GRAZAS GALIZA!
Moitas grazas a tod@s!
CANTO SABES DE GALICIA LXXI
Continúo coa serie Canto sabes sobre Galicia, que pretende facer un percorrido sobre cousas que tod@s deberiamos de coñecer sobre a nosa Comunidade Autónoma. A resposta a pregunta do día anterior é 1.558 m. Foi proxectado polo enxeñeiro italiano Fabrizio de Miranda, o español Florencio do Pozo (que tamén encargouse da cimentación) e por Alfredo Passaro, comezando as obras en 1973. Recentemente, incorporáronse dúas calzadas, unha por cada sentido da marcha, pola parte exterior dos alicerces, inaugurándose esta última actuación, oficialmente e daquela maneira, o 30 de decembro de 2017.
E imos coa pregunta de hoxe!
71. A industria naval, no mundo, está mandada por China, Corea do Sur e Xapón, pero en Europa, España e en concreto Galicia ten un papel moi importante. Na seguinte lista aparecen 5 estaleiros (públicos e privados), pero só un NON é galego. De cal estamos a falar?
- Navantia Ferrol
- Vulcano
- Gondan
- Metalships & Docks
- Hijos de J. Barreras
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Idea orixinal blog.galiciamola.es, portalgalicia.com, wikipedia.es e lavozdegalicia.es Imaxe: wikipedia.es
OS ESTUDANTES NECESÍTANNOS AGORA MÁIS CA NUNCA
Os ollos desta nova profesora brillan con forza cando fala de educación. E un breve conto de Kafka sérvelle de exemplo para explicar a importancia e as dificultades da docencia, unha profesión tan vocacional como necesaria para a sociedade. Carmen Chacón García é profesora de Lingua e Literatura nun colexio madrileño e forma parte do Departamento de Lingua e Teoría da Literatura da Universidade Complutense de Madrid (UCM).
Para ela, esta nova situación pon aos profesores “en primeira liña” cos seus estudantes e co compromiso educativo, humano e social que a docencia supón: “O escenario cambiou, os profesores coámonos nas casas e temos este labor precioso nas mans”, explica con entusiasmo. Considera que este “tempo incerto” pode converterse nunha gran oportunidade para reinventar a educación e regresar á súa esencia. Por iso, anima aos profesores para “prepararse mellor e demostrar ao mundo por que é tan importante o labor dos docentes”. Como broche final, unha mensaxe para reflexionar: “Este cambio fíxonos lembrar o que significa aprender de cero, e entender que ‘aprender’ non é algo que só fan os estudantes, senón algo que facemos todos ao longo de toda a vida”.
Carmen Chacón García é licenciada en Filoloxía Hispánica e doutora en Lingua española e Lingüística xeral. Foi profesora das universidades Panthéon Assas, Paris-Dauphine e o Instituto Cervantes de París. Actualmente é profesora na Universidade Complutense de Madrid e no Colexio Montserrat FUHEM. Dirixe cursos de formación de profesores na Universidade de Burgos e imparte docencia na UNED.
UN CONTO: "O DEMO E O FERRADOR"
Cando o demo andaba polo mundo canso de tanto camiñar, estivo a procura dun ferrador para arranxar as súas patas de besta, e ao dar con el díxolle:
– Necesito que me poñas unhas ferraduras.
O ferrador quedou asorado por tal petición porén ao amosarlle as patas viu que era o demo pois tiña as unllas partidas. Entón díxolle:
– Porén teño que amarrarte á cadeira para que non te movas.
O demo aínda que non moi conforme deixouse atar. Entón o ferreiro avemellou a ferradura e chantoulla na pata quedándolle apegada a pezuña que obrigou ao demo a dar un brinco tan forte que desatouse saíndo adoecido coa dor. Entón díxolle o ferrador:
– Agarda que aínda che faltan os cravos.
O demo foi cabo dun río que pasaba perto dalí e meteu as patas na auga dicindo:
– Foi peor o remedio que a enfirmidade.
Non se sabe que despois disto lle quedasen gañas de voltar polo mundo.
