O custo económico global das especies invasoras podería ser ata 1.600 veces máis do que se estimaba

A avelaíña do tomate (Tuta absoluta) é unha especie de orixe suramericana que provoca cuantiosos danos aos cultivos. É unha das especies invasoras que ocasionan máis danos económicos a nivel global / Patrick Clement (Wikimedia Commons

O impacto económico global das especies invasoras podería superar, nalgúns casos, en máis dun 1.600 % as estimacións previas, con custos que alcanzarían os 35.000 millóns de dólares anuais durante o últimas seis décadas. É o que conclúe un estudo internacional publicado en Nature Ecology & Evolution que conta coa participación da Estación Biolóxica de Doñana–CSIC.  Os resultados, baseados en datos de 162 especies invasoras de distintas partes do mundo, evidencian os danos potenciais e poderían contribuír a que os países planifiquen estratexias de xestión máis rendibles.

“As especies invasoras son un dos principais factores de perda da biodiversidade no mundo. Ademais, custan miles de dólares ás economías mundiais, por exemplo, en danos á agricultura, á saúde, ou á seguridade dos alimentos e da auga”, explica Elena Angulo, investigadora da Estación Biolóxica de Doñana e unha das autoras do estudo.

As invasións biolóxicas supoñen unha ameaza mundial para a biodiversidade, os servizos ecosistémicos e as economías, e estiveron implicadas no 60% das extincións documentadas a nivel mundial. As estimacións previas sobre os custos monetarios asociados ás especies invasoras baseábanse nuns poucos custos documentados nun número limitado de países, principalmente de Europa e América do Norte. Isto deu lugar a unha importante subestimación do impacto económico, especialmente en rexións con menor cobertura de datos, como África e Asia.

Para ofrecer unha representación máis precisa dos custos a escala mundial, o equipo científico combinou os custos estimados (incluídos os danos á agricultura e os gastos de xestión) a escala nacional de 162 especies invasoras, con modelos da súa distribución mundial. Entre elas figuraban especies como o mosquito tigre asiático, a árbore do ceo e a ra touro americana.

A continuación, o equipo científico modelizou os custos destas especies noutros países, incluídos 78 dos que non se dispoñía de datos sobre custos, como Bangladesh, Costa Rica, Chipre e Exipto. Calcúlase que os custos globais totais ascenden a uns 35.000 millóns de dólares anuais nos últimos 60 anos, unha cifra comparable aos custos económicos derivados de fenómenos meteorolóxicos extremos relacionados co cambio climático.

“Os datos dos que partimos son robustos e ademais tivemos en conta e calculado a superficie de hábitat favorable que ocupa cada unha desas especies en cada país, e o características socio-económicas de cada país”, explica Angulo. “Isto último é importante, xa que cada país ten unha diferente capacidade para facer fronte ás especies invasoras, e os danos que sofren van depender das súas propias características sociais e da actividade dos seus sectores económicos.”

Os custos totais máis elevados neste período rexistráronse en Europa (estimados en 1.584 millóns de dólares), seguida de América do Norte (226 millóns) e Asia (182 millóns). As plantas invasoras (como o arbusto bolboreta, o xacinto de auga e a prímula de auga) foron o grupo co custo total estimado máis elevado nos últimos 60 anos (926.380 millóns de dólares). Por exemplo, calcúlase que o impacto ambiental da planta de acacia negra custou a Sudáfrica 2.000 millóns de dólares. Os artrópodos (830.290 millóns de dólares) e os mamíferos (263.350 millóns) foron os seguintes grupos con maiores custos totais estimados.

A nivel global, entre as especies que causan maiores custos atópanse o xacinto de auga (Pontederia crassipes), o visón americano (Mustela vison), a avelaíña do tomate (Tuta absoluta), o gato doméstico (Felis catus) ou o trips das flores (Frankliniella occidentalis).

