Blogia

vgomez

A humanidade alcanzará o seu déficit ecolóxico este xoves 30 de xullo

 

 

Hoxe, 30 de xullo, a humanidade entrará oficialmente en déficit ecolóxico ao consumir todos os recursos biolóxicos que a Terra pode rexenerar nun ano, segundo as estimacións da organización internacional Global Footprint Network (GFN), materializadas no coñecido como Día da Sobrecapacidade da Terra. A partir desta data, a demanda global de recursos naturais e a xeración de emisións superarán a capacidade anual de rexeneración e absorción dos ecosistemas, unha situación que, de acordo con este indicador, reflicte o desequilibrio entre o consumo humano e os límites do noso planeta.

Segundo o estudo de GFN, a sobrecapacidade global empezou en 1973, cando se alcanzou o 16 de decembro, poucos días antes de terminar o ano. O período foi crecendo ata abarcar algo máis de cinco meses no 2026. a data calcúlase dividindo a biocapacidade da Terra (a cantidade de recursos ecolóxicos que o noso planeta pode xerar nun ano) entre a pegada ecolóxica humana, é dicir, a demanda destes recursos para ese ano entre os que se inclúen variables como o uso do chan, o comercio internacional ou as emisións de carbono. O resultado desta división multiplícase por 365, o número de días do ano, ou por 366 se é bisiesto. Os cálculos elabóranse actualizando miles de datos estatísticos achegados por organismos internacionais como as Nacións Unidas ou a Axencia Internacional da Enerxía.

Cada país conta con métricas particulares para calcular o seu Día do Déficit Nacional. No caso de España, alcanzouse o pasado 4 de xuño, o que significa que a biocapacidade estimada do país só cobre ao redor do 39% da pegada de consumo dos seus residentes e que, desde esa data, depende de recursos procedentes do exterior para manter o seu nivel de consumo. Doutra banda, Catar é o país que máis consome con diferenza, xa que segundo as estimacións de GFN esta data foi o 4 de febreiro, seguido por Luxemburgo o 17 e Singapura o 23 do mesmo mes. De acordo con este estudo, Honduras será o que máis respecte as súas condicións, xa que o seu día será o 27 de novembro e precederanlle Cambodia o 25 de novembro e Ecuador o 12 de novembro.

Esta xornada «non é unicamente unha advertencia sobre canto consumimos», senón tamén «un indicador do funcionamento do modelo económico e a súa dependencia de recursos naturais que se rexeneran a un ritmo inferior ao da súa utilización», explica o asesor académico de EALDE Business School, Sergi Simón. Máis que sinalar un día concreto, o indicador pretende mostrar a evolución dunha tendencia sostida no tempo, apunta, e de feito as previsións demográficas e económicas parecen indicar que a demanda de enerxía, materiais e bens de consumo incrementarase aínda máis durante os próximos decenios.

Neste contexto, o informe Global Resources Outlook 2024 do Programa de Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA) estima que o uso mundial de recursos materiais podería aumentar ata un 60% entre o 2020 e o 2060 «se non se adoptan cambios significativos nos actuais modelos de produción e consumo». Ante este escenario, Simón sostén que o debate non debe limitarse a reducir o consumo, senón tamén a transformar a forma de producir e utilizar os recursos, impulsando modelos diferentes «baseados na economía circular». Entre eles cita o deseño de produtos máis duradeiros, reparables, reutilizables ou reacondicionables, así como o apoio ás actividades vinculadas ao mantementos, a reciclaxe ou o alugueiro de bens, co obxectivo de xerar máis valor económico utilizando menos materias primas novas. 

FONTE: lavozdegalicia.es            Imaxe: 

CANTO SABES DA HISTORIA DA HUMANIDADE? VI

Continúo coa serie adicada a historia da humanidade, na que determinados feitos, sucesos, acontecementos, guerras e demais cambiaron a situación xeopolítica, así como relacións entre distintos países e situacións actuais.

