#DígochoEu: Non digas *sonarse os mocos
En galego non nos *sonamos os mocos, pero tranquilidade, temos ata tres formas diferentes de dicilo!
CANTO SABES DE ESTREMADURA? III
Continúo coa serie adicada a Estremadura, comunidade autónoma situada no centro-oeste da península ibérica. Un espazo de grandes contrastes e está considerado como un dos máis importantes enclaves ecolóxicos de España. O seu patrimonio histórico é, igualmente, un dos máis sobresalientes da Península Ibérica.
A contestación correcta á pregunta de onte é Mérida. Situada no norte da provincia de Badaxoz, segundo a tradición historiográfica, foi fundada como colonia romana no ano 25 a. C. por orde do emperador Octavio Augusto para servir de retiro aos soldados veteranos (eméritos) das lexións V Alaudae e X Gemina; de aí o seu nome romano de Emerita Augusta, aínda que hai propostas para datas máis temperás. A cidade, unha das máis importantes de toda Hispania, foi dotada con todas as comodidades dunha gran urbe romana e exerceu de capital da provincia romana de Lusitania desde a súa fundación e como capital de toda a diocese de Hispania durante o século IV. Tras as invasións bárbaras, a partir do século V d. C., Mérida seguiu sendo unha importante cidade do Reino Visigodo de Hispania no século VI, converténdose en capital do reino, a Urbs Rexia, antes de que o fose Toledo. No ano 713 a cidade caeu en mans musulmás, os cales a converteron en capital da Cora de Mérida. Os mozárabes emeritenses rebeláronse repetidamente contra as autoridades califales no século IX e a cidade comezou un lento declive. Mérida foi reconquistada polas tropas cristiás de Alfonso IX de León en 1230. En recoñecemento ao seu pasado esplendor, en 1983 foi designada capital da comunidade autónoma de Estremadura.
E imos coa pregunta de hoxe!
3. Cal é a bandeira de Estremadura?
- 1
- 2
- 3
Mañá a solución e una nova proposta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: civilizacionyculturaextremadura.weebly.com e es.wikipedia.org
Habemus papam: León XIV (Robert Francis Prevost Martínez)
Novo Papa León XIV / Andrew Medichini/Andrew Medichini (AP)
Robert Francis Prevost Martínez naceu 14 de setembro de 1955 (69 anos), na cidade estadounidense de Chicago. Fillo de Louis Marius Prevost, de ascendencia francesa e italiana, e Mildred Martínez, de ascendencia suramericana. Ten dous irmáns, Louis Martín e John Joseph.
Realizou a súa formación secundaria no Seminario Menor dos PP. Agostiños, graduándose en 1973. Na Universidade Villanova (1973-1977), obtivo o grao en Ciencias Matemáticas, xunto cunha especialización en Filosofía.
O 1 de setembro de 1977, ingresou ao noviciado da Orde de San Agustín, na provincia de Ntra. Sra. do Bo Consello, en Saint Louis. Realizou a súa primeira profesión de votos relixiosos, o 2 de setembro de 1978 e realizou a súa profesión solemne o 29 de agosto de 1981. A súa ordenación sacerdotal foi o 19 de xuño de 1982, en Roma, a mans do arcebispo Jean Jadot. Foi destinado a traballar na misión de Chulucanas, en Perú (1985-1986), sendo vicario parroquial da Catedral e Chanceler.
Estudou na Unión Teolóxica Católica–Chicago, onde obtivo unha mestría en Divindade (en Teoloxía), con mención en Misión Intercultural, en 1982. Posteriormente trasladouse a Roma para proseguir os seus estudos en Dereito canónico na Universidade Angelicum, onde obtivo a licenciatura en 1984, e logo obtivo o doutoramento con mención «magna cum laude», coa tese titulada: «O rol do prior local da Orde de San Agustín» (1987).
Entre 1987 a 1988, foi promotor da pastoral vocacional en EE. UU. e director de misións da Provincia agustiniana «Nai do Bo Consello» en Olympia Fields (USA); ademais dedicouse a conseguir fondos económicos para as misións da súa provincia, en especial para a misión de Chulucanas.
Ao seu regreso a Perú en 1988, foi enviado á misión de Trujillo para ser o director do proxecto de formación común dos aspirantes agostiños dos Vicariatos de Chulucanas, Iquitos e Apurímac. Alí desempeñouse como prior da comunidade (1988-1992), director de formación (1988-1998) e mestre de profesos (1992-1998).
Na arquidiócese de Trujillo prestou servizo como vigairo xudicial (1989-1998), profesor de Dereito canónico, Patrística e Moral no Seminario Maior; tamén exerceu como director de estudos do mencionado centro de formación sacerdotal, e foi reitor encargado durante un ano.
Foi párroco fundador da Parroquia A nosa Señora de Monserrat (1992-1999) e da Capela Ntra. Sra. Nai de la Iglesia (hoxe Parroquia Santa Rita de Cascia), entre 1988 a 1999.
