Blogia

vgomez

O ÁRTICO DERRÉTESE O DOBRE DE RÁPIDO DO QUE SE PENSABA

O Ártico está gravemente enfermo, posto que o quecemento global aféctao con máis intensidade que ao resto do planeta. Os científicos acaban de descubrir que se  derrite moito máis rápido do que se cría e iso fará posible en breve prazo a navegación dos grandes mercantes a través do océano ata o de agora xeado.

O xeo mariño nas rexións costeiras do Ártico derrítese ata o dobre de rápido do que se pensaba anteriormente, segundo un novo estudo dirixido por investigadores da Universtity College London (UCL), que empregou novas técnicas, máis precisas e fiables. 

Os científicos axustan esta situación utilizando un mapa da profundidade da neve no Ártico, pero eses mapas permanecen sen actualizar desde hai décadas e non ten en conta o cambio climático.

No novo estudo, publicado na revista The Cryosphere, os investigadores substituíron o uso deste mapa polos resultados dun novo modelo informático deseñado para estimar a profundidade da neve que varía dun ano a outro.

Deste xeito, concluíron que o xeo mariño en rexións costeiras clave da rexión ártica se  derrite a un ritmo acelerado.  En concreto, o xeo podería estar a se fundir entre un 70% e un 100% máis rápido do que se pensaba anteriormente.

Robbie Mallett (UCL Earth Sciences), o estudante de doutoramento que dirixiu o estudo, dixo: "O espesor do xeo mariño é un indicador sensible da saúde do Ártico. É importante, xa que o xeo máis groso actúa como unha manta illante, para evitar que o océano quente a atmosfera no inverno e para protexer o océano da luz do sol no verán. Tamén é menos probable que o xeo máis delgado sobreviva durante o desxeo do verán ártico".

"Os cálculos anteriores do espesor do xeo mariño baséanse nun mapa de neve actualizado por última vez hai 20 anos. Debido a que todos os anos o xeo mariño comeza a formarse cada vez máis tarde, a neve na parte superior ten menos tempo para acumularse. Os nosos cálculos teñen en conta esta diminución da profundidade da neve por primeira vez, e suxiren que o xeo mariño está a adelgazar máis rápido do que pensabamos", agregou.

A coautora, a profesora Julienne Stroeve (UCL Earth Sciences), manifestou: "Hai unha serie de incertezas na medición do espesor do xeo mariño, pero cremos que os nosos novos cálculos son un gran paso adiante para interpretar con maior precisión os datos que temos dos satélites".

"Esperamos que iste traballo póidase utilizar para avaliar mellor o rendemento dos modelos climáticos que prognostican os efectos do cambio climático a longo prazo no Ártico, unha rexión que se está quentando a tres veces máis rápido que a taxa mundial e cuxos millóns de quilómetros cadrados de xeo son esenciais para manter fresco o planeta", engadiu.

Para calcular o espesor do xeo mariño, os investigadores utilizaron un radar do satélite CryoSat-2 da Axencia Espacial Europea. Ao medir o tempo que tardan as ondas de radar en rebotar desde o xeo, poden calcular a altura das placas xeadas sobre a auga e a partir de aí poden inferir o espesor total do xeo.

No novo estudo, os investigadores utilizaron un modelo de neve novo desenvolvido previamente por investigadores da UCL e a Universidade Estatal de Colorado, Snow Model-LG, que calcula a profundidade e densidade da neve utilizando datos como a temperatura do aire, as nevadas e os datos de movemento do xeo para rastrexar canta neve acumúlase sobre o xeo mariño mentres se move ao redor do Océano Ártico.

Combinando os resultados do modelo de neve coas observacións de radar por satélite, estimaron a taxa xeral de diminución do espesor do xeo mariño no Ártico, así como a variabilidade do espesor do xeo mariño dun ano a outro.

