ZONA VERDE

OS POLBOS USAN CADA VEZ MÁIS O LIXO COMO REFUXIO

 

Os refugallos volvéronse tan omnipresentes no océano que cada vez é máis doado para os polbos refuxiarse no lixo que en cunchas mariñas ou corais. Precisamente, unha revisión sistemática de fotografías e vídeos submariños de todo mundo contabilizou 24 especies de cefalópodos que viven no lixo mariño.

Os investigadores deste estudo sinalan que, en áreas onde os turistas humanos recolectaron demasiadas cunchas mariñas, cefalópodos de todas as idades foron obrigados a adaptarse ou a perecer. Por este motivo, durante anos, buzos e científicos observaron polbos que poñen os seus ovos en plástico ou en ferramentas de pesca abandonadas. Algunhas inclusive recorreron a botellas de vidro, vasillas de cerámica, tubos de metal, latas oxidadas ou vasos de plástico para poñer un teito sobre as súas cabezas.

Con todo, os investigadores mostran a súa preocupación polo que podería suceder se estas criaturas se volvesen demasiado dependentes do lixo como refuxio sinalando que calquera efecto aparentemente positivo, tamén podería ter varias consecuencias prexudiciais e indirectas.

En total, os autores da revisión puideron recoller 261 imaxes e vídeos submariños de polbos interactuando con refugallos, a maioría deles a través das redes sociais co permiso dos autores orixinais, mais tamén achegados por científicos e institucións de investigación mariña.

Grazas a isto, os autores atoparon que inclusive os polbos de augas profundas no Mediterráneo están facendo uso do lixo que afunde, sendo o primeiro rexistro atopado por investigadores. Outra das conclusións é que estas interaccións entre polbos e lixo aumentaron nos últimos anos, o que podería deberse a que estas fotografías submariñas son máis doadas de tomar ca nunca, mais tamén podería ser un sinal de que o problema de contaminación das augas está empeorando.

Por outra banda, cinco das imaxes analizadas mostran polbos competindo entre eles por un refuxio artificial, o que fai pensar aos autores do estudo no problema que supón a escaseza de cunchas nas que poderían agocharse e a abundancia de refugallos que cumpren esta función.

A pesar de que as hipóteses iniciais dos investigadores apuntaban cara ao plástico, algo máis do 40% das interaccións dos polbos foron con botellas de vidro, utilizadas principalmente como refuxio. En comparación, só o 24% destas interaccións foron con plástico, que ademais era utilizado para sentar enriba ou enterrar debaixo, non para agocharse neles.

Os autores concluíron que a textura do vidro pode ser máis similar que a do plástico á textura interna das cunchas mariñas. Ademais, afúndese con maior facilidade, o que o faría máis atractivo para as criaturas do fondo mariño, e os colos das botellas dificultarían o acceso de depredadores.

Entre as fotografías recollidas tamén destacan outro tipo de residuos, como unha batería moi degradada á que se aferraba un polbo, supoñendo un grave risco pola natureza contaminante do obxecto mais tamén polos bordos afiados que poderían causar danos físicos á criatura.

Despois de revisar todas as imaxes, os autores sinalan que algunhas especies recentemente descritas como o polbo pigmeo no Brasil (Paroctopus cthulu) só foron observadas refuxiadas no lixo, posto que non existe ningún rexistro oficial que mostre a estas criaturas utilizando cunchas ou outros elementos naturais.

O fogar principal deste polbo do Brasil son as latas de cervexa que os barcos turísticos desbotan regularmente pola borda. Inclusive cando os buzos desta rexión limpan o lixo mariño, non son poucas as ocasións nas que non se dan de conta das criaturas que se agochan nos refugallos que están recollendo.

Outra das especies nas que fai fincapé esta revisión era o polbo de coco (Amphioctopus marginatus), sendo a que máis interactuaba cos refugallos. Esta especie caracterízase por cubrir a súa cabeza e corpo cunha coiraza de coco, o que permite que as súas patas se deslicen polo fondo mariño para buscar alimento. Isto é coñecido como camiñar sobre zancos e os autores puideron identificar ata nove fotografías nas que os polbos facían precisamente iso con lixo humano.

