MARTE PUIDO SER AZUL, COMO A TERRA

O planeta vermello puido estar cuberto de auga por completo, mesmo antes de que a Terra terminase de formarse, afirma un novo estudo.

Marte azul (e non, non falamos da triloxía marciana de ciencia ficción de Kim Stanley Robinson). Ese é o tentador achado que os investigadores da Universidade Estatal de Arizona e a Universidade de Stanford anunciaron no seu último estudo recentemente publicado na revista Earth and Planetary Science Letters.

Os científicos viron evidencia dos primeiros lagos, ríos e mesmo océanos no pasado de Marte. Pero agora, os novos modelos atmosféricos máis os datos do rover Curiosity apoian a posibilidade dunha atmosfera temperá de hidróxeno molecular.

A evidencia mostra que Marte foi unha vez cálido e húmido e tivo unha atmosfera. Tamén tiña auga superficial, sería azul, como a Terra, polo que é posible que Marte fose habitable (aínda que iso non significa necesariamente que estivese habitado). Sería cálido e húmido mentres a Terra aínda estaba a se formar, sendo unha bóla de rocha fundida neses momentos, que se arrefriaba lentamente.

Así, segundo a nova investigación, Marte puido ser un "punto azul pálido" cuberto de océanos. Este descubrimento podería permitir novas investigacións sobre un período previamente pasado por alto na historia xeolóxica de Marte e a formación e evolución do sistema solar.

"Unha medición recente realizada polo rover Curiosity do Laboratorio de Ciencias de Marte da NASA de arxilas de >3 Gyr lanza unha relación D/H 3x SMOW, o que demostra que a maior parte do enriquecemento produciuse ao principio da historia de Marte. O depósito de auga superficial, tivo que conter unha alta concentración de deuterio (cuxas moléculas son máis pesadas e non escapan ao espazo tan rápido como o hidróxeno)", reza o estudo. Os científicos din que a única forma de ter tanto deuterio é que o gas de hidróxeno foise perdendo no espazo.

O documento suxire que en lugar dunha atmosfera espesa de dióxido de carbono, a atmosfera primitiva de Marte era principalmente hidróxeno. A súa presenza axudaría a resolver o paradoxo de como o planeta podería ser o suficientemente cálido para albergar auga líquida cando o sol estaba un 30% máis escuro que na actualidade.

O equipo desenvolveu o primeiro modelo de evolución atmosférica primordial en Marte que incluía procesos de alta temperatura asociados con diferentes períodos xeolóxicos. Os modelos mostraron que os principais gases que emerxían da rocha fundida eran unha mestura de hidróxeno molecular e vapor de auga e que a atmosfera primitiva de Marte era moito máis densa do que é hoxe.

Os investigadores calcularon que o hidróxeno molecular (o principal compoñente da atmosfera) sería un gas de efecto invernadoiro o suficientemente forte como para permitir que a auga permanecese líquida durante millóns de anos. Estes océanos serían mesmo de auga morna (ou mesmo quente) polo efecto invernadoiro palpable do contido de hidróxeno molecular da atmosfera.

“Atopamos que o quecemento de efecto invernadoiro debido a inventarios plausibles de H₂ produce temperaturas superficiais o suficientemente altas como para estabilizar un océano de auga e producir un ciclo hidrolóxico cedo a través do cal pode circular a auga superficial”, din os autores.

Hai aproximadamente de 4.200 a 3.700 millóns de anos, Marte comezou a transición dun planeta máis cálido e húmido ao ambiente extremadamente frío e seco que vemos hoxe.

A pesar destes achados, mais que interesantes e con base en múltiples liñas de evidencia de orbitadores robóticos, módulos de aterraxes e rovers, aínda quedan preguntas sen resposta sobre canto tempo fluíu a auga líquida na superficie de Marte e se foi intermitente ou constante.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es/ciencia

CANTO SABES SOBRE ASIA? XII

Continúo co a serie adicada a Asia, o maior e máis poboado dos cinco continentes do noso planeta.

