CANTO SABES SOBRE COGOMELOS? II

Continúo coa serie CANTO SABES SOBRE COGOMELOS, na que pos a proba os teus coñecementos sobre istes fungos que adoitan medrar en lugares húmidos e pouco soleados.

A contestación correcta a proposta de onte é 1-Sombreiro, 2-Anel, 3-Pé, 4-Himenio, 5-Láminas, 6-Volva e 7-Micelio.

E imos coa proposta de hoxe!

1. Identifica:

- Trufa negra

- Russula sardonia

- Champiñon silvestre

- Amanita verna

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal de es.educaplay.com  Imaxe: Dr. Hans-Günter Wagner/CC BY-SA 2.0/naturaleza.paradais-sphynx.com

#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono Capítulo 13

 

Neste último directo de Twitch de ApuntamentoLusófono, Esther e Rodrigo falaron da interlingua con Carlos Valcárcel. Ademais cantaron o ’Pisca pisca’ e ata lles deu tempo de facer a versión portuguesa do viral de TikTok do lambecricas!

#DígochoEu 

NOBEL DE FÍSISCA 2021

Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann e Giorgio Parisi / Imaxe: elsiglodetorreon.com.mx

Os científicos Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann e Giorgio Parisi foron distinguidos hoxe co Premio Nobel de Física 2021 polas súas contribucións pioneiras para o noso entendemento dos complexos sistemas físicos, comunicou o Instituto Karolinska en Estocolmo.

Este Nobel recoñece os novos métodos para describir sistemas complexos e predicir a longo prazo o seu comportamento. Un deles, de vital importancia para humanidade, é o clima da Terra.

No seu argumento, a Real Academia das Ciencias Sueca sinala que os sistemas complexos caracterízanse pola aleatoriedade e a desorde e son difíciles de entender e o premio deste ano recoñece novos métodos para describilos e predicir o seu comportamento a longo prazo.

Syukuro Suki Manabe (Ehime, 21 de setembro de 1931) é un meteorólogo e climatólogo xaponés, pioneiro no uso de computadoras para simulacións da conxectura de cambio climático global, e as variacións naturais do clima. Nacionaliade estadounidense e xaponesa dende 1975. Actualmente é  meteorólogo senior da Universidade de Princeton.

Klaus Hasselmann (Hamburgo, 25 de outubro de 1931) é un meteorólogo e climatólogo alemán. Profesor emérito da Universidade de Hamburgo.

Giorgio Parisi (Roma, 4 de agosto de 1948) é un  físico italiano, destacado polos seus traballos de Mecánica estatística e a  teoría cuántica de campos.

Parabéns!

CANTO SABES SOBRE COGOMELOS?

A micoloxía é a ciencia que estuda os fungos. Os micólogos pescudan a taxonomía, sistemática, morfoloxía, fisioloxía, bioquímica, utilidades, e os efectos benéficos e prexudiciais das especies de fungos, que poden ser parasitos, saprófitos ou decompositores.

Un cogomelo é un fungo pluricelular que adoita medrar en lugares húmidos e pouco soleados. Hai moitas especies de cogomelos, con diferentes características e que se dan en diferentes ecosistemas. A época na que se fan visíbles en superficie é, para a maior parte deles, o outono, estación na que nos atopanos, especialmente cando quenta o sol despois dunha choiva intensa.

Cada vez máis, a recollida de cogomelos para o consumo, está a proliferar. Hai que recordar que só debemos recoller aquelas especies que sen dúbida algunha coñezamos ben. Sempre hai que ir á máxima seguridade e ante a dúbida consultar con algún experto. E sempre, cesta e navalla como compañeiras da viaxe.

Pois ben, imos poñer a proba os teus coñecementos sobre os cogomelos. Anímaste?

Pois empezamos, cunha cuestión previa!

1. Completa correctamente con: himenio, sombreiro, micelio, volva, anel, pe, láminas.

 

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal de es.educaplay.com e fungiturismo.com

#DígochoEu: Catro historias: "mocos"?, "antiedade"?, "juégatela"?, "axudarte" ou "axudarche"?

