ZONA VERDE

O MAIOR ICEBERG DO MUNDO ESTASE A DESINTEGRAR

Localización e movemeento do iceberg respecto á illa Xeorxia do Sur / ESA

O A68a foi o iceberg máis grande do mundo. Desde que se desprendera da Antártida en 2017, este pedazo enorme de xeo de 4.200 quilómetros cadrados, similar á illa de Mallorca, foi á deriva polo Atlántico Sur.

Hai un mes a súa proximidade á illa de San Pedro, situada no arquipélago de Xeorxia do Sur, fixo saltar todas as alarmas. Esta illa está considerada un refuxio de vida silvestre e a presenza deste xigantesco témpano de xeo podería causar graves consecuencias para a fauna do lugar. Pero este temor, aínda que segue vixente, estase desintegrando ao ritmo que o fai o propio iceberg. 

A finais de decembro a Axencia Espacial Europea detectou que o seu núcleo principal reduciuse case á metade tras o desmembramento de tres das súas partes exteriores. Agora, o Centro Nacional do Xeo de EE.UU. (USNIC) informou que o A68a fragmentouse en dous pedazos.

O iceberg A68a rompeuse en dous. O novo  témpano foi catalogado como A68g / USNIC

Baseándose en imaxes satelitales, os especialistas do USNIC constataron que un gran bloque de xeo desprendeuse. Este novo témpano foi catalogado como A68g, que no seu eixo máis longo mide aproximadamente 53 km por un 18 km no seu punto máis ancho.

Os científicos cren que o iceberg podería estar a agonizar e desintegrarse por completo co tempo. Con todo, segue sendo unha ameaza para o ecosistema circundante.

Un grupo de científicos do British Antarctic Survey partíu dende as Illas Malvinas e dirixiuse cara ao iceberg. Ali, dirixirán aos robots submarinos para que exploren a auga debaixo da vasta estrutura conxelada e estudarán como a auga doce, derritiéndose do iceberg, está a afectar a vida no océano.

Aos biólogos mariños preocúpalles que o fitoplancto, os organismos mariños microscópicos que flotan na auga, poidan ser aniquilados. Isto afectaría as criaturas que se alimentan de fitoplancto como o krill, un tipo de crustáceo. Á súa vez, isto podería afectar as poboacións de focas, pingüíns e baleas que comen krill e veñen a Xeorxia do Sur para alimentarse.

As plataformas de xeo en ambos os polos están a desestabilizarse por culpa do cambio climático e isto aumenta o risco de que máis e máis icebergs xigantes poidan soltarse e desprazarse a latitudes máis baixas, o que provocaría unha alteración importante nos ecosistemas.

Desde que comezou a súa odisea oceánica, o A68a perdeu aproximadamente a metade da súa superficie e aproximadamente dous terzos do seu volume orixinal debido ao  derretimiento.

A finais do ano pasado, temíase que o iceberg se dirixise directamente a Xeorxia do Sur, onde podería asentarse no fondo mariño costeiro pouco profundo da illa. Isto perturbaría os ecosistemas mariños e bloquearía os roteiros de alimentación de pingüíns e focas.

Grazas a esta exploración do British Antarctic Survey poderase coñecer cal será o destino do A68a e que impacto poden ter os icebergs xigantes.

FONTE: Neus Palou/lavanguardia.com

TEMPERATURAS E PRECIPITACIÓNS NO 2020

Meteogalicia acaba de presentar a descrición climatolóxica do 2020. Aquí tes os aspectos relativos a temperaturas e precipitacións.

Na seguinte figura obsérvase que no ano 2020 a temperatura media (14.58ºC) estivo moi por enriba do valor climático agardado. Considérase unha temperatura moi cálida, cunha anomalía positiva de +0.97ºC, sendo a segunda máis alta da serie histórica cun valor moi similar a do ano 1997. A temperatura máxima media foi tamén moi cálida, cunha anomalía positiva de +0.9ºC, mentres que atemperatura mínima foi extremadamente cálida, cunha anomalía positiva de +1.1 ºC.

A precipitación media rexistrada para a serie rexional foi 1237 L/m²  e cos criterios da táboa inferior, o ano 2020 foi lixeiramente seco. A desviación respecto ao valor medio da serie no período 1981-2010 é dun 5% inferior ao normal, co precedente máis seco no ano 2017.

Se queres consultar o resumo completo do informe climatoloxico do 2020 preme AQUÍ.

FONTE: meteogalicia.gal

AS FOTOGRAFÍAS SUBMARINAS MÁIS IMPACTANTES DO 2020

 

Releasin hope de Edwar Herreo (Illas galápagos - Ecuador) Foto gañadora absoluta do Ocean Art Underwater Photo Competition 2020.