A contestación correcta á pregunta de onte é Constantino e Licinio. O Edicto de Milán (Edictum Mediolanense), tamén coñecido tamén como A tolerancia do cristianismo, foi un decreto promulgado en Milán no ano 313. O edicto foi asinado por Constantino I e Licinio, dirixentes respectivamente dos imperios romanos de Occidente e Oriente e estableceu a liberdade de relixión no Imperio Romano, dando fin ás persecucións dirixidas polas autoridades contra certos grupos relixiosos, particularmente os cristiáns. Anteriormente, o 30 de abril de 311, o emperador Galerio emitira na cidade un edicto coñecido como o Edicto de Tolerancia en SárdicaNel concedíase indulxencia ós cristiáns, recoñecéndose a súa existencia legal e a liberdade para celebrar reunións e construír templos para o seu Deus, polo que a persecución dos mesmos finalizaría.

E imos coa pregunta de hoxe!

6. Cal foi a primeira dinastía chinesa?

- A dinastía Qin

- A dinastía Ming

-A dinastía Tang

- A dinastía Han

- A dinasta Xia

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal play.howstuffworks.com/quiz, es.wikipedia.org e propia   Imaxe: es.wikipedia.org e santiagotoledoo.wixsite.com

Descobren seis galaxias fusionándose no universo primitivo

O telescopio espacial James Webb descubriu no universo primitivo unha colisión entre polo menos seis galaxias / NAOJ / Hubble Legay

O telescopio espacial James Webb identificou un sistema formado por polo menos seis galaxias que interactuaban entre si cando o universo tiña apenas 1.800 millóns de anos. Os astrónomos lograron observar con gran detalle o proceso que dará lugar, co paso do tempo, a unha das estruturas cósmicas máis masivas.

A imaxe tamén revelou a presenza dun buraco negro supermasivo no centro deste complexo galáctico. Os científicos consideran que as sucesivas fusións entre as galaxias achegarán grandes cantidades de gas e materia, o que favorecerá tanto o crecemento destes misteriosos obxectos como a formación dunha xigantesca galaxia elíptica.

A investigación comezou despois de que radioastrónomos detectasen unha emisión que parecía proceder dun buraco negro activo aínda descoñecido. Cando o James Webb dirixiu a súa cámara de infravermello próximo cara a esa rexión do espazo, os investigadores atoparon unha sorpresa.



Imaxe captada polo telescopio espacial James Webb de seis galaxias en proceso de fusión no universo primitivo. Foto: NASA/ESA/CSA

"Non atopamos unha soa galaxia, senón todo un complexo formado por polo menos seis galaxias", explicou Aayush Saxena, da Universidade de Oxford.

O conxunto, denominado TGSSJ1530+1049, presenta un corremento a lume de catro, o que significa que a súa luz viaxou preto de 12.000 millóns de anos ata chegar á Terra. As imaxes mostran un grupo compacto que lembra ao Quinteto de Stephan (outro grupo galáctico), aínda que moito máis distante e antigo. Os especialistas prevén que estas galaxias experimentarán varias fusións ata converterse nunha  Brightest Cluster Galaxy, unha enorme galaxia elíptica que adoita ocupar o centro dos cúmulos de galaxias.

Os datos obtidos polo James Webb indican que as seis galaxias ocupan unha rexión de apenas unhas decenas de miles de anos luz, unha extensión menor que o diámetro da Vía Láctea. A pesar dese reducido espazo, reúnen unha masa equivalente por centos de miles de millóns de soles e producen entre 70 e 163 masas solares en novas estrelas cada ano, unha actividade moi superior á da nosa galaxia.

Alén de favorecer a creación de estrelas, as colisións tamén impulsan o crecemento do buraco negro supermasivo situado no centro do sistema.

"O que fai especial este descubrimento é que podemos seguir tanto a formación dunha galaxia xigante como o crecemento do buraco negro situado no seu núcleo", afirmou nun comunicado Huub Röttgering, astrónomo do Observatorio de Leiden, en Países Baixos.

Segundo os investigadores, TGSSJ1530+1049 constitúe unha das concentracións de galaxias masivas máis densas detectadas ata o de agora no universo primitivo e ofrece novas pistas sobre a orixe das galaxias xigantes e os cúmulos galácticos. 

FONTE: Renzo Loza/larepublica.pe/ciencia

TAL DÍA COMO HOXE: 29 DE XULLO...