Descubriron que a taxa de diminución nos tres mares costeiros árticos de Laptev, Kara e Chukchi aumentou nun 70%, un 98% e un 110%, respectivamente, en comparación con cálculos anteriores. Tamén atoparon que, nos sete mares costeiros, a redución no espesor do xeo mariño dun ano a outro aumentou nun 58%.

O xeo mariño nos mares costeiros varía tipicamente de medio metro a dous metros de espesor. De forma cada vez máis evidente, o xeo desta rexión non logra sobrevivir ao desxeo do verán e se  derrite con máis intensidade.

Esta maior perda de xeo mariño nos mares costeiros do Ártico ten implicacións para a actividade humana na rexión, tanto en termos de navegación ao longo do Roteiro do Mar do Norte durante unha gran parte do ano (cousa que ata o de agora non era posible), como na extracción de recursos do fondo mariño como petróleo, gas e minerais.

Mallett afirmou respecto diso: "Os barcos que sigan o novo roteiro ao redor de Siberia reducirían as emisións de combustible e carbono necesarias para mover mercadorías ao redor do mundo, particularmente entre China e Europa. Con todo, tamén aumenta o risco de derrames de combustible no Ártico, cuxas consecuencias podería ser terrible”.

O adelgazamento do xeo mariño costeiro tamén é preocupante para as comunidades indíxenas, xa que deixa os asentamentos na costa cada vez máis expostos ao clima forte e a acción das ondas do océano emerxente", agregou.

Mallett, o profesor Stroeve e o coautor, o Dr. Michel Tsamados (UCL Earth Sciences), pasaron varias semanas investigando a neve e o xeo no Ártico a bordo do buque de investigación alemán Polarstern, que explorou o Océano Ártico central en 2019 e 2020.

FONTE: elmundo,es/ciencia      Imaxe: Larissa Beumer/Greenpeace

#DígochoEu: Un par de dúbidas: como se di 'cumpleañero?; é correcto 'dechotar'?

 

Continuamos resolvendo dúbidas da conta de TikTok do #DígochoEu! Neste episodio explicamos como se di *cumpleañero e *cumpleañera en galego e aclaramos se é correcto *dechotar.

CANTO SABES SOBRE A ENERXÍA NUCLEAR? X

Continúo coa seria adicada á enerxía nuclear, xerada nun proceso físico do interior dos átomos e das partículas máis pequenas que os forman: os protóns e os electróns, e na que se depositan as esperanzas nesta fonte de enerxía como apoio para deixar atrás aos perigosos combustibles fósiles, para abrir camiño a unha transición enerxética da man das coñecidas como enerxías renovables (eólica, solar...); pero que debido á súa mala fama herdada dos horrores das armas nucleares, e dalgúns accidentes de centrais nucleares primitivas (que pouco teñen que ver coas actuais), a información que rodea á enerxía nuclear continúa infestada de medos e mitos.

Á resposta á pregunta de onte é Verdadeiro. Toda a materia que nos rodea emite radiación, incluso nós mesmos; de feito, a radiación de orixe natural é a responsable do 87% da dose total que recibe o ser humano.

E imos coa pregunta de hoxe!

10. Canto tempo dura a toxicidade dos residuos nucleares?

- Varios centos de anos

- Varios miles de anos

- Varios millóns de anos

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal muyinteresante.es/ciencia

#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono Capítulo 3: saúdos, facer e 'papando' vogais

 

Seguimos aprendendo con Rodrigo Paganelli no #ApuntamentoLusófono na nosa canle de Twitch! Aquí podes ver o terceiro directo completo! Esta vez aprendemos os saúdos, o verbo ’facer’ e como en portugués ’papan’ as vogais

MAÑÁ PRODUCIRASE UNHA ECLIPSE ANULAR DE SOL



Mañá, xoves, 10 de xuño, producirase unha eclipse anular de Sol. Esa mañá, visible en boa parte do hemisferio Norte, a Lúa pasará xusta fronte ao Sol, borrando ata o 38% do seu disco.