“O estudo mostra que o custo económico multiplícase cando realizamos estas estimacións”, sinala Angulo. “Na miña opinión, o verdadeiramente relevante non é a cifra exacta, senón o rango tan elevado de perdas económicas, que poderían evitarse mediante un maior investimento en ferramentas eficaces de prevención, detección temperá e erradicación”.

Os resultados desta investigación permiten mellorar a comprensión dos custos financeiros asociados ás especies invasoras a escalas nacionais e poñen de relevo a urxente necesidade de estratexias e políticas de xestión específicas para cada rexión co fin de mitigar os efectos das especies invasoras en todo o mundo.

O estudo estivo liderado por Ismael Soto da Universidade de Bohemia do Sur en República Checa e Brian Leung da Universidade McGill de Canadá e conta coa participación de 21 centros de investigación e universidades de 12 países de Europa, América do Norte, Sudamérica, África e Oceanía.

FONTE: ebd.csic.es

UN PLANETA CON GANAS DE MORRER

A misión Cheops descobre un planeta con ganas de morrer / Daniel Resa

Algúns exoplanetas orbitan moi preto da súa estrela, é o caso de HIP 67522 b, que está tan próximo que exerce influencia magnética sobre a súa anfitrioa, o que pode supoñer a propia desaparición do planeta. Astrónomos da misión CHEOPS, un proxecto espacial da Axencia Espacial Europea (ESA), detectaron que o exoplaneta parece desencadear labaradas de radiación procedentes da súa estrela, as cales, á súa vez, están a destruír a tenue atmosfera do planeta e provocando que se reduza cada ano.

Esta é a primeira vez que se ve un planeta que inflúe na súa estrela anfitrioa, desbaratando a suposición anterior de que estas compórtanse de forma independente, indicou a ESA nun comunicado. Tamén é a primeira proba da existencia dun ’planeta con ganas de morrer’, sobre cuxa existencia teorizárase nos anos noventa, pero as labaradas observadas agora son unhas cen veces máis enerxéticas do esperado, indica unha investigación que publica Nature.

A estrela HIP 67522 é lixeiramente maior, máis fría e moito máis nova que o Sol (17 millóns de anos fronte a 4.500 millóns), e ten dous planetas, o máis próximo, HIP 67522 b, obxecto deste estudo, tarda só sete días en virar ao redor dela.

Desde que se descubriu o primeiro exoplaneta nos noventa, os astrónomos preguntáronse se algúns poderían estar a orbitar o suficientemente preto como para perturbar os campos magnéticos das súas estrelas anfitrioas, pois de ser así poderían desencadear labaradas.

O equipo, encabezado por Ekaterina Ilin, do Instituto Holandés de Radioastronomía (Astron) usou o Satélite de Sondaxe de Exoplanetas en Tránsito (TESS) da NASA, para localizar estrelas que puidesen lanzar labaradas pola interacción dos seus planetas e deron con HIP 67522.

Os investigadores recorreron ao Satélite para a Caracterización de Exoplanetas (Cheops) da ESA, co que observaron esas labaradas cando o planeta transitaba por diante da estrela vista desde a Terra, o que facía moi probable que sexan provocadas polo propio planeta. O equipo deduciu que o planeta está o suficientemente preto como para exercer a súa propia influencia magnética sobre a súa estrela anfitrioa.

O planeta acumula enerxía na súa órbita e rediríxea en forma de ondas ao longo das liñas do campo magnético da estrela, coma se azoutase unha corda. Cando a onda alcanza o final da liña de campo magnético na superficie da estrela, desencadea unha labarada masiva.

HIP 67522 b non só provoca labaradas, senón que o fai na súa dirección, polo que experimenta seis veces máis radiación da que recibiría noutras condicións. Ese bombardeo de tanta radiación de alta enerxía non é un bo agoiro para HIP 67522 b, que ten un tamaño similar ao de Xúpiter, pero a súa densidade é a de "un algodón de azucre", o que o converte nun dos exoplanetas máis delgados xamais atopados, agregou a ESA.