A contestación correcta á pregunta do último día é Budismo. A relixión maioritaria de Asia é o budismo, practicada principalmente no leste e sueste asiático (abarcando desde o norte da India e o Himalaia ata o Xapón), aínda que en moitos países é practicado de forma sincrética á beira doutra relixión nacional (taoísmo, confucianismo e relixión tradicional chinesa na China por exemplo, xintoísmo no Xapón etc.). De preto séguelle o Islam, predominante no Medio Oriente e a Asia Central (desde a península do Sinaí ata Paquistán) máis Malaisia e Indonesia. O hinduísmo é outra das grandes relixións de Asia aínda que máis xeograficamente concentrada, é maioritario só na India e no Nepal, pero con minorías en moitos países asiáticos. O xudaísmo é maioritario en Israel (único país no mundo onde é maioría), e o cristianismo é maioritario só en Filipinas e Timor Oriental, e ten unha alta porcentaxe en Corea do Sur, pero ten importantes minorías en toda Asia, por exemplo no Líbano.

E imos coa pregunta de hoxe!

12. A Guerra de Vietnam, foi un conflito bélico que enfrontou entre 1958 e 1975 a…

- Vietnam do Norte e China

- Vietnam do Sur e EE UU

- Vietnam do Norte e Vietnam do Sur

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: es.wikipedia.org    Imaxe: Nick Ut/AP/cnnespanol.cnn.com

#DígochoEu: Non digas *canasta

 

Non tires á *canasta cando xogues ao baloncesto. Se queres encestar en galego, mételle un r polo medio.

#DígochoEu

ATOPAN DOUS MIMERAIS NUNCA VISTOS NA TERRA DENTRO DUN METEORITO DE 15 TONELADAS

Porción de 2.5 onzas que contén os dous minerais novos / Colección de meteoritos dá Universidade de Alberta

Dous minerais nunca antes vistos na Terra foron descubertos dentro dun meteorito masivo en Somalia e poderían conter pistas importantes sobre como se forman os asteroides.

Os dous minerais novos atopáronse dentro dunha soa porción de 70 gramos tomada do meteorito El Ali de 15 toneladas, que se estrelou contra a Terra en 2020. Os científicos chamaron aos minerais elaliite polo meteorito e elkinstantonite por Lindy Elkins-Tanton, director xerente da Iniciativa Interplanetaria da Universidade Estatal de Arizona e investigador principal da próxima misión Psyche da NASA, que enviará unha sonda para investigar o asteroide Psyche, rico en minerais, en busca de evidencia de como se formaron os planetas do noso sistema solar .

“Cada vez que atopas un novo mineral, significa que as condicións xeolóxicas reais, a química da rocha, era diferente á que se atopou antes“, argumenta Chris Herd, profesor do Departamento de Ciencias Atmosféricas e da Terra da Universidade de Alberta, dixo nun comunicado. “Iso é o que fai que isto sexa emocionante: neste meteorito en particular hai dous minerais oficialmente descritos que son novos para a ciencia”.

Os investigadores clasificaron ao Ali como un meteorito complexo IAB de ferro, un tipo feito de ferro meteórico salpicado de pequenos anacos de silicatos. Mentres investigaban o corte do meteorito, os detalles dos novos minerais chamaron a atención dos científicos. Ao comparar os minerais con versións deles que se sintetizaron previamente nun laboratorio, puideron identificalos rapidamente como recentemente rexistrados na natureza.

Os investigadores planean investigar máis a fondo os meteoritos para comprender as condicións nas que se formou o seu asteroide pai. “Esa é a miña experiencia: como se desentrañan os procesos xeolóxicos e a historia xeolóxica do asteroide do que algunha vez formou parte esta rocha”, dixo Herd. “Nunca pensei que estaría involucrado na descrición de novos minerais só por traballar nun meteorito”.

O equipo tamén está a investigar as aplicacións dos minerais na ciencia dos materiais.

Con todo, os coñecementos científicos futuros do meteorito El Ali poderían estar en perigo. O meteorito agora trasladouse a China en busca dun comprador potencial, o que podería limitar o acceso dos investigadores á rocha espacial para a súa investigación.

FONTE: gciencia.com/ceos

CINTAS DE VIDEO

 

Continúo cos novos episodios de Órbita Layka, programa de divulgación científica divertido e sorprendente, cheo de curiosidades e de sentido do humor, presentado polo matemático e profesor de Linguaxes e Sistemas Informáticos Eduardo Sáenz de Cabezón Irigaray.

Na sección de física deste programa, adicado á década dos 80, Javier Santaolalla, físico, enxeñeiro, doutor en física de partículas e divulgador científico, fala acerca dun fenómeno físico clave para realizar gravacións en cintas de vídeo e cassettes: o magnetismo.

Moi didáctico!

CANTO SABES SOBRE ASIA? XI

Continúo co a serie adicada a Asia, o maior e máis poboado dos cinco continentes do noso planeta.

