Blogia
vgomez

CURIOSIDADES

POR QUE OS COCHES NON FAN O ESTRONDO DAS MOTOS AO PASAR?

Algunha vez preguntácheste por que o seu coche non soa como unha motocicleta? A resposta está nunha pequena caixa de metal, a miúdo escondida baixo o coche: o silenciador. Para entender como funciona, imaxínate unha tubaxe moi longa e tortuosa, chea de curvas e obstáculos. Os gases de escape do motor, xerados na combustión da gasolina, teñen que viaxar por esta tubaxe antes de saír ao exterior.

Dentro do silenciador os gases atópanse cun labirinto de cámaras e tubos. A medida que se moven chocan entre si e contra as paredes, perdendo enerxía en forma de son. É como cando berramos dentro dunha cuncha, o son rebota polas paredes e vólvese máis suave.

Ademais deste labirinto o silenciador adoita estar cheo dun material absorbente, como a la de rocha, unha especie de esponxa que absorbe o son, reducíndoo aínda máis. É coma se os gases tivesen que pasar por unha nube de algodón antes de saír ao exterior.

Grazas a este enxeñoso sistema, o silenciador consegue reducir drasticamente o ruído producido polo motor; sen el os nosos coches soarían como avións despegando, e vivir nunha cidade sería unha experiencia bastante ruidosa.

Ademais de facer que os nosos coches sexan máis silenciosos, este dispositivo tamén cumpre outras funcións: reducir a contaminación acústica, mellorar o rendemento do motor e protexer o medio ambiente.

Ao diminuír o ruído o silenciador contribúe a mellorar a calidade de vida das persoas que viven preto das estradas. Así mesmo, un sistema de escape ben deseñado pode mellorar o rendemento do motor ao reducir a contrapresión, é dicir, a resistencia que atopan os gases ao saír do motor. Ademais, algúns silenciadores incorporan catalizadores que axudan a reducir as emisións contaminantes do motor.

Pero non todos os coches levan o mesmo dispositivo, hai diferentes tipos de silenciadores e cada un combate dunha maneira diferente o ruído e ofrece un son característico.

O máis común é o chamado silenciador de absorción, que funciona como unha esponxa acústica, absorbendo o son a medida que os gases de escape viaxan a través del. Adoita estar recheo de materiais que actúan como amortiguadores do son. Este tipo de silenciadores son moi eficientes para reducir o ruído a baixas frecuencias.

O silenciador de expansión aumenta e diminúe o diámetro do tubo de escape en varios puntos, creando zonas de alta e baixa presión que fan que as ondas sonoras interfiran entre si, cancelándose mutuamente. Son máis compactos que os de absorción, pero poden xerar un son máis resonante a altas revolucións.

Similar ao de expansión é o silenciador de interferencia, pero en lugar de cambiar o diámetro do tubo utiliza unha serie de cámaras e perforacións para facer que as ondas sonoras reboten e cancélense entre si. Estes silenciadores son moi eficientes para reducir o ruído, pero poden ser máis pesados e voluminosos.

O silenciador de resonancia de Helmholtz utiliza o principio de resonancia para cancelar certas frecuencias de son. É como un diapasón que vibra a unha frecuencia específica, anulando o son que coincide con esa frecuencia. É un silenciador moi eficiente para reducir o ruído nun rango de frecuencias moi estreito.

Por último, estaría o coñecido como silenciador de resonador lateral, que utiliza un tubo perforado que rodea ao tubo de escape principal. Os buracos permiten que parte dos gases de escape entren no tubo exterior, onde se mesturan e expándense, reducindo o ruído. Estes silenciadores son compactos e eficientes, pero poden xerar un son máis resonante a baixas frecuencias.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia   Imaxe: J de Marcos/farodevigo.es

DESCUBERTO UN PLANETA NA ESTRELA SOLITARIA MÁIS PRÓXIMA AO SOL

Representación do novo planeta e a anana vermella Barnard / ESO/M. Kornmesser

Un equipo internacional de astrónomos descubriu un planeta orbitando a estrela de Barnard, o astro individual máis próximo ao noso Sol. Esta anana vermella está a seis anos luz da Terra, unha distancia insignificante para as escalas do cosmos, pero inalcanzable para calquera nave.