FONTE: Laura Veiga/gciencia.com/medioambiental

ICA: COÑECE A CALIDADE DO AIRE DA TÚA ZONA

Índice de Calidade do Aire de Galicia: 09/03/2022 ás 07:00

O Indice Nacional de Calidade do Aire (ICA), dependente do Ministerio para a Transición Ecolóxica, permite comprobar, en tempo real e de forma sinxela, a calidade do aire que marcan as estacións de medición instaladas en toda España e que forman parte da rede nacional de vixilancia.

O índice utiliza datos en tempo real, é dicir, datos provisionais e non validados, procedentes das estacións de monitoraxe e comunicados cada hora polas redes de calidade do aire que operan no territorio nacional. Estes datos son complementados, en caso necesario, por datos  modelizados procedentes do Servizo de Vixilancia Atmosférica (Sistema de Monitoraxe da Atmosfera do Sistema Copernicus - CAMS) da Unión Europea.

O ICA define 6 categorías de calidade do aire: boa, razoablemente boa, regular, desfavorable, moi desfavorable e extremadamente desfavorable.

Os contaminantes que se consideran no índice son: Partículas en suspensión (PM10), Partículas en suspensión (PM2,5), Ozono  troposférico (O₃), Dióxido de nitróxeno (NO₂) e Dióxido de xofre (SO₂).

Por outra banda, unha nova ferramenta preditiva permitirá aos cidadáns coñecer e consultar a calidade do aire en España prevista para dous días, o actual e o seguinte.

Podes facer a túa consulta premendo AQUÍ.

FONTE: Joan Lluís Ferrer/farodevigo.es         Imaxe: ica.miteco.es

O PANGOLÍN, O ANIMAL MÁIS ESTRAÑO E DESEXADO DO MUNDO

Cando se convidou ao famoso naturalista David Attenborough a elixir os dez animais ameazados que salvaría da extinción, un dos elixidos foi o misterioso pangolín, o único mamífero con escamas do planeta, “un dos animais máis entrañables que xamais atopei e vítima dun masivo comercio ilegal, principalmente con destino a China”, segundo Attenborough. El descubriuno tras rescatar un exemplar dunha pota en Asia durante a rodaxe dun documental e agora nós repasamos que o fai tan diferente e cobizado.

Un pangolín de terra xigante. Crédito / David Brossard

O certo é que case todo, desde o seu singular aspecto (que lle valeu descricións tales como “oso formigueiro con escamas” ou “alcachofa con patas”), ata a súa cómica e humanoide capacidade para erguerse sobre as súas dúas patas traseiras e, co sustento que lle proporciona a súa poderosa cola prensil, avanzar bamboleándose. Isto conveteuno nun dos poucos mamíferos (xunto a humanos e algúns primates e canguros) que practican o bipedalismo.

O pangolín é tamén o único mamífero con  escamas, similares ás de peixes e réptiles, mentres que a  coraza do armadillo é de natureza ósea. Esas escamas forman unha armadura que recubre a parte superior da cabeza, todo o dorso e a cola, pero non a cara, a gorxa, o ventre e a parte interior das patas. Sérvelle como protección fronte aos seus depredadores: cando sente ameazado, enrólase sobre si mesmo ata converterse nunha bóla acoirazada.

A cabeza do  pangolín é pequena, comparada co corpo, e alongada. Ten un fuciño tubular e unha boca desdentada, cunha estreita, musculada e pegañenta lingua (lubricada por unhas enormes glándulas salivares) que introduce en formigueiros e termiteiros para alimentarse a diario de decenas de miles destes insectos. E dixíreos coa axuda de pequenos seixos que acumula no estómago.

O pangolín ten un fuciño tubular e unha boca desdentada, cunha estreita, musculada e pegañenta lingua / US Fish & Wildlife Service

A súa lingua é tan longa como todo o corpo e está unida pola súa base a un óso da pelvw. Mentres non a emprega permanece enrolada nunha especie de peto ou saco no interior da gorxa, o que limita en gran medida a súa capacidade de  vocalización. De feito, os  pangolíns comunícanse entre si mediante sinais químicos que segregan a través dunhas glándulas especiais, aproveitando que posúen un extraordinario sentido do olfacto, que compensa unha pobre visión e oído.