En 1998, foi elixido prior provincial da súa Provincia “Nai do Bo Consello” (Chicago), para asumir o cargo en marzo de 1999. En 2001, o Capítulo Xeral Ordinario elixiuno como prior xeral. Foi elixido para un segundo mandato de seis anos en 2007.
Foi moderador do Instituto “Augustinianum” e responsable das relacións da súa Orde cos dicasterios vaticanos.
De 2013 a 2014, foi director de formación no Convento de San Agustín en Chicago, así como primeiro conselleiro e vigairo provincial da Provincia da nosa Nai do Bo Consello.
O 3 de novembro de 2014, o papa Francisco nomeouno bispo titular de Sufar e administrador apostólico de Chiclayo. O 7 de novembro seguinte, tomou posesión canónica da Sede ante a presenza do entón nuncio apostólico en Perú, James Patrick Green, e do Colexio de Consultores. Foi consagrado o 12 de decembro do mesmo ano, na Catedral de Chiclayo, a mans do arcebispo James Patrick Green. O 26 de setembro de 2015, o papa Francisco nomeouno bispo de Chiclayo.
O 2015, obtivo a nacionalidade peruana polo seu longo amor ao Perú. O 13 de xullo de 2019, foi nomeado membro da Congregación para o Clero. O 15 de abril de 2020, foi nomeado administrador apostólico sede vacante do Callao, cargo que ocupou ata o 26 de maio de 2021. O 21 de novembro de 2020, o papa Francisco nomeouno membro da Congregación para os Bispos.
Robert Francis Prevost Martínez en 2021 /es.wikipedia.org
Desde marzo do 2018 ata xaneiro de 2023 foi vicepresidente segundo da Conferencia Episcopal Peruana, sendo tamén parte do consello permanente. Foi presidente da Comisión de Educación e Cultura. Tamén foi membro do consello económico e membro da dirección de Caritas Perú.
O 30 de xaneiro de 2023, o papa Francisco nomeouno prefecto do Dicasterio para os Bispos e presidente da Pontificia Comisión para América Latina, elevándoo á vez á dignidade de arcebispo ad personam.
O 7 de febreiro de 2023 foi nomeado membro da Sección para a primeira evangelización e as novas Igrexas particulares do Dicasterio para a Evangelización, e dos dicasterios para a Doutrina da Fe, para as Igrexas Orientais, para os Institutos de Vida Consagrada e as Sociedades de Vida Apostólica e para a Cultura e a Educación. O 25 de abril de 2023 foi nomeado membro do Dicasterio para os Textos Lexislativos, ad quinquennium et durante munere.
Foi creado cardeal polo papa Francisco durante o consistorio do 30 de setembro de 2023, co titulus de cardeal diácono de Santa Mónica. O 4 de outubro de 2023 foi nomeado membro da Sección para a primeira evangelización e as novas Igrexas particulares do Dicasterio para a Evangelización, dos dicasterios para a Doutrina da Fe, para as Igrexas Orientais, para o Clero, para os Institutos de Vida Consagrada e as Sociedades de Vida Apostólica, para a Cultura e a Educación, para os Textos Lexislativos e da Comisión Pontificia para o Estado da Cidade do Vaticano.
O 6 de febreiro de 2025, foi promovido á orde dos bispos do Colexio Cardinalicio, asignándolle a sede suburbicaria de Albano.
É políglota, pois fala o español, italiano, francés, portugués; e le o latín e o alemán.
Hoxe, 8 de Mayo do 2025 foi elixido Papa co mome de León XIV.
Como será este Papa? Seguira a liña do papa Francisco? Polos seus feitos coñecerémolo!
FONTE: es.wikipedia.org
#DígochoEu: A boa xente do Quiñones de León de Vigo sabe moito de peiteados #DígochoEu
Alumnado do CPR Quiñones de León de Vigo fálanos de termos do peiteado!
#DígochoEu
Descobren unha xigantesca nube molecular invisible próxima á Terra
Concepción artística do aspecto que tería a nube molecular Eos no ceo se fose visible a primeira ollada / NatureLifePhoto/Flickr (New York City Skyline) / Burkhart et al. 2025
Nun descubrimento que desafía as técnicas convencionais de observación astronómica, un equipo de investigadores liderado pola Universidade Rutgers-New Brunswick identificou unha colosal nube molecular de hidróxeno, unha das estruturas máis grandes no ceo e unha das máis próximas á Terra. A nube, denominada Eos en honra á deusa grega do amencer, foi detectada mediante unha innovadora técnica que utiliza luz ultravioleta afastada, marcando un fito na exploración do medio interestelar.
O estudo, publicado en Nature Astronomy, revela que Eos atópase a uns 300 anos luz do noso planeta, no bordo da Burbulla Local, unha vasta cavidade de gas que envolve ao Sistema Solar. Cunha masa equivalente a 3.400 veces a do Sol e un tamaño aparente no ceo de aproximadamente 40 lúas cheas, esta estrutura en forma de media lúa podería ser clave para entender como o gas interestelar condénsase para formar estrelas e planetas.
Ata o de agora, as nubes moleculares adoitaban detectarse mediante observacións de radio ou infravermellas, que captan a firma química do monóxido de carbono (CO), un compoñente común nestas rexións. Con todo, Eos é o que os científicos denominan «escura en CO», é dicir, contén moi pouco deste composto, o que explica por que permanecera invisible durante décadas.