FONTE: Alamanaque Agrícola 2020/syngenta.es Imaxe: plqhq.blogspot.com
OS CONTINENTES EMPEZARON A MOVERSE MOITO ANTES DO QUE SE PENSABA
Un mapa xeolóxico do cratón de Pilbara. Os autores do estudo estudaron mostras (en tons verdes) que datan de hai 3.200 millóns de anos. Para a escala, a imaxe ten uns 500 quilómetros de ancho / Alec Brenner, Harvard University/Map data from the Geological Survey of Western Australia
Non hai chan firme baixo os nosos pés. A codia terrestre, unha capa de apenas unhas decenas de quilómetros, está dividida en fragmentos que flotan e móvense continuamente sobre o manto, un inmenso océano de magma de miles de quilómetros de espesor. As placas chocan entre si, superpóñense unhas a outras, xúntanse, sepáranse e, desa forma, modelan os continentes que hoxe coñecemos. É o que os científicos chaman tectónica de placas, un proceso sen o que cal a Terra non sería a que é. E seguramente a vida tampouco.
Con todo, esta marabilla non existiu sempre. Nun principio, os continentes estaban quietos. Cando comezaron a moverse é algo que divide aos xeólogos. Algúns teorizan que sucedeu hai uns 1.000 millóns de anos, pero un equipo dirixido por investigadores de Harvard cre que este baile a escala planetaria comezou moito antes.
Os investigadores buscaron pistas nas rochas antigas do cratón de Pilbara en Australia Occidental. O cratón é unha das pezas máis antigas da codia terrestre, grosa e moi estable, que adoita atoparse no medio das placas tectónicas. Alí, atoparon unha deriva latitudinal de aproximadamente 2,5 centímetros ao ano ocorrida hai 3.200 millóns de anos. Segundo explican na revista Science Advances, esa é a primeira proba de que o movemento de placas moderno produciuse hai entre 2.000 e 4.000 millóns de anos. É máis, esas evidencias indican que "a Terra primitiva parecíase moito máis á actual do que moita xente pensa", defende o coautor do estudo.
O cratón de Pilbara esténdese ao redor de 482 km de ancho, cubrindo aproximadamente unha área superior a Castela e León. En 2017, os investigadores tomaron mostras dunha porción chamada Honeyeater Basalt. Alí perforaron nas rochas e colleitaron mostras de núcleo. Despois, leváronas ao laboratorio, onde as colocaron en magnetómetros e equipos de desmagnetización para coñecer a historia magnética da rocha. Desta forma, souberon a súa antigüidade. Logo, o equipo usou os seus datos e os doutros investigadores que estudaron áreas próximas, para coñecer como as rochas cambiaron dun punto a outro. Atoparon unha deriva de 2,5 centímetros ao ano.
Este traballo difire da maioría dos estudos porque os científicos centráronse en medir a posición das rochas ao longo do tempo, mentres que outros traballos tenden a centrarse nas estruturas químicas nas rochas que suxiren movemento tectónico. Os investigadores utilizaron o novo Quantum Diamond Microscope para confirmar os seus achados. O microscopio, desenvolto por Harvard e o MIT, toma imaxes dos campos magnéticos e as partículas dunha mostra.
O equipo planea seguir analizando datos do cratón de Pilbara e outras mostras de todo o mundo en futuros experimentos. A tectónica de placas é clave para a evolución da vida e o desenvolvemento do planeta. Hoxe, a capa exterior da Terra consta duns quince bloques ríxidos de codia. Neles sentan os continentes e océanos. O movemento destas placas deu forma á localización dos continentes, axudou a formar outros novos e creou formas de relevo únicas, como as cadeas montañosas. Tamén expuxo novas rochas á atmosfera, o que provocou reaccións químicas que estabilizaron a temperatura da superficie do globo durante miles de millóns de anos. E un clima estable é crucial para a evolución da vida.
FONTE: Judit de Jorge/abc.es/ciencia
CANTO SABES DE GALICIA LXX
Continúo coa serie Canto sabes sobre Galicia, que pretende facer un percorrido sobre cousas que tod@s deberiamos de coñecer sobre a nosa Comunidade Autónoma. A resposta a pregunta do día anterior é Desecación realizada polo home. A Lagoa de Antela era unha das zonas húmidas de maior extensión da Península Ibérica, situábase a 615 metros de altitude, con 7 quilómetros de longo e 6 quilómetros de ancho, aínda que dependendo da época do ano, variaban estas dimensións, así como a súa profundidade. Tiña de profundidade media 0,60 metros e nalgúns “pozos” chegaba ata os 3 metros. Por medio dun Decreto do ano 1956 do goberno de Franco iniciouse o seu desecamento e a posterior concentración parcelaria, aducindo para tales feitos, o saneamento do terreo e o seu aproveitamento para usos agrícolas. Os primeiros traballos de canalización comenzaron no ano 1958.
E imos coa pregunta de hoxe!
70. A Ponte de Rande é unha ponte atirantada aberto ao tráfico o 7 de febreiro de 1981, que cruza a ría de Vigo e que forma parte da autoestrada do Atlántico. Cal é a súa lonxitude?
- 858 m
- 1.058 m
- 1.258m
- 1.558 m
- 2.058 m
Mañá a solución e unha nova proposta!
FONTE: Idea orixinal blog.galiciamola.es, portalgalicia.com, wikipedia.es Imaxe: diariodepontevedra.es
ADN: UNHA SIMPLE LISTA DE INGREDIENTES
Ata o de agora, considerouse o ADN como o «manual de instrucións» para construír calquera organismo vivo. Dentro de cada célula do noso corpo existe unha copia dese ADN, e a información que almacena é a que transmitimos á nosa descendencia. Pero Antony Jose, un veterano biólogo molecular da Universidade de Maryland, non está de acordo con esa visión xeral. E en dous novos artigos científicos recentemente publicados no Journal of the Royal Society Interface e a revista BioEssays afirma que o ADN só é «a lista de ingredientes», e non o conxunto de instrucións utilizadas para construír e manter un organismo vivo. Esas instrucións, di, son moito máis complexas e almacénanse no interior de cada célula individual, que «decide» como e en que medida utilizar os ingredientes dispoñibles no ADN.
Deste xeito, e despois de máis de 20 anos de investigación xenética, Jose describiu un marco de referencia completamente novo para explicar a herdanza. Na súa opinión, os científicos que estudan e tratan enfermidades hereditarias poderían estar a pasar por alto unha valiosa información, xa que a crenza actual sobre a evolución centrouse demasiado no xenoma, que contén todo o ADN dun organismo.
"O ADN -explica Jose- non pode verse como o ’modelo’ para a vida. En realidade é, no mellor dos casos, unha lista de ingredientes superpostos e potencialmente codificados que as diferentes células usan de forma diferente en momentos diferentes".
Por exemplo, o xene para a cor dos ollos existe, como todos os xenes, en cada unha das células do corpo, pero o proceso que produce a proteína que determinará cal vai ser a cor dos ollos só sucede durante unha etapa específica do desenvolvemento, e unicamente nas células que constitúen a parte coloreada dos ollos. E esa información non está almacenada no ADN.
Ademais, e só lendo o ADN, ningún científico é capaz de determinar cal será a forma final dun órgano, como un ollo, ou de saber se efectivamente unha criatura terá, ou non, ollos. Para Jose, eses aspectos fundamentais da anatomía están ditados por algo que está fóra do ADN.
Jose argumenta que estes aspectos do desenvolvemento, que permiten que un óvulo fertilizado pase de ser unha soa célula a un organismo complexo, deben considerarse como unha parte integral da herdanza. O novo marco establecido na súa investigación, en efecto, reestrutura a herdanza como un sistema de información complexo e en rede no que o conxunto de todas as moléculas reguladoras que axudan á célula para funcionar constitúen un «almacén» de información hereditaria .
Este novo enfoque podería axudar a responder moitas preguntas que a visión actual da bioloxía, centrada no xenoma, non consegue abordar. Nos seus artigos, Jose propón que as instrucións non codificadas no ADN están, en realidade, contidas na disposición das moléculas dentro das células e nas interaccións entre elas. Esa disposición é o que se conserva e transmítese dunha xeración á seguinte.
Nos seus artigos, o investigador redefine a herdanza, que viría dada polos efectos combinados de tres compoñentes: entidades, sensores e propiedades.
As entidades inclúen o xenoma e todas as demais moléculas que hai dentro dunha célula e que se necesitan para construír un organismo. Esas entidades poden cambiar co tempo, pero recréanse conservando sempre a súa estrutura, disposición e interaccións orixinais ao comezo de cada nova xeración
Os sensores, pola súa banda, son entidades específicas que interactúan e reaccionan ante outras entidades ou ante a súa contorna. Os sensores responden a certas propiedades, como a disposición dunha molécula, a súa concentración na célula ou a súa proximidade a outra molécula.
Xuntas, as entidades, os sensores e as propiedades permiten que un organismo vivo detecte ou «saiba» cousas sobre si mesmo e a súa contorna. Parte dese coñecemento úsase xunto co xenoma á hora construír a seguinte xeración de calquera ser vivo.
"Este marco teórico -asegura o investigador- baséase en anos de investigación experimental en moitos laboratorios, incluído o noso, sobre epixenética e silenciamiento xenético multixeneracional combinado co noso crecente interese na bioloxía teórica. Dado que dúas persoas que contraen a mesma enfermidade non mostran necesariamente os mesmos síntomas, necesitamos entender todos os aspectos nos que dúas persoas poden ser diferentes, e non só os seus xenomas".
Segundo Jose, o peor de seguir mantendo unha visión da herdanza centrada unicamente no xenoma é que os científicos poden estar a perder oportunidades para combater enfermidades hereditarias e para comprender os segredos que encerra a evolución.
En Medicina, por exemplo, a investigación de por que as enfermidades hereditarias afectan a cada individuo de forma diferente céntrase nas diferenzas xenéticas e nas diferenzas químicas ou físicas. Pero o novo marco desenvolvido por Jose suxire que os investigadores deberían fixarse tamén nas diferenzas non xenéticas entre as células deses enfermos, por exemplo a disposición das moléculas e as súas interaccións. Con todo, na acualidad os científicos non dispoñen de métodos para medir algunhas destas cousas, polo que o traballo de Jose apunta a novas vías potencialmente importantes para a investigación.
O novo marco de referencia suxire que os organismos poderían evolucionar a través de cambios na disposición das moléculas sen que iso implique cambios na súa secuencia de ADN. E aplicado á ciencia da conservación, o traballo suxire tamén que os esforzos por preservar especies en perigo a través de bancos de ADN carecen da información crítica almacenada en moléculas que non son de ADN.
O investigador admite que se xerará un gran debate sobre estas ideas, e que se necesitan experimentos concretos que axuden a probar as súas hipóteses. Aínda que, dixo, os comentarios preliminres da comunidade científica foron moi positivos.
FONTE: José M. Nieves/abc.es/ciencia
HUMOR REAL: "OUTRA FORMA DE VIVIR"
A viñeta de onte de El Roto (Andrés Rábago García-Madrd, 1947), publicada no xornal El País, plantéxanos unha reflexión que nos leva aunha realidade que non queremos aceptar.
Si, pensamos en desconfinamenteo e volta a normaalidade. Non, non volveremos a normalidade, esto cambiou, o mundo cambiou e temos que darnos conta que é una nova realidade, unha nova forma de vida, mellor dito, unha nova forma de vivir.
Cousas como distanciamento social, máscaras, lavado de mans..., van formar parte, de aquí en diante desa nova forma de vivir e o peor de todo é que de non aceptalo as consecuencias serán aínda peores: caer no pozo, coma no xogo do parchis para moitos e para o resto, volta á casilla de partida.
Necasitamos tempo e facelo pouco a pouco. Formación neste paso e gañas de facelo ben.
Nas nosas mans está!