1804 España: iníciase a epidemia da febre amarela, debido á cal morreron 11.464 persoas en Málaga.

1837 España: Juan Álvarez Mendizábal promulga a lei de desamortización de la Iglesia.

1851 Annibale de Gasparis descobre o asteroide (15) Eunomia.

1907 O coronel británico Robert Baden-Powell funda a organización dos boy scouts no campamento xuvenil da illa de Brownsea, no condado de Dorset.

1921 Adolf Hitler convértese no líder do NacionalSocialismo alemán.

1981 Voda entre o Carlos de Gales e Diana Spencer.

2005 Os astrónomos anuncian o descubrimento do Planeta Eris.

FONTE: hoyenlahistoria.com         Imaxes: laopiniondemalaga.es, es.wikipedia.org e elcomercio.pe

Ata 44 toneladas de metano ao ano: así deixa a súa pegada o gas no fondo da ría de Vigo

Mapa das sondaxes e os campos de gas cartografados (en rosa) / Jon Gardoki

Estímase que a ría de Vigo libera entre 18 e 44 toneladas de metano ao ano, segundo un estudo de 2007, publicado en ScienceDirect e elaborado pola Universidade de Vigo (UVigo). Trátase dun campo que levan estudando durante máis de vinte anos os investigadores da institución viguesa, levando a cabo unha caracterización completa e unha cartografía en detalle dos campos de metano, un gas de efecto invernadoiro relativamente potente e un dos principais compoñentes do gas natural. Agora, unha nova investigación da Universidade do País Vasco, publicada en ScienceDirect, afonda en cales son os efectos deste composto sobre as comunidades biolóxicas, tanto actuais como semifósiles, un aspecto antes descoñecido. Desta forma convértese nun dos primeiros traballos sobre metano a nivel costeiro, xa que se adoita estudar en ecosistemas mariños.

Para poder conseguir esta información, os investigadores tomaron a cartografia dos campos de gas de investigadoras como Soledad García Gil, do Centro de Investigación Mariñas (CIM-UVigo), e recolleron sondaxes en tres zonas próximas a campos de gas pouco profundos da ría de Vigo. Así, a partir destas mostras, analizaron os microorganismos presentes, concretamente os foraminíferos bentónicos, organismos unicelulares cunha pequena cuncha calcárea, a fin de coñecer como o metano afecta á súa distribución e abundancia, aspectos que queda reflectidos no sinal isotópico.

A produción de materia orgánica da ría de Vigo leva á aparición dunha elevada cantidade de metano”, sinala Jon Gardoki, primeiro autor do artigo. Así, a materia remata por ser depositada nos sedimentos. Aquela que non é consumida por outros organismos mantense enterrada durante decenas de miles de años, transformada por bacterias e mecanismos xeoquímicos ata producir metano. Con todo, a pesar de que é un gas que se asocia co cambio climático, este novo estudo céntrase no seu impacto biolóxico.

Para estudar o carbono, os foraminíferos son especialmente útiles. Mentres que a membrana dunha bacteria se degrada e desaparece unha vez morta, os foraminíferos, seres unicelulares, manteñen a súa cuncha intacta cando falecen, o que permite reconstruír as condicións do pasado. “As especies non parecen estar afectadas polas emisións de metano en termos de biodiversidade nin abundancia”, explica o investigador Gardoki, pero si que manteñen os restos no seu cacho ao longo do tempo.

O estudo conta tamén con análises de composición isotópica do carbono δ¹³C (mide as relacións isotópicas do carbono-13 respecto do carbono-12) e do osíxeno δ¹8O (mide as relacións isotópicas entre o osíxeno-18 y osíxeno-16) desas cunchas. Así, un dos resultados máis chamativos é que entre o 0% e 33% do carbono incorporado por alguns microorganismos procede do metano. É un dato procedente da aplicación do modelo de mestura isotópica que, de maneira tentativa, permite cuantificar cal é a porcentaxe de carbono inorgánico disolto do metano. “O metano en sedimentos pode producir transformacións: as cunchas calcáreas teñen calcita, a calcita contén carbono, e o carbono provén do metano”, apunta o investigador.

Ademais, os investigadores atoparon que, nalgúns niveis das sondaxes realizadas, os sinais non se corresponden a un sinal normal dun ambiente oceánico ou costeiro. “É o primeiro dato que atopamos sobre como o metano influencia a comunidades e permite coñecer que sinal deixa”, indica Jon Gardoki. Engade que se trata dun achado relevante, xa que nun futuro se poderá estudar que sinais deixa o metano ao longo de decenas de miles de anos, en base ao sinal isotópico dos foraminíferos.