A contestación correcta á pregunta do último día é Deserto do Gobi. É unha vasta rexión desértica comprendida entre o norte da China e o sur da Mongolia. A cunca desértica está delimitada polas montañas Altai, a estepa de Mongolia, a meseta do Tíbet e a chaira do norte da China. Esténdese sobre 1.600 km do suroeste ao nordeste e sobre 800 km do norte ao sur. A súa superficie estimase en 1.300.000 km², o que o fai o un dos máis grandes desertos do mundo. Contrariamente ás imaxes frecuentemente asociadas aos desertos, o Gobi non está recuberto de area senón sobre todo de pedras.

E imos coa pregunta de hoxe!

11. Cal é a Relixión maioritaria de Asia?

- Islam

- Induismo

- Budismo

- Xudaísmo

- Cristianismo

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: gl.wikipedia.org    Imaxe: redhistoria.com

#DígochoEu: Como son os días da semana?

Un seguidor lusófono pregúntanos como son os días da semana en galego. Toma nota das dúas formas que temos!

#DigocgoEu

POR QUE NON HAI MOSQUITOS NO INVERNO?

As femiaA de mosquito hibernan e sobreviven aos rigores do invierno / Adobe Stock

 

Ao longo do ano o ciclo biolóxico dalgúns seres vivos segue unha serie de pautas marcadas pola climatoloxía. Así, por exemplo, coa chegada da primavera aparece a floración, nesa época as andoriñas retornan dos seus campamentos invernais africanos, durante os meses estivais increméntanse as picaduras de dípteros…

A ciencia que estuda a relación entre o ciclo da vida e o clima coñécese como fenoloxía. Os datos fenolóxicos utilízanse para comparar climáticamente diferentes zonas xeográficas e a partir deles é posible realizar mapas de isofenas (curvas de representación cartográfica).

O termo mosquito foi introducido no noso idioma cara ao ano 1.400 e deriva do italiano moschetto, un vocábulo que fai referencia a unha pequena frecha lanzada desde un dispositivo semellante a unha ballesta. Na actualidade este termo aplícase para designar a membros de varias familias de insectos da orde dos dípteros e do suborden dos nematóceros.

As femias destes insectos requiren da achega de certas proteínas do sangue para poder iniciar o ciclo gonotrófico e realizar a posta de ovos. No transcurso dunha semana son capaces de poñer entre 80 e 200 ovos, a metade dos cales darán lugar a mosquitos femias.

Os ovos, invisibles ao ollo humano, son depositados en grupos de cincuenta (coñecidos como navículas, pola súa semellanza a pequenas naves) en zonas de auga estancada, onde eclosionarán, pasadas 24-48 horas.

A duración da fase de larva dependerá basicamente da temperatura e ao final da mesma producirase unha transformación, tras a cal se iniciará a fase de pupa, que terá lugar na superficie da auga. Finalmente chegarán á fase adulta, durante a cal os mosquitos abandonan a auga e aliméntanse do néctar das flores.

A esperanza de vida dos mosquitos varía, habitualmente, entre 10 e 30 días, e depende de varios factores: o sexo, a alimentación, a humidade, a época do ano e a especie. Os mosquitos machos teñen unha vida máis curta que as femias, xeralmente viven tan só dez días despois do apareamiento, polo que nunca chegan a alcanzar os meses invernais.

Pola contra, as femias si sobreviven aos rigores do inverno. A súa estratexia consiste, basicamente, en incrementar o peso, ata dez veces o peso corporal normal, e buscar un refuxio no cal protexerse cando descenden as temperaturas. Entran nun estado de hibernación coñecido como diapausa no que poden permanecer ata seis meses sen necesidade de hidratarse.

Habitualmente os mosquitos femia escóndense ao amparo das árbores ou en zonas con auga estancada, de onde sairán do seu letargo cando suban as temperaturas, buscando sangue para alimentarse tanto elas como as súas crías.

Algunhas especies de mosquitos pasan a hibernación non na fase adulta senón na de larva. Fano sempre na auga, que ao estar tan fría teñen que suspender a respiración, permanecendo inmóbiles no fondo. Noutros casos, como o mosquito tigre, a hibernación prodúcese na fase de ovo.

Unha última curiosidade, no ano 2013 un paleontólogo estadounidense atopou un mosquito fosilizado en cuxo estómago aínda quedaban restos de sangue da súa última vítima. O sangue tiña unha antigüidade próxima a corenta e seis millóns de anos e pertencía a un ave.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia