Esther e Rodrigo repasan hoxe como foi a súa participación no Land Rober, onde interpretaron a canción ’Falsos amigos’ en rigoroso ’playback’. Pero tamén houbo tempo para xogar ás palabras "raras" do galego e do portugués. A Esther tamén lle tocou explicarlle a Rodrigo todo o que se montou con Tamara Falcó, e como foi a entrevista que lle fixo ao ’xefe’ do Dicionario da Real Academia Galega.
#DígochoEu
Aspect, Zeilinger e Clauser, gañadores do Premio Nobel de Física 2022
Os científicos Alain Aspect, Anton Zeilinger e John F. Clauser foron distinguidos co Premio Nobel de Física 2022, polos seus descubrimentos en relación co "poder da mecánica cuántica".
Aspect, Zeilinger e Clauser, co seu traballo, despexaron o camiño para novas tecnoloxías baseadas en información cuántica. O desenvolvemento de ferramentas experimentais dos premiados sentou as bases para "unha nova era da tecnoloxía cuántica. Ser capaz de manipular e xestionar estados cuánticos e todas as súas capas de propiedades dános acceso a ferramentas cun potencial inesperado".
Alain Aspect (Agen-Francia, 1947), "desenvolveu unha configuración para pechar unha lagoa importante. Puido cambiar a configuración de medición despois de que un par entrelazado deixara a súa fonte, polo que a configuración que existía cando se emitiron non podía afectar o resultado".
Anton Zeilinger, (Ried im Innkreis-Austria, 1945), investigou os estados cuánticos entrelazados, e o seu grupo de investigación "demostrou un fenómeno chamado teletransportación cuántica, que fai posible mover un estado cuántico dunha partícula a outra a distancia".
John F. Clauser (Pasadena-Estados Unidos, 1942) construíu un aparello que emitía dous fotóns entrelazados á vez, cada un cara a un filtro que probaba a súa polarización. O resultado foi unha clara violación dunha desigualdade de Bell, e estivo de acordo con as predicións da mecánica cuántica.
Parabéns!
FONTE: eitb.eus/es e es.wikipedia.org
O biólogo sueco Svante Pääbo gañou o Premio Nobel de Medicina por “os seus descubrimentos sobre o xenoma de homínidos extintos e a evolución humana”.
Pääbo (Estocolmo, Suecia, 65 anos) é biólogo e dirixe o departamento de xenética do Instituto Max Planck de Bioloxía Evolutiva (Alemaña). O seu traballo para rescatar ADN de fósiles humanos foi esencial para coñecer o xenoma de especies extintas coñecidas, como os neandertais, desvelar a existencia doutras novas, como os denisovanos, e confirmar que os Homo sapiens tiveron sexo e fillos con esas outras especies fai miles de anos.
O “transcendental” traballo de Pääbo “deu lugar a unha nova disciplina científica: a paleogenómica”, resaltou o xurado. “Ao desvelar as diferenzas xenéticas entre as persoas actuais e os homínidos extintos, os seus descubrimentos permiten investigar que nos fai xenuinamente humanos”, engadiron os responsables do galardón nunha nota de prensa. En 2018, Pääbo recibiu o premio Princesa de Asturias polos seus traballos en evolución humana.
Parabéns!
FONTE: Nuño Domínguez/elpais.com/ciencia
John Maeda foi deseñador gráfico, artista visual, profesor, enxeñeiro de software no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) e "tecnólogo humanista", aínda que a el gústalle describirse como "un accidente". Foi de forma accidental como chegou ao mundo da innovación tecnolóxica, grazas a que un dos seus profesores acudiu á tenda dos seus pais, onde el traballaba, para instarlles a que lle permitisen estudar. A súa primeira computadora, coa que deseñou un programa de contabilidade para o negocio familiar, supuxo o comezo da súa carreira tecnolóxica e multidisciplinar, que vai desde a enxeñería eléctrica á informática, a arte e o deseño.