Flooded magic castle de Petr Polách (Cova Chun-Ya - Yucatán) Foto gañadora do segundo premio do Ocean Art Underwater Photo Competition 2020 na categoría: Wide Angle.

Welcome to Tubbataha de Yannick Bruynoghe (Arrecife de Tubbatah - Filipinas) Foto gañadora do Ocean Art Underwater Photo Competition 2020 na categoría: Compact Wide Angle.

Curiosity de Joanna Smart (Illa de Anacapa - California) Foto gañadora do Ocean Art Underwater Photo Competition 2020 na categoría: Cold Water.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

OS POLOS ESTÁN CONECTADOS

Os iceberg separados da Antártida, como iste no mar de  Scotia, contan o pasado do xeo / Michael Weber

O xeo do Ártico marca mínimos históricos case cada outono. O frío dos meses seguintes é cada vez menos duradeiro e intenso, o que impide recuperar a extensión dos anos anteriores. Para moitos científicos, a situación non ten volta atrás. Agora, un estudo que mira ao pasado atopa que o que pasa coa capa xeada do hemisferio norte afecta á Antártida, a 20.000 quilómetros de alí.

Durante a historia xeolóxica da Terra sucedéronse eras de xeo e desxeo. Aínda estamos nos estertores do último período de glaciación, o de Würm (Würm en Europa e Wisconsin en América), que se iniciou hai uns 100.000 anos e marcou o seu mínimo hai uns 12.000-10.000 anos, o que axudou á expansión dos humanos actuais. No paso dun estado a outro inflúen factores internos, como cambios na atmosfera terrestre ou a dinámica das placas tectónicas, e externos, como os ciclos astronómicos ou a variación da actividade solar. Agora, un grupo de  climatólogos e glaciólogos repasou a evolución do xeo durante os últimos 40.000 anos, comprobando a conexión que hai entre o norte e o sur.

“As capas de xeo poden influírse entre si a grandes distancias debido á auga que flúe entre elas”, explica a autora principal do estudo, a investigadora de ciencias planetarias da Universidade  McGill (Canadá) Natalya Gomez. “É coma se estivesen a se comunicar a través dos cambios no nivel do mar”, engade.

O traballo, publicado na revista científica Nature, mostra que nos milenios previos ao máximo glacial, cando a capa de xeo eterno chegou tan ao sur como Alemaña, a capa xeada da Antártida expandiuse. Iso sucedeu hai uns 20.000 anos. Pero, desde entón, as masas xeadas do hemisferio norte fóronse retirando ata a súa situación actual, basicamente Groenlandia e o Ártico, chegando ao seu mínimo hai uns 6.000 anos. Todo o xeo de América do Norte e Eurasia acabou nos océanos en estado líquido. A elevación do nivel do mar foi de decenas a centenares de metros. En concreto, o océano Antártico chegou a elevarse 300 metros.

“Na Antártida, gran parte do xeo é mariño, o que significa que se asenta sobre un leito rochoso que se atopa debaixo do nivel do mar e termina no océano circundante”, lembra Gomez. A dinámica do xeo antártico que hai máis aló da superficie terrestre depende moito da auga, como barreira e como axente  erosivo. “Se hai un aumento do nivel do mar, a perda de xeo no océano acelérase e o xeo retírase. E, se hai unha caída do nivel do mar no bordo da capa de xeo, ocorre o contrario”, detalla a investigadora.

O xeo antártico non avanza ou se retira soamente segundo lle vaia ao xeo do norte. Hai outros factores, como o clima que teñen un papel crave. O quecemento paralelo á  deglaciación tamén facilita a retirada da capa de xeo. Pero se se exclúe da ecuación o papel do hemisferio norte non se explica a dinámica antártica que mostran os rexistros xeolóxicos.

“Atopamos un sinal moi variable de perda de masa de xeo nos últimos 20.000 anos, deixada polos icebergs que se desprenden da Antártida e se derriten nos océanos circundantes”, di nunha nota o investigador da Universidade d Bonn (Alemaña) e coautor do estudo Michael Weber. “Esta evidencia dificilmente podería reconciliarse cos modelos existentes ata que tomamos en conta como as capas de xeo en ambos os hemisferios interactúan entre si”, mantén.

Weber achegou ao estudo as súas análises de rochas recuperadas do fondo mariño da Antártida. Moitas delas son o que queda de vellos iceberg nos que quedaron atrapadas e que se  desgajaron da capa xeada. Canto máis profundas atópense no sedimento, máis antigas son. Ao extraer aneis de roca e analizalos, os investigadores poden saber cantas, cando e onde se separaron. Con esa información puideron determinar o ritmo e o grao do desxeo no pasado.

