Blogia

vgomez

CANTO SABES SOBRE OS RÍOS? II

Continúo coa serie Canto sabes sobre os ríos, na que a través de preguntas refrescaremos os coñecementos sobre os ríos do mundo e de España, que aprendemos en xeografía.

A contestación correcta á pregunta de onte é Amazonas. É un río suramericano que nace na Cordilleira dos Andes, no lago Lauri ou Lauricocha, no Perú, pasa por Colombia, atravesa o Brasil e e desauga no océano Atlántico, xunto á Illa do Maraxó, no Brasil. É o río máis longo (7.062 km) e caudaloso (aproximadamente (209.000 m3/s) do mundo, e contén máis auga que o Nilo, o Yangtzé e o Mississippi xuntos, supoñendo preto dunha quinta parte da auga doce en estado líquido do planeta.

E imos coa pregunta de hoxe!

2. Cal é o río máis longo de España?

- Texo

- Garona

- Ebro

- Douro

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal fundacionaquae.org, viajes.nationalgeographic.com.es e gl.wikipedia.org

A DIVERSIDADE ENRIQUECE, SOMOS MELLORES CANDO NOS MESTURAMOS


Non hai pensamento sen tempo para pensar”, reivindica Remedios Zafra rescatando as palabras do sociólogo francés Pierre Bourdieu. O oficio desta ensaísta e científica é pensar. Pero etiquetar o seu traballo sería tan reduccionista como desacertado.

Científica titular no Instituto de Filosofía do Consello Superior de Investigacións Científicas de España (CSIC), as súas liñas de investigación oriéntanse ao estudo crítico da cultura contemporánea, o feminismo, as políticas da identidade nas redes e as transformacións do traballo creativo na cultura rede. “Hai dous cambios que, a finais do século XX, cambian a forma de entendernos e de relacionarnos como humanos: o feminismo e internet”, asegura.

Zafra é doutora pola Universidade de Sevilla e licenciada en Arte, licenciada en Antropoloxía Social e Cultural, posúe estudos de doutoramento en Filosofía Política e un Máster Internacional en Creatividade. Durante 20 anos foi profesora en varias universidades españolas e está acreditada como Catedrática en Arte e Humanidades. “A educación pública é a que garante que as persoas, independentemente de onde viñamos ou de como nacemos ou de cales son os nosos contextos, teñamos oportunidades”, defende a pensadora.

Na súa obra, Zafra analiza a cultura presente e como a Rede modifica as nosas relacións coa contorna, a sociedade, o pensamento, o modo de habitar e o propio corpo. É autora de ‘O entusiasmo. Precariedade e traballo creativo na era dixital’ (Premio Anagrama de Ensaio e Premio Estado Crítico ), ’Ollos e capital’, ‘Un cuarto propio conectado’ e, a súa última obra, ‘Fráxiles. Cartas sobre a ansiedade e a esperanza na nova cultura’.

#DígochoEu: Non digas *estropear

 

Outro castelanismo á vista! Para que dicir *estropear se temos outras formas de dicilo en galego!

 #DígochoEu

UN PARASITO QUE CONTROLA A MENTE

 

Un parasito é un organismo que obtén a súa nutrición doutro organismo, o hóspede, en detrimento de ese organismo. Os parasitos necesitan un hóspede para crecer e multiplicarse, e esta relación adoita causar dano ao organismo hóspede.

O Leucochloridium paradoxum, é un parasito platelminto que usa gasterópodos como un anfitrión intermedio. Atópase normalmente en caracois de terra do xénero Succinea que viven en Europa e América do Norte, enchendo os talos dos seus ollos con sacos de larvas e controlando ao molusco. O caracol convértese nun zombi. Os talos do caracol vense exteriormente coma se fosen pequenas eirugas, atraendo ás aves que o parasito necesita para a seguinte etapa do seu ciclo de vida. Os paxaros cómenos e convértense nos anfitrións onde L. paradoxum madura e pon ovos no recto que máis tarde son excretados nas feces do paxaro.

FONTE: muyinteresante.es e wikipedia.org

CANTO SABES SOBRE OS RÍOS?

Comezo una nova serie, nesta caso adicada aos ríos: Canto sabes sobre os ríos. Un río é un curso natural e permanente de auga doce, que flúe por un leito e que desemboca no mar, nun lago ou noutro río.

Seguro que na materia de xeografía estudiaches os ríos máis importantes do mundo e máis aínda dobre os de España.

Pois ben, propóñoche un cuestionario para refrescar ises coñecementos. Anímaste? Si! Pois comezamos!

1. Cal é o río máis longo do mundo?

- Mississippi

- Yangtzé

- Nilo

- Amazonas

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal fundacionaquae.org             Imaxe do mapa:cerebriti.com

DESCOBREN AS ESTRUTURAS XIRATORÍAS MÁIS GRANDES DO UNIVERSO


AIP / A. Khalatyan/J. Fohlmeister

No noso cosmos, a rotación é algo frecuente. Todo o que vemos xira dunha forma ou doutra. O noso planeta (e todo o que hai nel) xira sobre o seu eixe, do mesmo xeito que todos os planetas e lúas do sistema solar, asteroides ou galaxias. Os obxectos viran sobre o seu eixe e ao redor doutros obxectos máis masivos. Con todo, os cúmulos xigantes de galaxias fano moi lentamente, se é que viran, por iso é polo que os científicos creron que ata aí podía chegar o fenómeno de rotación. Pero, que pasa na maior das escalas cósmicas?

Agora, un novo estudo liderado por astrónomos do Instituto Leibniz de Astrofísica de Postdam e publicado na revista Nature Astronomy expón que os filamentos cósmicos, as estruturas máis grandes coñecidas no universo que poden ter entre 160 e 260 millóns de anos luz de longo e son os fíos da rede cósmica, tamén viran sobre un eixe. Os fíos da rede cósmica ou tubos xigantes feitos de galaxias, estarían, por tanto, virando ao redor do propio eixe filamentario.