Aínda que durante un tempo os pangolíns foron agrupados xunto a armadillos e osos formigueiros no superorden Edentata, actualmente considérase que os parecidos e paralelismos entre uns e outros son consecuencia dun proceso de evolución converxente.

De feito, os pangolíns son tan singulares que se definiuse unha orde, Pholidota, integrado unicamente polas oito especies de pangolíns coñecidas: catro asiáticas e catro africanas, entre elas o pangolín xigante. Estas especies diferéncianse, ademais de por a súa procedencia, polo seu tamaño e polo seu modo de vida arbóreo ou terrestre: as especies máis pequenas (arbóreas) apenas alcanzan o 2 Kg. Pola contra o  pangolín xigante (terrestre) pode superar o 30 Kg.

Pero aínda hai moitos aspectos da súa natureza e comportamento que se descoñecen: como se emparellan e aparéanse, canto dura a xestación, canto viven en liberdade ou se o seu comportamento é máis ou menos territorial.

Cando sintese ameazado, o pangolin enrólase sobre si mesmo eta convertirse nunha bola acoirazada / Esther Simpson

Isto é debido a que son animais moi tímidos, solitarios e nocturnos, que cando ven forzados a convivir ou son arrincados da súa contorna e trasladados estrésanse excesivamente: desenvolven úlceras, deixan de alimentarse, vólvense agresivos e acaban por morrer. E o peor é que, ao ritmo actual, o pangolín acabará por extinguirse sen que se cheguen a resolver moitas destas cuestións.

Hai unha crecente e masiva demanda destes animais desde Asia, especialmente desde China e Vietnam, onde se pagan grandes sumas pola súa carne e as súas  escamas. Tras esta crecente demanda atópase o crecemento económico en ambos os países, nos que comer pangolín é unha demostración de riqueza. Así, os adiñeirados homes de negocios acoden a exclusivos restaurantes en compañía de amigos e colegas e encargan un exemplar vivo, que é presentado na mesa antes de ser sacrificado ante aos comensais. Con iso deixan claro que os seus negocios van vento en popa e que poden afrontar calquera investimento. Por un pangolín vivo páganse ata 1.000 dólares, e 300 polo quilo de carne.

Gran parte dos pangolíns capturados en Asia destínanse a restaurantes, o que á súa vez provocou que a demanda se traslade a África (o outro continente onde hai pangolíns), que se converteu no segundo gran mercado e subministrador destes animais. Con todo, e debido á extremada sensibilidade e estrés que acusan e que impide que sobrevivan ao traslado, os pangolíns africanos destínanse sobre todo aos mercados de carne e para a subministración de escamas aos establecementos de medicina tradicional, onde alcanzan os 3.000 dólares o quilo

Os pangolíns capturados en Asia destínanse a restaurantes e á medicina tradicional / Dan Bennett

As distintas medicinas tradicionais orientais concédenlles toda clase de virtudes e poderes  curativos ás súas escamas. Por exemplo, o tratado oficial de medicina tradicional vietnamita recoméndaas como vigorizante, para mellorar a circulación sanguínea, curar úlceras e favorecer a secreción de leite materno; tamén para tratar a acne e a  escrófula. E outras medicinas tradicionais prescríbenas como cura para a artrite e mesmo o cancro.

Aínda que o certo é que as escamas do pangolín só son placas ou depósitos de células fortemente queratinizadas. É dicir, están recheas da proteína queratina, do mesmo xeito que os cornos de rinoceronte… e as uñas humanas. Tal e como o expresa a  conservacionista Maria Diekmann, “obterían o mesmo efecto mordéndose a uñas”. Pero, “trátase dunha crenza tan antiga e tan arraigada que resulta difícil cambiar”.