Co tempo, a radiación está a erosionar a atmosfera do planeta, o que significa que está a perder masa moito máis rápido do esperado e nos próximos cen millóns de anos, podería pasar de ser un planeta case do tamaño de Xúpiter a un moito máis pequeno do tamaño de Neptuno.

Cando se descubriu, HIP 67522 b era o planeta máis novo coñecido que orbitaba tan preto da súa estrela anfitrioa, pero desde entón, os astrónomos detectaron un par de sistemas similares e é probable que haxa ducias máis no Universo próximo.

O satélite Cheops contribuíu a esta investigación dunha forma que non se previu, pois desenouse para caracterizar o tamaño e a atmosfera dos exoplanetas. O científico do proxecto Cheops da ESA, Maximillian Günther, destacou que é "realmente fermoso ver como a misión contribúe a este e outros resultados que van moito máis alá do que se previu que fixese".

FONTE: 20minutos.es

#DígochoEu: Non digas *revuelo

En galego non temos *revuelo! Esther danos moitas alternativas correctas en galego.

#DígochoEu 

CANTO SABES DE CASTELA-A MANCHA? VI

Continúo coa serie adicada a Castela-A Mancha, esa comunidade autónoma do interior de España,  famosa pola súa artesanía, polos monumentos únicos das súas cidades e por ser o escenario das aventuras do famoso personaxe literario Don Quixote da Mancha. 

A contestación correcta á pregunta de onte é 2.100.000 habitantes. Exactamente 2.122.758 habitantes. Ocupa o noveno lugar con respecto as Comunidades de España, sendo a máis poboada Andalucia con 8.665.016 habitantes.

E imos coa pregunta de hoxe!

6. Cal é a provincia máis extensa e de maior poboación de Castela-A Mancha?

- A máis extensa Tolelo e a de maior poboación Cidade Real

- A máis extensa Cidade Real e a de maior poboación Toledo

- A máis extenda Cuenca e a de maior poboación Toledo

Mañá a solución e una nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org    Imaxes: europapress.es e red2000.com

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CLXXVIII

Algúns dos máis importantes lagos do mundo!

E se a Terra está dentro dunha burbulla sen carga? Esta proposta tenta explicar un dos maiores misterios cosmolóxicos

Concepto dunha galaxia dentro dunha burbulla / Fotocomposición de Rodrigo Meade/WIRED en Español

Astrónomos de todas partes do mundo reuníronse en Durham, Inglaterra, para debater unha nova proposta que podería explicar a discrepancia entre as diferentes lecturas da velocidade de expansión do universo: e se a Vía Láctea, incluída a Terra, atópase dentro dunha enorme burbulla sen carga que distorsiona a visión que temos do cosmos?

O modelo parte da idea de que, aínda que o universo a gran escala é uniforme en todas direccións, existen rexións con densidades moi distintas. As zonas menos densas funcionan como burbullas, como aqueles espazos baleiros que quedan nun pan tras enfornalo, cando as burbullas de aire expándense.

No universo, ditas burbullas teñen menos materia en comparación a outras zonas, mentres que ao redor delas acumúlase o que debería estar dentro. As galaxias dentro da burbulla de baixa densidade afástanse entre si máis rápido do que deberían porque están a ser atraídas gravitacionalmente pola masa extra dos bordos, coma se tivesen un impulso .

Hai algúns astrónomos que cren que ese hipotético escenario está a ocorrer ao redor de nós. Iso explicaría por que, cando se observa o universo en escalas grandes, atópase que se expande a un ritmo duns 242,000 quilómetros por hora por megaparsec (un megaparsec é un valor aproximado a 3.26 millóns de anos luz), segundo observacións do fondo cósmico de microondas. En cambio, as medicións baseadas en obxectos próximos, como supernovas ou cefeidas, dan un valor de ao redor de 263,000 quilómetros por hora por megaparsec. Esta discrepancia aínda non se resolveu por completo e é coñecida como a tensión de Hubble.