Utilizando datos do Sloan Dixital Sky Survey, os científicos examinaron máis de 17.000 filamentos e analizaron a velocidade á que as galaxias que forman estes tubos xigantes movíanse dentro de cada fío cósmico. Os astrónomos descubriron que a forma en que se movían estas galaxias suxería que viraban ao redor do eixe central de cada filamento (ata unha velocidade máxima de 360.000 quilómetros por hora). Os autores sinalaron que non suxiren que todos os filamentos do universo viren, pero que os filamentos xiratorios si que parecen existir.

"Ao  mapear o movemento das galaxias nestas enormes superautopistas cósmicas utilizando o estudo Sloan Dixital Sky, un estudo de centos de miles de galaxias, atopamos unha propiedade notable destes filamentos: viran", comenta  Peng  Wang, líder do traballo.

Observando o movemento das galaxias a ambos os dous lados do suposto eixe de rotación, viron que, efectivamente, as galaxias dun lado parecían moverse cara a nós e no outro, afastándose, que é o que esperariamos dun obxecto en rotación. Ademais, os filamentos que tiñan as coleccións máis masivas de galaxias en cada extremo parecían virar máis rápido que os demais.

"Nestas escalas, as galaxias dentro delas son en si mesmas só mostras de po. Móvense en hélices ou en órbitas en forma de sacarrollas, dando voltas ao redor do centro do filamento mentres viaxan ao longo del. Nunca antes viuse un xiro deste tipo a escalas tan enormes, e a implicación é que debe haber un mecanismo físico aínda descoñecido responsable de apertar estes obxectos", aclara  Noam Libeskind, coautor do traballo.

Os científicos descoñecen como xurdiron tales propiedades da física no universo temperán, pero comprender como inflúe nas estruturas máis grandes do universo podería ser clave para desentrañar este misterio.

A intención é comprender a orixe do xiro dos filamentos a través de simulacións por computador para ver como se comporta a materia nas maiores escalas cosmolóxicas.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

OS DINOSAUROS XA SE ESTANA EXTINGUINDO CANDO CAEU O METEORITO



A revista Nature Communications faise eco dun traballo que, utilizando un modelo estatístico que limita o rumbo asociado cos baleiros no rexistro fósil, analiza as tendencias evolutivas durante o Cretácico para seis familias principais de dinosauros que inclúen aquelas a as que pertenceron colosos tan coñecidos como os tiranosaurios, os triceratops e os hadrosaurios.

Todos temos en mente a caída dun enorme asteroide de doce quilómetros de ancho que, hai 66 millóns de anos, causou a extinción dos dinosauros sobre a face da Terra. Con todo, a comunidade científica non ten claro se, antes do impacto, estes animais xa se atopaban en declive. “Estudamos as seis familias de dinosauros máis abundantes do Cretácico, hai entre 150 a 55 millóns de anos”, explica Fabien Condamine, autor principal do traballo e investigador no Centro Nacional de Investigación Científica de Francia (CNRS). “Todos estaban a evolucionar e expandíndose con éxito ata hai 76 millóns de anos, momento no que se produciu unha caída repentina. As súas taxas de extinción aumentaron e, nalgúns casos, mesmo diminuíu a taxa de formación de novas especies”.

Os científicos usaron técnicas de estatística bayesiana para dar conta de varios tipos de incertezas: tanto rexistros fósiles incompletos como incertezas sobre a datación dos fósiles e sobre os modelos evolutivos. Cada un dos modelos executouse millóns de veces para considerar todas estas posibles fontes de erro e para determinar se as análises converxerían no resultado máis probable acordado.

O declive dos dinosauros no seu últimos dez millóns de anos ten sentido e, de feito, esta é a parte con mellor mostraxe do seu rexistro fósil, como mostra o noso estudo", explica Phil Currie, coautor do estudo e investigador na Universidade de Edmonton (Canadá).

Nas análises realizadas, os autores exploraron as distintas posibles causas do declive que xa estaban a sufrir os dinosauros: “Hai dous factores principais, o primeiro é que o clima se estaba volvendo máis frío, e isto dificultaba a supervivencia destes animais adaptados a temperaturas máis cálidas”, explica Mike Benton, investigador da Universidade de Bristol. “Posteriormente, a extinción de herbívoros fixo que os ecosistemas fosen máis inestables e propensos ás extincións en fervenza. Outro dos resultados mostrounos que as especies de dinosauros máis lonxevas tamén eran máis propensas á extinción, isto podería reflectir que eran incapaces de adaptarse ás novas condicións da Terra”.

Como xa sabemos, a extinción dos dinosauros foi un momento clave na evolución da vida na Terra. “O mundo estivera dominado polos dinosauros durante máis de 160 millóns de anos e, a medida que estes declinaban, outros grupos comezaron a despuntar, incluídos os mamíferos”, explica Condamine. "Os dinosauros eran, na súa maioría, tan grandes que apenas se cruzarían cos pequenos mamíferos peludos que xa andaban por alí. Pero os mamíferos comezaron a aumentar en número de especies antes de que os dinosauros desaparecesen e, posteriormente, despois do impacto, tiveron a oportunidade de construír os novos tipos de ecosistemas que vemos hoxe".

FONTE: muyinteresante.es/ciencia      Imaxe: Jorge González

#DígochoEu: Aprende a distinguir vogais abertas e pechadas (capítulo 32)

 

Esther Estévez segue con regras faciliñas sobre fonética! Desta vez toca falar das palabras que levan un ceta polo medio

#DígochoEu