De momento, as 182 nacións que subscribiron o Convenio sobre o Comercio Internacional de Especies Ameazadas (CITES) chegaron a un acordo para a total prohibición do comercio de pangolíns.

Ademais, e liderada polo propio Attenborough, púxose en marcha unha campaña mediática para concienciar á poboación e salvar ao pangolín.

FONTE: Miguel Barral/bbvaopenmind.com/ciencia

NON SON ALIENÍXENAS, SON PEIXES ABISAIS

Este asombroso vídeo realizado polo Monterey Bay Aquarium (California) móstranos unha sucesión de incribles criaturas que parecen directamente chegadas doutro planeta e, con todo, son só algunhas das especies de peixes abisais que habitan nas profundidades máis impresionantes dos océanos.

Os peixes abisais habitan a máis de 1.000 metros de profundidade, distancia á que xa non chega a luz solar. Esta circunstancia fai que a súa fisioloxía adáptese a un reino de sombras e presenten morfoloxías totalmente desacostumadas. Pero, máis aló dos 1.000 metros, está a ‘zona do Hades’, situada a máis de 6.000 metros de profundidade, onde segue habendo fauna que ten alí o seu fogar.

Algúns casos extremos son o Eurypharynx pelecanoides (peixe pelícano) que chega a vivir a 8.000 metros de profundidade. A babosa de aletas afiadas (Careproctus longifilis) chega mesmo aos 9.000 metros.

O seu aspecto monstruoso, a cegueira que sofren pola falta de luz no seu hábitat, os seus corpos brandos e ás veces transparentes ou as súas bocas de gran tamaño son algunhas características destes animais.

FONTE: farodevigo.es/medio-ambiente

OS VERMES QUE DEGRADAN O PLASTICO EN 40 MINUTOS

A invención do plástico durante a primeira metade do século XX foi un logro brillante que cambiou a sociedade durante as décadas seguintes. Os plásticos introducíronse de tal maneira nas nosas vidas que actualmente unha sociedade sen plásticos sería simplemente impensable.

O plástico é un material polimérico derivado dos combustibles fósiles. Está formado por monómeros, pequenas moléculas que se repiten decenas de miles de veces.

Dentro desta estrutura polimérica, atopamos pequenas moléculas chamadas aditivos que inclúen antioxidantes, plastificantes, colorantes, etc.

O uso de aditivos é o que permite aos plásticos adquirir a forma e as características que coñecemos. Unha das máis destacadas é a súa asombrosa resistencia.

De feito, os residuos de plástico poden permanecer no medio ambiente durante décadas, estendéndose por todo o planeta e chegando ao recuncho máis escondido de calquera contorna, xa sexa a auga, terra ou o aire.

Así é como a mellor característica deste material transformou un milagre do século XX (a invención do plástico) nunha das pragas do século XXI: a contaminación xerada pola omnipresente propagación de residuos plásticos.

Un recente descubrimento colocou a lupa nalgunhas larvas de insectos, capaces de romper as estruturas das poliolefinas máis resistentes, como o polietileno (PE) e o poliestireno (PS).

En concreto, unha delas, a larva do lepidóptero Galleria mellonella, tamén chamado verme da cera, mostrou unha actitude extremadamente ávida de degradación do plástico.

A capacidade do verme da cera foi descuberta no laboratorio no que traballa Federica Bertocchini (Biologa molecular, especializada en biotecnoloxía de insectos, Centro de Investigaciones Biológicas Margarita Salas (CIB – CSIC)), como resultado dunha boa dose de interese polo medio ambiente e de preocupación polo plástico, xunto cun pouco de sorte.

Como apicultora afeccionada, manipulaba colmeas e panais de forma habitual. Os vermes da cera considéranse unha praga que infecta as colmeas, polo que non é raro atopalos dentro dos panais. Nunha ocasión, embolsei os vermes utilizando unha bolsa de plástico comercial común. Ao pouco tempo, atopei a bolsa chea de buracos.

A sorte uniuse ao meu interese persoal por atopar unha forma de desfacernos do plástico, e o que seguiu foi a análise en laboratorio do plástico tras o contacto co invertebrado, e o descubrimento da súa capacidade para degradalo.