O novo exoplaneta é un dos máis pequenos e enigmáticos que se acharon. Ten un terzo da masa da Terra, ou a metade que Venus. Está tan preto da súa estrela que un ano (unha volta completa ao seu astro) pasa en só tres días terrestres. O achado inaugura unha nova era na que a humanidade comeza a ser capaz de descubrir mundos máis pequenos que a Terra máis aló do Sistema Solar.

A estrela máis próxima á Terra, Próxima Centauri, está a uns catro anos luz e forma parte dun sistema triplo onde tamén se descubriron dous exoplanetas. A estrela de Barnard, a segunda máis próxima, está na constelación de Ofiuco e ten unha masa unhas seis veces menor que o Sol, polo que é invisible a primeira ollada.

A existencia dun planeta en Barnard foi materia de especulación durante máis de seis décadas. Este astro descubriuno o astrónomo estadounidense Edward Emerson Barnard, e sempre tivo certa celebridade, pois é o máis rápido do ceo. En 1963, o astrónomo e músico holandés Peter van de Kamp asegurou que había un coloso do tamaño de Xúpiter orbitando este astro. Era unha proposta audaz, pois naquel entón non se descubriu nin un só exoplaneta. O caso foi refutado porque o sinal do coloso era en realidade un defecto do telescopio de Van de Kamp. En 2018, outro equipo detectou en Barnard unha “superterra”, que sería o segundo exoplaneta máis próximo descuberto ata ese momento.

O equipo actual estivo observando o astro durante cinco anos co Telescopio Muy Grande, situado baixo un dos ceos máis despexados do planeta, no deserto de Atacama (Chile). Os seus resultados, publicados hoxe na revista especializada Astronomy and Astrophysics, descartan que haxa unha superterra, pero confirman a existencia dun planeta en miniatura ao que bautizaron Barnard b.

Este novo mundo está tan preto do seu astro que a superficie está a uns 125 graos, o que o deixa fóra da chamada zona habitable. “Aínda que esta estrela é uns 2.500 graos máis fría que o noso Sol, fai demasiada calor para que poida ter auga líquida; nin sequera sabemos se ten unha atmosfera”, explica a este diario Jonay González Hernández, investigador do Instituto de Astrofísica de Canarias e primeiro autor do estudo. O investigador destaca que o novo Barnard b é un dos exoplanetas coñecidos con menor densidade, e un dos poucos que se acharon cun tamaño menor que o noso planeta. “Intuímos que é de composición rochosa, pero esta é unha clase de planetas tan novos que non sabemos moi ben o que pasa neles, por iso son tan interesantes”, engade.

O equipo tamén propón a existencia doutros tres exoplanetas ao redor da estrela de Barnard, aínda que neste caso son só candidatos pendentes de confirmación.

O descubrimento foi posible grazas a una a nova tecnoloxía do instrumento Espresso do Observatorio Austral Europeo. O dispositivo mide a velocidade radial: a débil oscilación dunha estrela ocasionada pola forza de gravidade dun planeta que orbita ao redor dela. O tremor que xera este novo planeta no seu astro é de 10 centímetros por segundo, un rango inalcanzable para o resto de telescopios, e unha fazaña tecnolóxica tendo en conta que seis anos luz son uns 60 billóns de quilómetros.

