SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CLXXXIX

Do porco, ata os seus andares!

TAL DÍA COMO HOXE: 14 DE FEBREIRO...

1502 En España, os Reis Católicos ordenan a expulsión dos musulmáns que non queiran converterse ao catolicismo de Roma.

1876 En Estados Unidos, Elisha Gray e Alexander Graham Bell patentan o teléfono (xa inventado en 1854 por Antonio Meucci).

1895 En Inglaterra, Óscar Wilde estrea a súa obra teatral A importancia de chamarse Ernesto.

2003 Falece a ovella Dolly, primeiro animal clonado.

FONTE: hoyenlahistoria.com      Imaxes: es.wikipedia.org e urgemte24.com

Dez científicas galegas que deberías coñecer (III)

Continúo coa serie adicada as científicas galegas que foron innovadoras e pioneiras, co gallo da celebración do Día Internacional da Muller e da Nena na Ciencia, celebrado o pasado día 11. 

Olga Moreiras Tuni

Olga Moreiras Tuni (Vigo, 1933—Madrid, 2012) trasladouse a Madrid para estudar na Escola Superior de Comercio. Posteriormente converteuse en técnica de Bromatoloxía na Universidade Complutense. Tras o seu traslado a Granada por mor do traballo do seu home, decidiu estudar a carreira en Farmacia. Cando regresa a Madrid, realiza o doutoramento nesta disciplina. Logra unha praza de catedrática de Nutrición e Dietética na Complutense. É recoñecida polo deseño de táboas de composición de alimentos e por realizar as primeiras enquisas sobre alimentación. Liderou proxectos europeos, así como outros liderados por Estados Unidos, a OCDE e a FAO.

María Teresa Miras Portugal

María Teresa Miras Portugal (O Carballiño, 1948—Madrid, 2021) iniciou a carreira de Farmacia en USC ata que se trasladou a Madrid e logrou o título en 1970 con Premio Extraordinario Fin de Carreira. Polo seu brillante expediente foi recoñecida con varios galardóns. En 1971 trasladouse a Estrasburgo para realizar a súa tese de doutoramento no Centre de Neurochimie do CNRS e logrou o título en 1975. Cando volveu a España comezou a súa carreira no Instituto Afonso X O Sabio do CSIC e como investigadora na Facultade de Farmacia da Complutense. Despois de gañar prazas en Oviedo e en Murcia, regresa á capital española. Publicou máis de 380 traballos de investigación en neuroloxía, e con repercusión no estudo das enfermidades neurodexenerativas. Foi a primeira muller presidenta dunha Real Academia do Instituto de España desde a súa creación no século XVIII.

María del Portal Panisse Ferrer

María del Portal Panisse Ferrer (A Coruña, 1914—Santiago de Compostela, 2001) foi unha peza fundamental na Compostela do franquismo porque defendeu a saúde sexual e reprodutiva das mulleres nunha época de profunda represión. Chamada popularmente a “boticaria da liberdade”, naceu nunha familia liberal e culta. Como non se podía trasladar a Santiago a estudar Bioloxía, decidiu cursar Químicas na USC. Conseguiu o título en 1937 e, despois, decidiu estudar Maxisterio. Traballou como mestra, pero tras detectarlle unha grave enfermidade ao seu home decidiu estudar Farmacia. En 1957 abriu unha botica na rúa Fonseca onde comercializou a pílula anticonceptiva sen receita médica.

Continuará...

FONTE e Imaxes: gciencia.com 

SOPA DE LETRAS CLXXXIX

RIXÓN           FOCIÑO           PEZUÑO

ORELLA         RABO               TOUCIÑO

SOÁ               RAXO               CACHUCA

COSTELA       CHOURIZO      CEBOLEIRO

ESTES SON OS ANIMAIS EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN 2026 (XVII)

No planeta existen máis de 7,7 millóns de especies de animais e máis do 20% está en perigo de extinción. Algúns dos animais máis estraños do noso planeta camiñan na corda frouxa da extinción. O fotógrafo Tim Flach pasou máis de dous anos inmortalizando en fotografías algúns deles, os máis emblemáticos, curiosos e rechamantes.

Seguimos coa lista. Onte falamos dos Guacamaios militares. Hoxe tócalle o turno aos...

17. Monos narigudos

Estado: en perigo.

Aos monos narigudos (Nasalis larvatus) gústalles moverse por unha ampla área de distribución, con todo o seu fogar está cada vez máis fragmentado. Trátase dunha especie que prospera moi mal en cativerio, por tanto, preservalos significa salvar os bosques. Con todo, en Sabah, onde eles e os elefantes locais son recoñecidos como un reclamo turístico, tan só o 15 % dos monos viven dentro das áreas protexidas. Os bosques desprotexidos están a converterse en granxas de camarón e plantacións de aceite de palma. A situación no veciño Kalimantan é igualmente grave. En total, un terzo das selvas tropicais de Borneo desapareceron desde 1973, a maior parte ao redor das franxas costeiras, e a noción de "área protexida" ofrece pouca defensa contra os explotadores comerciais. En 2011, Noruega outorgou a Indonesia mil millóns de dólares como incentivo para protexer os seus bosques; pero é moi pouco e é demasiado tarde.

Continuará…

FONTE: Héctor Rodríguez/nationalgeographic.com.es

Dez científicas galegas que deberías coñecer (II)

Continúo coa serie adicada as científicas galegas que foron innovadoras e pioneiras, co gallo da celebración do Día Internacional da Muller e da Nena na Ciencia, celebrado o pasado día 11. 

Celia Brañas Fernández

Celia Brañas Fernández (A Coruña, 1880—A Coruña, 1948) foi unha firme defensora do acceso das mulleres á educación e, sobre todo, da súa incorporación á cultura científica. Realizou un curso preparatorio de Ciencias na USC e en 1908 comezou a desempeñar o seu labor docente na Escola Normal da Coruña. En 1911 aprobou a oposición e incorporouse como profesora numeraria de Ciencias, en concreto dedicouse á docencia de Física, Química e Historia Natural. Defendeu o ensino activo e o carácter práctico da educación, e apostou sobre todo pola demostración experimental. Son coñecidas as súas actividades prácticas con obxectos cotiás e a súa forma de ensinar ciencia con materiais accesibles. En 1919 defendeu publicamente a existencia dunha estación de bioloxía mariña na Coruña.

María Teresa Fernández Rodríguez

María Teresa Fernández Rodríguez (Chantada, 1913—Chantada, 1973) estudou Farmacia na USC e converteuse na primeira profesora de dita facultade tras rematar os seus estudos en 1933. Foi unha alumna brillante que salientou, especialmente, en Análise Química, un eido no que centrou a súa tese de doutoramento. Malia que foi docente na facultade de Farmacia, unha pioneira xunto a Celsa Pérez Moreiras, non obtiñan unha retribución por ese cargo, dado que dependía directamente dos orzamentos da facultade. Cando estoupou a Guerra Civil regresou a Chantada sen rematar o doutoramento e alí desenvolveu o resto da súa vida laboral. Tamén exerceu como inspectora farmacéutica no seu concello natal.

Rita Fernández Queimadelos

Rita Fernández Queimadelos (A Cañiza, 1911—Barcelona, 2008) cursou Ciencias Químicas e Exactas na USC, ata que decidiu cambiar e centrarse en arquitectura. O seu pai non estaba de acordo, mais Rita contou co inestimable apoio das súas avoas maternas, que fixeron realidade o seu desexo. Trasladouse a Madrid e ingresou na Residencia de Señoritas. Realizou catro cursos pero o estalido da Guerra Civil interrompeu a súa vida académica, polo que non finalizou os seus estudos ata 1940. Converteuse, así, na terceira muller en obter o título de Arquitectura en España. Parou a súa carreira tras dar a luz á súa terceira filla, pero retomou a súa actividade profesional oito anos despois. Exerceu libremente a súa profesión ata o seu traslado a Barcelona, onde faleceu.

Continuará...

FONTE: gciencia.com   Imaxes: gciencia.com e consellodacultura.gal

TAL DÍA COMO HOXE: 13 DE FEBREIRO...

1668 En Lisboa asínase o Tratado de Lisboa, mediante o cal España recoñece a independencia de Portugal.

1837 En Madrid suicídase o escritor romántico Mariano José de Larra.

1867 En Viena estréase O Danubio azul, obra do compositor austriaco Johann Strauss.

1880 En España, o rei Alfonso XII asina a lei de abolición da escravitude.

1972 En Sapporo (Xapón), o esquiador español Francisco Fernández Ochoa gaña o eslálomespecial e a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de Inverno.

2004 En España ponse en marcha o DNI electrónico.

FONTE: hoyenlahistoria.com      Imaxes: sudoestaba.com e 20minutos.es

Dez científicas galegas que deberías coñecer

Onte, 11 de febreiro, celebrouse o Día Internacional da Muller e da Nena na Ciencia e unha das principais reclamacións é unha maior presenza feminina nos estudos STEM. Pese aos avances logrados nas últimas décadas, as taxas de matriculación en determinadas carreiras técnicas non igualan ás dos homes, por non falar da fenda salarial e do teito de cristal. Non obstante, en días coma hoxe é preciso traer á memoria ás mulleres que nos abriron camiño; ás mulleres que foron pioneiras nos seus eidos de estudo e que puxeron, probablemente sen ser conscientes, o seu gran de area para estar máis preto da igualdade.

Co gallo desta celebración, GCiencia selecciona o perfil de 10 científicas galegas que foron innovadoras e pioneiras. 

Manuela Barreiro Pico

Manuela Barreiro Pico (Viveiro, 1877—Madrid, 1953) foi a primeira licenciada da Universidade de Santiago tras estudar Farmacia. Logrou o título no ano 1900. Non obstante, para poder cursar estudos universitarios tivo que pedir un permiso especial, dado que aínda non estaba aprobado legalmente que as mulleres se matricularan libremente neste tipo de institucións académicas. Tras acabar os seus estudos tivo que volver a solicitar unha licenza para exercer como farmacéutica. Abriu a súa primeira botica, chamada Farmacia Moderna, en Ribadeo, onde desenvolveu preparacións orixinais. Non obstante, o seu legado documental e fotográfico perdeuse tras a súa mudanza a Madrid, onde faleceu.

Aurora Sampedro Piñeiro

Aurora Sampedro Piñeiro (Barreiros, 1913—Barreiros, 1996) foi unha muller adiantada ao seu tempo. A súa profesora Juanita foi quen descubriu o seu talento cando só contaba con 10 anos e animouna a continuar os estudos. Trasladouse a Madrid, e viviu na coñecida Residencia de Señoritas, mais o estalido da Guerra Civil interrompeu a súa carreira académica. Finalmente licenciouse en 1941 en Ciencias Químicas. Realizou o seu doutoramento no CSIC e conseguiu o título en 1948 cun estudo sobre oligoelementos. Desenvolveu o resto da súa carreira no Laboratorio Central de Renfe, onde entrou por oposición, e onde se dedicou a estudar o comportamento e resistencia das aliaxes.

Continuará...

FONTE: gciencia.com   Imaxes: porta.lcosga.es, Wikimedia Commons e lavozdegalicia.es