Os químicos británicos David Klenerman (1959) e Shankar Balasubramanian (1966) e o biofísico francés Pascal Mayer (1963), pioneiros na tecnoloxía de nova xeración para a secuenciación de ADN, foron elixidos Premio Princesa de Asturias de Investigación Científica e Técnica 2026. No ano 2000, secuenciar un xenoma humano levaba máis de dez anos e custaba máis de mil millóns de dólares. Agora, grazas á súa achega, pódese conseguir en cuestión de horas e costa menos de mil dólares, o que significa que se secuencian millóns de xenomas cada ano.
Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.
A contestación correcta á pregunta de onte é Madrid. Segundo datos do INE (1 de xaneiro 2025) Madrid é o municipio con maior poboación con 3.506.730 habitantes, séguelle Barcelona con 1.731.649 habitantes e Valencia con 840.792 habitantes.
E imos coa pregunta de hoxe!
27. Cal é a illa máis grande do arquipélago das Baleares?
- Eivisa
- Mallorca
- Formentera
- Menorca
FONTE: Propia e es.wikipedia.org Imaxes: d-maps.com e gl.wikipedia.org
1498 Ma India, o navegante portugués Vasco dá Gama chega ao porto de Calcuta.
1804 En París, o Senado de Francia proclama emperador a Napoleón Bonaparte.
1897 Publícase a novela Drácula, do autor irlandés Bram Stoker.
1910 Achegamento máximo do cometa Halley á Terra.
1969 Desde as instalacións de Cabo Cañaveral (Florida), no marco do Programa Apolo, despega a nave Apolo 10.
1998 Na demanda xudicial Estados Unidos contra Microsoft, o Departamento de Xustiza dos Estados Unidos proceden á causa de monopolio contra a empresa Microsoft, de Bill Gates.
FONTE: hoyenlahistoria.com Imaxes: es.wikipedia.com, primeraedicin.com.ar e es.sikipedia.org
A cremalleira dos pantalóns pódenos parecer un detalle insignificante, case invisible na nosa trasfega diaria, con todo, encerra unha historia palpitante de xenios frustrados, amores truncados e atroces batallas que transformaron para sempre a forma en que nos vestimos e movémonos polo mundo.
Para coñecer as súas orixes temos que retroceder ao bulicioso ano 1893, cando a Feira Mundial de Chicago estalaba nun bulebule de innovacións. Foi alí onde Whitcomb Judson desvelou o seu gran aposta: un peche de dentes metálicos destinado a enterrar dunha vez por todas aos engorrosos cordóns das botas.
Bautizouno ’clasp locker’, pero a realidade propinoulle unha inesperada poutada: os asistentes despachárono entre risos e susurros, ao tratarse dun dispositivo caprichoso que se abría só, que pesaba como o chumbo e que se atascaba a cada paso. Un fracaso en maiúsculas. Judson exhalou o seu último alento en 1909, arruinado e sepulto no esquecemento, legando á súa viúva un soño a medio ganduxar.
Foi xusto entón cando emerxeu das sombras Gideon Sundback. o seu xenro sueco, un enxeñeiro taciturno ao que a traxedia o marcara ao perder á súa esposa nun parto devastador. Desde ese instante mergullouse no seu taller coma se fose un refuxio, traballando de forma imparable días e noites no dispositivo inventando polo seu sogro.
Sundback probou con dentes máis finos e precisos, con cintas flexibles que se adaptaban ao corpo e cun cursor deslizante que os unía. Así naceu en 1913 o ’Hookless Fastener’, nunha obsesión que rozaba a tolemia. O enxeñeiro sueco emigrou ao Canadá, onde abriu a súa propia fábrica e contemplou, en silencio, como a súa creación comezaba a estender as súas ás.
A Primeira Guerra Mundial chegou como un vendaval providencial, dando ao invento o impulso que necesitaba. E é que os soldados estadounidenses, afundidos no barro das trincheiras, necesitaban pechar as súas botas e os seus petos en cuestión de segundos. A cremalleira convertíase, desta forma, nun gran aliado.
Pouco tempo despois, os aviadores incorporaron o invento ás súas chaquetas de voo para non morrer conxelados nas alturas. En 1923 a empresa B.F. Goodrich púxolle un nome propio zipper, inspirado nun son seco e magnético que evocaba velocidade e precisión.
Mentres tanto, a alta moda resistíase con uñas e dentes a incorporar a cremalleira ás súas creacións, os xastres e as damas de sociedade seguían aferrados aos seus elegantes botóns, vían nela unha intrusa vulgar.