Para que o modelo do baleiro local encaixe coas observacións, sería necesario que o Sistema Solar estea próximo ao centro dunha burbulla de radio aproximado de mil millóns de anos luz, cunha densidade de materia un 20% inferior á media cósmica.

Representación do modelo da burbulla de baixa densidade ou o escenario do vacío local, onde estaría a Terra / Kroupa/Universidad de Bonn

“Unha posible solución a esta inconsistencia (a tensión de Hubble) é que a nosa galaxia está preto do centro dun gran baleiro local. A materia está a ser arrastrada pola gravidade cara ao exterior de maior densidade do baleiro (fóra da burbulla), o que levaría a que o baleiro se volvese máis baleiro co tempo”, contou o doutor Indranil Banik, da Universidade de Portsmouth, coautor do artigo orixinal publicado na revista Monthly Notices of the Royal Astronomical Society en novembro de 2023.

“A medida que a burbulla se baleira, a velocidade dos obxectos que se afastan de nós sería maior que se o baleiro non estivese alí. Por tanto, isto dá a aparencia dunha taxa de expansión local máis rápida. Unha solución local como un baleiro local é unha forma prometedora de resolver o problema", agregou.

O traballo de Banik e o seu equipo baséase en dúas décadas de medicións das oscilacións acústicas de barións (BAO). As BAO son complexas de explicar, pero basta dicir que son "pegadas" ou “marcas” de distribución galáctica deixadas por ondas de presión no universo primixenio. Non se ven á primeira ollada. Son patróns estatísticos que aparecen cando se mapean as galaxias. Os cosmólogos suxiren pensar nelas como xigantescos e sutís centros rodeados por esferas concéntricas conformadas por incontables galaxias, produto de fenómenos físicos primixenios.

“Ao considerar todas as medicións de BAO dispoñibles nos últimos 20 anos, demostramos que un modelo sen carga é aproximadamente 100 millóns de veces máis probable que un modelo sen baleiro con parámetros deseñados para adaptarse ás observacións do CMB tomadas polo satélite Planck”, contou Banik.

O escenario da burbulla é controversial porque non encaixa co actual modelo estándar da cosmoloxía. En particular, contradí o principio de homoxeneidade, que di que a densidade media da materia é a mesma en todas as rexións. As burbullas “baleiras” resultan demasiado grandes como para ser ignoradas.

Os científicos a cargo din que o seu modelo e os respectivos cálculos predín con gran precisión a existencia destas burbullas onde a Terra podería atoparse. Os astrónomos que acudiron á reunión nacional de astronomía da Real Sociedade Astronómica debaterán as implicacións do caso.

FONTE: Jorge Garay/es.wired.com

SOPA DE LETRAS CLXXVIII

SUPERIOR           VICTORIA       TANGANICA

HURÓN                EIRE                MICHIGAN

BAIKAL                ONTARIO        WINNIPEG

VOSTOK               ONEGA            BAIJASH

CANTO SABES DE CASTELA-A MANCHA? V

Continúo coa serie adicada a Castela-A Mancha, esa comunidade autónoma do interior de España,  famosa pola súa artesanía, polos monumentos únicos das súas cidades e por ser o escenario das aventuras do famoso personaxe literario Don Quixote da Mancha. 

A contestación correcta á pregunta de onte é 79.000 km². Exactamente 79.409 km². É a terceira autonomía máis extensa de España (superada por Castela e León con 94.227 km² e Andalucia con 87.599 km²), representando o 15,7 % do total peninsular.

E imos coa pregunta de hoxe!

5. Cal é, aproximadamente, a poboación de Castela-A mancha?

- 1.200.000 habitantes

- 1.800.000 habitantes

- 2.100.000 habitantes

- 2.400.000 habitantes

Mañá a solución e una nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org    Imaxes: es.wikipedia.org e H. Fraile/abc.es