Esta é a primeira vez que se descobre unha nube molecular buscando directamente a emisión ultravioleta afastada do hidróxeno molecular, explicou Blakesley Burkhart, profesora asociada do Departamento de Física e Astronomía de Rutgers e autora principal do estudo. Os datos mostraron moléculas de hidróxeno brillando por fluorescencia no ultravioleta afastado. Esta nube literalmente brilla na escuridade.
O achado foi posible grazas aos datos do espectrógrafo FIMS-SPEAR, un instrumento a bordo do satélite surcoreano STSAT-1, que analiza a luz ultravioleta afastada. Burkhart e o seu equipo topáronse coa nube ao revisar información recentemente publicada en 2023. Era coma se estivese a esperar a ser explorada, comentou a investigadora.
Eos non representa ningún perigo para a Terra, pero a súa proximidade ofrece unha oportunidade única para estudar como o medio interestelar (o gas e po que enche o espazo entre as estrelas) dá lugar a novos sistemas solares.
A nube Eos observada en trazadores distintos da fluorescencia H2 / Burkhart et ao. 2025
Cando miramos a través dos nosos telescopios, vemos sistemas solares en formación, pero non entendemos en detalle como ocorre, sinalou Burkhart. O descubrimento de Eos é emocionante porque agora podemos medir directamente como se forman e disocian as nubes moleculares, e como unha galaxia comeza a transformar gas e po en estrelas e planetas.
Segundo os modelos, Eos evaporarase nuns seis millóns de anos, pero mentres tanto, o seu estudo podería revelar segredos sobre a evolución química do universo. A historia do cosmos é unha historia de reordenamiento de átomos durante miles de millóns de anos, reflexionou Burkhart. O hidróxeno nesta nube existía desde o Big Bang e finalmente caeu na nosa galaxia, preto do Sol. Estes átomos percorreron unha viaxe de 13.600 millóns de anos.
O éxito desta técnica abre a porta para descubrir outras nubes ocultas na Vía Láctea e mesmo en galaxias distantes. Thavisha Dharmawardena, investigadora da Universidade de Nova York e coautora do estudo, destacou que o uso da fluorescencia ultravioleta podería reescribir o noso entendemento do medio interestelar, revelando nubes ocultas ata os límites máis afastados do amencer cósmico.
O equipo xa está a aplicar este método noutros conxuntos de datos. Un estudo preliminar, dispoñible en arXiv, suxire que o Telescopio Espacial James Webb (JWST) podería detectar as moléculas de hidróxeno máis afastadas xamais observadas. Con JWST, quizais atopamos as máis distantes, mentres que con Eos, temos as máis próximas, afirmou Burkhart.
FONTE: Guillermo Carvajal/labrujulaverde.com
CANTO SABES DE ESTREMADURA? II
Continúo coa serie adicada a Estremadura, comunidade autónoma situada no centro-oeste da península ibérica. Un espazo de grandes contrastes que está considerado como un dos máis importantes enclaves ecolóxicos de España. O seu patrimonio histórico é, igualmente, un dos máis sobresalientes da Península Ibérica.
A contestación correcta á pregunta de onte é Ao norte con Castela e León, ao leste con Castela-A Mancha, ao sur con Andalucía e ao oeste con Portugal. Limita ao norte coas provincias de Salamanca e Ávila (Castela e León), ao sur con Huelva, Sevilla e Córdoba (Andalucía); ao leste, con Toledo e Ciudad Real (Castela-A Mancha) e ao oeste, coas rexións do Alentexo e as Beiras (Portugal).
E imos coa pregunta de hoxe!
2. Estremadura está formada por dúas provincias, Cáceres e Badaxoz, pero cal é a capital?
- Cáceres
- Badaxoz
- Mérida
- Plasencia
Mañá a solución e una nova proposta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: cplosangeles.educarex.es e es.wikipedi.org
CANTO SABES DE ESTREMADURA?
Estremadura, comunidade autónoma situada no centro-oeste da península ibérica. Un un espazo de grandes contrastes que está considerado como un dos máis importantes enclaves ecolóxicos de España. O seu patrimonio histórico é, igualmente, un dos máis sobresalientes da Península Ibérica.
Anímaste a coñecer millor esta comunidade? Si! Pois alá imos!
1. Cales son os límites des Estremadura?
- Ao norte con Castela e León, ao leste con Castela-A Mancha, ao sur con Andalucía e ao oeste con Portugal.
- Ao norte con Castela e León, ao leste con Madrid, ao sur con Castela-A Mancha e ao oeste con Portugal.
- Ao norte con Castela-A Mancha, ao leste con Castela-León, ao sur con Andalucía e ao oeste con Portugal.
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxes: brandemia.org e es.wikipedia.org
#DígochoEu: Aprende en 1 minuto a distinguir entre 'te' e 'che'
Aquí está o truco definitivo para que non te trabuques co ’te’ e co ’che’. E todo en 1 minuto!
#DígochoEu