O impulso final chegou na década dos trinta cando a cremalleira lanzou o seu asalto definitivo aos pantalóns. A empresa francesa Éclair equipou os monos dos pilotos de avións con versións ocultas e elegantes e Talon (a firma herdeira de Sundback) respondeu incorporando un peche frontal nos pantalóns masculinos. Os homes, cansados dos botóns que saltaban nos peores momentos, caeron rendidos ante un pragmatismo sedutor.
A Segunda Guerra Mundial encargouse de facer o resto. Con Europa en chamas o metal para fabricar botóns converteuse nun verdadeiro luxo e Estados Unidos, o provedor clave, apostou polas cremalleiras de nailon. Foron incorporadas inmediatamente ás chaquetas, aos pantalóns e ás botas para que puidesen ser pechados en cuestión de segundos, unha rapidez impensable con cordóns ou botóns.
Desta forma, a cremalleira non só uniu teas, senón que liberou corpos e deseños enteiros de xeracións. Grazas a ela os nenos aprenderon a vestirse sós e con apenas dous dedos revolucionouse a moda feminina, permitindo o nacemento de saias curtas que se pechaban nun instante. Hoxe prodúcense uns 10.000 millóns de cremalleiras ao ano, un imperio tecido no máis estrito dos silencios.
Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.
A contestación correcta á pregunta de onte é Badaxoz. Esta provincia estremeña é a máis grande de España con 21.766 km². Seguelle, tamén a estremeña, Cáceres, con 19.868 km2, e en terceiro lugar, Cidade Real con 19.813 km2.
E imos coa pregunta de hoxe!
26. Cal é o municipio máis poboado de España?
- Valencia
- Barcelona
- Madrid
- Zaragoza
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Propia e es.wikipedia.org Imaxes: d-maps.com e es.wikipedia.org
Begoña Caamaño Rascado, naceu no barrio do Calvario (Vigo) o 14 de outubro de 1964 e morreu en Santiago de Compostela o 27 de outubro de 2014. Foi unha feminista, xornalista e escritora galega. Finou vítima dun cancro de páncreas aos 50 anos de idade. A Real Academia Galega acordou dedicarlle este ano, 2026, o Día das Letras Galegas.
Do Calvario, a mediados dos anos 1970, mudouse coa súa familia a Coia. Alí entrou en contacto co asociacionismo local, promovido por uns frades dominicos aliñados coa teoloxía da liberación. Estudou EXB no Colexio Amor de Dios e o bacharelato no IES Coia 2, actual IES Alexandre Bóveda. Durante esta etapa tamén participou de protestas e reivindicacións estudantís, como "Pases pro bus".
Rematou estudos de Maxisterio. Porén, acabou dedicándose ao xornalismo. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou n’A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza.
Dende 1989 traballou na Radio Galega, primeiro na delegación de Vigo onde, xunto con Rosa Martínez Rivada, bota a andar o Trecolas, primeiro programa da emisora pública galega que se realiza dende unha delegación. En 1992 incorporouse á redacción central da Radio, en Santiago de Compostela, onde desenvolveu tarefas como redactora en distintos servizos informativos e no Diario Cultural. Posteriormente dirixiu e presentou os programas Andando a Terra, Club Cultura e Expresso de Medianoite. Traballou nas seccións de cultura e sociedade dos servizos informativos da Radio Pública de Galicia.
Colaborou nas revistas feministas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente e formou parte do consello de redacción da revista antimilitarista Ar!
Ademais do seu labor profesional, na Radio Galega desenvolveu tamén labores de carácter sindical, formando parte en diversas ocasións do Comité de Empresa da Radio e ocupando o cargo de presidenta do Comité Interempresas da CRTVG e as súas sociedades, no que destacou na denuncia da manipulación informativa en relación con sucesos de marcada relevancia para a sociedade galega, como foi o caso do afundimento do buque Prestige.
Deu pulo á Asociación de Mujeres Gallegas en la Comunicación (MUGACOM), e participou en Mulheres Nacionalistas Galegas (MNG) e na Marcha Mundial das Mulleres.
A súa obra:
Narrativa
Circe ou o pracer do azul (2009). Vigo: Galaxia.
Morgana en Esmelle (2012). Vigo: Galaxia.
Obras colectivas
Pel con pel (2010). Galaxia.
Letras nómades. A mobilidade feminina na literatura galega (2014). Frank & Timme. Coordinado por Ana Acuña.
Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.
A contestación correcta á pregunta de onte é 1-Illas Atlánticas, 2-Picos de Europa, 3-Ordesa e as Tres Serois, 4-Doñana, 5-Serra Nevada, 6-Cabañeros e 7-Teide. A saber...
E imos coa pregunta de hoxe!
25.Cal é a provincia máis grande de España?
- Cáceres
- Cidade Real
- Badaxoz
- Zaragoza
Mañá a solución e unha novaproposta!
FONTE: Propia e es.wikipedia.org Imaxes: es.wikipedia.org e d-maps.com