Unha eclipse solar ocorre cando a Lúa interponse directamente entre o Sol e a Terra. Pero nesta ocasión o disco da Lúa será un pouco máis pequeno que o do Sol, deixando un anel brillante ao redor da silueta lunar, polo que non será unha eclipse total onde todo escurecerase. As eclipses como este denomínanse anulares polo anel de brillo solar visible na metade da eclipse.

O camiño central da eclipse solar comezará no amencer en Ontario (Canadá), logo avanza pola Baía de Hudson e a Isla Baffin, despois pasa pola parte oriental de Groenlandia, para ir logo ao máximo de totalidade da eclipse no estreito de Nares, que se estende a través da illa de Ellesmere ao oeste do estreito e ao leste de Groenlandia. Máis tarde estará polo polo norte. Finalmente o corredor con visibilidade en forma anular chega ás Illas de Nova Siberia e á República de Sajá dúas horas despois do inicio do fenómeno.

En Europa verase a eclipse solar en forma parcial. Tamén poderase gozar desde España, aínda que non no seu máximo esplendor. Segundo os expertos, este fenómeno será visible desde a Península de forma parcial durante preto de dúas horas, entre as 11 e as 13 horas.

A eclipse comezará na nosa provincia, Pontevedra, ás 10:48:51 e rematará ás 12:39:11, con máximo ás 11:41:32 (Magnitude 0,22, elevación 49,4º)


Este gráfico mostra como será visible a eclipse parcial de Sol en pontevedra / Ministerio de Transportes

 A Royal Astronomical Society (NIVEL) alertou de que, durante a eclipse, é extremadamente perigoso simplemente saír e mirar cara arriba para contemplalo. O Sol é tan brillante que só miralo pode cegar ao observador, polo que deberá prepararse de antemán.

FONTE: E.P./R.C./elperiodicodearagon.com e astronomia.ign.es      Imaxe: Alberto Buzzola/LightRocket via Getty Images

CANTO SABES SOBRE A ENERXÍA NUCLEAR? IX

Continúo coa seria adicada á enerxía nuclear, xerada nun proceso físico do interior dos átomos e das partículas máis pequenas que os forman: os protóns e os electróns, e na que se depositan as esperanzas nesta fonte de enerxía como apoio para deixar atrás aos perigosos combustibles fósiles, para abrir camiño a unha transición enerxética da man das coñecidas como enerxías renovables (eólica, solar...); pero que debido á súa mala fama herdada dos horrores das armas nucleares, e dalgúns accidentes de centrais nucleares primitivas (que pouco teñen que ver coas actuais), a información que rodea á enerxía nuclear continúa infestada de medos e mitos.

Á resposta á pregunta de onte é Francia. En Europa, Francia é o país que máis aposta pola enerxía nuclear (58 reactores operativos, 1 en construcción, 12 parados), producindo un 71,67% da electricidade por iste proceso.

E imos coa pregunta de hoxe!

9. Toda a materia que nos rodea emite radiación.

- Verdadeiro

- Falso

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: Idea orixinal muyinteresante.es/ciencia e foronuclear.org

OS TARDÍGRADOS SOBREVIVEN INCLUSO A UN DISPARO, PERO NON A UN ACCIDENTE LUNAR

Os tardígrados atópanse a miúdo en musgos, onde comen células vexetais ou pequenos invertebrados.

Os tardígrados, tamén chamados osos de auga, son uns seres microscópicos capaces de sobrevivir a case todo: conxelación, auga fervendo, inanición durante décadas. Incluso un disparo. Pero unha viaxe entre planetas que acabe en accidente son palabras maiores mesmo para estes seres diminutos, de quen se di mesmo que poderían herdar a Terra en caso de extinción masiva, dada a súa asombrosa resistencia. Un estudo someteu a uns osos de auga a unha proba de lume real: disparalos a velocidades altísimas e comprobar se soportaban o golpe.

