONTE: Sarah Romero e Victoria González/muyinteresante.es/naturaleza       Imaxe: milenio.com/istockphoto

O 21% DAS ESPECIES DE RÉPTILES ESTÁN EN PERIGO DE EXTINCIÓN

Un novo estudo analizou o estado de conservación de máis de 10.000 especies en todo e todo o mundo  /WP

Máis do 21% das especies de réptiles coñecidas a escala mundial atópanse en perigo de extinción. Moitas especies de tartarugas e crocodilos, entre moitos outros réptiles, desaparecerán para sempre da Terra se non se aceleran os esforzos de conservación urxentes, segundo un estudo internacional sobre máis de 10.000 especies de réptiles cuxos resultados publicáronse o pasado mércores na revista Nature.

Os autores destacan que ata o de agora se dispoñía de avaliacións integrais do risco de extinción para aves, mamíferos e anfibios, pero que faltaba un traballo exhaustivo para os réptiles.

As estratexias de conservación dos réptiles baseáronse ata o de agora nos criterios da Lista Vermella da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN) e nas distribucións doutros animais para informar as políticas e as prioridades.

O equipo científico autor do novo estudo, encabezado por Bruce Young (NatureServe, Arlington, Virginia, EE. UU.), aplicou  metodoloxías actualizadas para estimar o estado de conservación dos réptiles, seguiendo os criterios básicos da Lista Vermella da UICN.

Das 10.196 especies avaliadas, atoparon que polo menos 1.829 (21%) das especies estaban ameazadas de extinción (categorizadas como vulnerables, en perigo ou en perigo crítico).

Os crocodilos e as tartarugas atópanse entre as especies en maior risco, con ao redor do 57,9% e o 50,0% das avaliadas baixo ameaza, respectivamente.

Os autores indican que factores como a agricultura, a talla de árbores, o desenvolvemento urbano e as especies invasoras son os impulsores da ameaza para os réptiles, aínda que recoñecen que o risco que expón o cambio climático é incerto. Aínda que as predicións anteriores propuxeron que os réptiles están en maior risco en ambientes áridos (onde son moi diversos),

Os autores destacan que moitos dos riscos que enfrontan os réptiles son similares aos que enfrontan outros grupos de animais, e suxiren que os esforzos de conservación para protexer a estes grupos, incluída a restauración do hábitat e o control de especies invasoras, tamén poden beneficiar aos réptiles. Con todo, advirten que algúns réptiles requiren esforzos de conservación urxentes para evitar extincións.

FONTE: Joaquim Elcacho/lavanguardia.com/natural

9ª EDICIÓN PREMIOS ILLUSTRACIENCIA

A pantera de Madagascar, obra de David Rojas Márquez, dobremente premiada nesta edición.

Acaban de darse a coñecer as obras galardoadas na novena edición do Premio Internacional de Ilustración Científica e Naturalista Illustraciencia, entre as máis de 400 obras presentadas.

Na imaxe superior tedes a obra galardoada na categoría de ilustración científica, que tamén recibiu o premio do público, elixido por votación popular. Trátase de A pantera de Madagascar, do arxentino David Rojas Márquez.

Illustraciencia é unha iniciativa creada en 2009 polo deseñador gráfico Miquel Baidal Crespo co obxectivo de visibilizar e poñer en valor a ilustración científica como medio de transmitir os descubrimentos científicos tanto entre quen investiga como entre o público xeral e as propias persoas que se dedican á ilustración científica. O proxecto está coordinado polo Museo Nacional de Ciencias Naturais de Madrid (MNCN-CSIC) e a Asociación Catalá de Comunicación Científica (ACCC) e conta coa colaboración da Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía (FECYT–Ministerio de Ciencia e Innovación).

Se queres coñecer o resto de obras finalistas preme AQUÍ.

FONTE: gciencia.com e illustraciencia.info

ESPECIES ENDÉMICAS DE ANIMAIS DE ESPAÑA VIII (FIN)

Remato coa serie adicada as especies endémicas de animais de España. A maioría delas están en risco, e merece a pena coñecelas para poder protexelas mellor.

8. SAPIÑO DE VERRUGAS VERDES IBÉRICO

O sapiño de verrugas verdes ibérico (Pelodytes ibericus), é un anuro, unha especie de sapo endémico da península ibérica que é relativamente pequeno, de entre 29 e 43 mm, comparado con outros sapos, e distínguese pola seu ancho fuciño redondo.

Ten a cabeza tan longa como ancha. As femias son sensiblemente máis grandes. A cor da pel é variable, adoita presentar unha cor oliváceo máis ou menos escuro chegando á cor parda. O dorso ten pequenas  prominencias  ovoides ou redondeadas (verrugas) de cor verdoso, a zona ventral presenta unha cor clara, variando desde o amarelo pálido a tons agrisados.

As ameazas, en xeral son as que afectan a outras especies de anfibios, destrución dos seus hábitat, a contaminación ou desaparición dos medios acuáticos que utiliza para reproducirse, ben sexa por factores antrópicos directos ou por outros de tipo climático (secas severas).

E así remato esta serie que pretendía coñecer mellor as especies endémicas animais de España.

Ata a próxima serie!

FONTE: Idea orixinal Amina Jover/quo.eldiario.es/ciencia e es.wikipedia.org