Estes resultados mostran o grao de interconexión entre os dous extremos do mundo. Tamén poden dar pistas do que vén no contexto do actual cambio climático. “Non está claro se esta conexión entre os polos será tan significativa no futuro”, aclara Gomez e explícao: “A capa de xeo de Groenlandia no hemisferio norte ten hoxe moito menos xeo do que había nas cubertas xeadas de América do Norte e Eurasia no último máximo  glacial. Pero un evento de perda de xeo o suficientemente rápido ou grande en Groenlandia aínda podería provocar ou amplificar a retirada da capa de xeo en determinadas zonas da Antártida”. E iso xa podería estar a suceder.

FONTE: Miguel Ángel Criado/elpais.es/ciencia

OS USOS INESPERADOS DOS PENUMÁTICOS RECICLADOS

En España xéranse unhas 300.000 toneladas de pneumáticos usados cada ano, o que equivale a máis de 40,5 millóns de cubertas de turismo. Ao cambiar os pneumáticos nun taller envíanos a un centro especializado para a súa reciclaxe; o mesmo debería facerse no caso de facelo na casa.

Segundo datos da organización Ecoembes, case a metade desas 300.000 toneladas de pneumáticos abandónanse en entulleiras onde non se lles somete a ningún tipo de tratamento e convértense en hábitat perfecto para insectos e roedores. Outras veces son queimados, o que supón a emisión á atmosfera de gases elevadamente tóxicos.

Cando as cousas fanse ben, tras a chegada dos pneumáticos ao centro de xestión e tratamento clasifícanse para ser reutilizados ou reciclados. Os seleccionados para ter unha segunda vida, un 10%, aproximadamente, recauchútanse. Unha vez comprobado que a carcasa está en bo estado, a banda de rodadura gastada substitúese por unha nova. Grazas a este proceso afórrase unha boa cantidade de materias primas, xa que só engádese un 25% de materiais novos. Os pneumáticos recauchutados son máis baratos e cumpren as garantías de seguridade que esixe a normativa, pero son máis ruidosos, teñen menos agarre e renden peor nas freadas.

Se os pneumáticos non poden recibir unha segunda vida, recíclanse. E así vémolos en:

-Parques infantís e campos de xogo. Os pneumáticos granulados son excelentes como lousas de seguridade. Absorben moi ben os impactos e poden tinguirse de moitas cores.

-Céspede artificial. O caucho reciclado é un material deformable, termoestable e un excelente illante. En función do tamaño do granulado, pode utilizarse como recheo de fibra sintética xunto con outros materiais ou para capa de absorción de impacto.

-Estradas. O po de caucho incorpórase á mestura do asfalto lográndose unha composición que, ademais de ecolóxica, é máis resistente e segura. Por cada sete metros cadrados de estrada, aprovéitase un pneumático.

-Noiros. Son utilizados en lugar de formigón e pedra. Ademais de ser moi eficaces evitando o desmoronamento, permiten o crecemento de plantas e son máis sinxelos de instalar.

-Barreiras de formigón. A Comisión Europea homologou unha barreira de seguridade que incorpora caucho de pneumáticos reciclados en substitución de parte dos áridos do formigón, o que supón unha importante redución de peso.

-Parachoques de peiraos de carga. Constrúense con capas de láminas de goma de pneumáticos reciclados, encaixonadas a partir de xuntas con ángulos de aceiro e unidas por abrazadeiras. Absorben aproximadamente o 80% da forza de impacto dun camión.

-Pistas ecuestres. Os distintos materiais dos pneumáticos reciclados proporcionan a elasticidade, amortiguación e drenaxe que necesitan este tipo de chans.

-Gardarraís. A empresa Vialmarco desenvolveu un sistema (uns cilindros móbiles fabricados con caucho reciclado) para protexer aos motoristas que absorbe a enerxía dun impacto reducindo a traxectoria do accidentado ao longo da beiravía.

-Redutores de altura de onda. Os pneumáticos, colocados de distintas formas sobre unha estrutura, permiten reducir a altura das ondas en zonas de augas interiores dunha maneira sinxela e económica.

-Pantallas acústicas. Os materiais procedentes dos pneumáticos reciclados absorben as vibracións e resisten mellor o efecto dos axentes atmosféricos.

-Monopatíns. O deseñador italiano Paolo Stafano Gentile desenvolveu un prototipo de monopatín fabricado con caucho reciclado. Segundo o creador, este material permite lograr un movemento máis suave, maior agarre e unha mellora na suspensión.

 Ecovalos. Co caucho  triturado conséguese un conglomerado para a construción de cercados. A súa instalación é moi sinxela, ofrece illamento acústico, é moi resistente e impermeable. Con 36 pneumáticos fabrícase un ecovalo de 183×180 centímetro.