A investigación entre a Universidade do País Vasco amosa que a influencia do metano na ría de Vigo non é uniforme, senón que aparece en pequenos intervalos de sedimento. “A pesar de que sabíamos que distribución do metano é heteroxénea, interpretamos que se poden producir migracións laterais deste gas a escala moi pequena”, indica. Desta forma, este gas de efecto invernadoiro pode desprazarse horizontalmente uns centímetros aproveitando capas máis permeables de sedimento: “A unha determinada profundidade pode non haber sinal isotópico, pero máis abaixo si”.

O aumento da temperatura pode producir que chegue unha maior migración de metano. “Non ocorreu na ría de Vigo nin digo que vaia ocorrer, pero é un proceso a considerar”, apunta. Con todo, achados como as análises de foraminíferos bentónicos son especialmente relevantes para poder entender a saúde da ría de Vigo e a súa futura evolución, ou mesmo monitorizar outros ecosistemas mariños semellantes, como a ría de Arousa. “Non afecta de forma uniforme a todas as comunidades”, apunta, polo que é importante un estudo individualizado.

Pero a investigación debe seguir o seu curso: “A miña pregunta agora mesmo é se podemos estudar máis sondaxes da ría interna, onde os campos de gas están máis na superficie”. Así, con vistas ao futuro, Jon Gardoki agarda poder seguir analizando o impacto biolóxico do metano na parte interna e externa da ría, ademais das zonas onde o campo de gas se atopa aínda a unha maior profundidade, a fin de coñecer como afecta o sinal isotópico dos foraminíferos.

FONTE: Andrea Veiga/gciencia.com

TAL DÍA COMO HOXE: 28 DE XULLO...

1369 Prodúcese o Sitio de Alxeciras, co cal rei Muhammed V do Reino de Granada co obxectivo de recuperar a cidade da o-Yazirat Ao-Hadra (Alxeciras), ao Reino de Castela.

1990 Alberto Fujimori asume o cargo de presidente do Perú.

1993 Andorra é admitida nas Nacións Unidas.

2005 O IRA Provisional anuncia un cesamento ao lume definitivo. 

         Presentación en público do avión Honda HA-420 HondaJet.

FONTE: hoyenlahistoria.com         Imaxes: europasur.es e es.wikipedia.org

CANTO SABES DA HISTORIA DA HUMANIDADE? V

Continúo coa serie adicada a historia da humanidade, na que determinados feitos, sucesos, acontecementos, guerras e demais cambiaron a situación xeopolítica, así como relacións entre distintos países e situacións actuais.

A contestación correcta á pregunta de onte é Nagasaki. A arma nuclear Little Boy foi soltada sobre Hiroshima o luns 6 de agosto de 1945, seguida pola detonación da bomba Fat Man o xoves 9 de agosto sobre Nagasaki. Entre 105.000 e 120.000 persoas morreron e 130.000 resultaron feridas.

E imos coa pregunta de hoxe!

5. Quen foi o emperador romano que asinou o Edicto de Milán para legalizar o cristianismo?

- Augusto

- Nerón

- Marco Aurelio

- Constantino e Licinio

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal play.howstuffworks.com/quiz, es.wikipedia.org e propia   Imaxe: es.wikipedia.org e historiaromana.veertualia.com

O amor imposible que a miña nai viviu en silencio

Darío Sztajnszrajber é filósofo, docente e divulgador arxentino. Recoñecido por achegar a filosofía ao gran público, dedicou gran parte do seu traballo para cuestionar as certezas coas que organizamos a nosa vida cotiá.

Nesta conversa aborda un dos temas máis universais e complexos da experiencia humana: o amor. A partir de preguntas do público, anécdotas privados e referencias a autores como Platón, Nietzsche, Barthes, Derrida ou Levinas, reflexiona sobre o namoramento, o desexo, a convivencia, a amizade, a familia e a liberdade.

A súa mirada invita a desconfiar das definicións pechadas e a entender o amor como unha experiencia aberta, contraditoria e transformadora. Un espazo para pensar os vínculos desde a ambivalencia, aceptar a incerteza e construír relacións máis libres e auténticas.