 

Os seguidores de TikTok do #DígochoEu non son os únicos que teñen moitas dúbidas! Nos stories da conta de Instagram (@digochoeu.tvg) tamén están deixando moitas preguntas. Se tedes algunha correde aos destacados escribila!

ASÍ PERDERON A COLA OS NOSOS ANTEPASADOS

 

Hai preto de 25 millóns de anos, os nosos antepasados perderon repentinamente a súa cola, un utilísimo apéndice que nos acompañou durante moitos millóns de anos. Agora, un equipo de xenetistas da Universidade de Nova York atopou a mutación exacta que impide que aos simios hominoides, dos que a nosa especie forma parte, médrelle a cola. Se teñen razón, ademais, a perda non sería gradual, como se pensaba ata agora, senón súbita e repentina. En palabras de Itai Yanai, un dos autores do estudo recentemente publicado en bioRxiv, a cola perdeuse dun só golpe.

Bo Xia, primeiro asinante do estudo, asegura que de neno adoitaba preguntarse a razón pola que os humanos, a diferenza de moitos outros animais, non tiñan cola. Máis tarde, o investigador sufriu unha lesión no coxis (que é un vestixio das colas dos mamíferos): "Foi realmente doloroso", afirma. "E seguíame lembrando que unha vez a cola formou parte do noso corpo".

Ese accidente foi o que levou a Xia a investigar a base xenética desa perda. Calquera mutación involucrada na perda da cola, pensou o científico, debe por forza estar presente nos simios hominoides, pero non nos monos, que aínda a conservan na actualidade. De modo que Xia e os seus colegas emprenderon un estudo no que compararon as versións en simios e monos de 31 xenes directamente implicados no desenvolvemento da cola.

"A perda da cola -escriben os investigadores no seu artigo- é un dos principais cambios evolutivos anatómicos que se produciron ao longo da liñaxe que conduciu aos humanos e aos ’simios antropomorfos’. Durante moito tempo considerouse que esta reprogramación morfolóxica nos homínidos ancestrais acomodaba un estilo característico de locomoción e contribuía á evolución do bipedalismo nos seres humanos. Con todo, descoñécese o mecanismo xenético preciso que facilitou a evolución da perda de cola". 

Ao non atopar nada nas rexións que codifican proteínas, os investigadores ampliaron a súa procura para fixarse nos fragmentos de ’ADN lixo’ que había dentro deses xenes. En concreto nos ’intróns’, complexos paquetes de información incluídos nas instrucións xenéticas para construír proteínas, pero que son eliminados polo ARN mensaxeiro antes da copia do xene para que esas instrucións poidan funcionar.

Xia e os seus colegas descubriron que no interior dun xene concreto da cola (o TBXT) dun afastado antepasado dos simios actuais unha ’secuencia Alu’ "aterrara" xusto no medio dun intrón. As secuencias Alu son unha sorte de ’parásitos xenéticos’ secuencias curtas que se copian e péganse ao longo de todo o xenoma. Segundo Yanai, "temos até un millón de secuencias Alu ensuciando o noso xenoma".

Normalmente, o feito de que haxa un elemento Alu dentro dun intrón non suporía ningunha diferenza, xa que se eliminaría durante a copia ao mesmo tempo que o intrón. Pero neste caso, os investigadores viron que había unha segunda secuencia Alu, e escrita en orde inversa. É dicir, que as dúas secuencias Alu eran complementarias, e Xia deuse conta de que se unían formando un bucle no ARN mensaxeiro.

O efecto sería similar ao de atoparse, no manual de instrucións para construír un moble (a proteína TBXT) varias páxinas pegadas e ilegibles. É dicir, que á proteína xa ensamblada faltáballe unha peza crave. O equipo levou a cabo varios experimentos para comprobar se efectivamente era así. Por exemplo, demostraron que os ratos con esta mutación producen unha mestura de proteínas TBXT de lonxitude completa e de bits perdidos, como fan os simios, e que isto xeralmente resulta na perda completa das súas colas.