O novo achado provoca unha insólita disputa territorial, pois implica a existencia de dous planetas co mesmo nome. Ignasi Ribas foi o primeiro asinante do estudo publicado na prestixiosa revista Nature en 2018 que descubriu unha superterra tres veces maior que o noso planeta en Barnard. Naquel caso tamén o chamaron Barnard b. “A convención en ciencia é que cando se reclamou un descubrimento esa letra queda bloqueada, así que este debería ser en puridade Barnard c”, explica Ribas. “É certo que o sinal do planeta que descubrimos é cada vez máis dubidosa, e que Espresso é o instrumento con maior sensibilidade para descubrir planetas por velocidade radial, pero creo que son necesarias máis observacións antes de descartalo definitivamente”, opina o astrónomo.

José Caballero, investigador do Centro de Astrobioloxía, preto de Madrid, que non participou no estudo, resalta a súa importancia. “Este é o planeta máis pequeno e próximo que se detectou. Demóstranos que cada vez que rascamos nunha estrela, atopamos novos planetas”, destaca. Probablemente, este sexa o primeiro de moitos minivenus ou minimercurios que van descubrirse “ao virar a esquina”, engade.

FONTE: Nuño Domínguez/elpais.com/ciencia

O LAGARTO MERGULLADOR: ANOLIS AQUATICUS

Alá fóra, no mundo natural, os seres vivos desenvolveron estratexias en grao sumo creativas para poder sobrevivir ás ameazas da súa contorna. Este é o caso dos lagartos semiacuáticos do xénero Anolis, que son capaces de producir unha burbulla de osíxeno sobre as súas fosas nasais para poder respirar baixo a auga e evitar os depredadores. A particular táctica deste lagarto mergullador foi descrita nunha investigación da Universidade de Binghamton, en Nova York, e publicada na revista científica Biology Letters. É a primeira vez que os científicos conseguen evidencia dun vertebrado que aplica esta técnica para realizar inmersións prolongadas.

Os Anolis aquaticus atópanse nos bosques tropicais do sur de Costa Rica e, aínda que o uso de burbullas baixo a auga nesta especie xa fora documentado en estudos anteriores, esta é a primeira vez que se puido demostrar que aplican esta táctica para camuflarse e evitar ser comidos por outros animais. Lindsey Swerk, profesora adxunta de investigación de ciencias biolóxicas na Universidade de Binghamton e autora do estudo, dixo nunha nota de prensa da institución que “os anolis son como os nuggets de pito do bosque”. Os paxaros, as serpes e algúns mamíferos pequenos aliméntanse deles. “Ao saltar á auga e manterse mergullados poden escapar de moitos dos seus depredadores”, agregou.



Para poder determinar se a burbulla cumpría realmente un papel funcional na respiración dos lagartos e se lles permitía permanecer baixo a auga durante máis tempo, a científica aplicou unha substancia na superficie da pel dos réptiles que impedía a formación de burbullas. Como as escamas deste animal son hidrófobas, é dicir, que repelen a auga no canto de absorbela, o aire adhírese ao tecido e permite a formación de pequenas cápsulas. Ao aplicar a substancia, as burbullas non puideron formarse e Swierk comparou a estes lagartos intervidos cun grupo de control que si podían formar burbullas con normalidade.

O experimentou lanzou que aqueles individuos dentro do grupo de control podían permanecer baixo a auga un 32% máis de tempo que aqueles con problemas para formar burbullas. “Isto é realmente significativo porque é o primeiro experimento que demostra a importancia adaptativa das burbullas. O seu re-inhalación permite aos lagartos permanecer baixo a auga durante máis tempo. Antes sospeitabámolo, pero non probamos se cumpría unha función”, detallou Swierk. A científica rexistrou que os lagartos poden permanecer baixo a auga polo menos durante 20 minutos reutilizando o osíxeno da burbulla, aínda que sospeita que podería ser aínda por máis tempo.

Swierk, que dedicou gran parte da súa carreira ao estudo dos anolis, pretende seguir avanzando na investigación para comprender mellor este mecanismo adaptativo. Ás veces as burbullas da superficie da pel do lagarto únense coa que o animal exhala despois de mergullarse. “Cremos que esta re-respiración serve para redistribuír diferentes volumes de aire dentro e sobre o corpo do anolis, o que lle permite ter suficiente osíxeno para realizar inmersións prolongadas”, apuntou a científica. Agora toca examinar como ocorre esa redistribución e se facilita a captación de osíxeno debaixo da auga, un mecanismo similar ao que empregan algúns insectos e arañas moi pequenas para poder respirar estando mergullados.

A investigación non só é relevante porque describe un comportamento animal particular, senón porque podería abrir a porta para desenvolver materiais bioinspirados, aqueles que se basean en propiedades ou características de organismos biolóxicos e cuxas particularidades se poden transferir ao campo da industria ou a tecnoloxía.

FONTE: J. de Jorge/elpais.com/ciencia              Imaxe: Lindsey Swierk

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES XI (FIN)

Remato coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

11. Submarino Ocean de Stockton Rush



Esta historia resúltanos máis próxima no tempo, tanto como en xuño de 2023. O empresario estadounidense Richard Stockton Rush III (1962-2023), fundador e director de OceanGate, creador do submarino Titán que se dedicaba a realizar unha visita aos restos do Titanic no Atlántico, morreu xunto a outras catro persoas por mor dunha implosión. Rush deseñou e pilotou este sumerxible que tiña como obxectivo abrir novas fronteiras na exploración submarina. Stockton tiña 61 anos.

Quedan moitos creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, pero sera motivo doutra serie!

Fin!

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com e es/wikipedia.org    Imaxes: Oceangate Expedittions/Reuters e es.wikipedia.org

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES X

Continúo coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

10. Curie e a radiactividade

Marie Curie (1867 – 1934), química e física polaca, morreu de anemia aplásica como consecuencia das radiacións á que estivo exposta nas súas investigacións no campo da radioactividade e as radiografías. Os efectos da radiación aínda se descoñecían. Tiña 67 anos.​

Continuará...

FONTE: ciudadano.news e es.wikipedia.org    Imaxe: Wikimedia Commons

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES IX

Continúo coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

9. O faro de Eddystone de Winstanley

Henry Winstanley (1644 - 1703), enxeñeiro e comerciante inglés que construíu o primeiro faro de Eddystone despois de perder dous dos seus barcos nas rochas de Eddystone. Morreu mentres traballaba no proxecto durante a Gran Tormenta de 1703. Tiña 58-59 anos.

Continuará...

FONTE: ciudadano.news e es.wikipedia.org      Imaxes: es.wikipedia.org

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES VIII

Continúo coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

8. As transfusión de sangue de Bogdanov

Aleksandr Aleksándrovich Bogdanov (1873-1928), un científico ruso que faleceu en 1928 despois de someterse a unha transfusión de sangue experimental que el mesmo desenvolvera. Tiña 45 anos.

Continuará...

FONTE: ciudadano.news e es.wikipedia.org      Imaxe: biobiochile.cl

INVENTOS QUE MATARON AOS SEUS CREADORES VII

Continúo coa viaxe por estas fascinantes e tráxicas historias que revelan o perigo que acompaña á procura do progreso, xa que os seus creadores pagaron o prezo máis alto polas súas propias xenialidades, xa que a innovación ás veces chega a consecuencias un tanto imprevistas e, en ocasións, letais.

7. O planeador de Otto Lilienthal

O pioneiro alemán do voo, enxeñeiro industrial e aeronáutico Otto Lilienthal (1844-1896), planeou con éxito en máis de 2.000 ocasións con distintos deseños da súa creación, incluíndo modelos de á batente, ornitópteros, (aerodino de ás móbiles que obtén o empuxe necesario do movemento batiente das súas ás de forma análoga a como o fan as aves). O inventor morreu cando se estrelou o seu planeador en Berlín o 10 de agosto de 1896.Tiña 52 anos.

Continuará...

FONTE: ciudadano.news e es.wikipedia.org       Imaxes: ndr.de e es.wikipedia.org