-Solas de calzado. Son varios os fabricantes de calzado que utilizan a cuberta dos pneumáticos como sola e outros tantos que incorporan o caucho en forma de po. Incluso a marca Ecoalf foi máis aló confeccionando chanclas de piscina só con caucho reciclado.

-Teitos para chalés. A empresa Euroshield leva anos fabricando tellas ecolóxicas compostas por un 70% de caucho reciclado de pneumáticos de turismo e camión e outros materiais reciclados como o plástico.

-Ramplas de acceso para discapacitados. O caucho dos pneumáticos substitúe o uso do metal ou a madeira, o que supón un aforro ambiental, enerxético e económico. Nas ramplas de gran tamaño empréganse ata 92 quilos de cubertas recicladas.

-Combustible e enerxía eléctrica sen emisións de gases contaminantes. Un equipo do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) albiscou unha saída para a reciclaxe de pneumáticos. Non se trata de combustión nin de incinerar os pneumáticos, senón que unha vez que estean triturados, sométense a unha pirólisis na que se alcanzan os 600 graos dentro dun reactor, sen perda de calor, onde os compostos orgánicos degrádanse e obtense un gas. Este gas arrefríase de forma brusca pasando de 250 graos a 4 graos, lográndose así un líquido que é o xerme do combustible líquido, como gasolina e diesel. Ademais, unha parte do gas faise pasar por unha turbina e transfórmase en electricidade.

Como vedes na reciclaxe está a solución!

FONTE: F. J. Recio/motor.elpais.com e ecoembes.com

XESTO AMBIENTAL DO MES DE DECEMBRO

 

Nin seguindo ao pé da letra todos os consellos, que levamos dito durante o ano, o planeta vai volverse sostible, pero é un primeiro paso tanto para xerar menos residuos como para crear conciencia diso. En ti, e nos demais: fala co teu camareiro de confianza para que deixen de servir palliñas de plástico ou comida para levar en envases plásticos refugables; coméntalle ao fruteiro que sería mellor evitar a froita envasada, pide na túa empresa que cambien os cubertos de plástico por outros reutilizables… E tenta que, o ano que vén, máis compañeiros, amigos e familiares anímense a seguir estes 12 xestos diste ano.

FONTE: P. Cantó/L. Bou (Ilustración)/Verne/elpaís.com

XESTO AMBIENTAL DO MES DE NOVEMBRO

As tarefas de limpeza tamén adoitan supoñer que, ao longo do ano, decenas de plásticos acaben no lixo: botes de fregapratos, deterxente, estropallos, bolsas de lixo, etcétera. A maioría destes produtos teñen alternativas sen plástico, e novembro pode ser un bo mes para ir expondo o cambio a algunhas delas cando chegue o momento de substituír os produtos de limpeza do fogar. Por exemplo:

- Fregapratos: existen tanto en pastilla como en escamas de xabón que, ademais, poden diluírse en auga para utilizalos en formato líquido.

- Deterxente: os formatos en po adoitan utilizar envases de cartón.

- Fregasolos: do mesmo xeito que outros moitos produtos de limpeza, pode atoparse a granel en tendas especializadas. Lembra conservar o teu antigo envase para enchelo.

- Panos desbotables: poden substituírse por unha reutilizable de fibras vexetais ou por panos lavables.

- Estropallo: existen alternativas de procedencia vexetal, como a luffa, os cepillos de fibras vexetais ou os estropallos de coco; e de cobre ou aceiro inoxidable. Tamén os de estopa ou yute de toda a vida, que venden en rolos en ferraxerías. Así, ademais, evitamos que cheguen a casa sobreenvasados.

- Bolsas de lixo: polo momento, teñen difícil substituto, aínda que moitos blogues de  plasticarianos recomendan crealas con outros desperdicios, por exemplo, facendo sobres ou paquetes con folletos publicitarios de papel.

FONTE: P. Cantó/L. Bou (Ilustración)/Verne/elpaís.com

NO CORAZÓN DO XURÉS

 

O parque natural da Baixa Limia e Serra do Xurés é un espazo natural protexido dende o ano 1993, que abarca 20.920 hectáreas. Está situado no sur da provincia de Ourense e esténdese polas montañas dos municipios de Entrimo, Lobios e Muiños ata a fronteira con Portugal, limitando co Parque Nacional de Peneda-Gerês. Dende 2009 os concellos de ambos os dous parques forman a Reserva da Biosfera transfronteiriza galego-portuguesa Gerês-Xurés.

A feroz onda de incendios que este verán calcinou, entre outras moitas localizacións ourensás, o corazón do  Xurés, deixando unha dolorosa pegada no parque natural. Neste percorrido a vista de dron pódese apreciar o paso do lume, deste ano e dos anteriores, e a magnífica natureza que nos rodea.

Unha pena!

FONTE: laregion.es e gal.wikipedia.org