O que o achado non pode dicirnos é por que exactamente os nosos antepasados perderon a cola. É dicir, por que esta mutación en concreto foi seleccionada pola evolución. A maioría das explicacións propostas implican que as colas son unha desvantaxe cando os primeiros simios comezaron a moverse dunha maneira diferente, adoptando unha postura ergueita para camiñar. Pero os fósiles suxiren que os primeiros simios sen cola aínda camiñaban sobre o seu catro extremidades.

Xia e Yanai pensan que, en todo caso, a perda da cola debe levar unha gran vantaxe evolutiva, especialmente si temos en conta que esta mutación tamén leva unha desvantaxe. Algúns dos ratos do experimento, en efecto, desenvolveron anomalías espinales parecidas á espiña bífida. Os investigadores especulan que a taxa relativamente alta de espiña bífida entre os humanos é unha reliquia persistente da perda da nosa cola hai tantos millóns de anos.

FONTE: José M. Nieves/abc.es/ciencia

PREMIO NOBEL DE MEDICINA 2021

David Julius e Ardem Patapoutian / Fundación BBVA/elespañol.com

O xurado do Instituto Karolinska de Estocolmo outorgou este luns o Premio Nobel de Medicina a David Julius e Ardem Patapoutian por “o seu descubrimento dos receptores da temperatura e o tacto”.

Os achados dos dous premiados “permitíronnos entender como a calor, o frío e a presión poden xerar impulsos nerviosos que nos permiten percibir o mundo ao noso ao redor e adaptarnos a el”, sinala o comunicado do Instituto Karolinska de Estocolmo que outorga o premio. As súas investigacións teñen importantes aplicacións no tratamento da dor e de moitas enfermidades.

O estadounidense David Julius (Nova York, 1955), licenciado en Bioloxía no Instituto Tecnológico de Massachusetts, doutor en Bioquímica pola Universidad de Berkeley e  profesor a Universidad de California en San Francisco, identificou o sensor das terminacións nerviosas na pel que responden a calor utilizando capsaicina, un composto dos pementos picantes.

Ardem Patapoutian (Líbano, 1967), é un biólogo e neurocientífico que  actualmente ten nacionalidade estadounidense. Patapoutian descubriu os sensores celulares da pel e tamén dos órganos internos que responden á presión.

Parabéns!

O MUNDO GREGO E OS VALORES DE HOXE

 

“O xornal de onte está vello e morto para sempre, un clásico é novo cada mañá”, sentencia o filólogo e helenista Carlos García Gual. Defínese a si mesmo como “un vello catedrático de grego”, pero aínda ilumínanselle os ollos ao explicar as peripecias de Ulises, Penélope ou Aquiles: “Somos moi gregos aínda”, afirma cun sorriso. Para el, o mundo actual garda fortes paralelismos co mundo antigo, especialmente coa Grecia Clásica e os seus valores. Defensor sen concesións das Humanidades, considera que nelas habitan as grandes paixóns universais, que transcenden todas as épocas e todos os tempos, e que son as que definen o que seguimos chamando “humano”.

Carlos García Gual é escritor, filólogo, helenista, editor e mitógrafo. Especialista en Antigüedad Clásica e Literatura, formouse con grandes helenistas españois como Manuel Fernández Galiano, Francisco Rodríguez Adrados e Luís Gil Fernández. É catedrático emérito de Filoloxía Grega na Universidade Complutense de Madrid, tras selo, tamén, na Universidade de Granada, a Universidade de Barcelona e a UNED. É autor de máis dunha centena de obras e artigos especializados, crítico literario en ‘O País’ e ‘Revista de Occidente’ -entre outros- e colaborador habitual de revísta ‘Historia’ de National Geographic. Tamén destaca o seu labor como tradutor de clásicos: en 1978 recibiu o Premio de tradución Frei Luís de León e en 2002 o Premio Nacional de Tradución. En 2020 foi galardoado co prestixioso Premio Internacional Alfonso Reyes, polo seu intenso labor de investigación literaria e a súa contribución á difusión da cultura clásica en lingua española. Desde 2019 ocupa a ‘cadeira J’ como académico da Real Academia Española (RAE).