A mediados dos anos 90 impulsou o Grupo de Estética e Computación do MIT, como equipo de investigación multidisciplinar, e anos despois dirixiría o MIT Media Lab e a Escola de Deseño de Rhode Island. O seu interese pola combinación entre a arte e o deseño computacional permitíronlle unha prolífica carreira como artista visual e divulgador.
Entre as súas publicacións destacan ’Creative Code’, ’Design by Numbers’, ’How to Speak Machine’ e ’As leis da simplicidade’, onde John Maeda expón unha forma sinxela de abordar aspectos complexos da vida, os negocios, a tecnoloxía ou o deseño. "Aprender faio todo máis sinxelo. Alguén que sexa un experto que aprendese algo, pode ensinalo a outra persoa. Poden facérnolo máis sinxelo, se son simplificadores natos. Pero a maioría das persoas non son simplificadoras natas. Gústanos facer as cousas máis complexas porque parecemos máis intelixentes", reflexiona o autor.
Remato coa serie na que puxemos a proba os teus coñecementos dobre África, continente de incribles paisaxes naturais e diversidade de vida salvaxe que habita as súas terras.
A contestación correcta á pregunta de onte é 1969. A provincia de Ifni foi unha provincia española de ultramar que se estendía nun pequeno territorio colonial situado na costa occidental do actual Marrocos ao redor da cidade de Sidi Ifni. Existiu como tal entre 1958 e 1969, aínda que xa desde 1958, por mor do desenlace da guerra de Ifni, o control de facto por parte de España da maior parte do territorio viuse substancialmente reducido; limitándose leste á cidade de Sidi Ifni e os seus arredores. O Tratado de Fes do 4 de xaneiro de 1969, propiciou a retrocesión de Ifni e o 30 de xuño de 1969 Marrocos asumiu a posesión do territorio.
E así remata esta serie, esperando que servise para recordar cousas do continente africano.
Ata a próxima serie!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: sidi-ifni.com
O ceo do mes de outubro / astroilusion.es
3 de outubro: Cuarto Crecente
9 de outubro: Lúa Chea
17 de outubro: Cuarto Minguante
25 de outubro: Lúa Nova. Durante a mañá poderá verse unha eclipse parcial de Sol. Lamentablemente dende Galicia non será visible pero si no nordés do noso país.
30 de outubro: Cambio de hora (horario de inverno).
Chuvia de meteoros: Dracónidas: do 6 ao 10, con máximo na noite do 8 ao 9. O seu corpo proxenitor é o cometa 21P/Giacobini-Zinner e o seu radiante é a constelación Draco. Oriónidas: do 2 de outubro ao 7 de novembro, con máximo na noite do 21. O seu corpo proxenitos é o cometa 1P/Halley e o seu radiante a constelación de Orión.
Continúo coa serie na que poñemos a proba os teus coñecementos dobre África, continente de incribles paisaxes naturais e diversidade de vida salvaxe que habita as súas terras.
A contestación correcta á pregunta de onte é Tazania. O Parque Nacional de Serengueti é un Parque Nacional de grandes dimensións (cerca de 40.000 km²) na ecorrexión de Serengeti, no norte da Tanzania, limítrofe con Kenya, na África Oriental. É famoso polas migracións anuais de ñus, cebras e gacelas e outros antílopes que ocorren de maio a xuño. É Patrimonio Mundial da UNESCO desde 1981.
E imos coa pregunta de hoxe e última da serie…
22. No século XIX o capitalismo e a revolución industrial asentáronse en Europa e necesitaban expandirse en busca de rexións que proporcionasen materias primas e mercados. Entre os países europeos comeza unha carreira polo dominio de África, e do mundo. Esta carreira terá a súa expresión na Conferencia de Berlín de 1884-1885, na que os países europeos configuran a repartición de África. España non foi allea a esta situación. Unha desas colonias foi Ifni, situada no sudoeste de Marrocos. Por certo, en que ano deixou de ser colonia española?
- 1.956
- 1.969
- 1.977
Mañá a solución e fin da serie!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: es.wikipedia.org