Vermes da cera nun anaco de panal de colmea. Producen continuamente o fío branco, como unha rede ou unha telaraña, que se aprecia na imaxe.

A degradación do plástico no medio ambiente procede en gran medida de mecanismos abióticos, como a exposición á radiación UV ou á calor.

A degradación microbiana observada ata agora en condicións experimentais é extremadamente baixa, o que significa un tempo de incubación moi longo (meses) con moi pouca eficacia. Esta é unha das principais razóns polas que aínda non existe ningunha ferramenta biotecnolóxica que nos permita acabar co plástico.

Afortunadamente, a posibilidade de degradación por medios biolóxicos non se limita aos microorganismos. Atopáronse varias larvas de insectos, pertencentes á orde dos lepidópteros e coleópteros, capaces de descompor polímeros plásticos resistentes, como o PE e o PS.

Este novo nicho comezou hai uns anos, e os acólitos fóronse sumando mes a mes, converténdoo nun campo cada vez máis amplo e de maior interese.

Todo empezou cando se descubriu que as larvas do lepidóptero Plodia interpunctella eran capaces de biodegradar o PE, grazas a unhas bacterias que colonizan o seu intestino. Pouco despois descubriuse que as larvas de coleópteros Tenebrio molitor podían ter o mesmo efecto sobre o PS, neste caso grazas a especies de bacterias aínda non identificadas no intestino.

A escala de tempo da acción de biodegradación sitúase máis no rango dunhas poucas semanas que de meses, o que presenta unha mellora en comparación coas bacterias ambientais até agora caracterizadas.

Con todo, unhas semanas é aínda moito tempo para unha ferramenta biotecnolóxica potencial.

O máis rápido entre os insectos capaces de degradar o plástico resultou ser a larva do lepidóptero Galleria mellonella, tamén chamado verme da cera, descuberto polo noso laboratorio. As súas larvas poden degradar o PE en 40 minutos desde a súa exposición.

Estes invertebrados viven e prosperan na colmea, escavando túneles dentro do panal de mel e deixando tras de si un fío de filamento que producen constantemente. Aliméntanse de todo o que atopan nesa contorna, como larvas de abella, pole ou cera.

É a similitude da cera coa estrutura química do plástico o que fai que estes vermes sexan capaces de romper o PE? Ou é outro aspecto da súa natureza? A resposta aínda se descoñece, así como os mecanismos moleculares que están detrás deste forte efecto.

Nestes momentos estamos a barallar diversas posibilidades sobre a capacidade de Galleria mellonella para biodegradar o plástico. Consideramos se pódese atribuír ás bacterias do intestino ou ao propio verme. Unha terceira posibilidade é unha acción complementaria de ambos.

En calquera caso, a identificación das encimas implicadas neste proceso será primordial para a comprensión do proceso molecular que impulsa a degradación do plástico por parte deste insecto, e será esencial para a análise do que se forma no seu lugar (identificación dos subproductos).

Coñecer isto último será a porta de entrada ao escalado do proceso. Primeiro hai que caracterizar as encimas, reproducilas en condicións de laboratorio e, finalmente, todo estará listo para o desenvolvemento da aplicación da potente ferramenta biotecnológica que supoñen.

Caracterizar a maquinaria encimática responsable da degradación do plástico dentro do verme da cera representará a paradigma de como o desenvolvemento de ferramentas biotecnolóxicas pode axudar ao ser humano a enfrontarse ás consecuencias do seu propio enxeño, como a invención do propio plástico, e o resultado que pode xerar a explotación económica dos inventos.

En xeral, os avances tecnolóxicos poderían, e é de esperar que o fagan, sacarnos dun bucle terrible e proporcionarnos a solución á praga da contaminación por plástico que nos arrasa.

FONTE: Federica Bertocchini/quo.eldiario.es/naturaleza       Imaxes:quo.eldiario.es/naturaleza

A BÓVEDA DA FIN DO MUNDO

Entrada do Banco Mundial de Sementes de Svalbard / NordGen

Se o outro día falabamos da Caixa Negra da Terra, hoxe falaremos da Bóveda da fin do mundo.

Oculto no máis profundo dunha montaña xeada, nunha illa remota no arquipélago de Svalbard, a medio camiño entre a parte continental de Noruega e o Polo norte, atópase Banco Mundial de Sementes, ao que algúns denominan ‘A arca da biodiversidade’ e outros ‘A cripta do día do xuízo final’ e ‘A bóveda da fin do mundo’. Este banco mundial de sementes constitúe a maior reserva da diversidade de cultivos do planeta. Atesoura as sementes que poderían salvar un mundo postapocalíptico. Un salvavidas para a humanidade; ou, como sinalaron algúns científicos, ‘a habitación máis importante do mundo’.

Esta instalación subterránea, construída para resistir o paso do tempo e os desastres naturais ou provocados polo home, contén xa mais dun millón de mostras de sementes, provenientes de case todos os países do mundo: 30.000 anos de agricultura.

Aínda que no planeta existen máis de 1.700 bancos de xermoplasma con coleccións de cultivos alimentarios en custodia, moitos deles son vulnerables e están expostos non só a catástrofes naturais e guerras, senón tamén a adversidades evitables, como a falta de financiamento ou unha xestión deficiente.

Pero, que sucede coas especies de plantas cando os agricultores deixan de plantalas? Caen en desuso e, eventualmente, extínguense. E a perda dunha variedade de cultivo é tan irreversible como a extinción de calquera forma de vida.

Coa idea de salvagardar toda a biodiversidade vexetal da Terra naceu Svalbard Global Seed Vault (Bóveda Global de Sementes), un ‘búnker’ con capacidade para almacenar 4,5 millóns de variedades de cultivos, cada un dos cales conterá unha media de 500 sementes, polo que se poden gardar até 2.250 millóns de sementes.

En caso dunha mala colleita cataclísmica debido, por exemplo, a unha nova enfermidade virulenta, ou si todas as demais mostras dun cultivo determinado fosen destruídas, o mundo podería contar coa colección existente nesta ‘arca de Noé vexetal’ para proporcionar o material de orixe para novas variedades.

O Banco Mundial de Sementes foi construído a proba de desastres polo Goberno de Noruega. A activista ambiental kenyana e gañadora do premio Nobel Wangari Maathai, xa falecida, protagonizou o primeiro depósito, unha caixa de sementes de arroz, en febreiro de 2008.

A instalación é administrada e operada en asociación entre o Ministerio de Agricultura e Alimentación do país escandinavo, o Centro Nórdico de Recursos Xenéticos (NordGen) e a organización internacional Crop Trust.

Que tipo de sementes hai na ‘arca da biodiversidade’? Case de todo: ao redor de 140.000 mostras diferentes de variedades de trigo; 150.000 mostras de arroz; 70.000 mostras de cebada; e entre 10.000 e 20.000 mostras de diferentes tipos de patacas, chícharos, sorgo e moitos outros cultivos. O que non hai, nin haberá, son sementes modificadas xeneticamente.

Operarios no interior da Bóveda Global de Svalbard / NordGen

No interior da ’bóveda do fin do mundo’ non hai conflitos: as caixas se apilan segundo a orde de chegada. Así que as sementes de Corea do Norte están xunto ás de Estados Unidos, e as de Ucraína moi preto das de Rusia. Calquera semente é aceptada como un tesouro biolóxico de valor incalculable. O obxectivo é que toda a biodiversidade alimentaria terrestre poida conservarse para sempre.

A localización da Bóveda decidiuse ao consideralo o máis seguro da Terra. Ademais, cando os gobernos comezaron a falar sobre o perigo que o cambio climático representa para os cultivos, Noruega xurdiu como un dos únicos lugares nos que aínda confiaban tanto os países en desenvolvemento como os industrializados.

Así que si había que alcanzar un acordo sobre a construción dun refuxio seguro para as sementes, Noruega era a mellor opción. Por iso é polo que gobernos tan afastados politicamente como o de Washington e o de Pyongyang acordasen depositar copias de seguridade dos seus recursos vexetais máis prezados en Svalbard.

Aínda que o cambio climático é unha preocupación seria para a produción sustentable de alimentos en todo o mundo, o Banco Mundial de Sementes en si non se ve afectada por el, e os seus gardiáns tampouco esperan que se vexa afectada o futuro. As sementes conservaranse durante séculos. Hai razóns para a esperanza:

–A Bóveda de Sementes construíuse a 130 metros sobre o nivel do mar, o que asegura que o chan da instalación permanecerá seco mesmo si se derritieran os dous polos.

–O tres cámaras de sementes están escavadas nunha montaña de rocha sólida e o túnel que conduce ás cámaras está feito de formigón impermeable.

–As condicións de permafrost nas cámaras implican un requisito de enerxía máis baixo para o arrefriado mecánico a -18ºC.

–A bóveda é impermeable á actividade volcánica, os terremotos, a radiación e a crecida do nivel do mar, e en caso de fallo eléctrico, o permafrost (capa de xeo permanentemente conxelada) do exterior actuará como refrigerante natural.

Os plans para construír a Bóveda de Sementes comezaron na década do oitenta do século pasado, pero non existía entón un acordo internacional para regular a área ou para apoiar un esforzo tan grande, polo que o proxecto quedou no camiño.

Foi en 2004, coa entrada en vigor do Tratado Internacional sobre os Recursos Fitoxenéticos para a Alimentación e a Agricultura, cando houbo por fin unha boa base legal para a creación da Bóveda.

Despois de que se decidise construír a Bóveda en Svalbard, debido á súa localización remota e ao permafrost que a cobre (as sementes deben manterse conxeladas para que sigan sendo viables), o Goberno de Noruega estudo as posibles localizacións e finalmente decidiu construír a bóveda nas entrañas dunha montaña.

Ata agora, só nunha ocasión retiráronse sementes da Bóveda: en outubro de 2015, o Centro Internacional para a Investigación Agrícola nas Zonas Áridas (ICARDA), recuperou as súas sementes debido á escalada da guerra en Siria, que estaba a pór en perigo o Banco de Sementes de Alepo.

AS DIMINUTAS ALGAS TERRESTRES ACTÚAN CONTRA O QUENTAMENTO GLOBAL

Imaxe ao microscopio dunha alga terrestre / CSIC

Unha investigación levada a cabo por científicos europeos entre os que figura Enrique Lara, investigador do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) no Real Xardín Botánico (RJB) de Madrid, demostrou que as algas terrestres teñen unha especial relevancia para os ecosistemas terrestres.

Tal e como fan as plantas, estes microorganismos captan o CO₂ atmosférico e contribúen así ao almacenamento do carbono no chan, actuando desta maneira contra o quecemento global.

Grazas ao seu elevado contido en fibra, macro e micronutrientes, aminoácidos, vitaminas e fitohormonas vexetais, as algas actúan como acondicionador do chan e contribúen á retención da humidade. Ademais, polo seu contido en minerais, son un fertilizante útil e unha fonte de oligoelementos.

Hai dúas décadas aproximadamente, o biólogo mariño estadounidense Paul Falkowski comprobou que as algas mariñas captaban tanto carbono anualmente como todas as plantas terrestres reunidas. Neste proceso, as algas, cualificadas de bosque escondido, aproveitan a abundante luz solar que incide sobre o mar para activar a súa fotosíntese.

Por mor deste descubrimento, a pregunta que se expuxeron os científicos é si tamén existe un bosque escondido en terra firme. Todo apunta a que si, a que non todo é escuridade no chan. Tal e como se acreditou, a luz permite a vida dunha media de 5 millóns de algas microscópicas, bacterias e eucariotas fotosintetizadores por gramo de chan a nivel global.

No entanto, ata o momento, a presenza destes organismos fora cualificada de discreta e o papel que xogan na biodiversidade era considerado meramente anecdótico.

Os autores deste estudo, que acaba de publicarse na revista The New Phytologist, recompilaron datos de produtividade e cuantificaron a masa de carbono captada anualmente polas algas microscópicas a nivel planetario a través de modelizacións baseadas en aprendizaxe automática (machine learning).

"Estes datos permitíronnos estimar que as algas do chan captan ata 3,6 xigatoneladas de carbono por ano, o que representa aproximadamente un 30% das emisións anuais humanas de CO₂ a nivel global", asegura o investigador Enrique Lara.

Así mesmo, este descubrimento permite desmontar algúns apriorismos, segundo os cales a fotosíntese microbiana era relevante unicamente en ambientes acuáticos.

Imaxe dunha Trentepohlia aurea / wikipedia e As algas tamén se asocian a outros organismos / pxhere

Enrique Lara considera que "estes resultados revelan a importancia de preservar os ecosistemas terrestres como unha tarefa urxente á hora de reducir o CO₂ atmosférico para salvagardar o clima. Tamén abren a porta a manipular a produción de microalgas do chan co obxectivo de incrementar a captación de carbono atmosférico", conclúe.

As algas son organismos que fan a fotosíntese e que por tanto producen osíxeno, e que dispoñen de clorofila similar á das plantas. Pertencen ao reino chromista (integrados no reino protista) e o seu tamaño resulta moi variable, desde as enormes algas mariñas de varias decenas de metros ás especies microscópicas que habitan o chan. Aínda que requiren luz e certa cantidade de auga para sobrevivir, as algas atópanse en todos os ambientes terrestres, e son a base alimenticia de protozoos, nematodos, ácaros e lombrigas de terra. A súa reprodución pode ser sexual ou asexual.

As algas asócianse aos fungos para formar liques, organismos máis complexos que contribúen á mellora biolóxica dos silicatos mediante a excreción de ácidos orgánicos, proceso básico para converter as rochas en terra.

No chan, as algas son máis numerosas que os protozoos ou a macrofauna, pero a súa poboación é menor que os procariotas (bacterias e arqueas). As formacións de colonias de algas varían entre 103 e 106 unidades formadoras de colonias/gramo de chan, sendo habitual que estas algas acheguen entre 7 e 300 kg á biomasa do chan.

Iso si, a poboación de algas varía segundo o tipo de chan: en chans amornados as algas verdes son máis abundantes que as diatomeas, e estas á súa vez son máis numerosas que as algas verde-amareladas; en chans acedos predominan as algas verdes, e en chans neutros as diatomeas.

As algas atópanse nas capas máis superficiais do chan, con acceso a auga e luz, aínda que poden acharse algas ata un metro de profundidade, pero que seguramente estarán inactivas, atoparanse en estado de repouso. As algas tamén poden ser endolíticas (que se atopan dentro das rochas), principalmente en rochas areniscas e calcarias, onde a auga e a luz poden penetrar, segundo informa Agrología/wordpress.

FONTE: F. J. Benito/farodevigo.es

PREMIOS FRONTEIRAS DO COÑECEMENTO 2022: ECOLOXÍA E BIOLOXÍA DA CONSERVACIÓN

Os galardoados: de esquerda a dereita, Simon Levin, Lenore Fahrig e Steward Pickett / BBVA (Europa Press)

O XIV Premio Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento en Ecoloxía e Bioloxía da Conservación recaeu nos ecólogos Lenore Fahrig, catedrática de Bioloxía da Universidade de Carleton (Canadá); Simon Levin, catedrático de Ecoloxía e Bioloxía Evolutiva na Universidade de Princeton (EE UU), e Steward Pickett, investigador no Instituto Cary de Estudos de Ecosistemas (EE UU), polo seu desenvolvemento da ecoloxía espacial no sentido da relación que existe entre o territorio e as formas de vida. Consiste en xestionar a “interacción entre os sistemas humanos e naturais”. Os seus estudos mostran o valor que os hábitats de menor tamaño teñen en si mesmos e como exemplos que se poden aplicar en territorios de maiores dimensións. Estes elementos son imprescindibles para deseñar áreas naturais protexidas, trazar as estradas e proxectar cidades sustentables.

Parabéns!

FONTE: elpais.com/ciencia