A pregunta non era teórica: hai dous anos, un millonario estadounidense decidiu embarcar unha poboación de miles de tardígrados nunha sonda israelí que acabou estrelándose na lúa. Os tardígrados, que non chegan a medir medio milímetro, enviáronse nun estado de deshidratación nos que permanecen case mortos, a un ritmo metabólico do 0,01% do normal. Alí quedaron tras o accidente, sen plans de tratar de rescatalos nin observar se se poden  rehidratar e resucitar tras o impacto. O asunto foi un pequeno escándalo, outra mostra dos perigos de contaminación biolóxica do sistema solar pola neglixencia dos novos actores espaciais. Pero a científica madrileña Alejandra Traspas, que estaba a escribir a súa proposta de tese do máster na Universidade de Kent, preguntouse que sería deles tras ese accidente: “Pensei: PobreciÑos, sobrevivirían?”, explica por teléfono.

Deste xeito deseñou un experimento para disparar ás brutais velocidades do impacto lunar a estes osos, que adoitan vivir en condicións de humidade. Colocaron un obxectivo de area nunha cámara sen carga para simular as condicións espaciais e do golpe sobre a superficie dun planeta rochoso. E dispararon contra el os osos de auga en grupiños de dous ou tres cun “megacañón duns tres metros”, explica Traspas, meténdolles conxelados nos proxectís, nese estado de hibernación inducido. As probas comezaron a finais do 2019 e, salvo unha freada, continuaron durante as restricións provocadas pola pandemia. 

O resultado, publicado na revista Astrobiology, volve lembrarnos a extraordinaria capacidade de resistencia dos tardígrados, pero conleva malas noticias para os que se converteron en astronautas lunares. Cando os dispararon a xigantescas velocidades, por encima da aceleración dun disparo con pistola, os osos resistían o impacto e lograban recuperarse do estado de conxelación, aínda que máis amodo que o grupo de control (outros osos que hibernaron para comparar o seu comportamento cos disparados). A case 1 km/s, os tardígrados sobrevivían. Pero por encima dese limiar, os animaliños desintegrábanse. E iso é o que lle sucederá aos viaxeiros lunares. “Podemos confirmar que non sobreviviron”, explica a astrobióloga, “porque a velocidade do impacto coa Lúa non foi tan alta, pero a presión do choque, polo material da nave, é tan alta que é imposible que o resistan”.

Traspas, que agora realiza o seu doutoramento na Universidade Queen Mary de Londres, vai continuar disparando tardígrados para resolver unha pregunta que xurdiu durante o estudo. Os tardígrados que sobrevivían a estes impactos deixaron de reproducirse e descoñecen o motivo. “Imos repetir os experimentos, pero con análise xenética, para ver se se trata de selección natural, tensión ou se hai dano xenético”, sinala a astrobióloga.

Máis aló da resistencia anecdótica destes osos de auga ao chocar contra a Luna, o traballo de Traspas ten unha lectura transcendental para entender a orixe da vida. Para explicar a aparición de seres vivos, existe a hipótese de que a vida existe no universo e viaxa sobre asteroides e outros corpos celestes ata atoparse con planetas como a Terra. Pero os datos de Traspas poñen pegas a esta idea se o impacto pode ser tan destrutivo mesmo para seres tan diminutos. “A posibilidade complícase, pero non é imposible. Hai que ter en conta o ángulo do impacto e outras condicións”. Os cálculos do seu estudo permiten imaxinar transferencia de microorganismos entre a Terra e a Lúa ou entre Marte e o seu satélite Fobos. E abren unha porta moi interesante para a procura de vida en Encélado, unha lúa de Saturno na que se sospeita que poida haber organismos habitando os seus océanos. Unha nave que cruzamento a gran velocidade uno das súas géiseres quilométricos podería recoller mostras sen que o impacto fose fatal.

FONTE: Javier Salas/elpais.com/ciencia

#DígochoEu: Non digas *mentras

 

*Mentras é un castelanismo, unha tradución literal de "mientras". Temos diversas formas de dicilo correctamente en galego! Esther Estévez dínolas!

#DígochoEu